Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska

NOTATKA

Bruksela, 30 maja 2013 r.

Pytania i odpowiedzi dotyczące reformy wspólnej polityki rybołówstwa

Nadrzędnym celem zreformowanej wspólnej polityki rybołówstwa jest zrównoważenie połowów — pod względem środowiskowym, ekonomicznym i społecznym. Nowa polityka pozwoli przywrócić liczebność stad ryb do poziomów gwarantujących zrównoważenie zasobów oraz wyeliminuje marnotrawstwo w zakresie praktyk połowowych. Ponadto polityka ta zapewni obywatelom UE stabilne i pewne zaopatrzenie w zdrową żywność w perspektywie długofalowej, będzie sprzyjać dobrej koniunkturze w sektorze połowowym, wyeliminuje zależność od dotacji i przyczyni się do tworzenia nowych możliwości w zakresie miejsc pracy i wzrostu w obszarach przybrzeżnych. Pomoc finansowa UE w ramach proponowanego Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (IP/11/1495) będzie stanowić wsparcie dla celów nowej polityki związanych ze zrównoważeniem.

Dlaczego potrzebujemy nowej polityki?

Europejska polityka rybołówstwa wymaga pilnej reformy. Statki nadal poławiają ryby w ilościach przekraczających bezpieczny próg reprodukcji. Przyszłość sektora rybołówstwa jest niepewna.

W związku z tym Komisja zaproponowała w 2011 r. ambitną reformę tej polityki. Chodzi w niej o stworzenie warunków zapewniających lepsze perspektywy zarówno dla zasobów ryb, jak i rybołówstwa, a także dla środowiska morskiego. Zreformowana wspólna polityka rybołówstwa przyczyni się do realizacji strategii Europa 2020 i będzie służyła osiągnięciu dobrych wyników gospodarczych sektora i rozwojowi sprzyjającemu włączeniu społecznemu oraz większej spójności w regionach przybrzeżnych.

Najważniejszy element proponowanej reformy wspólnej polityki stanowi zrównoważenie. Zrównoważenie połowów oznacza takie ich natężenie, które nie zagraża reprodukcji stad i zapewnia wysokie połowy w perspektywie długoterminowej. Wymaga to kontroli ilości ryb poławianych na morzu. W ramach nowej wspólnej polityki rybołówstwa stada muszą być eksploatowane zgodnie z poziomami gwarantującymi zrównoważenie, zdefiniowanymi jako największa ilość, którą można bezpiecznie odławiać rok po roku, i która pozwala na utrzymanie wielkości populacji ryb na poziomie maksymalnej produktywności. Poziom ten określa się jako „maksymalny podtrzymywalny połów” (MSY). Cel ten został określony w Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza i został przyjęty w 2002 r. na Światowym Szczycie w sprawie Zrównoważonego Rozwoju jako światowy cel, który należy zrealizować do 2015 r. W ramach nowej wspólnej polityki rybołówstwa należy ustanowić wielkości połowów na poziomach MSY do 2015 r. w przypadkach gdy jest to możliwe, a najpóźniej do 2020 r. w odniesieniu do wszystkich stad ryb.

Zgodnie z szacunkami1, gdyby stada eksploatowano zgodnie z powyższą zasadą, ich wielkość wzrosłaby o około 70 proc., co podniosłoby wielkość połowów oraz dochody rybaków i wynagrodzenia dla załóg.

Poławianie w sposób zrównoważony pozwoliłoby również uniezależnić sektor połowów od wsparcia ze środków publicznych. Ułatwiłoby to osiągnięcie stabilnych cen na przejrzystych warunkach, co przyniosłoby niewątpliwe korzyści konsumentom.

Jakie są główne elementy propozycji?

Wieloletnie zarządzanie ekosystemowe

Pomyślna odbudowa gospodarki rybackiej w Europie wymaga skuteczniejszej ochrony środowiska morskiego. Łowiska unijne będą odtąd zarządzane za pomocą planów wieloletnich i zgodnie z podejściem ekosystemowym oraz zasadą ostrożnego zarządzania zasobami, aby ograniczyć oddziaływanie połowów na ekosystemy morskie. Takie rozwiązanie pozwoli chronić zasoby i maksymalizować połowy w perspektywie długoterminowej.

Wieloletnie plany zarządzania odnoszące się do poszczególnych stad zostaną zastąpione planami dotyczącymi łowisk – większa liczba stad zostanie objęta mniejszą liczba planów, co będzie sprzyjać osiągnięciu zrównoważenia. Stada będą również zarządzane za pomocą uprawnień do połowów ustalanych przez Radę oraz innych środków ochronnych i technicznych, które stanowią część proponowanego zbioru instrumentów.

Zakaz odrzutów

Szacuje się, że odrzuty – czyli wyrzucanie niepożądanych ryb za burtę – stanowią 23 proc. masy wszystkich połowów (a w niektórych rodzajach połowów znacznie więcej!). Te niedopuszczalne praktyki zostaną wyeliminowane za pomocą dokładnego harmonogramu wdrożenia (stopniowo w latach 2015–2019 r.) i w połączeniu z pewnymi środkami wspomagającymi. Rybacy będą zobowiązani do wyładunku wszystkich złowionych gatunków o wartości handlowej. Ryb o zbyt małych wymiarach nie będzie można sprzedawać z przeznaczeniem do spożycia przez ludzi.

Państwa członkowskie muszą zapewnić, by ich statki rybackie były tak wyposażone, aby mogły prowadzić pełną dokumentacje wszystkich działań związanych z połowami i przetwarzaniem. Dzięki temu będzie można monitorować przestrzeganie obowiązku wyładunku wszystkich połowów.

Takie rozwiązanie umożliwi uzyskanie bardziej wiarygodnych danych dotyczących stad ryb, pomoże w lepszym zarządzaniu i poprawi efektywne gospodarowanie zasobami. Ponadto zmotywuje ono rybaków do unikania niepożądanych połowów za pomocą rozwiązań technicznych, np. bardziej selektywnych narzędzi połowowych.

Zarządzanie zdolnością połowową floty rybackiej

Państwa członkowskie będą musiały zagwarantować, że zdolność połowowa floty (liczba i wielkość statków) pozostaje w stanie równowagi w stosunku do uprawnień do połowów. W przypadku stwierdzenia nadwyżki zdolności połowowej w określonym segmencie floty państwo członkowskie opracuje plan działania mający na celu zredukowanie tego nadmiernego potencjału. Jeżeli państwo członkowskie nie osiągnie niezbędnego zmniejszenia zdolności połowowej floty, finansowanie w ramach europejskiego instrumentu finansowego może zostać zawieszone.

Wsparcie dla rybołówstwa łodziowego

Flota łodziowa stanowi 77 proc. całej floty unijnej z punktu widzenia liczby statków, ale przeciętnie jej oddziaływanie na zasoby jest mniejsze z uwagi na jej jedynie ośmioprocentowy udział w tonażu w skali UE (wielkość statku) oraz trzydziestodwuprocentowy udział pod względem mocy silnika. Łodziowe rybołówstwo przybrzeżne ma często duże znaczenie dla struktury społecznej i tożsamości kulturowej na wielu obszarach przybrzeżnych w Europie. W związku z tym wymaga szczególnego rodzaju wsparcia. W zreformowanej wspólnej polityce rybołówstwa prawo państw członkowskich do ograniczenia połowów w strefie do 12 mil morskich od linii brzegowej przedłużono do 2022 r. Przyszły instrument finansowy dla rybołówstwa będzie obejmował środki korzystne dla rybołówstwa łodziowego i pomoże gospodarkom lokalnym w dostosowaniu się do zmian.

Rozwój zrównoważonej akwakultury

Lepsze ramy prawne dla akwakultury zwiększą produkcję i podaż żywności pochodzącej z morza w UE, zmniejszą zależność od importu ryb oraz pobudzą wzrost w regionach przybrzeżnych i wiejskich. Do 2014 r. państwa członkowskie sporządzą krajowe plany strategiczne mające na celu usunięcie przeszkód administracyjnych oraz utrzymanie norm środowiskowych, społecznych i gospodarczych w sektorze chowu i hodowli ryb. Zostanie powołany nowy komitet doradczy ds. akwakultury, który będzie doradzał w kwestiach związanych z tym sektorem. W rozwoju akwakultury widać wyraźny wymiar unijny: strategiczne wybory dokonywane na poziomie krajowym mogą rzutować na ten rozwój w sąsiadujących państwach członkowskich.

Rozwój wiedzy naukowej

Trafne decyzje dotyczące zarządzania oraz skuteczna realizacja zreformowanej wspólnej polityki rybołówstwa wymagają wiarygodnych i aktualnych informacji o stanie zasobów morskich. Wspólna polityka rybołówstwa ustanawia podstawowe zasady i obowiązki państw członkowskich w tej dziedzinie. Państwom członkowskim zostanie powierzone zadanie polegające na gromadzeniu, przechowywaniu i wymianie danych naukowych dotyczących stad ryb oraz wpływu połowów na poziomie basenu morskiego. W celu koordynacji tych działań powstaną krajowe programy badawcze.

Zarządzanie zdecentralizowane

Nowa wspólna polityka rybołówstwa przybliży proces decyzyjny do konkretnych łowisk i jasno zdefiniuje zadania oraz zobowiązania poszczególnych podmiotów. Zarządzanie w skali mikro z Brukseli nie będzie już miało miejsca, a prawodawcy unijni będą określać jedynie ramy ogólne, podstawowe zasady i normy, ogólne poziomy docelowe, wskaźniki realizacji oraz ramy czasowe. Państwa członkowskie opracują następnie zalecenia dotyczące konkretnych środków realizacji i nawiążą współpracę na szczeblu regionalnym. Jeśli wszystkie zainteresowane państwa członkowskie wyrażą na to zgodę, zalecenia te mogą zostać przetransponowane do przepisów mających zastosowanie do wszystkich rybaków, których dana kwestia dotyczy.

Nowa polityka rynkowa – wzmocnienie pozycji sektora i większa świadomość konsumentów

Celem nowej polityki rynkowej jest wzmocnienie konkurencyjności przemysłu unijnego, zwiększenie przejrzystości na rynkach i zapewnienie równych szans wszystkim produktom wprowadzanym do obrotu w Unii.

Istniejący system interwencji zostanie zmodernizowany oraz uproszczony: Organizacje producentów będą mieć możliwość zakupu produktów rybołówstwa w momencie gdy ceny spadną poniżej pewnego poziomu i przechowywania produktów na potrzeby ich wprowadzenia do obrotu na późniejszym etapie. Taki system będzie sprzyjał stabilności rynku.

Zwiększy się również rola organizacji producentów we wspólnym zarządzaniu, monitorowaniu i kontroli. Nowe normy handlowe dotyczące etykietowania, jakości i identyfikowalności zapewnią konsumentom dokładniejsze informacje i zachęcą ich do wspierania zrównoważonego rybołówstwa. Niektóre informacje na etykietach będą obowiązkowe, pozostałe dane mogą być zamieszczane na zasadzie dobrowolności.

Odpowiedzialność międzynarodowa

Zdaniem Światowej Organizacji ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) wiele stad wchodzących w skład światowych zasobów ryb uznaje się za w pełni wyeksploatowane lub nadmiernie eksploatowane. Unia Europejska, która jest największym na świecie importerem produktów rybołówstwa w ujęciu wartościowym, musi podjąć odpowiednie działania nie tylko w swoich państwach członkowskich, ale również poza ich granicami. Zewnętrzna polityka rybołówstwa powinna stanowić integralną część wspólnej polityki rybołówstwa. Z tego względu UE będzie propagować na forach organizacji międzynarodowych i regionalnych zasady zrównoważenia i ochrony stad ryb oraz morskiej różnorodności biologicznej. Unia będzie zawierać sojusze i podejmować działania z najważniejszymi partnerami w celu zwalczania nielegalnych połowów i zmniejszania nadmiernej zdolności połowowej.

W ramach dwustronnych umów w sprawie połowów zawieranych z państwami spoza UE Unia będzie propagować zrównoważenie, dobre zarządzanie oraz zasady demokracji, przestrzeganie praw człowieka i praworządność. Obecne umowy o partnerstwie w sprawie połowów zostaną zastąpione porozumieniami w sprawie zrównoważonego zarządzania rybołówstwem, dzięki którym eksploatacja zasobów rybołówstwa będzie prowadzona na podstawie rzetelnych opinii naukowych i wyłącznie w odniesieniu do nadwyżek zasobów, których kraj partnerski nie może lub nie chce sam poławiać. Zgodnie z umowami w sprawie zrównoważonego zarządzania rybołówstwem kraje partnerskie otrzymają rekompensatę za udzielenie dostępu do swoich zasobów połowowych, a także pomoc finansową na wdrażanie polityki zrównoważonego zarządzania rybołówstwem.

Czy zostaną wprowadzone nowe przepisy dotyczące kontroli i egzekwowania przepisów?

Wniosek jest spójny z nowym unijnym systemem kontroli z 2010 r.2 i zawiera podstawowe elementy systemu kontroli i egzekwowania przepisów zapewniających zgodność ze wspólną polityką rybołówstwa. W związku z wprowadzeniem obowiązku wyładunku w celu eliminacji odrzutów Komisja proponuje obowiązki w zakresie monitorowania i kontroli, zwłaszcza w odniesieniu do pełnej dokumentacji połowów, a także projekty pilotażowe dotyczące nowych technik kontroli rybołówstwa, które przyczyniają się do zrównoważonych połowów.

Kiedy reforma wejdzie w życie?

Po uzgodnieniu obecnie nowego kształtu polityki na szczeblu politycznym, sfinalizowanie prac i formalne jej przyjęcie nastąpi w najbliższych miesiącach. Nowa polityka wejdzie w życie do dnia 1 stycznia 2014 r. Wprowadzenie w życie nowych zasad, przykładowo obowiązku wyładunku, będzie przebiegać stopniowo, ponieważ istnieje potrzeba przystosowania się sektora i uzyskania przez niego zdolności do osiągania odpowiednich wyników. W ramach reformy określono jednak dokładne terminy.

Dodatkowe informacje:

Strona internetowa dotycząca reformy wspólnej polityki rybołówstwa:

http://ec.europa.eu/fisheries/reform/proposals/index_pl.htm

1 :

Ocena skutków towarzysząca wnioskowi Komisji dotyczącemu rozporządzenia w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa.

2 :

Rozporządzenia Rady nr 1005/2008 oraz nr 1224/2009.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website