Navigation path

Left navigation

Additional tools

Μέτρα της ΕΕ για την αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων

European Commission - MEMO/13/464   28/05/2013

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Βρυξέλλες, 28 Μαΐου 2013

Μέτρα της ΕΕ για την αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων

Ποια είναι η σημερινή κατάσταση;

Τον Μάρτιο του 2013, 5,7 εκατομμύρια νέοι ήταν άνεργοι στην ΕΕ-27, εκ των οποίων 3,6 εκατ. στη ζώνη του ευρώ. Το ποσοστό ανεργίας των νέων ήταν 23,5 % στην ΕΕ-27 και 24 % στη ζώνη του ευρώ, σχετικά σταθερό στη διάρκεια του μήνα, αλλά αυξήθηκε κατά 0,9 και 1,5 ποσοστιαίες μονάδες αντίστοιχα, σε σύγκριση με τον Μάρτιο του 2012. Τον Μάρτιο του 2013, τα χαμηλότερα ποσοστά παρατηρήθηκαν στη Γερμανία, την Αυστρία (7,6 % και στις δύο χώρες) και στις Κάτω Χώρες (10,5 %), ενώ το υψηλότερο στην Ελλάδα (59,1 % τον Ιανουάριο του 2013), στην Ισπανία (55,9 %), στην Ιταλία (38,4 %) και στην Πορτογαλία (38,3 %).

* Ιανουάριος 2013 * * Φεβρουάριος 2013 * * * 4ο τρίμηνο του 2012

(Πηγή: Eurostat).

Τι κάνει η ΕΕ για την αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων;

Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του Ιουλίου του 2012 είχαν ως στόχο να διασφαλιστεί ότι η απασχόληση των νέων εξακολουθεί να αποτελεί υψηλή προτεραιότητα στην πολιτική ατζέντα όλων των κρατών μελών στα οποία τα ποσοστά ανεργίας των νέων είναι ιδιαίτερα υψηλά.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε, τον Δεκέμβριο του 2012, μια δέσμη μέτρων για την απασχόληση των νέων προκειμένου να βοηθήσει τα κράτη μέλη, ειδικότερα, στην αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων και του κοινωνικού αποκλεισμού, παρέχοντας στους νέους θέσεις απασχόλησης, εκπαίδευση και κατάρτιση (βλ. IP/12/1311 και MEMO/12/938). Η εν λόγω δέσμη μέτρων περιλαμβάνει:

  • Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου για την καθιέρωση μιας εγγύησης για τη νεολαία

  • Πλαίσιο ποιότητας για περιόδους πρακτικής άσκησης

  • Μια Ευρωπαϊκή Συμμαχία για θέσεις μαθητείας

Η σύσταση για την εγγύηση για τη νεολαία εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Υπουργών της ΕΕ, στις 22 Απριλίου 2013 (βλ. MEMO/13/152). Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτρέπει τα κράτη μέλη να καθιερώσουν σήμερα τις δομές για να καταστεί η εγγύηση για τη νεολαία μια πραγματικότητα το συντομότερο δυνατό. Σύντομα, η Επιτροπή θα παρουσιάσει νέες πρωτοβουλίες για την υποστήριξη των κρατών μελών στις προσπάθειές τους να καθιερώσουν το σύστημα παροχής εγγυήσεων για τη νεολαία.

Ποια είναι η εγγύηση για τη νεολαία;

Η εγγύηση για τη νεολαία, με βάση την αποκτηθείσα εμπειρία στην Αυστρία και στη Φινλανδία, αποσκοπεί να εξασφαλίσει ότι όλοι οι νέοι έως την ηλικία των 25 ετών λαμβάνουν μια ποιοτική προσφορά θέσης εργασίας, συνεχούς εκπαίδευσης, μαθητείας ή πρακτικής άσκησης εντός τεσσάρων μηνών από την αποφοίτηση από την επίσημη εκπαίδευση ή από την αρχή της ανεργίας. Η εγγύηση για τη νεολαία είναι μια από τις πιο καίριες και επείγουσες μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για την αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων και για τη βελτίωση της μετάβασης από την εκπαίδευση στην απασχόληση.

Πώς μπορεί να χρηματοδοτηθεί η εγγύηση για τη νεολαία;

Η εγγύηση για τη νεολαία συνεπάγεται δημοσιονομικό κόστος για τα κράτη μέλη, αλλά το κόστος αυτό είναι πολύ χαμηλότερο από το κόστος της αδράνειας.

Πρώτον, το κόστος εξαρτάται από τις εθνικές συνθήκες: θα είναι χαμηλότερο στα κράτη μέλη όπου έχουν αναπτυχθεί ικανοποιητικά τα μέτρα υποστήριξης (π.χ. καλά εκπαιδευμένο προσωπικό των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης (ΔΥΑ) για την αντιμετώπιση των αναγκών των νέων). Δεύτερον, εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο το σύστημα θεσπίζεται και εφαρμόζεται. Τρίτον, θα είναι μεγαλύτερο στις χώρες με υψηλά ποσοστά των νέων που βρίσκονται εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης (ΕΑΕΚ) ή της ανεργίας των νέων.

Τον Ιούλιο του 2012, η ΔΟΕ υπολόγισε ότι το συνολικό κόστος για τη δημιουργία συστημάτων εγγυήσεων για τη νεολαία στην ευρωζώνη θα ανέλθει στο 0,45 % του ΑΕΠ της ευρωζώνης, ή σε 21 δισ. ευρώ. Ωστόσο, το εν λόγω κόστος πρέπει να συγκρίνεται με το κόστος της ανεργίας, της αεργίας και της απώλειας παραγωγικότητας. Το κόστος των παροχών που καταβάλλονται στους άνεργους νέους, τα διαφυγόντα εισοδήματα και φόροι υπολογίζονται από το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας (EUROFOUND) ως το ισοδύναμο του 1,21 % του ΑΕΠ, δηλαδή μια ετήσια απώλεια ύψους 153 δισ. ευρώ για την ΕΕ. Επιπλέον, για τους ίδιους τους νέους, η ανεργία σε νεαρή ηλικία μπορεί να τους αφήσει μακροχρόνια σημάδια. Οι εν λόγω νέοι διατρέχουν όχι μόνο υψηλότερο κίνδυνο μελλοντικής ανεργίας, αλλά και υψηλότερο κίνδυνο αποκλεισμού, φτώχειας και προβλημάτων υγείας.

Η ΕΕ μπορεί να βοηθήσει τα κράτη μέλη με χρηματοδοτική στήριξη από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ). Με βάση την εγγύηση για τη νεολαία, η πρόταση κανονισμού για το ΕΚΤ για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού 2014-2020 περιλαμβάνει προτεραιότητα για ειδική επένδυση του ΕΚΤ που αποσκοπεί στη βιώσιμη ένταξη στην αγορά εργασίας των νέων ΕΑΕΚ. Τα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν υψηλά ποσοστά ανεργίας των νέων αναμένεται, ως εκ τούτου, να προσδιορίζουν τους νέους ανέργους καθώς και τους νέους ΕΑΕΚ ως μια ειδική ομάδα — στόχο για χρηματοδότηση από το ΕΚΤ.

Παραδείγματα δραστηριοτήτων/παρεμβάσεων για την εγγύηση για τη νεολαία που μπορούν να υποστηριχθούν από το ΕΚΤ:

Μέτρα

Συγκεκριμένα παραδείγματα των δραστηριοτήτων/παρεμβάσεων που μπορούν να υποστηριχθούν από το ΕΚΤ

Στρατηγικές ευαισθητοποίησης και εστιακά σημεία

[ΕΝ σημ. 8-9]

  • Επισκέψεις στα σχολεία από ΔΥΑ

  • Σεμινάρια κατάρτισης για εκπαιδευτικούς από ΔΥΑ

  • Ανάπτυξη εξειδικευμένων υπηρεσιών για τους νέους στο πλαίσιο των ΔΥΑ ή των ιδιωτικών συμβεβλημένων παρόχων

  • Διανομή έντυπου υλικού σε κέντρα νεολαίας ή εκδηλώσεις νεολαίας

  • Χρήση του Διαδικτύου και των κοινωνικών μέσων

  • Συστήματα συλλογής στοιχείων

  • Περιοδεύουσες εκδηλώσεις

Παροχή μεμονωμένων σχεδίων δράσης

[ΕΝ σημ. 10]

  • Κατάρτιση του προσωπικού των ΔΥΑ

  • Σύμβαση με εξειδικευμένους εταίρους

Προσφορά σε νέους που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο και σε ανειδίκευτους νέους διόδων για την επανένταξή τους στην εκπαίδευση και στην κατάρτιση ή εκπαιδευτικών προγραμμάτων δεύτερης ευκαιρίας, αντιμετώπιση των αναντιστοιχιών των δεξιοτήτων και βελτίωση των ψηφιακών δεξιοτήτων

[ΕΝ σημ. 11-13]

  • Προγράμματα κατάρτισης και δεύτερης ευκαιρίας

  • Παροχή γλωσσικής κατάρτισης

  • Παροχή συμβουλών και επιπλέον παιδαγωγικής πλαισίωσης για την παραμονή ή την επιστροφή των νέων στην εκπαίδευση ή την κατάρτιση

  • Στήριξη νέων που διατρέχουν κίνδυνο για την απόκτηση σχετικών προσόντων και την ολοκλήρωση της ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης

  • Μάθηση και μαθητείες με βάση την εργασία

  • Παροχή κατάρτισης σε ψηφιακές δεξιότητες

  • Εισιτήρια κατάρτισης

Ενθάρρυνση των σχολείων και των υπηρεσιών απασχόλησης να προωθούν και να παρέχουν συνεχή καθοδήγηση σχετικά με την επιχειρηματικότητα και την αυτοαπασχόληση για τους νέους.

[ΕΝ σημ. 14]

  • Σεμινάρια κατάρτισης του προσωπικού των υπηρεσιών απασχόλησης και των εκπαιδευτικών

  • Ανάπτυξη και εφαρμογή μαθημάτων επιχειρηματικότητας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση

  • Σεμινάρια κατάρτισης για τους άνεργους νέους

Χρήση στοχοθετημένων και σωστά σχεδιασμένων επιδοτήσεων μισθών και προσλήψεων για την ενθάρρυνση των εργοδοτών να παρέχουν μαθητεία ή θέσεις εργασίας στους νέους και, ιδίως, στα άτομα που είναι περισσότερο απομακρυσμένα από την αγορά εργασίας [ΕΝ σημ. 17].

  • Πιστώσεις για προσλήψεις που στοχεύουν σε καθαρές νέες προσλήψεις των νέων σε θέσεις απασχόλησης καθώς και μαθητείας (η υποστήριξη από το ΕΚΤ για επιδοτήσεις θα πρέπει να συνοδεύεται από μέτρα ενεργοποίησης — όπως η πρακτική κατάρτιση, κ.λπ.)

Προώθηση της απασχόλησης/ κινητικότητας του εργατικού δυναμικού γνωστοποιώντας στους νέους ότι προσφέρονται θέσεις εργασίας, μαθητείας και πρακτικής άσκησης, ότι διατίθεται υποστήριξη σε διάφορους τομείς και ότι παρέχεται επαρκής υποστήριξη σε άτομα που έχουν μετακινηθεί

[ΕΝ σημ. 18]

  • Λειτουργία των σημείων EURES (η υποστήριξη από το ΕΚΤ για το EURES επικεντρώνεται στις προσλήψεις και τις σχετικές υπηρεσίες πληροφόρησης, στην παροχή συμβουλών και καθοδήγησης σε εθνικό και διασυνοριακό επίπεδο)

  • Εκστρατείες ευαισθητοποίησης του κοινού

  • Υποστήριξη των εθελοντικών οργανώσεων που παρέχουν εκπαιδευτές

  • Υποστήριξη των οργανώσεων νεολαίας που καλύπτουν τους διακινούμενους νέους εργαζομένους

Διασφάλιση μεγαλύτερης διαθεσιμότητας των υπηρεσιών υποστήριξης νεοσύστατων επιχειρήσεων

[ΕΝ σημ.19]

  • Συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών απασχόλησης και των φορέων που παρέχουν στήριξη στις επιχειρήσεις και χρηματοδότηση (π.χ. περιφερειακές εκθέσεις απασχόλησης και εκδηλώσεις δικτύωσης)

  • Στήριξη των νεοσύστατων ΜΜΕ

  • Στήριξη της αυτοαπασχόλησης

  • Κατάρτιση σε επιχειρηματικές δεξιότητες π.χ. για τους ανέργους, συνοδευόμενη από επιδοτήσεις επιχειρηματικότητας

Ενίσχυση των μηχανισμών για τη στήριξη των νέων που εγκαταλείπουν συστήματα ενεργοποίησης και δεν έχουν πλέον πρόσβαση σε παροχές

[ΕΝ σημ. 20]

  • Υποστήριξη των οργανώσεων και των υπηρεσιών νεολαίας

  • Συνεργασία με άλλους φορείς που βρίσκονται σε επαφή με τους νέους

  • Δημιουργία συστημάτων ιχνηλάτησης

  • Στήριξη των υπηρεσιών απασχόλησης και υποστήριξης της σχολικής εκπαίδευσης

Παρακολούθηση και αξιολόγηση όλων των δράσεων και των προγραμμάτων που συμβάλλουν στη δημιουργία μιας εγγύησης για τη νεολαία, έτσι ώστε περισσότερες επαρκώς τεκμηριωμένες πολιτικές και παρεμβάσεις να μπορούν να αναπτυχθούν με βάση τι λειτουργεί, πού και γιατί] [ΕΝ σημ. 23

  • Προσδιορισμός οικονομικά αποδοτικών πρωτοβουλιών

  • Χρήση ελεγχόμενων δοκιμών

  • Δημιουργία κέντρων για ανάλυση

  • Ανάπτυξη πολιτικών προτύπων, πιλοτικών δράσεων, δοκιμών και ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στις πολιτικές (κοινωνική καινοτομία και πειραματισμός)

Προώθηση δραστηριοτήτων αμοιβαίας μάθησης σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο μεταξύ όλων των μερών που καταπολεμούν την ανεργία των νέων, έτσι ώστε να βελτιωθεί ο σχεδιασμός και η υλοποίηση μελλοντικών προγραμμάτων εγγύησης για τη νεολαία.

[ΕΝ σημ. 24]

  • Χρήση του ευρωπαϊκού δικτύου για την απασχόληση των νέων (το ΕΚΤ υποστηρίζει τις διακρατικές δραστηριότητες συνεργασίας σχετικά με την ανταλλαγή ορθών πρακτικών μεταξύ οργανώσεων σε επίπεδο ΕΕ μέσω της χρηματοδότησης της τεχνικής βοήθειας του ΕΚΤ σε επίπεδο Επιτροπής)

Ενίσχυση της ικανότητας όλων των ενδιαφερόμενων μερών, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών υπηρεσιών απασχόλησης, που συμμετέχουν στον σχεδιασμό, την υλοποίηση και την αξιολόγηση προγραμμάτων εγγύησης για τη νεολαία, έτσι ώστε να εξαλειφθεί κάθε εσωτερικό και εξωτερικό εμπόδιο που συνδέεται με την πολιτική και τον τρόπο ανάπτυξης των προγραμμάτων.

[ΕΝ σημ. 25]

  • Παροχή κατάρτισης και διοργάνωση εργαστηρίων

  • Δημιουργία προγραμμάτων ανταλλαγών και αποσπάσεων μεταξύ οργανώσεων, μέσω δραστηριοτήτων διακρατικής συνεργασίας.

Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρότεινε τον Φεβρουάριο του 2013 την πρωτοβουλία για την απασχόληση των νέων ύψους 6 δισ. ευρώ «ιδίως για τη στήριξη της εγγύησης για τη νεολαία μετά τη θέσπισή της». Η πρωτοβουλία για την απασχόληση των νέων πρόκειται να διαθέσει τουλάχιστον 3 δισεκατομμύρια ευρώ από το ΕΚΤ (και τα κράτη μέλη να ενθαρρύνονται να ξεπεράσουν τη χρηματοδότηση από το ΕΚΤ) και επιπλέον ποσό ύψους 3 δισ. ευρώ από μια νέα ειδική γραμμή του προϋπολογισμού για τη χρηματοδότηση μέτρων για την υποστήριξη των νέων, συμπεριλαμβανομένης της εγγύησης για τη νεολαία. Η χρηματοδότηση από την πρωτοβουλία για την απασχόληση των νέων αναμένεται να είναι ανοικτή για όλες τις περιφέρειες όπου η ανεργία των νέων ξεπερνά το 25 %. Η Επιτροπή πρότεινε κανόνες λειτουργίας τον Μάρτιο του 2013 (βλ. IP/13/217) ώστε να επιτρέψει στα κράτη μέλη να αρχίσουν να χρησιμοποιούν τους χρηματοδοτικούς πόρους της πρωτοβουλίας για την απασχόληση των νέων, αμέσως μόλις τεθεί σε ισχύ το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο 2014-20.

Ποιο είναι το πλαίσιο ποιότητας για τις περιόδους πρακτικής άσκησης;

Η δέσμη μέτρων για την απασχόληση των νέων, όχι μόνο βοηθά τους νέους να βρουν εργασία, αλλά δρομολόγησε επίσης διαβούλευση των ευρωπαίων κοινωνικών εταίρων σχετικά με το ποιοτικό πλαίσιο για τις περιόδους άσκησης, έτσι ώστε να δοθεί στους νέους η δυνατότητα να αποκτήσουν επαγγελματική εμπειρία υψηλής ποιότητας υπό ασφαλείς συνθήκες και να προφυλάσσονται οι ασκούμενοι από τον κίνδυνο να τους εκμεταλλεύονται οι εταιρείες ως απλά μια πηγή φθηνού εργατικού δυναμικού.

Μια πρόσφατη μελέτη σχετικά με τη «Συνολική επισκόπηση των ρυθμίσεων για την πρακτική άσκηση στα κράτη μέλη» (βλ. IP/12/731) επιβεβαίωσε ότι οι νέοι ασκούμενοι αντιμετωπίζουν διαφορετικά προβλήματα κατά τη διάρκεια της πρακτικής άσκησης στα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ. Τα προβλήματα αυτά αφορούν ως επί το πλείστον την έλλειψη μαθησιακού περιεχομένου υψηλής ποιότητας, τη χαμηλή ή ανύπαρκτη αμοιβή, τις κακές συνθήκες εργασίας εκτός από την αμοιβή/αποζημίωση (π.χ. έλλειψη επαρκούς κοινωνικής ασφάλισης, πολλές ώρες εργασίας, άνιση μεταχείριση, κ.λπ.) και — ως συνέπεια των προηγούμενων προβλημάτων σε συνδυασμό με τις διαφορές των εθνικών νομοθεσιών όσον αφορά την πρακτική άσκηση — ένα σχετικά χαμηλό επίπεδο κινητικότητας των ασκουμένων εντός της ΕΕ.

Κατόπιν της απόφασης των κοινωνικών εταίρων να μη συμμετάσχουν σε διαπραγματεύσεις για το θέμα αυτό, η Επιτροπή προγραμματίζει να υποβάλει τη δική της πρόταση για το πλαίσιο ποιότητας για τις περιόδους πρακτικής άσκησης πριν από τα τέλη του 2013.

Ποια είναι η Ευρωπαϊκή Συμμαχία για θέσεις μαθητείας;

Τα αποτελεσματικά συστήματα επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, ιδίως εκείνα που προβλέπουν ένα ισχυρό μαθησιακό χαρακτήρα με βάση την εργασία, διευκολύνουν τη μετάβαση των νέων από την εκπαίδευση στην εργασία. Για το λόγο αυτό, η δέσμη μέτρων για την απασχόληση των νέων εξήγγειλε επίσης μια ευρωπαϊκή συμμαχία για τη μαθητεία, με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας και της προσφοράς μαθητείας στην ΕΕ. Αυτή η συμμαχία θα φέρει κοντά τα ενδιαφερόμενα μέρη από τις αρχές, τις επιχειρήσεις και τους κοινωνικούς εταίρους, τους ερευνητές επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, τους επαγγελματίες και τους εκπροσώπους των νέων. Θα συντονίζει τις υφιστάμενες δράσεις κάτω από μια κοινή ομπρέλα και θα προωθεί τα οφέλη των προγραμμάτων μαθητείας καθώς και τον τρόπο για την επιτυχή έκβαση και αξιοποίηση τους. Αναμένεται να δρομολογηθεί φέτος τον Ιούλιο.

Το 2012 το Συμβούλιο απηύθυνε συστάσεις ειδικές ανά χώρα, προς επτά κράτη μέλη σχετικά με τη μαθητεία και προς τρία κράτη μέλη σχετικά με την επαγγελματική κατάρτιση. Ακόμη και στα λοιπά κράτη μέλη, πολλά θα μπορούσαν να γίνουν για τη βελτίωση της λειτουργίας του συστήματος μαθητείας και για να γίνει καλύτερη χρήση της χρηματοδότησης που διατίθεται για το σκοπό αυτό από το ΕΚΤ.

Πώς μπορούν να επωφεληθούν οι νέοι από την κινητικότητα;

Η διαφορά μεταξύ των χωρών με το υψηλότερο και το χαμηλότερο ποσοστό ανεργίας των νέων είναι πολύ υψηλή. Τον Μάρτιο του 2013 τα χαμηλότερα ποσοστά παρατηρήθηκαν στη Γερμανία, την Αυστρία (7,6 %) και στις Κάτω Χώρες (10,5 %) και τα υψηλότερα στην Ελλάδα (59,1 % τον Ιανουάριο του 2013), στην Ισπανία (55,9 %), στην Ιταλία (38,4 %) και στην Πορτογαλία (38,3 %).

Στο ίδιο διάστημα, σύμφωνα με τα στοιχεία του ευρωπαϊκού συστήματος παρακολούθησης κενών θέσεων εργασίας, εξακολουθούν να υπάρχουν περίπου 2 εκατομμύρια κενές θέσεις εργασίας στην Ευρώπη, και αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι τα άτομα που αναζητούν εργασία δεν έχουν τις δεξιότητες που αναζητούν οι εργοδότες. Με τη σημερινή κατάσταση της υψηλής ανεργίας και της μεγάλης απόκλισης μεταξύ των κρατών μελών, η κινητικότητα του εργατικού δυναμικού μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη μείωση της ανεργίας στις χώρες που επλήγησαν από την ύφεση, ενώ παράλληλα θα βοηθήσει στην κάλυψη των κενών όσον αφορά τις δεξιότητες και την πλήρωση κενών θέσεων εργασίας σε άλλα κράτη μέλη.

Ωστόσο, η απόφαση για την αναζήτηση εργασίας σε άλλο κράτος μέλος εξακολουθεί να είναι προσωπική για το εν λόγω άτομο.

Τι προτείνει η Επιτροπή για τη διευκόλυνση της κινητικότητας για τους νέους;

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε τον Νοέμβριο του 2012 να βελτιώσει και να εκσυγχρονίσει το EURES, το ευρωπαϊκό δίκτυο κινητικότητας των ατόμων που αναζητούν εργασία (βλ. IP/12/1262, MEMO/12/896, MEMO/12/897). Σκοπός της μεταρρύθμισης του EURES είναι να βοηθήσει τα άτομα που αναζητούν εργασία να έρχονται πιο εύκολα σε επαφή με τους εργοδότες που αναζητούν ειδικές δεξιότητες, να εντοπίσει τομείς και θέσεις εργασίας όπου υπάρχει έλλειψη δεξιοτήτων και να υποστηρίξει στοχοθετημένα προγράμματα κινητικότητας για νέους.

Τέσσερα εκατομμύρια άτομα, κυρίως νέοι, πρόκειται να λάβουν επιδοτήσεις στο πλαίσιο του νέου προγράμματος Erasmus για όλους για σπουδές, κατάρτιση ή εθελοντική εργασία στο εξωτερικό κατά την περίοδο 2014-2020, σε σύγκριση με 2,5 εκατομμύρια δικαιούχους στο πλαίσιο υφιστάμενων προγραμμάτων κινητικότητας της ΕΕ. Αυτή η διεθνής εμπειρία ενισχύει τις δεξιότητες και την απασχολησιμότητα. Το Erasmus για όλους αναμένεται ότι θα έχει συνολικό προϋπολογισμό περίπου 14,5 δισ. ευρώ — δηλαδή 40 % υψηλότερο από τα τρέχοντα ισοδύναμα προγράμματα.

Το υφιστάμενο πρόγραμμα διά βίου μάθησης παρέχει υποστήριξη της μαθησιακής κινητικότητας μέσω του προγράμματος Erasmus (τριτοβάθμια εκπαίδευση), Leonardo da Vinci (επαγγελματική εκπαίδευση), Comenius (σχολεία) και Grundtvig (εκπαίδευση ενηλίκων). Το Erasmus και το Leonardo da Vinci από κοινού υποστηρίζουν περίπου 140 000 τοποθετήσεις σε θέσεις εργασίας ετησίως σε εταιρείες και άλλους οργανισμούς (βλ. IP/12/379).

Υπάρχει κίνδυνος «διαρροής εγκεφάλων»;

Ενώ είναι αλήθεια ότι η χώρα καταγωγής τους χάνει βραχυπρόθεσμα όταν ο εργαζόμενος εγκαθίσταται στο εξωτερικό, η κατάσταση είναι ωστόσο καλύτερη από ό,τι αν ο εργαζόμενος παρέμενε στη χώρα ως άνεργος. Εφόσον ο διακινούμενος εργαζόμενος εξακολουθεί να απασχολείται στο εξωτερικό, μπορεί να βοηθήσει την οικονομία του κράτους καταγωγής του/της με εμβάσματα. Στην πράξη, όταν υπάρχει οικονομική ανάκαμψη, οι εργαζόμενοι κατά κύριο λόγο επιστρέφουν στη χώρα καταγωγής τους για να αξιοποιήσουν τις δεξιότητες που απέκτησαν στο μεταξύ. Αυτό αποδεικνύεται για παράδειγμα από τον αριθμό των πολωνών εργαζομένων που μετακινήθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο για να βρουν εργασία μετά το 2004, αλλά σήμερα επέστρεψαν στην Πολωνία.

Τι είδους συμπληρωματική υποστήριξη μπορεί να παρέχουν τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ;

Με πρωτοβουλία της Επιτροπής, ομάδες δράσης που απαρτίζονται από υπαλλήλους των κρατών μελών και της Επιτροπής συστάθηκαν τον Φεβρουάριο του 2012 σε οκτώ κράτη μέλη με τα υψηλότερα επίπεδα ανεργίας των νέων (Ελλάδα, Ιρλανδία, Ιταλία, Λετονία, Λιθουανία, Πορτογαλία, Σλοβακία και Ισπανία) για την κινητοποίηση χρηματοδότησης από τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ (συμπεριλαμβανομένου του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου) που είναι ακόμη διαθέσιμη κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 με σκοπό τη στήριξη ευκαιριών απασχόλησης για νέους και τη διευκόλυνση της πρόσβασης των ΜΜΕ στη χρηματοδότηση.

Ως αποτέλεσμα της δραστηριοποίησης των ομάδων δράσης, έως τις αρχές του 2013, περίπου 16 δισεκατομμύρια ευρώ από κονδύλια της ΕΕ αποσκοπούσαν στην ταχύτερη κατανομή ή στην ανακατανομή. Η εν λόγω χρηματοδότηση θα βοηθήσει περίπου 780 000 νέους και 55 000 ΜΜΕ καθώς και στη στήριξη άλλων μέτρων τόνωσης της ανάπτυξης. Συγκεκριμένα παραδείγματα ανακατανομής της χρηματοδότησης από τις ομάδες δράσης μέχρι στιγμής:

Ιρλανδία

25 εκατ. ευρώ ανακατανεμήθηκαν στο ολοκληρωμένο πρόγραμμα Youthreach το οποίο παρέχει υπηρεσίες εκπαίδευσης, κατάρτισης και επαγγελματικής πείρας σε νέους που εγκατέλειψαν το σχολείο πρόωρα χωρίς προσόντα ούτε επαγγελματική κατάρτιση. Αυτό θα επιτρέψει να διατηρηθούν 3 700 θέσεις κατάρτισης έως το τέλος του 2013.

Ένα ταμείο εκπαίδευσης & κατάρτισης για την αγορά εργασίας, γνωστό ως Momentum που αποτελεί μέρος του σχεδίου δράσης της Ιρλανδίας για την απασχόληση, δρομολογήθηκε τον Δεκέμβριο του 2012 για την παροχή κατάρτισης νέων δεξιοτήτων σε μέγιστο αριθμό 6 500 μακροχρόνια ανέργων. 20 εκατ. ευρώ προορίζονται για αυτό το ταμείο, το οποίο θα συγχρηματοδοτείται από το ΕΚΤ. Ένα από τα τέσσερα σκέλη του εν λόγω ταμείου έχει σχεδιαστεί ειδικά για τους νέους κάτω των 25 ετών και θα προσφέρει κατάρτιση σε πάνω από 1 000 άτομα σε 87 σημεία σε όλη τη χώρα και σε 62 χωριστούς κύκλους μαθημάτων.

Σλοβακία

Μετά την ανακατανομή του ΕΚΤ, δύο εθνικά σχέδια (70 εκατ. ευρώ) τέθηκαν σε λειτουργία τον Νοέμβριο του 2012 για την υποστήριξη της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης για τους νέους κάτω των 29 ετών στον ιδιωτικό τομέα και στον τομέα της αυτοαπασχόλησης στις περιφέρειες με τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας (στόχος 13 000 νέες θέσεις εργασίας). Η εφαρμογή των σχεδίων υπήρξε μέχρι στιγμής επιτυχής, με τις πολύ μικρές επιχειρήσεις και τις ΜΜΕ να εκδηλώνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την προσφορά ευκαιριών εργασίας στους νέους. Μέχρι το τέλος του Μαρτίου 2013, δημιουργήθηκαν πάνω από 4 200 νέες θέσεις εργασίας (22,8 εκατ. ευρώ σε συμβάσεις).

Λιθουανία

Όλες οι προγραμματισμένες δράσεις του ΕΚΤ βρίσκονται υπό εκτέλεση: εγκρίθηκε ένα νέο μέτρο (αξίας 3 εκατ. ευρώ) για την αύξηση της ελκυστικότητας των προγραμμάτων δανειοδότησης για τη δημιουργία επιχειρήσεων και για τους αυτοαπασχολούμενους και σύντομα θα ολοκληρωθεί ένα σχέδιο για την παροχή δεξιοτήτων σε περίπου 6 000 νέους με σκοπό την απόκτηση της πρώτης θέσης απασχόλησης. Το ποσοστό ανεργίας των νέων μειώθηκε από 35,1% το 2010 σε 26,4% το 2012.

Ένα σχέδιο εστίασε εκ νέου στην προσφορά προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης σε περίπου 6 000 νέους. Ο προϋπολογισμός ανέρχεται περίπου σε 6 εκατ. ευρώ. Το σχέδιο ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2012 και θα λήξει τον Αύγουστο του 2013. Το ποσοστό υλοποίησης του μέτρου αυτού (επαγγελματική κατάρτιση) είναι 48,58 %. Ο αριθμός των συμμετεχόντων είναι 4 851 και το ποσοστό απασχολησιμότητας 59,4 %.

Παρατάθηκε σχέδιο για την παροχή δεξιοτήτων στους νέους για την ανεύρεση της πρώτης θέσης εργασίας, με πρόσθετο προϋπολογισμό ύψους 6 εκατ. ευρώ, το οποίο θα υποστηρίζει περίπου 6 000 νέους. Ο συνολικός προϋπολογισμός είναι τώρα περίπου 36 εκατ. ευρώ. Το σχέδιο άρχισε τον Ιούλιο του 2011 και θα λήξει τον Νοέμβριο του 2013. Το ποσοστό υλοποίησης είναι 64,72 %. Μέχρι σήμερα ο αριθμός των συμμετεχόντων είναι 4 382.

Εγκρίθηκε νέο μέτρο (αξίας 3 εκατ. ευρώ) για την αύξηση της ελκυστικότητας των προγραμμάτων δανειοδότησης της σύστασης νέων επιχειρήσεων και της αυτοαπασχόλησης.

Ένα άλλο νέο μέτρο του ΕΚΤ (9,3 εκατ. ευρώ) με τίτλο «Στήριξη για την πρώτη απασχόληση» εγκρίθηκε πρόσφατα, αντικαθιστώντας το υφιστάμενο καθεστώς μείωσης των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης για την πρώτη απασχόληση μέσω επιδότησης των μισθών. Ο προϋπολογισμός ανέρχεται περίπου σε 9 εκατ. ευρώ. Το σχέδιο ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2012 και θα λήξει τον Σεπτέμβριο του 2015. Ο προβλεπόμενος αριθμός συμμετεχόντων είναι 20 000. Ο αριθμός των αιτήσεων που υποβλήθηκαν έως τις 18 Απριλίου 2013 είναι 4 858. Θα καταβληθούν αντισταθμίσεις από την 1η Ιουνίου 2013 και, κατά πάσα πιθανότητα, θα εκταμιευτεί το συνολικό προγραμματισμένο ποσό.

Έχει εγκριθεί πρόσθετο νέο μέτρο για την «προώθηση της απασχόλησης των νέων και την παροχή κινήτρων». Θα αρχίσουν δύο σχέδια (περίπου 580 000 ευρώ) τα οποία αμφότερα σχετίζονται με τον εθελοντισμό.

Ελλάδα

Ύστερα από εκτεταμένο επαναπρογραμματισμό στο τέλος του 2012, προσυπογράφηκε ένα εθνικό σχέδιο δράσης για τη νεολαία που εγκρίθηκε τον Ιανουάριο του 2013 με χρηματοδότηση ύψους 517 εκατ. ευρώ από την ΕΕ. Το σχέδιο προορίζεται να προωθήσει την απασχόληση των νέων, την κατάρτιση και την επιχειρηματικότητα και απευθύνεται σε σχεδόν 350 000 νέους. Σύμφωνα με τις ελληνικές αρχές, οι νέες πρωτοβουλίες που έχουν ήδη αρχίσει (η χρηματοδότηση της ΕΕ φτάνει τα 47 εκατ. ευρώ περίπου) περιλαμβάνουν την προσωρινή πρόσληψη νέων ανέργων (έως 35 ετών) σε προγράμματα εργασίας σε επίπεδο τοπικής κοινωνίας στον τομέα του πολιτισμού καθώς και τη στήριξη των κοινωνικών δομών που στοχεύουν στην καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού με σκοπό την πρόσληψη των νέων ανέργων. Επιπλέον, οι προετοιμασίες βρίσκονται σε τελικό στάδιο όσον αφορά την αποτελεσματική εφαρμογή των ακόλουθων ρυθμίσεων του σχεδίου δράσης (χρηματοδότηση της ΕΕ ύψους 146 εκατ. ευρώ περίπου):

  • «εισιτήριο για την είσοδο στην αγορά εργασίας» που συνδυάζει την κατάρτιση με πεντάμηνη τοποθέτηση σε θέση απασχόλησης σε επιχειρήσεις και αποσκοπεί σε 45 000 νέους ανέργους έως 29 ετών

  • μικτή θεωρητική και πρακτική κατάρτιση στην επιχείρηση για 1 000 νέους άνεργους ναυτικούς μέχρι το ίδιο όριο ηλικίας. Η εφαρμογή των ανωτέρω προγραμμάτων αναμένεται να ξεκινήσει κατά τη διάρκεια του Ιουνίου 2013.

  • αναθεώρηση των προγραμμάτων το 2012 με σκοπό την παροχή συμπληρωματικής υποστήριξης ύψους 1,2 δις ευρώ για την αντιμετώπιση των αναγκών ρευστότητας των ΜΜΕ.

Λετονία

Διατέθηκαν 11 εκατ. ευρώ για την υποστήριξη νέων χωρίς επαγγελματικά προσόντα και την αναζήτηση νέων, προσανατολισμένων στην αγορά εργασίας επαγγελματικών προσόντων. Συνολικά, το ποσοστό των νέων ανέργων που λαμβάνουν στήριξη από την ΕΕ θα αυξηθεί αλματωδώς από 24% σε 40% και αναμένεται να διπλασιαστεί ο αριθμός των νέων στην επαγγελματική κατάρτιση. Τα προγράμματα είναι στο στάδιο της υλοποίησης.

Πορτογαλία

Μια εθνική πρωτοβουλία με την ονομασία «Impulso Jovem» συνεπάγεται συνολικό αναπρογραμματισμό των διαρθρωτικών ταμείων. Η χρηματοδότηση της ΕΕ ύψους 143 εκατ. ευρώ διατέθηκε για τη χρηματοδότηση μέτρων που θα δημιουργήσουν ευκαιρίες για 90 000 νέους έως το τέλος του 2015 και χρηματοδότηση της ΕΕ ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ διατέθηκε για την υποστήριξη 4 500 ΜΜΕ. Τα εν λόγω μέτρα περιλαμβάνουν διαβατήρια εργασίας που αφορούν την πρακτική άσκηση σε σημαντικούς οικονομικούς τομείς καθώς και τη στήριξη της πρόσληψης νέων ηλικίας 18-30 ετών μέσω της επιστροφής των εργοδοτικών εισφορών κοινωνικής ασφάλισης. Πραγματοποιήθηκε μεταφορά 10 εκατ. ευρώ από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης υπέρ της Μαδέρα στο αντίστοιχο επιχειρησιακό πρόγραμμα του ΕΚΤ με σκοπό την υποστήριξη των νέων ώστε να πραγματοποιούν πρακτική άσκηση. Τον Φεβρουάριο του 2013, επεκτάθηκε το πεδίο εφαρμογής του προγράμματος, διευρύνοντας τα κριτήρια επιλεξιμότητας και καλύπτοντας πρόσθετες περιφέρειες. Έως τα τέλη Απριλίου του 2013, 7 500 νέοι είχαν καλυφθεί από το πρόγραμμα.

Ισπανία

Κατά τη διάρκεια του 2012 πάνω από 286 εκατ. ευρώ από το ΕΚΤ ανακατανεμήθηκαν σε δράσεις που σχετίζονται με τους νέους. Από αυτό το ποσό, περίπου 135 εκατ. ευρώ διατέθηκαν απευθείας για τη δημόσια υπηρεσία απασχόλησης ώστε να βοηθήσει τους νέους να βρουν εργασία. Όσον αφορά το ΕΤΠΑ, αρκετά μέτρα συνολικού ύψους 1027 εκατομμυρίων ευρώ έχουν ήδη υλοποιηθεί ή θα εγκριθούν προσεχώς, όπως η σύσταση πέντε ταμείων ανανεώσιμων κεφαλαίων με σκοπό τη διευκόλυνση της πρόσβασης των καινοτομικών ΜΜΕ στη χρηματοδότηση − περιλαμβανομένου ενός κεφαλαίου κίνησης (με συνολική συνεισφορά από το ΕΤΠΑ ύψους 372 εκατομμυρίων ευρώ)· ένα νέο καθεστώς βοήθειας που θα τροφοδοτείται από συνεισφορά του ΕΤΠΑ ύψους 446 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο θα επιτρέπει τη χορήγηση δανείων υπέρ της επανεκβιομηχάνισης και των στρατηγικής σημασίας βιομηχανικών τομέων· αύξηση της στήριξης των ΜΜΕ στον γεωργικό-επισιτιστικό τομέα στις περιοχές με το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας των νέων· κατασκευή και ανακαίνιση υποδομών εκπαίδευσης και κατάρτισης με συνολική χρηματοδότηση από το ΕΤΠΑ ύψους 208 εκατομμυρίων ευρώ.

Ιταλία

Τον Δεκέμβριο του 2011 δρομολογήθηκε μείζον εγχείρημα ιεράρχησης των δαπανών, το οποίο βρίσκεται ήδη στην τρίτη φάση με τη στήριξη της ομάδας δράσης. Περιλαμβάνει τη χρηματοδότηση σχεδίου απασχολησιμότητας στη Σικελία, από το οποίο αναμένεται να επωφεληθούν περίπου 50 000 νέοι· νέες εκπαιδευτικές δραστηριότητες για 65 300 σπουδαστές από τον Νότο και 13 000 νέες ευκαιρίες κινητικότητας (Erasmus/Leonardo)· καθεστώς έκπτωσης φόρου για την ενθάρρυνση της απασχόλησης των μειονεκτούντων ατόμων, συμπεριλαμβανομένων των νέων, και 600 εκατ. ευρώ για δραστηριότητες στήριξης νέων επιχειρηματιών, ερευνητών, μαθητευόμενων ή ΕΑΕΚ.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website