Navigation path

Left navigation

Additional tools

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

MEMO

Βρυξέλλες, 13 Δεκεμβρίου 2013

Η ενίσχυση των δικαιωμάτων των καταναλωτών γίνεται πραγματικότητα σε όλη την Ευρώπη

Λίγο πριν από τις γιορτές, οι καταναλωτές σε ολόκληρη την Ευρώπη αποκτούν νέα δικαιώματα: σήμερα λήγει η προθεσμία μεταφοράς της οδηγίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα δικαιώματα καταναλωτών στην εθνική νομοθεσία των κρατών μελών. Αυτή η ευρωπαϊκή νομοθεσία θα ενισχύσει τα δικαιώματα των καταναλωτών και στις 28 χώρες της ΕΕ, ιδίως όταν πραγματοποιούν αγορές μέσω Διαδικτύου. Οι νέοι κανόνες θα διασφαλίσουν, για παράδειγμα, περίοδο υπαναχώρησης 14 ημερών σε ολόκληρη την ΕΕ, κατά τη διάρκεια της οποίας οι καταναλωτές θα μπορούν να επιστρέψουν τα προϊόντα που αγόρασαν, εάν για οποιονδήποτε λόγο αλλάξουν γνώμη.

«Οι νέοι κανόνες για τα δικαιώματα των καταναλωτών είναι μια εξαιρετικά ευχάριστη είδηση για τα 507 εκατομμύρια Ευρωπαίων καταναλωτών: τέλος στα προσημειωμένα τετραγωνίδια κατά την αγορά αεροπορικού εισιτηρίου και στις καταχρηστικές επιβαρύνσεις στις πληρωμές για ηλεκτρονικές αγορές με πιστωτική κάρτα. Αυτό είναι το χριστουγεννιάτικο δώρο που τους προσφέρει η Ευρώπη λίγο πριν από τις γιορτές», δήλωσε η αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και επίτροπος Δικαιοσύνης Βίβιαν Ρέντινγκ. «Οι κανόνες αυτοί θα ενισχύσουν την εμπιστοσύνη των καταναλωτών, καθώς εγγυώνται την καλύτερη προστασία τους στην ΕΕ. Σε αυτούς τους οικονομικά δύσκολους καιρούς, πρόκειται για τα λιγότερο δαπανηρά μέτρα τόνωσης της οικονομίας που μπορεί να θεσπίσει η Ευρώπη. Εναπόκειται τώρα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ελέγχει αν κάθε κράτος μέλος έχει κάνει τη δουλειά του και εφαρμόζει σωστά τους κανόνες.»

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τη νέα αυτή δέσμη δικαιωμάτων για τους καταναλωτές τον Οκτώβριο του 2008 (IP/08/1474). Μετά την επίτευξη συμφωνίας για την προτεινόμενη νομοθεσία το 2011, οι κυβερνήσεις είχαν προθεσμία δύο ετών - η οποία λήγει σήμερα - για να μεταφέρουν τους κανόνες στο εθνικό τους δίκαιο. Η τελική συμφωνία μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την οδηγία σχετικά με τα δικαιώματα των καταναλωτών επιτεύχθηκε το 2011, χάρη στη διαμεσολάβηση της επιτρόπου Δικαιοσύνης Βίβιαν Ρέντινγκ, και εγκρίθηκε επίσημα στις 10 Οκτωβρίου 2011 (MEMO/11/675). Σήμερα λήγει η προθεσμία για να κοινοποιήσουν τα κράτη μέλη στην Επιτροπή τους νόμους που θέσπισαν προκειμένου να μεταφέρουν την ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα δικαιώματα των καταναλωτών στο εθνικό δίκαιο. Οι εν λόγω εθνικοί νόμοι πρέπει να τεθούν σε ισχύ στις 13 Ιουνίου 2014.

Τα 10 κυριότερα οφέλη που παρέχει η νέα οδηγία στους καταναλωτές:

1) Οι νέοι κανόνες θα εξαλείψουν τις κρυφές επιβαρύνσεις και δαπάνες στο Διαδίκτυο

Οι καταναλωτές θα προστατεύονται από «παγίδες» όσον αφορά τις πληρωμές μέσω Διαδικτύου. Αυτό συμβαίνει όταν απατεώνες προσπαθούν να εξαπατήσουν τους καταναλωτές και να τους υποχρεώσουν να πληρώσουν για «δωρεάν» υπηρεσίες, όπως τα ωροσκόπια ή οι συνταγές μαγειρικής. Στο εξής, οι καταναλωτές πρέπει να επιβεβαιώνουν ρητά ότι καταλαβαίνουν πως η συγκεκριμένη υπηρεσία παρέχεται έναντι πληρωμής.

2) Μεγαλύτερη διαφάνεια στις τιμές

Οι έμποροι πρέπει να αναφέρουν το συνολικό κόστος του προϊόντος ή της υπηρεσίας, καθώς και κάθε άλλη πρόσθετη δαπάνη. Όσοι κάνουν αγορές μέσω Διαδικτύου δεν θα είναι υποχρεωμένοι να πληρώνουν επιβαρύνσεις ή άλλες δαπάνες, εάν δεν έχουν πλήρως ενημερωθεί πριν κάνουν μια παραγγελία.

3) Απαγόρευση προσημειωμένων τετραγωνιδίων σε ιστότοπους

Κατά τη διάρκεια μιας ηλεκτρονικής αγοράς – παραδείγματος χάρη της αγοράς αεροπορικού εισιτηρίου – μπορεί να σας προταθούν συμπληρωματικές επιλογές, όπως η ασφάλεια ταξιδιού ή η ενοικίαση αυτοκινήτου. Αυτές οι συμπληρωματικές υπηρεσίες μπορούν να προταθούν με τη μορφή των καλούμενων προσημειωμένων τετραγωνιδίων. Επί του παρόντος, οι καταναλωτές αναγκάζονται συχνά να αφαιρούν την επιλογή από τα τετραγωνίδια αυτά εάν δεν επιθυμούν τις συμπληρωματικές υπηρεσίες. Με τη νέα οδηγία, τα προσημειωμένα τετραγωνίδια θα απαγορευθούν σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

4) Προθεσμία 14 ημερών για να αλλάξετε γνώμη σχετικά με αγορά που κάνατε

Η περίοδος εντός της οποίας οι καταναλωτές μπορούν να υπαναχωρήσουν από σύμβαση πώλησης παρατείνεται σε 14 ημερολογιακές ημέρες (σε σχέση με τη νόμιμη προθεσμία των επτά ημερών που προβλέπει σήμερα το δίκαιο της ΕΕ). Αυτό σημαίνει ότι οι καταναλωτές μπορούν να επιστρέψουν τα εμπορεύματα, εάν για οποιονδήποτε λόγο αλλάξουν γνώμη.

Αυξημένη προστασία σε περίπτωση ελλιπούς πληροφόρησης: όταν ο πωλητής δεν έχει ενημερώσει σαφώς τους καταναλωτές για το δικαίωμά τους να υπαναχωρήσουν, η προθεσμία επιστροφής θα παρατείνεται σε ένα έτος.

Οι καταναλωτές θα προστατεύονται επίσης και θα έχουν το δικαίωμα υπαναχώρησης σε περιπτώσεις προσυνεννοημένων επισκέψεων, δηλαδή όταν ο πωλητής έχει επικοινωνήσει εκ των προτέρων με τον καταναλωτή και τον έχει πιέσει να τον δεχθεί στο σπίτι του. Επίσης, δεν χρειάζεται να γίνεται πλέον διάκριση μεταξύ προσυνεννοημένων και μη προσυνεννοημένων επισκέψεων. Με τον τρόπο αυτό, θα αποφεύγεται η καταστρατήγηση των κανόνων.

Το δικαίωμα υπαναχώρησης επεκτείνεται στις ηλεκτρονικές δημοπρασίες, όπως το eBay. Τα εμπορεύματα όμως που αγοράζονται στις δημοπρασίες μπορούν να επιστρέφονται μόνον όταν έχουν αγοραστεί από επαγγελματία πωλητή.

Η περίοδος υπαναχώρησης θα αρχίζει από τη στιγμή που ο καταναλωτής παραλαμβάνει το εμπόρευμα, και όχι από τη στιγμή που συνάπτεται η σύμβαση, όπως συμβαίνει σήμερα. Οι κανόνες αυτοί θα ισχύουν για τις πωλήσεις μέσω Διαδικτύου, για τις τηλεφωνικές και ταχυδρομικές παραγγελίες, καθώς και για τις πωλήσεις που πραγματοποιούνται εκτός καταστήματος, για παράδειγμα στο σπίτι του καταναλωτή, στον δρόμο, σε επιδείξεις Tupperware ή στη διάρκεια εκδρομής που έχει οργανώσει ο έμπορος.

5) Ενίσχυση του δικαιώματος επιστροφής χρημάτων

Ο έμπορος πρέπει να επιστρέψει το τίμημα του προϊόντος στον καταναλωτή εντός 14 ημερών από την υπαναχώρηση. Στο ποσό της επιστροφής περιλαμβάνεται και το κόστος παράδοσης. Γενικά, ο έμπορος θα αναλαμβάνει τον κίνδυνο για κάθε ζημία κατά τη μεταφορά, μέχρις ότου το εμπόρευμα περιέλθει στην κατοχή του αγοραστή.

6) Θέσπιση τυποποιημένου πανευρωπαϊκού εντύπου για την υπαναχώρηση

Οι καταναλωτές θα προμηθεύονται ένα τυποποιημένο έντυπο υπαναχώρησης, το οποίο θα μπορούν (χωρίς να είναι υποχρεωμένοι) να χρησιμοποιήσουν εάν αλλάξουν γνώμη και θελήσουν να υπαναχωρήσουν από σύμβαση που έχει συναφθεί εξ αποστάσεως ή κατόπιν επίσκεψης στο σπίτι. Το έντυπο αυτό θα διευκολύνει και θα επιταχύνει τη διαδικασία υπαναχώρησης για τις συμβάσεις που έχουν συναφθεί οπουδήποτε εντός της ΕΕ.

7) Κατάργηση πρόσθετων επιβαρύνσεων για τη χρήση πιστωτικών καρτών και τηλεφωνικών γραμμών εξυπηρέτησης

Οι έμποροι δεν θα μπορούν πλέον να επιβαρύνουν τους καταναλωτές για τις πληρωμές με πιστωτική κάρτα (ή άλλο μέσο πληρωμής) επιπλέον του κόστους που όντως συνεπάγεται η χρήση αυτών των μέσων πληρωμής. Οι έμποροι που χρησιμοποιούν τηλεφωνικές γραμμές εξυπηρέτησης, που επιτρέπουν στον καταναλωτή να επικοινωνήσει μαζί τους σχετικά με τη σύμβαση, δεν θα μπορούν πλέον να χρεώνουν αυτές τις τηλεφωνικές κλήσεις περισσότερο από τη βασική τιμή χρέωσης.

8) Σαφέστερες πληροφορίες για το ποιος πληρώνει τα έξοδα επιστροφής των εμπορευμάτων

Εάν ο έμπορος επιθυμεί να αναλάβει ο καταναλωτής -ο οποίος έχει αλλάξει γνώμη- το κόστος επιστροφής των εμπορευμάτων, πρέπει να τον ενημερώσει σαφώς για το θέμα αυτό εκ των προτέρων. Διαφορετικά, θα πρέπει να πληρώσει ο ίδιος τα έξοδα επιστροφής. Πριν από την πραγματοποίηση της αγοράς, ο έμπορος πρέπει να δίνει τουλάχιστον μια εκτίμηση του μέγιστου κόστους επιστροφής των εμπορευμάτων μεγάλων διαστάσεων που αγοράζονται μέσω Διαδικτύου ή δι' αλληλογραφίας, όπως π.χ. καναπέδες, ώστε να μπορεί ο καταναλωτής να επιλέξει πωλητή έχοντας επίγνωση της κατάστασης.

9) Καλύτερη προστασία των καταναλωτών όσον αφορά τα ψηφιακά προϊόντα

Οι πληροφορίες σχετικά με το ψηφιακό περιεχόμενο θα πρέπει επίσης να είναι σαφέστερες και να περιέχουν στοιχεία σχετικά με τη συμβατότητα του περιεχομένου με το υλικό και το λογισμικό, καθώς και σχετικά με την εφαρμογή όλων των τεχνικών μέτρων προστασίας, όπως για παράδειγμα τον περιορισμό του δικαιώματος των καταναλωτών να παράγουν αντίγραφα του περιεχομένου.

Οι καταναλωτές θα έχουν το δικαίωμα να υπαναχωρήσουν από αγορές ψηφιακού περιεχομένου, όπως η τηλεφόρτωση μουσικής ή βίντεο, αλλά μόνο μέχρι τη στιγμή έναρξης της διαδικασίας τηλεφόρτωσης.

10) Κοινοί κανόνες που θα διευκολύνουν τις επιχειρήσεις να δραστηριοποιούνται σε ολόκληρη την Ευρώπη

Στους κανόνες αυτούς περιλαμβάνονται:

Ενιαίο σύνολο βασικών κανόνων για τις εξ αποστάσεως συμβάσεις (αγορές μέσω τηλεφώνου, ταχυδρομείου ή Διαδικτύου) και τις συμβάσεις εκτός καταστήματος (πωλήσεις έξω από τις εγκαταστάσεις της επιχείρησης, π.χ. στον δρόμο ή στο σπίτι) εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που εξασφαλίζουν ισότιμους όρους ανταγωνισμού και μειώνουν το κόστος συναλλαγής για τους διασυνοριακούς εμπόρους, κυρίως για τις αγορές μέσω Διαδικτύου.

Τυποποιημένα έντυπα που θα διευκολύνουν τις επιχειρήσεις: οι επιχειρήσεις θα διαθέτουν τυποποιημένα έντυπα σχετικά με τις υποχρεώσεις ενημέρωσης για το δικαίωμα υπαναχώρησης.

Ειδικοί κανόνες για τις μικρές επιχειρήσεις και τους ελεύθερους επαγγελματίες, όπως οι υδραυλικοί. Δεν θα ισχύει δικαίωμα υπαναχώρησης για επείγουσες επισκευές και εργασίες συντήρησης. Επίσης, τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν να απαλλάξουν από ορισμένες απαιτήσεις πληροφόρησης τους εμπόρους τους οποίους οι καταναλωτές καλούν στο σπίτι τους για να πραγματοποιήσουν εργασίες επισκευής και συντήρησης αξίας μικρότερης από 200 ευρώ.

Περισσότερες πληροφορίες

Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Οδηγία για τα δικαιώματα των καταναλωτών:

http://ec.europa.eu/justice/consumer-marketing/rights-contracts/directive/index_en.htm

Ιστότοπος της Βίβιαν Ρέντινγκ, αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και επιτρόπου Δικαιοσύνης:

http://ec.europa.eu/reding

Ακολουθήστε την αντιπρόεδρο στο Twitter: @VivianeRedingEU

Ακολουθήστε τη Γενική Διεύθυνση Δικαιοσύνης στο Twitter: @EU_Justice

Αρμόδιοι επικοινωνίας:

Mina Andreeva (+32 2 299 13 82)

Natasha Bertaud (+32 2 296 74 56)


Side Bar