Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska

NOTATKA

Bruksela, 10 grudnia 2013 r.

Pytania i odpowiedzi dotyczące zreformowanej wspólnej polityki rybołówstwa

Nadrzędnym celem zreformowanej wspólnej polityki rybołówstwa jest zrównoważenie połowów — pod względem środowiskowym, ekonomicznym i społecznym. Nowa polityka pozwoli przywrócić liczebność stad ryb do poziomów gwarantujących zrównoważenie zasobów oraz wyeliminuje marnotrawstwo w zakresie praktyk połowowych. Ponadto polityka ta zapewni obywatelom UE stabilne i pewne zaopatrzenie w zdrową żywność w perspektywie długofalowej. Będzie ona sprzyjać dobrej koniunkturze w sektorze połowowym, przyczyni się do tworzenia nowych możliwości w zakresie miejsc pracy, a także pomoże uniezależnić się od dotacji. Pomoc finansowa UE w ramach proponowanego Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego będzie stanowić wsparcie dla celów nowej polityki związanych ze zrównoważeniem.

Dlaczego potrzebujemy nowej polityki?

Europejska polityka rybołówstwa wymaga pilnej reformy. Statki nadal poławiają ryby w ilościach przekraczających bezpieczny próg reprodukcji. Przyszłość sektora rybołówstwa jest niepewna.

W związku z tym Komisja zaproponowała w 2011 r. ambitną reformę tej polityki. Chodzi w niej o stworzenie warunków zapewniających lepsze perspektywy zarówno dla zasobów ryb, jak i rybołówstwa, a także dla środowiska morskiego. Zreformowana wspólna polityka rybołówstwa przyczyni się do realizacji strategii Europa 2020 i będzie służyła osiągnięciu dobrych wyników gospodarczych sektora i rozwojowi sprzyjającemu włączeniu społecznemu oraz większej spójności w regionach przybrzeżnych.

Jakie są główne elementy nowej polityki?

Najważniejszy element reformy stanowi zrównoważenie.

Zrównoważenie połowów oznacza takie ich natężenie, które nie zagraża reprodukcji stad i jednocześnie zapewnia rybakom maksymalne połowy. Poziom ten określa się jako „maksymalny podtrzymywalny połów” (MSY). W ramach nowej wspólnej polityki rybołówstwa konieczne jest poławianie stad na takim poziomie. Cel maksymalnego podtrzymywalnego połowu został określony w Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza i został przyjęty w 2002 r. na Światowym Szczycie w sprawie Zrównoważonego Rozwoju jako światowy cel, który w miarę możliwości należy zrealizować do 2015 r. W ramach nowej wspólnej polityki rybołówstwa należy ustanowić wielkości połowów na poziomach MSY do 2015 r. w przypadkach gdy jest to możliwe, a najpóźniej do 2020 r. w odniesieniu do wszystkich stad ryb.

Zgodnie z szacunkami, gdyby stada eksploatowano zgodnie z powyższą zasadą, ich wielkość wzrosłaby znacznie, co podniosłoby wielkość połowów oraz dochody z rybołówstwa.

Zrównoważone rybołówstwo ułatwiłoby osiągnięcie stabilnych cen na przejrzystych warunkach, co przyniosłoby niewątpliwe korzyści konsumentom.

Wieloletnie zarządzanie ekosystemowe

Plany wieloletnie pozostają w centrum zarządzania łowiskami. Wieloletnie plany zarządzania odnoszące się do poszczególnych stad zostaną zastąpione planami dotyczącymi łowisk. Większa liczba stad zostanie objęta mniejszą liczba planów, co będzie sprzyjać osiągnięciu zrównoważenia. W ramach tych planów Rada będzie ustalać roczne uprawnienia do połowów. Będą one również zawierać inne środki ochronne i techniczne, które stanowią część proponowanego zbioru instrumentów.

Pomyślna odbudowa opłacalnej gospodarki rybackiej w Europie wymaga skuteczniejszej ochrony środowiska morskiego. Łowiska unijne będą odtąd zarządzane zgodnie z podejściem ekosystemowym oraz zasadą ostrożnego zarządzania zasobami, aby ograniczyć oddziaływanie połowów na ekosystemy morskie. Zagwarantuje to ochronę zasobów morskich.

Zakaz odrzutów

Szacuje się, że odrzuty – czyli wyrzucanie niepożądanych ryb za burtę – stanowią 23 proc. wielkości wszystkich połowów (a w niektórych rodzajach połowów znacznie więcej!). Te niedopuszczalne praktyki zostaną wyeliminowane za pomocą dokładnego harmonogramu wdrożenia (stopniowo w latach 2015–2019 r.) i w połączeniu z pewnymi środkami wspomagającymi. Rybacy będą zobowiązani do wyładunku wszystkich złowionych gatunków o wartości handlowej. Pozostałych połowów ryb o zbyt małych wymiarach nie będzie można sprzedawać z przeznaczeniem do spożycia przez ludzi.

Takie rozwiązanie umożliwi uzyskanie bardziej wiarygodnych danych dotyczących stad ryb, pomoże w lepszym zarządzaniu i poprawi efektywne gospodarowanie zasobami. Ponadto zmotywuje ono rybaków do unikania niepożądanych połowów za pomocą rozwiązań technicznych, np. bardziej selektywnych narzędzi połowowych.

Państwa członkowskie muszą zapewnić, by ich statki rybackie były tak wyposażone, aby mogły prowadzić szczegółową dokumentację wszystkich działań. Dzięki temu będzie można monitorować przestrzeganie obowiązku wyładunku wszystkich połowów.

Zarządzanie zdolnością połowową floty rybackiej

Państwa członkowskie będą musiały zagwarantować, że zdolność połowowa floty (liczba i wielkość statków) pozostaje w stanie równowagi w stosunku do uprawnień do połowów. W przypadku stwierdzenia nadwyżki zdolności połowowej w określonym segmencie floty państwo członkowskie opracuje plan działania mający na celu zredukowanie tego nadmiernego potencjału. Jeżeli państwo członkowskie nie osiągnie niezbędnego zmniejszenia zdolności połowowej floty, finansowanie w ramach europejskiego instrumentu finansowego może zostać zawieszone.

Zarządzanie zdecentralizowane

Nowa wspólna polityka rybołówstwa przybliża proces decyzyjny do konkretnych łowisk i jasno definiuje zadania i obowiązki poszczególnych podmiotów. Zarządzanie w skali mikro z Brukseli nie będzie już miało miejsca: prawodawcy unijni będą określać jedynie ramy ogólne, zasady i normy, ogólne poziomy docelowe, wskaźniki realizacji oraz ramy czasowe. Państwa członkowskie będą zatem współpracować na szczeblu regionalnym i opracowywać konkretne środki realizacji. Jeśli wszystkie zainteresowane państwa członkowskie wyrażą na to zgodę, zalecenia te mogą zostać przetransponowane do przepisów mających zastosowanie do wszystkich rybaków, których dana kwestia dotyczy.

Wsparcie dla rybołówstwa łodziowego

Flota łodziowa stanowi 77 proc. całej floty unijnej z punktu widzenia liczby statków, ale przeciętnie jej oddziaływanie na zasoby jest mniejsze z uwagi na jej jedynie ośmioprocentowy udział w tonażu w skali UE (wielkość statku) oraz trzydziestodwuprocentowy udział pod względem mocy silnika. Łodziowe rybołówstwo przybrzeżne ma często duże znaczenie dla struktury społecznej i tożsamości kulturowej na wielu obszarach przybrzeżnych w Europie. W związku z tym wymaga szczególnego rodzaju wsparcia. W zreformowanej wspólnej polityce rybołówstwa prawo państw członkowskich do ograniczenia połowów w strefie do 12 mil morskich od linii brzegowej przedłużono do 2022 r.

Rozwój zrównoważonej akwakultury

Lepsze ramy prawne dla akwakultury zwiększą produkcję i podaż żywności pochodzącej z morza w UE, zmniejszą zależność od importu ryb oraz przyczynią się do wzrostu w regionach przybrzeżnych i wiejskich. Do 2014 r. państwa członkowskie sporządzą krajowe plany strategiczne mające na celu poprawę warunków akwakultury, usunięcie przeszkód administracyjnych oraz utrzymanie norm środowiskowych, społecznych i gospodarczych w sektorze chowu i hodowli ryb. Zostanie powołany nowy komitet doradczy ds. akwakultury, który będzie doradzał w kwestiach związanych z tym sektorem. W rozwoju akwakultury widać wyraźny wymiar unijny: strategiczne wybory dokonywane na poziomie krajowym mogą rzutować na ten rozwój w sąsiadujących państwach członkowskich.

Rozwój wiedzy naukowej

Trafne decyzje dotyczące zarządzania oraz skuteczna realizacja zreformowanej wspólnej polityki rybołówstwa wymagają wiarygodnych informacji i wiedzy o stanie łowisk i zasobów morskich. Państwom członkowskim zostanie powierzone zadanie polegające na gromadzeniu, przechowywaniu i wymianie danych naukowych dotyczących stad ryb oraz wpływu połowów na poziomie basenu morskiego. Politykę będzie się przyjmować zgodnie z najlepszym dostępnym doradztwem naukowym. W celu koordynacji tych działań powstaną krajowe programy badawcze.

Nowa polityka rynkowa – wzmocnienie pozycji sektora i większa świadomość konsumentów

Celem nowej polityki rynkowej jest wzmocnienie konkurencyjności przemysłu unijnego, zwiększenie przejrzystości na rynkach i zapewnienie równych szans wszystkim produktom wprowadzanym do obrotu w Unii.

Istniejący system interwencji zostanie zmodernizowany i zastąpiony oraz uproszczony: organizacje producentów będą mieć możliwość zakupu produktów rybołówstwa w momencie, gdy ceny spadną poniżej pewnego poziomu, i przechowywania produktów na potrzeby ich wprowadzenia do obrotu na późniejszym etapie. Taki system będzie sprzyjał stabilności rynku.

Zwiększy się również rola organizacji producentów we wspólnym zarządzaniu, monitorowaniu i kontroli. Nowe normy handlowe dotyczące etykietowania, jakości i identyfikowalności zapewnią konsumentom dokładniejsze informacje i zachęcą ich do wspierania zrównoważonego rybołówstwa. Niektóre informacje na etykietach będą obowiązkowe, podczas gdy inne dane mogą być zamieszczane na zasadzie dobrowolności.

Odpowiedzialność międzynarodowa

Zdaniem Światowej Organizacji ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) wiele stad wchodzących w skład światowych zasobów ryb uznaje się za w pełni wyeksploatowane lub nadmiernie eksploatowane. Unia Europejska, która jest największym na świecie importerem produktów rybołówstwa w ujęciu wartościowym, musi podjąć odpowiednie działania nie tylko w swoich państwach członkowskich, ale również poza ich granicami. Zewnętrzna polityka rybołówstwa powinna stanowić integralną część wspólnej polityki rybołówstwa. Z tego względu UE będzie propagować na forach organizacji międzynarodowych i regionalnych zasady zrównoważenia i ochrony stad ryb oraz morskiej różnorodności biologicznej. Unia będzie zawierać sojusze i podejmować działania z najważniejszymi partnerami w celu zwalczania nielegalnych połowów i zmniejszania nadmiernej zdolności połowowej.

W ramach dwustronnych umów w sprawie połowów zawieranych z państwami spoza UE Unia będzie propagować zrównoważenie, dobre zarządzanie oraz zasady demokracji, przestrzeganie praw człowieka i praworządność. Obecne umowy o partnerstwie w sprawie połowów zostaną zastąpione porozumieniami w sprawie zrównoważonego zarządzania rybołówstwem, dzięki którym eksploatacja zasobów rybołówstwa będzie prowadzona na podstawie rzetelnych opinii naukowych i wyłącznie w odniesieniu do nadwyżek zasobów, których kraj partnerski nie może lub nie chce sam poławiać. Zgodnie z umowami w sprawie zrównoważonego zarządzania rybołówstwem kraje partnerskie otrzymają rekompensatę za udzielenie dostępu do swoich zasobów połowowych, a także pomoc finansową na wdrażanie polityki zrównoważonego zarządzania rybołówstwem.

Czy zostaną wprowadzone nowe przepisy dotyczące kontroli i egzekwowania przepisów?

Wniosek jest spójny z nowym unijnym systemem kontroli z 2010 r. i zawiera podstawowe elementy systemu kontroli i egzekwowania przepisów zapewniających zgodność ze wspólną polityką rybołówstwa. Zostaną jednak wprowadzone niezbędne zmiany w prawodawstwie w zakresie środków technicznych i kontroli, by mógł wejść w życie obowiązek wyładunku. W związku z wprowadzeniem obowiązku wyładunku Komisja proponuje obowiązki w zakresie monitorowania i kontroli, zwłaszcza w odniesieniu do pełnej dokumentacji połowów, a także projekty pilotażowe dotyczące nowych technik kontroli rybołówstwa, które przyczyniają się do zrównoważonych połowów.

Kiedy reforma wejdzie w życie?

Ponieważ nowa polityka została obecnie formalnie przyjęta przez Radę i Parlament, zreformowana wspólna polityka rybołówstwa wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2014 r. Wprowadzenie w życie nowych zasad, przykładowo obowiązku wyładunku, będzie przebiegać stopniowo, ponieważ istnieje potrzeba przystosowania się sektora i uzyskania przez niego zdolności do osiągania odpowiednich wyników. W ramach reformy określono jednak dokładne terminy.

Dodatkowe informacje:

Strona internetowa dotycząca reformy WPRyb:

http://ec.europa.eu/fisheries/reform/proposals/index_pl.htm


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website