Navigation path

Left navigation

Additional tools

Βρυξέλλες, 12 Σεπτεμβρίου 2012

Ε&A: Πρόταση της Επιτροπής σχετικά με το καταστατικό και τη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων και των ευρωπαϊκών πολιτικών ιδρυμάτων

Ποιος είναι ο στόχος της πρότασης αυτής;

Η πρόταση της Επιτροπής αποσκοπεί στην ενίσχυση της προβολής, της αναγνώρισης, της αποτελεσματικότητας, της διαφάνειας και της υποχρέωσης λογοδοσίας των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων και των συνδεόμενων με αυτά πολιτικών ιδρυμάτων. Για τον σκοπό αυτό, βελτιώνει το κανονιστικό πλαίσιο και το πλαίσιο χρηματοδότησης εντός του οποίου ασκούν τις δραστηριότητές τους.

Η πρόταση δεν έχει επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της ΕΕ και δεν θα επηρεάσει καθόλου τις μελλοντικές αποφάσεις σχετικά με τα συνολικά ποσά που διατίθενται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ για τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων και των ιδρυμάτων.

Ποιος είναι ο ρόλος των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων και των συνδεόμενων με αυτά πολιτικών ιδρυμάτων;

Οι Συνθήκες και ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων αναγνωρίζουν τον θεμελιώδη ρόλο των πολιτικών κομμάτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθόσον συμβάλλουν στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτικής συνείδησης και στην έκφραση της πολιτικής βούλησης των πολιτών της Ένωσης (Άρθρο 10 της ΣΕΕ και άρθρο 12 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων).

Τα πολιτικά κόμματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο αποτελούνται από εθνικά και περιφερειακά κόμματα των κρατών μελών και, στις περισσότερες περιπτώσεις, επιτρέπουν επίσης τη συμμετοχή μεμονωμένων πολιτών. Αποτελούν βασικούς παράγοντες για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής δημοκρατίας, διότι βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση για τη δημιουργία δεσμών με τους πολίτες και τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ του εθνικού πολιτικού επιπέδου και του ευρωπαϊκού πολιτικού επιπέδου. Με την προώθηση του διασυνοριακού πολιτικού διαλόγου, συμβάλλουν στην ανάδυση μιας ευρωπαϊκής δημόσιας σφαίρας.

Υπάρχουν κανόνες που εφαρμόζονται στα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα;

Από το 2003 (κανονισμός 2004/2003) ισχύει ένα σύνολο κανόνων που αφορούν κυρίως τη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων και, μετά από τροποποίηση το 2007, των συνδεόμενων με αυτά πολιτικών ιδρυμάτων. Το 2012, υπάρχουν 13 πολιτικά κόμματα και 12 πολιτικά ιδρύματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα οποία μοιράζονται μεταξύ τους συνολικά 31 εκατ. ευρώ. Τα κόμματα και τα ιδρύματα, αν και είναι αναγνωρισμένα σε ευρωπαϊκό επίπεδο και λαμβάνουν χρηματοδότηση από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, αποτελούν εθνικά νομικά πρόσωπα.

Παρόλο που ενίοτε έχουν παρόμοια ονόματα και τα ίδια περίπου μέλη, τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα διαφέρουν από τις πολιτικές ομάδες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Γιατί πρέπει να υπάρχει ευρωπαϊκό καταστατικό για τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα;

Υπάρχει από μακρού αίτημα του Κοινοβουλίου, το οποίο επαναλήφθηκε σε ψήφισμα που κατάρτισε η ευρωβουλευτής Μαριέττα Γιαννάκου και το οποίο εγκρίθηκε τον Απρίλιο του περασμένου έτους.

Τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα έχουν καταστεί βασικοί παράγοντες στην πολιτική ζωή της Ένωσης. Ωστόσο, για διάφορους λόγους, μεταξύ άλλων λόγω του νομικού καθεστώτος τους ως ΜΚΟ στο νομικό σύστημα κράτους μέλους, δεν ήταν μέχρι τώρα σε θέση να εκπληρώσουν πλήρως τον ρόλο που τους ανατίθεται από τις Συνθήκες.

Το ευρωπαϊκό καταστατικό θα παράσχει στα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα την απαιτούμενη αναγνώριση και θα τα βοηθήσει να ασκούν τις δραστηριότητές τους με τρόπο ορατό και αποτελεσματικό σε όλη την Ευρώπη και πέρα από αυτήν. Πρόκειται για ουσιαστικό βήμα προς την ενίσχυση της δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Επιτροπή ελπίζει ότι οι νέοι κανόνες θα μπορέσουν να εγκριθούν ταχέως από τους συννομοθέτες, εγκαίρως για τις προεκλογικές εκστρατείες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το 2014.

Το Κοινοβούλιο ζητά από χρόνια ένα ευρωπαϊκό καταστατικό για τα πολιτικά κόμματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Γιατί η Επιτροπή περίμενε μέχρι σήμερα για να προτείνει αυτό το καταστατικό;

Η δημιουργία ενός καταστατικού για τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα αποτελεί φιλόδοξο και αποφασιστικό βήμα, το οποίο έπρεπε να αναλυθεί προσεκτικά.

Το 2007, όταν τροποποιήθηκαν οι κανόνες για τελευταία φορά, η Επιτροπή πιεζόταν σημαντικά από πλευράς χρόνου και επομένως επέλεξε να επιφέρει περιορισμένες τροποποιήσεις στην ισχύουσα νομοθεσία.

Σήμερα, υφίστανται όλες οι προϋποθέσεις για να υποβάλουμε μία φιλόδοξη πρόταση, η οποία θεσπίζει ένα εντελώς νέο πλαίσιο μέσα στο οποίο τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα και ιδρύματα θα μπορέσουν να αναπτυχθούν, να αυξηθούν και να προσαρμοστούν στις σημερινές και μελλοντικές προκλήσεις.

Ποια είναι η σχέση μεταξύ αυτής της πρότασης για τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα και τα πολιτικά ιδρύματα και της πρότασης της Επιτροπής του Φεβρουαρίου 2012 σχετικά με το καταστατικό του ευρωπαϊκού ιδρύματος;

Η Επιτροπή ενέκρινε, τον Φεβρουάριο, μία νομοθετική πρόταση σχετικά με το γενικό θεσμικό πλαίσιο των ευρωπαϊκών ιδρυμάτων. Στόχος της οριζόντιας αυτής πρότασης είναι να διευκολύνει τις πανευρωπαϊκές δραστηριότητες των ιδρυμάτων που δραστηριοποιούνται σε κοινωφελείς τομείς, όπως η υγεία, η εκπαίδευση, η επιστήμη ή τα θεμελιώδη δικαιώματα. Ανταποκρίνεται σε μακροχρόνιο αίτημα των ενδιαφερομένων και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στον τομέα της κοινωνικής οικονομίας και της κοινωνικής καινοτομίας.

Η πρόταση για τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα και τα συνδεόμενα με αυτά ευρωπαϊκά πολιτικά ιδρύματα παρέχει σε αυτά ένα ειδικό νομικό, οικονομικό και ρυθμιστικό πλαίσιο προσαρμοσμένο στις ανάγκες τους.

Ευρωπαϊκό καταστατικό προτείνεται τόσο για τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα όσο και για τα ευρωπαϊκά πολιτικά ιδρύματα. Γιατί υπόκεινται σε διαφορετικούς κανόνες χρηματοδότησης;

Οι δαπάνες που βαρύνουν τα πολιτικά κόμματα και τα πολιτικά ιδρύματα είναι διαφορετικής φύσεως. Η ίδια η φύση των πολιτικών κομμάτων, τα οποία χρειάζονται ευελιξία για να προσαρμόζονται και να αντιδρούν σε απρόβλεπτες ή πιεστικές πολιτικές εξελίξεις, δικαιολογεί ένα ειδικό καθεστώς για αυτά.

Τα ευρωπαϊκά πολιτικά ιδρύματα, ωστόσο, εκτελούν καθήκοντα παρεμφερή με εκείνα άλλων μη πολιτικών ιδρυμάτων ή οργανισμών που χρηματοδοτούνται από προγράμματα της ΕΕ και οι δαπάνες τους είναι παρεμφερείς επίσης. Επομένως, δεν δικαιολογείται η εξαίρεσή τους από το ισχύον σύστημα επιχορηγήσεων.

Ποια ακριβώς θα είναι τα κριτήρια πρόσβασης στο ευρωπαϊκό καταστατικό και στη χρηματοδότηση από την ΕΕ;

Τα πολιτικά κόμματα και ιδρύματα που επιθυμούν να καταστούν ευρωπαϊκές νομικές οντότητες με την καταχώρισή τους σε ευρωπαϊκό επίπεδο πρέπει να πληρούν ορισμένες προϋποθέσεις. Μεταξύ άλλων πρέπει να αντιπροσωπεύονται σε αρκετά μεγάλο αριθμό κρατών μελών της ΕΕ, να τηρούν την αρχή της μη παροχής κέρδους καθώς και τις αξίες πάνω στις οποίες έχει θεμελιωθεί η ΕΕ. Επίσης, σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής, τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα και ιδρύματα πρέπει να πληρούν υψηλά πρότυπα εσωτερικής δημοκρατίας, διακυβέρνησης, διαφάνειας και λογοδοσίας.

Ελπίζουμε και αναμένουμε ότι οι προϋποθέσεις αυτές, τις οποίες μπορούν εύκολα να εκπληρώσουν οι συμμαχίες πολιτικών κομμάτων και ιδιωτών που έχουν οργανωθεί και δεσμευθεί σε διακρατικό επίπεδο, θα ενθαρρύνουν την τακτική εμφάνιση νέων ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων.

Για να είναι δυνατή η δημόσια χρηματοδότηση από την ΕΕ, πρώτο απαραίτητο βήμα είναι η καταχώριση ως ευρωπαϊκό πολιτικό κόμμα ή ίδρυμα. Ωστόσο, δεδομένου ότι είναι περιορισμένο το ποσό των κονδυλίων της ΕΕ που χορηγείται για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή θεωρεί ότι ένα κόμμα πρέπει επίσης να αποδεικνύει επαρκώς ότι έχει ευρωπαϊκό όραμα, καθώς και ότι έχει τη στήριξη επαρκούς τμήματος των πολιτών της ΕΕ του οποίου, επομένως, εκπροσωπεί τις απόψεις και τη γνώμη. Ως εκ τούτου, και εφόσον αναγνωρίζεται ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην άμεση εκπροσώπηση των πολιτών της Ένωσης, η πρόσβαση στη χρηματοδότηση από την ΕΕ εξαρτάται από το αν ένα ευρωπαϊκό πολιτικό κόμμα έχει κερδίσει τουλάχιστον μία έδρα στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Με τα εκλογικά αποτελέσματα αποδεικνύεται αντικειμενικά αφενός το ευρωπαϊκό όραμα και αφετέρου η αναγνώριση ενός ευρωπαϊκού πολιτικού κόμματος. Η πρόσθετη αυτή απαίτηση θα πρέπει να εκλαμβάνεται ως κίνητρο για πλήρη συμμετοχή στον ευρωπαϊκό δημοκρατικό βίο στον υψηλότερο δυνατό βαθμό.

Τι σημαίνει να τηρούνται οι αξίες πάνω στις οποίες έχει θεμελιωθεί η ΕΕ; Θα επιβάλλονται ποινές στα πολιτικά κόμματα των ευρωσκεπτικιστών;

Όλα τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα και ιδρύματα πρέπει να σέβονται τα βασικά θεμελιώδη δικαιώματα και τις βασικές θεμελιώδεις αρχές που περιλαμβάνουν τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των μειονοτήτων.

Οι ισχύοντες ή οι μελλοντικοί κανόνες δεν αποσκοπούν επ’ ουδενί στην παρεμπόδιση του υγιούς και δημοκρατικού διαλόγου για το μέλλον της ΕΕ.

Επιτρέπεται στα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα να συμμετέχουν σε εθνικά δημοψηφίσματα εάν αυτά αφορούν ζητήματα της ΕΕ;

Όχι. Το θέμα της χρηματοδότησης εθνικών δημοψηφισμάτων, έστω και εάν αυτά αφορούν ζητήματα της ΕΕ, πρέπει να εξακολουθήσει να υπόκειται στις εθνικές νομοθεσίες.

Ποια μέτρα έχουν ληφθεί προκειμένου να είναι βέβαιοι οι πολίτες ότι τα κονδύλια της ΕΕ και τα ιδιωτικά κονδύλια θα χρησιμοποιούνται για νόμιμους σκοπούς;

Η Επιτροπή προτείνει να ενισχυθεί η διαφάνεια και το λογιστικό και ελεγκτικό πλαίσιο. Οι νέοι κανόνες, για παράδειγμα, θα υποχρεώνουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να δημοσιεύει λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τις διαδικασίες αναγνώρισης και χρηματοδότησης, μεταξύ άλλων τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις, τους καταλόγους των δωρητών, τα μέλη των κομμάτων, καθώς και τα έγγραφα και τα καταστατικά που υποβλήθηκαν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο πλαίσιο της διαδικασίας καταχώρισης.

Επίσης, η πρόταση προβλέπει ένα συνολικό σύστημα που θα παρακολουθεί πώς λαμβάνονται και πώς ξοδεύονται τα κονδύλια της ΕΕ και τα ιδιωτικά κονδύλια. Αυτό θα απαιτεί τον συντονισμό και την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των ενδιαφερόμενων φορέων της ΕΕ και των αρμόδιων εθνικών αρχών.

Η Επιτροπή προτείνει επίσης τη δημιουργία ενός ισχυρού καθεστώτος επιβολής ποινών, το οποίο, ανάλογα με την παράβαση, θα προβλέπει κυρώσεις που θα κυμαίνονται από μικρά πρόστιμα έως την απώλεια του ευρωπαϊκού καθεστώτος.

Επιπλέον, προκειμένου να αποφεύγονται οι καταχρήσεις των κανόνων χρηματοδότησης, η πρόταση διευκρινίζει ότι οι ευρωβουλευτές θα υπολογίζονται αριθμητικά προκειμένου να καθοριστεί το ποσό της χρηματοδότησης του κόμματός τους από την ΕΕ μόνο εάν παραμένουν στο ευρωπαϊκό πολιτικό κόμμα με το οποίο είναι συνδεδεμένο το εθνικό ή περιφερειακό τους κόμμα. Αυτό θα εξασφαλίζει επίσης μεγαλύτερη υποχρέωση λογοδοσίας και διαφάνειας όσον αφορά τους πολίτες και τους ψηφοφόρους της ΕΕ.

Το ευρωπαϊκό καταστατικό για τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα τροποποιεί τους όρους απασχόλησης του προσωπικού των κομμάτων;

Όχι. Ούτε το εργατικό δίκαιο ούτε η φορολογική νομοθεσία εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 224 της ΣΛΕΕ.

Εντούτοις, προκειμένου να προαχθεί η αυτοχρηματοδότηση των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων και ιδρυμάτων, η Επιτροπή προτείνει οι διασυνοριακές δωρεές να τυγχάνουν της ίδιας ευνοϊκής φορολογικής μεταχείρισης με εκείνες που πραγματοποιούνται εντός των κρατών μελών.

Γιατί η πρόταση της Επιτροπής σχετικά με το καταστατικό συμπληρώνεται από έγγραφο εργασίας της Επιτροπής σχετικά με τον δημοσιονομικό κανονισμό; Γιατί δεν έχουμε δύο επίσημες νομοθετικές προτάσεις;

Ο δημοσιονομικός κανονισμός τελεί υπό αναθεώρηση. Αν και υπάρχει ήδη επίσημη συμφωνία μεταξύ των συννομοθετών, ο τροποποιημένος κανονισμός δεν έχει τεθεί ακόμη σε ισχύ και επομένως δεν μπορεί να τροποποιηθεί εκ νέου.

Ωστόσο, το προσαρτημένο στην πρόταση έγγραφο εργασίας εγκρίθηκε από την Επιτροπή και θα καταστεί επίσημα νομοθετική πρόταση όταν εκδοθεί ο αναθεωρημένος κανονισμός.

Τα δύο αυτά έγγραφα θα πρέπει να θεωρηθούν ως μία δέσμη.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website