Navigation path

Left navigation

Additional tools

Aktualizacja ‑ unia bankowa

European Commission - MEMO/12/478   22/06/2012

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI EL CS ET HU LT LV MT SK SL BG RO

Komisja Europejska

MEMO

Bruksela, dnia 22 czerwca 2012 r.

Aktualizacja ‑ unia bankowa

Komisja uważa, że aby nadać kierunek reformom i decyzjom potrzebnym Unii Europejskiej i państwom członkowskim do stawienia czoła aktualnym wyzwaniom, potrzebna jest jasna długoterminowa perspektywa rozwoju unii gospodarczej i walutowej.

Dlatego Komisja czyni naciski na rzecz głębszej integracji gospodarczej, która jest jednym ze sposobów zażegnania obecnego kryzysu. Ten kolejny krok na drodze integracji europejskiej miałby dopełnić istniejącą unię walutową. W związku z tym Komisja przedkłada koncepcję unii bankowej.

Nie istnieją jeszcze konkretne rozwiązania legislacyjne, które miałyby doprowadzić do utworzenia europejskiej unii bankowej. Jest ona raczej polityczną wizją głębszej integracji UE, która będzie się wprawdzie opierać na podjętych niedawno istotnych działaniach mających wzmocnić regulację sektora bankowego, ale będzie też wymagać dalej idących zmian.

Koncepcja unii bankowej została przedstawiona przez przewodniczącego Barroso na ostatnim nieformalnym posiedzeniu Rady Europejskiej, które odbyło się 23 maja. Koncepcja spotkała się z żywym zainteresowaniem i wpisano ją jako jeden z ważniejszych punktów do programu najbliższego szczytu europejskiego.

Tylko rozwój unii fiskalnej umożliwi osiągnięcie pełnych korzyści z pogłębienia unii gospodarczej i walutowej oraz z utworzenia unii bankowej.

Na najbliższym posiedzeniu Rady Europejskiej (28-29 czerwca) jej przewodniczący przedstawi raport przygotowany w ścisłej współpracy z przewodniczącym Komisji Europejskiej, przewodniczącym Eurogrupy oraz prezesem Europejskiego Banku Centralnego. W związku z przygotowaniem tego raportu będzie się toczyć intensywna dyskusja na temat głównych elementów służących osiągnięciu głębszej integracji gospodarczej i walutowej, w tym unii bankowej i fiskalnej, a także metod działania.

Po uzgodnieniu tej koncepcji na szczeblu politycznym Komisja zaproponuje działania niezbędne do jej wdrożenia. Komisja złoży propozycje już jesienią 2012 r. Komisja pragnie także, by Rada i Parlament Europejski przyspieszyły proces podejmowania decyzji co do przedłożonych już przez nią projektów kluczowych aktów legislacyjnych.

1. Regulacje Unii Europejskiej w odniesieniu do sektora bankowego: Jakie działania już podjęto?

Od początku kryzysu Komisja Europejska przedłożyła ok. 30 wniosków ustawodawczych służących poprawie regulacji systemu finansowego i zwiększeniu korzyści dla gospodarki realnej. Stanowi to mocną podstawę dalszych działań na rzecz przyszłej unii bankowej. Komisja przyczyniła się też do umocnienia stabilności finansowej w sektorze bankowym poprzez kontrolę nad przyznawaniem pomocy państwa oraz różne programy stabilizacyjne i dostosowawcze.

Komisja podjęła następujące działania:

1.1. Działania umożliwiające bardziej zintegrowany nadzór bankowy:

  • Dnia 1 stycznia 2011 r. powołano do życia trzy europejskie urzędy nadzoru:

  • Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EUNB), który zajmuje się nadzorem nad bankami, w tym nadzorem nad ich dokapitalizowaniem;

  • Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (EUNGiPW), którego zadaniem jest nadzór nad rynkami kapitałowymi; oraz

  • Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EUNUiPPE), sprawujący nadzór nad sektorem ubezpieczeniowym.

W pracach każdego z tych urzędów nadzoru biorą udział przedstawiciele 27 krajowych organów nadzoru. Do ich zadań należy przygotowanie wspólnego zestawu przepisów służących regulacji sektora finansowego w Europie, rozwiązywanie problemów o zasięgu transgranicznym, zapobieganie powstawaniu zagrożeń i pomoc w odbudowie zaufania. Każdy z europejskich urzędów nadzoru ma do spełnienia szczególne zadania, przykładowo EUNGiPW jest europejskim organem nadzoru nad agencjami oceniającymi zdolność kredytową, podczas gdy EUNB i EUNUiPPE przeprowadzają „testy wytrzymałościowe” podlegających sobie sektorów. EUNB nadzoruje też aktualne procesy dokapitalizowania banków w UE. W sytuacjach nadzwyczajnych EUNGiPW może eliminować produkty zagrażające stabilności całego systemu finansowego.

Dodatkowo Europejskiej Radzie ds. Ryzyka Systemowego (ERRS) powierzono zadanie makroostrożnościowego nadzoru nad systemem finansowym w obrębie UE.

Te nowe ramy nadzoru finansowego funkcjonują od listopada 2010 r.

EUNB skutecznie realizuje swoje zadania i w krótkim czasie zyskał wiarygodność jako nowa instytucja. Przy ocenie jego osiągnięć należy brać pod uwagę ograniczenia wynikające z przepisów przyjętych przez Radę i Parlament Europejski. Większość uprawnień nadzorczych w stosunku do banków nadal spoczywa w rękach krajowych organów nadzoru, a EUNB pełni funkcję koordynującą. W przyszłości oczywista jest konieczność przyznania bezpośrednich uprawnień nadzorczych organom na poziomie UE.

Więcej informacji na ten temat można znaleźć w MEMO/10/434.

1.2. Działania na rzecz wzmocnienia systemu bankowego

Przez zapewnienie lepszej kapitalizacji:

W chwili nadejścia ostatniego kryzysu instytucje bankowe dysponowały kapitałami niewystarczającymi zarówno pod względem wysokości, jak i jakości, co skutkowało koniecznością udzielenia im przez władze krajowe wsparcia na niespotykaną dotąd skalę. Przedkładając w lipcu ub. roku wniosek dotyczący zmiany dyrektywy w sprawie wymogów kapitałowych (CRD IV) Komisja zapoczątkowała proces wdrażania w Unii Europejskiej nowych globalnych standardów w odniesieniu do kapitału banków, uzgodnionych na szczeblu grupy G-20 (znanych powszechnie jako pakiet Bazylea III). Europa odgrywa w tym obszarze wiodącą rolę, stosując wspomniane wymogi w odniesieniu do ponad 8 000 banków, których aktywa stanowią razem 53% światowych aktywów sektora. Wniosek Komisji jest obecnie omawiany przez Radę i Parlament Europejski i Komisja oczekuje rychłego osiągnięcia porozumienia.

Komisja pragnie również wprowadzić nowe ramy zarządzania, dzięki którym krajowe organy nadzoru zyskają nowe uprawnienia do ściślejszego monitorowania banków i podejmowania działań np. w postaci sankcji nakładanych w przypadku stwierdzenia zagrożeń, przykładowo celem ograniczenia działalności kredytowej w sytuacji, gdy może ona prowadzić do powstania bańki finansowej. Europejskie organy nadzoru miałyby interweniować w określonych przypadkach, np. w razie braku porozumienia między organami krajowymi w sprawach o zasięgu transgranicznym.

Więcej informacji na temat działań UE w kwestii kapitalizacji banków: zob. IP/11/915

Przez ułatwianie restrukturyzacji sektora bankowego:

Obszerny zbiór warunków odnoszących się do sektora bankowego został włączony do wymogów politycznych nakładanych na państwa członkowskie, które uzyskały międzynarodowe wsparcie finansowe.

W odniesieniu do sektora bankowego środki te obejmują z jednej strony wymóg uporządkowanej likwidacji nierentownych instytucji, z drugiej zaś wymóg przeprowadzenia restrukturyzacji rentownych banków. Wyższe wymogi kapitałowe, dokapitalizowanie banków, testy warunków skrajnych, docelowe parametry zmniejszenia udziału finansowania dłużnego oraz wzmocnienie ram prawnych i nadzorczych również wchodzą w skład inicjatyw politycznych. Mimo że te środki stabilizacyjne nie odnoszą się jedynie do krajów objętych programem pomocy, mogą zostać najłatwiej wdrożone w sytuacji udzielania międzynarodowej pomocy finansowej.

Ponadto należy przypomnieć, że Europejski Instrument Stabilności Finansowej (EFSF) może udzielać państwom członkowskim ze strefy euro nieobjętym programem pomocy celowych pożyczek na dokapitalizowanie instytucji finansowych, przy spełnieniu określonych warunków, zarówno dotyczących konkretnej instytucji, jak i o charakterze ogólnym, w tym obejmujących reformę strukturalną krajowego sektora bankowego.

Restrukturyzacja konkretnych banków w ramach programu prowadzona jest z zachowaniem warunków zawartych w przepisach unijnych dotyczących udzielania pomocy przez państwo.

Konkretne przykłady działań podjętych w odniesieniu do sektora bankowego w ramach makroekonomicznych programów dostosowawczych lub programów pomocy w zakresie zrównoważenia bilansu płatniczego

W Grecji Hellenic Stability Financial Fund został zasilony kwotą 50 mld euro przeznaczoną na dokapitalizowanie banków. W Portugalii 12 mld euro z Bank Solvency Support Facility (mechanizm wsparcia wypłacalności banków) zdeponowano na wyznaczonym koncie w banku centralnym.

Wśród krajów spoza strefy euro korzystających z pomocy na rzecz zrównoważenia bilansu płatniczego Łotwa uzyskała w ramach programu kwotę 600 mln euro na wsparcie banków. Wprawdzie te środki finansowe stanowią integralną część pakietów międzynarodowej pomocy finansowej, zasadniczy wkład tych ostatnich w stabilizację sektorów finansowych jest jednak wynikiem procesów restrukturyzacji banków realizowanych w ramach tych programów.

Więcej informacji na temat programów: zob. strony:

http://ec.europa.eu/economy_finance/eu_borrower/greek_loan_facility/index_en.htm

http://ec.europa.eu/economy_finance/eu_borrower/portugal/index_en.htm

http://ec.europa.eu/economy_finance/eu_borrower/balance_of_payments/latvia/latvia_en.htm

Przez zwiększenie ochrony depozytów bankowych:

Dzięki prawu Unii Europejskiej depozyty bankowe we wszystkich państwach członkowskich są już w razie upadłości banku objęte gwarancją do kwoty 100 tys. euro na deponenta. Z punktu widzenia stabilności finansowej gwarancja ta zapobiega panicznemu wycofywaniu z banków depozytów przez ich właścicieli, przez co zapobiega poważnym skutkom ekonomicznym.

W lipcu 2010 r. Komisja zaproponowała dalej idące kroki obejmujące harmonizację i uproszczenie systemów ochrony depozytów, szybsze wypłaty i solidniejsze finansowanie, zwłaszcza poprzez finansowanie ex-ante systemów gwarantowania depozytów oraz wprowadzenie obowiązkowego instrumentu pożyczek wzajemnych. U podstaw tej koncepcji leży zasada, że w razie niewypłacalności krajowego systemu gwarantowania depozytów może on zaciągnąć pożyczkę w innym krajowym funduszu gwarancyjnym. Byłby to pierwszy krok w kierunku ogólnounijnego systemu gwarantowania depozytów bankowych. Wniosek ten jest rozpatrywany przez Radę i Parlament Europejski na etapie drugiego czytania. Komisja wzywa uczestników procesu legislacyjnego do przyspieszenia podjęcia decyzji odnośnie tego wniosku i utrzymania instrumentu pożyczek wzajemnych.

Walcząc w ostatnich latach z licznymi kryzysami bankowymi, władze krajowe często tworzyły ze struktur upadających banków nowe struktury, do których przenosiły niektóre kluczowe funkcje tych banków, takie jak gwarantowanie depozytów. Takie mechanizmy stanowią gwarancję zachowania dostępu do oszczędności przez deponentów (np. w przypadku Northern Rock bank został podzielony na „dobry” bank, który zachował depozyty i niezagrożone kredyty hipoteczne, oraz „zły” bank, który likwidował zagrożone kredyty).

Więcej informacji na temat wniosku Komisji dotyczącego europejskiego systemu gwarantowania depozytów, zob. IP/10/918.

Przez doprecyzowanie zasad unijnej kontroli nad pomocą państwa:

W jaki sposób Komisja kontrolowała pomoc państwa udzielaną bankom w czasie kryzysu?

Gdy rynki finansowe znalazły się na granicy załamania, naturalnym odruchem części polityków było odrzucenie zasad wspólnotowych i podjęcie jednostronnych działań. Bez pewnej koordynacji w skali Unii Europejskiej bylibyśmy świadkami prześcigania się w subwencjonowaniu, ogromnych transferów kapitałowych między poszczególnymi państwami członkowskimi i być może nawet końca jednolitego rynku, jaki znamy.

Szybko zastosowaliśmy mechanizmy kryzysowe. Jesienią 2008 r. Komisja szybko opublikowała wytyczne dla państw członkowskich wskazujące sposoby wsparcia zagrożonych banków lub podmiotów gospodarczych zgodnie z unijnymi zasadami udzielania pomocy państwa. Zalecenia te opierały się na art. 107 ust. 3 lit. b) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, który zezwala na udzielanie pomocy mającej na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce państwa członkowskiego

Pierwszy komunikat Komisji, przyjęty w październiku 2008 r., szczegółowo wyjaśniał podstawowe zasady systemów wsparcia, takie jak ograniczenie zakresu udzielanej pomocy oraz okresu, na jaki jest udzielana, zagwarantowanie dostępu do wsparcia niezależnie od kraju pochodzenia instytucji oraz unikanie sytuacji, w których banki-beneficjenci niesprawiedliwie uzyskiwałyby dodatkowe korzyści jedynie w wyniku uzyskania wsparcia rządowego (zob. IP/08/1495) Dobrą ilustracją jest irlandzki system wsparcia dla banków, który został zmieniony tak, by zagwarantować niedyskryminacyjne traktowanie banków o znaczeniu systemowym dla gospodarki Irlandii, bez względu na kraj pochodzenia (zob. IP/08/1497).

W grudniu 2008 r. Komisja opublikowała kolejny komunikat, dotyczący dokapitalizowania banków i omawiający również kwestie ich wypłacalności oraz dostępu przedsiębiorstw gospodarki realnej do kredytów (zob. IP/08/1901), a w lutym 2009 r. komunikat w sprawie aktywów o obniżonej wartości określający ramy postępowania z toksycznymi aktywami (zob. IP/09/322).

Następnie w lipcu 2009 r. Komisja przyjęła komunikat poświęcony restrukturyzacji, w którym wyjaśniła, w jaki sposób będzie badać procesy restrukturyzacji banków, tak aby w perspektywie długoterminowej mogły one odzyskać rentowność i przejąć część kosztów obciążeń związanych z ich ratowaniem, a także jak będzie traktować wszelkie zaburzenia konkurencji wynikające ze znacznych rozmiarów pomocy otrzymanej przez banki (zob. IP/09/1180). Od 1 stycznia 2011 r. każdy bank wymagający pomocy państwa w postaci dokapitalizowania lub działań związanych z aktywami o obniżonej wartości musi przestawić plan restrukturyzacji (nie dotyczy to jak uprzednio jedynie banków znajdujących się w trudnej sytuacji).

Przykładami ilustrującymi restrukturyzację ważnych banków zgodnie z powyższymi zasadami są KBC (zob. IP/09/1730) i Lloyds (zob. IP/09/1728).

Jaka była dotychczasowa praktyka Komisji?

Kontrolując pomoc państwa dla banków, Komisja działała faktycznie jako organ zarządzania kryzysowego i organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na szczeblu unijnym, pracując nad rozwiązaniem problemów strukturalnych, z którymi wiele banków borykało się już na długo przed wybuchem kryzysu. W pracy przyświecają nam trzy główne cele: zapewnienie stabilności finansowej, utrzymanie integralności jednolitego rynku i zapewnienie beneficjentom pomocy w odzyskaniu długofalowej rentowności. Restrukturyzacja, o którą zabiegamy, opiera się na trzech zasadach: odzyskaniu przez bank długofalowej rentowności bez potrzeby korzystania z dalszej pomocy państwa; częściowym pokryciu przez bank i jego udziałowców oraz posiadaczy kapitału hybrydowego kosztów restrukturyzacji; oraz złagodzeniu zaburzeń konkurencji wywołanych korzystaniem z pomocy. Przykładowo, zwróciliśmy się do niektórych banków z prośbą o wycofanie się z nierentownych modeli działalności opartych na nadmiernym wykorzystaniu mechanizmu dźwigni finansowej i zbytnim uzależnieniu od krótkoterminowego finansowania na rynku międzybankowym. W innych przypadkach wymagaliśmy zredukowania i uproszczenia struktur bankowych. Wreszcie, gdy było jasne, że rentowności banku nie uda się odbudować, podejmowano proces jego kontrolowanej likwidacji. We wszystkich przypadkach wymagamy od banku zwrotu pomocy uzyskanej od rządu. Ten warunek ma zasadnicze znaczenie, gdyż dotyczy kwestii pokusy nadużycia i ogranicza koszty po stronie podatników.

Oto kilka przykładów: zastosowanie powyższych zasad doprowadziło do głębokiej restrukturyzacji oraz częściowej likwidacji takich banków jak Hypo Real Estate (zob. IP/11/898). Kommunalkredit (zob. IP/11/389) i Northern Rock (zob. IP/09/1600). Nierentowny model działalności stosowany przez niektóre niemieckie banki krajów związkowych – np. LBBW (zob. IP/09/1927) i HSH (zob. IP/11/1047) – wymusił konieczność zmiany ich profilu i ograniczenia się do podstawowej działalności. W przypadku WestLB, którego rentowności nie udało się odbudować, rezultatem była kontrolowana likwidacja (zob. IP/11/1576). W innych sytuacjach rządy musiały przejmować ciężar błędnych decyzji biznesowych podjętych przez banki istotne pod względem systemowym. W takich przypadkach, np. w odniesieniu do ING oraz Commerzbanku (zob. IP/09/711), żądaliśmy ograniczenia skali działalności banku i znaczącego uproszczenia struktur bankowych.

Jak długo będą obowiązywać rozwiązania przyjęte na czas kryzysu w odniesieniu do pomocy państwa dla sektora bankowego? Jakie rozwiązania będą obowiązywały później?

Kontrola pomocy państwa w warunkach kryzysu miała zawsze dwa cele: z jednej strony musieliśmy gasić pożar, z drugiej – przygotowywaliśmy grunt pod scenariusz na czas po zakończeniu kryzysu. Od początku określaliśmy warunki restrukturyzacji, które miały służyć zwiększeniu stabilności rynków finansowych i wspomagać banki w powrocie do finansowania gospodarki realnej. Wśród tych warunków jest ponoszenie przez banki kosztów i ostatecznie zwrot uzyskanej pomocy publicznej oraz uczciwe obciążenie udziałowców i właścicieli kapitału hybrydowego częścią kosztów ratowania banków w celu uwzględnienia kwestii pokusy nadużycia.

Byliśmy gotowi do odejścia od rozwiązań przyjętych na czas kryzysu na rzecz trwalszych zasad pokryzysowych pod koniec 2011 r. Jednakże nowe napięcia na rynkach skłoniły nas do wydłużenia okresu obowiązywania zasad kryzysowych na 2012 r. przez przedłużenie okresu obowiązywania wszystkich czterech komunikatów Komisji dotyczących banków (nieznacznie zmienionych). Głównym celem tego działania było zapewnienie otrzymania przez państwa członkowskie odpowiedniego wynagrodzenia w sytuacji, gdy – co z coraz większym prawdopodobieństwem będzie miało miejsce w przyszłości – zdecydują się one na dokapitalizowanie swoich banków z wykorzystaniem takich instrumentów jak akcje zwykłe, w przypadku których wynagrodzenie nie jest ustalone z góry. Uzgodniono również modyfikacje metody ustalania wynagrodzenia z tytułu gwarancji udzielonych w odniesieniu do finansowania banków (gwarancje stanowią większą część wsparcia, jakie zostało do tej pory udzielone) w celu zapewnienia, iż płatności dokonywane przez banki odzwierciedlać będą ryzyko właściwe dla danego banku, nie zaś ryzyko związane z danym państwem członkowskim lub rynkiem traktowanym jako całość (zob. IP/11/1488).

Wspomniane przepisy będą stosowane tak długo, jak wymagać tego będą warunki rynkowe. Gdy tylko okoliczności rynkowe na to pozwolą, Komisja przyjmie zbiór stałych przepisów w zakresie pomocy państwa na rzecz instytucji finansowych.

1.3 Inne działania na rzecz wzmocnienia europejskiego sektora finansowego

Oprócz wzmocnienia nadzoru nad sektorem finansowym, zwiększonej ochrony deponentów, zaostrzenia wymogów kapitałowych wobec instytucji finansowych i poprawy systemu zarządzania w sytuacjach kryzysowych przedmiotem prac Komisji są także:

  • analiza reform strukturalnych w sektorze bankowym poprzez działanie grupy wysokiego szczebla pod przewodnictwem Erkki Liikanena (zob. MEMO/12/129);

  • regulacja równoległego systemu bankowego (zob. IP/12/253);

  • podniesienie wiarygodności ratingów kredytowych (zob. IP/11/1355);

  • zaostrzenie przepisów dotyczących funduszy hedgingowych (zob. IP/09/669), krótkiej sprzedaży (zob. IP/10/1126) i instrumentów pochodnych (zob. IP/10/1125);

  • dokonanie zmiany obowiązujących przepisów dotyczących obrotu instrumentami finansowymi (zob. IP/11/1219), nadużyć rynkowych (zob. IP/11/1217) i funduszy inwestycyjnych (zob. IP/10/869).

  • ograniczenie praktyki wynagradzania w sektorze bankowym zachęcającej do podejmowania nadmiernego ryzyka (zob. IP/09/1120);

  • reforma sektora audytu (zob. IP/11/1480) i zasad księgowości (zob. IP/11/1238).

2. Propozycje, które powinny wkrótce wejść w życie:

Wniosek dotyczący instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji stosowanych w odniesieniu do banków znajdujących się w trudnej sytuacji

Wniosek Komisji dotyczący instrumentów służących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków znajdujących się w trudnej sytuacji, przyjęty dnia 6 czerwca, jest najnowszym z szeregu zaproponowanych środków mających wzmocnić europejski sektor bankowy i nie dopuścić do efektów ubocznych ewentualnych przyszłych kryzysów finansowych, które mogłyby przynieść szkody deponentom i podatnikom.

Aby zagwarantować, że sektor prywatny poniesie sprawiedliwe koszty wszelkich przyszłych działań ratunkowych, Unia Europejska zaproponowała wprowadzenie wspólnych ramowych zasad i uprawnień, dzięki którym państwa członkowskie byłyby lepiej przygotowane do postępowania z bankami znajdującymi się w trudnej sytuacji. Powtarzające się działania ratunkowe na rzecz banków wzbudziły w opinii publicznej poczucie głębokiej niesprawiedliwości, doprowadziły do wzrostu długu publicznego i zwiększyły obciążenia podatników.

Wspólne dla całej Unii Europejskiej przepisy ramowe określające instrumenty służące restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków zaoferują przede wszystkim instrumenty zapobiegania wystąpieniu kryzysów oraz szybkiego przeciwdziałania, jeśli już się pojawią.

Udostępniony zostanie zestaw instrumentów umożliwiających w razie potrzeby przeprowadzenie kontrolowanej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instytucji istotnych pod względem systemowym.

Jakie instrumenty udostępni sektorowi bankowemu europejski mechanizm stabilności?

Pułap zdolności pożyczkowej europejskiego mechanizmu stabilności (ESM, z ang. European Stability Mechanism) będzie wynosił 500 mld EUR. Krajom strefy euro, które nie są objęte programem pomocy, ESM będzie mógł zaoferować pożyczkę celową na dokapitalizowanie instytucji finansowych. Przyznanie takiej pożyczki zależy od pozytywnej decyzji Rady Gubernatorów ESM, czyli ministrów finansów państw członkowskich wchodzących w skład strefy euro. Warunki związane z udzieleniem pożyczki zostaną szczegółowo określone w protokole ustaleń i będą obejmowały zarówno warunki odnoszące się do konkretnej instytucji, jak i warunki o charakterze ogólnym. Dokapitalizowanie będzie również możliwe w ramach pożyczki połączonej z kompleksowym makroekonomicznym programem dostosowawczym. Porozumienie ustanawiające europejski mechanizm stabilności nie przewiduje obecnie bezpośredniego udzielania przez ESM pożyczek instytucjom finansowym.

3. Środki przewidziane w ramach działań średniookresowych

Komisja jest gotowa wystąpić jesienią z kluczowymi propozycjami na rzecz wprowadzenia bardziej zintegrowanego i bezpośredniego nadzoru bankowego na szczeblu unijnym oraz wspólnego systemu gwarantowania depozytów i mechanizmu finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Podstawą tych propozycji byłyby polityczne wytyczne Rady Europejskiej.

Podstawowa zasada jest jasna: podział ryzyka w systemie wzajemnych gwarancji wymaga zintegrowanego, silnego nadzoru nad sektorem bankowym, zapewniającego wzajemne zaufanie wszystkich uczestniczących państw. Ogólne ramy powinny obejmować następujące elementy:

  • zintegrowany system nadzoru nad bankami transgranicznymi

Podczas gdy obecna rola europejskich urzędów nadzoru polega głównie na nadzorze nad funkcjonowaniem i spójnością krajowych systemów nadzoru, Komisja zamierza zaproponować utworzenie rzeczywistego nadzoru bankowego na szczeblu Unii Europejskiej. Nasz obecny system jest zbyt rozdrobniony, by móc stawić czoło aktualnym wyzwaniom, co nie służy budowaniu potrzebnego zaufania między państwami członkowskimi. Wymaga to politycznego porozumienia w kwestii zwiększenia zakresu nadzoru na poziomie unijnym i jego niezależności.

jednolity system gwarantowania depozytów:

W ramach wniosku dotyczącego systemów gwarantowania depozytów przedłożonego w 2010 r. Komisja zaproponowała możliwość udzielania wzajemnych pożyczek w przypadku, gdy jeden z systemów wyczerpie swoje środki. Komisja bada różne warianty wykorzystania tej koncepcji. Ponadto uważamy systemy gwarantowania depozytów i mechanizmy finansowania procedur restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji za część tych samych ram działania, gdyż skuteczna restrukturyzacja banku pozwala uniknąć sięgania po środki udostępniane przez systemy gwarantowania depozytów.

  • fundusz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na poziomie Unii Europejskiej

Przedłożony przez Komisję wniosek dotyczący instrumentów służących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków znajdujących się w trudnej sytuacji może być pierwszym krokiem w stronę mechanizmu finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na poziomie Unii Europejskiej. W celu stworzenia europejskiego systemu mechanizmów finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji Komisja proponuje ustanowienie mechanizmów finansowania na poziomie krajowym, które współpracowałyby ze sobą i w razie potrzeby musiałyby pod określonymi warunkami udzielać sobie pożyczek.

Ponadto ściślejsza integracja rozwiązań w zakresie nadzoru oraz w zakresie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji transgranicznych musi zostać przygotowana z wyprzedzeniem. We wniosku przewidziano mechanizmy zapewniające współpracę organów krajowych i EUNB w sytuacji, gdy banki działające w skali transgranicznej znajdą się w trudnej sytuacji.

Państwa członkowskie mają możliwość wyboru: zamiast tworzyć odrębne mechanizmy finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji mogą połączyć system gwarantowania depozytów i mechanizm finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Zob. MEMO/12/416

Wniosek ten musi zostać przyjęty w toku procesu decyzyjnego i jest obecnie rozpatrywany na forum Parlamentu Europejskiego i Rady.

4. Inne koncepcje do uwzględnienia w rozważaniach nad przyszłymi rozwiązaniami

Ważną sprawą jest również perspektywa udzielenia Europejskiemu Instrumentowi Stabilności Finansowej i/lub europejskiemu mechanizmowi stabilności zezwolenia na oferowanie bezpośredniej pomocy bankom. Możliwość uniknięcia lub zerwania wzajemnych zależności między państwami i bankami może być uważana za alternatywę dla bezpośredniego dokapitalizowania banków, które nie jest obecnie objęte Porozumieniem ustanawiającym europejski mechanizm stabilności w jego obecnym kształcie. Powinna ona służyć przyszłej refleksji, pozwalającej dojść do źródeł obecnego kryzysu zadłużenia.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website