Navigation path

Left navigation

Additional tools

MEMO/12/32

Brussel, 23 januari 2012

50 jaar GLB – een partnerschap tussen Europa en de landbouwers

In 2012 kijken wij terug op 50 jaar toepassing van het gemeenschappelijk landbouwbeleid van de EU, het zogenaamde GLB: een hoeksteen van de Europese integratie die de Europese burger 50 jaar lang van een zekere voedselvoorziening en een vitaal platteland heeft laten profiteren. Het GLB is nog steeds het enige EU‑beleidsgebied met een gemeenschappelijk EU‑kader en het grootste deel van de uitgaven die de overheden in alle lidstaten op grond van dit beleid doen, worden uit de EU‑begroting gefinancierd– en dus niet uit die van de lidstaten of de regio's. Uit cijfers blijkt dat het GLB niet alleen heeft bijgedragen tot een gestage toename op het gebied van economische waarde, productiviteit en handel, maar er ook voor heeft gezorgd dat het aandeel van de gezinsuitgaven dat naar voedsel gaat, met de helft is gedaald.

Het GLB heeft zich altijd aangepast aan de vereisten van de tijd. Het hervormingsproces dat in 1992 is ingezet, bijvoorbeeld, heeft geleid tot een verschuiving van het zwaartepunt in het GLB van handelsverstorende steunverlening naar een grotere marktgerichtheid en had bovendien ook nog oog voor de bezorgdheid van de consument over thema's zoals dierenwelzijn, en voor de verdubbeling van het aantal landbouwers in de EU (na de uitbreiding van de EU van 15 tot 27 lidstaten).

In oktober 2011 heeft de Commissie haar meest recente hervormingsvoorstellen gepresenteerd. Deze moeten een antwoord bieden op de uitdagingen van vandaag en morgen op het gebied van voedselzekerheid, klimaatverandering, duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen, evenwichtige regionale ontwikkeling, de gevolgen van de economische crisis, de toenemende volatiliteit van de landbouwprijzen en slimme, duurzame en inclusieve groei overeenkomstig de Europa 2020‑strategie.

Mijlpalen in de geschiedenis van het GLB

In 1962 zijn er verschillende data die het ontstaan van het GLB markeren.

  • Op 14 januari 1962 besloot de Raad van ministers van de eerste zes lidstaten na 140 uur onderhandelen (de eerste Europese landbouwmarathon) tot de overstap naar de tweede fase van de overgangsperiode, de vaststelling van een gemeenschappelijke marktordening voor elk product, de toepassing van specifieke mededingingsregels en de invoering van een Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw (EOGFL).

  • Op 4 april 1962 stelde de Raad, na een tweede landbouwmarathon, de teksten van de verordeningen vast.

  • Op 20 april 62 werden de teksten gepubliceerd. De datum waarop zij in werking traden, hing af van het verkoopseizoen: zo was de datum van inwerkingtreding van de gemeenschappelijke marktordening voor granen, eieren, pluimvee, rundvlees en varkensvlees 1 juli 1962.

Belangrijke data sindsdien:

  • 1962: Het GLB ziet het levenslicht! Het belangrijkste doel van het beleid is de burgers in de EU van betaalbaar voedsel te voorzien en de landbouwers een redelijke levensstandaard te verzekeren.

  • 1984: Melkquota – Er worden specifieke maatregelen ingevoerd om de melkproductie op de behoeften van de markt af te stemmen.

  • 1992: De "MacSharry"‑hervorming onder EU‑landbouwcommissaris Ray MacSharry – De nadruk in het GLB verschuift van steun voor de markt naar steun voor de producent. Rechtstreekse steunbetalingen nemen de plaats in van de prijsondersteunende maatregelen. Er komt meer aandacht voor voedselkwaliteit, bescherming van traditionele en regionale levensmiddelen en milieuzorg.

  • 2000: Het GLB wordt uitgebreid met het beleidsgebied plattelandsontwikkeling. Het GLB spitst zich met gerichte, op nationaal, regionaal of lokaal ontworpen meerjarenprogramma's toe op de economische, sociale en culturele ontwikkeling van Europa.

  • 2003: De "tussenbalans"‑hervorming onder EU‑landbouwcommissaris Franz Fischler ontkoppelt subsidies van productie. De landbouwers werken marktgerichter en krijgen inkomenssteun naar aanleiding van de specifieke beperkingen waarmee de landbouw in Europa te kampen heeft. Zij moeten bepaalde normen op het gebied van milieu, dierenwelzijn en voedselveiligheid in acht nemen.

  • 2004 & 2007: Het aantal landbouwers in de EU verdubbelt na de toetreding van 12 lidstaten. Ook in het agrarische en rurale landschap van de EU zijn veranderingen merkbaar.

  • 2012: Onderhandelingen over een nieuwe GLB-hervorming met als doel het concurrentievermogen van de landbouwsector zowel op economisch als ecologisch vlak te versterken, de innovatie te bevorderen, de strijd tegen de klimaatverandering aan te gaan en werkgelegenheid en groei in plattelandsgebieden te stimuleren.

Basisstatistieken op het gebied van landbouw

1962

1992

2002

2012

Aantal lidstaten

6

12

15

27

Aantal landbouwers (miljoen)

6,5

7,2

6,2

13,7

Landbouwareaal (miljoen hectare)

69

118

126

172

1962

2012

Waarde van de landbouwproductie (reële prijzen, miljard EUR/ECU)

20

350

Gemiddelde melkopbrengst (kg per koe per jaar)

3000

6500

Gemiddelde tarweopbrengst (in ton per jaar)

2

6

Waarde van de export van landbouwproducten (reële waarde, miljard EUR/ECU)

3

90*

Waarde van de import van landbouwproducten (reële waarde, miljard EUR/ECU)

6

80*

Waarde van de handel in landbouwproducten (reële waarde, miljard EUR/ECU)

10

170*

% van de gezinsuitgaven dat naar voedsel gaat (EU‑gemiddelde)

30 %

16 %

Bron: DG AGRI. NB: * voorlopige cijfers januari-november 2011.

Meer informatie, onder meer over "“CAP@50"‑evenementen die naar aanleiding van de 50ste verjaardag van het GLB in verschillende lidstaten plaatsvinden, vindt u op de website http://ec.europa.eu/agriculture/50-years-of-cap/index_nl.htm .

Naast een interinstitutioneel evenement in Brussel op 23 januari zullen in de zes lidstaten die de EU boven het doopvont hebben gehouden, lanceringsevenementen plaatsvinden:

  • Duitsland (Berlijn, Grüne Woche) - 20 januari 2012

  • Italië (Verona) - 2 februari 2012

  • Frankrijk (Parijs) - 27 februari 2012

  • BeNeLux (tbc) - 4 april 2012


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website