Navigation path

Left navigation

Additional tools

Other available languages: EN FR DE

MEMO/12/278

Bruksela, dnia 25 kwietnia 2012 r.

Projekt budżetu na 2013 r. - pytania i odpowiedzi

Dnia 25 kwietnia 2012 r. Komisja przyjęła projekt budżetu na 2013 r. Wniosek będzie teraz przedmiotem obrad w Radzie (skupiającej państwa członkowskie) i Parlamencie Europejskim. Budżet UE na 2013 r. zostanie przyjęty zarówno przez Radę, jak i Parlament.

Dlaczego budżet określa się w postaci zobowiązań i płatności? Którego z tych dwóch określeń należy używać?

Płatności i zobowiązania to dwie strony tego samego medalu. Nie można powiedzieć, że lepiej używać jednego niż drugiego. Zobowiązania to łączna wartość wszystkich umów, jakie UE może podpisać w danym roku. Płatności natomiast to faktyczne środki finansowe, jakie są do dyspozycji w budżecie UE na dany rok. Na przykład, gdy UE zgadza się współfinansować budowę mostu kwotą do określonej wysokości, kwota ta, którą prawdopodobnie będzie trzeba wypłacić w przyszłości, stanowi zobowiązanie. W miarę postępów w budowie nowego mostu zaczynają napływać pierwsze rachunki do zapłaty ze środków unijnych i Komisja musi je uregulować. Na końcowym etapie prac rachunków napływa coraz więcej, a Komisja wykorzystuje środki na płatności, które ma do dyspozycji, aby wywiązać się z pierwotnego zobowiązania do współfinansowania przedsięwzięcia.

Dlaczego rosnąca dysproporcja między zobowiązaniami a płatnościami stanowi problem?

Zobowiązania to przyszłe płatności, a płatności to wcześniejsze zobowiązania. Zobowiązania to planowane przyszłe płatności, natomiast płatności to zobowiązania prawne z przeszłości. Innymi słowy, jeżeli co roku zobowiązania rosną znacznie szybciej niż płatności, oznacza to, że wielu partnerom obiecujemy zapłatę ich przyszłych rachunków, ale nie jesteśmy w stanie ich uregulować, jak już do nas wpłyną za kilka lat.

Tak właśnie dzieje się od kilku lat: ponieważ jakiś czas temu podjęto wiele zobowiązań na realizację różnych przedsięwzięć, które obecnie są finalizowane, a władza budżetowa (Rada i Parlament) konsekwentnie dokonują cięć w szacunkowych kwotach płatności przedstawianych przez Komisję, wiele rachunków związanych z tymi przedsięwzięciami pozostaje niezapłaconych i trzeba je przenosić na następny rok. W takiej sytuacji Komisja nie ma wyboru i musi występować o zwiększenie środków na płatności. Rachunki musi płacić każdy.

Na czym Komisja się opiera, przygotowując projekt rocznego budżetu?

Zgodnie z Traktatem UE do dnia 1 lipca wszystkie instytucje i organy unijne mają obowiązek sporządzić preliminarze na potrzeby projektu budżetu, przestrzegając przy tym procedur wewnętrznych. Preliminarze opierają się często na oszacowanych przez państwa członkowskie kwotach płatności, jakie mają być na ich rzecz dokonane w danym roku (odpowiadających stanowi zaawansowania przedsięwzięć finansowanych przez UE). Komisja konsoliduje te preliminarze i sporządza roczny projekt budżetu, przestrzegając przy tym limitów wydatków wynikających z wieloletnich ram finansowych (WRF – zob. poniżej). Projekt budżetu przedkłada się Radzie i Parlamentowi Europejskiemu.

W przypadku braku zgody między Parlamentem a Radą zwołuje się specjalny komitet pojednawczy. Jego zadaniem jest doprowadzenie do porozumienia w sprawie wspólnego projektu w terminie 21 dni, podlegającego zatwierdzeniu przez oba organy władzy budżetowej. Jeżeli wspólny projekt zostanie odrzucony przez Radę, Parlament Europejski ma prawo ostatecznie zatwierdzić budżet. Jeżeli na początku roku budżetowego budżet nie zostanie ostatecznie przyjęty, w każdym miesiącu wydatkowana może być kwota odpowiadająca nie więcej niż jednej dwunastej kwoty, na którą opiewał poprzedni budżet.

Ogólnie można powiedzieć, że płatności mają charakter czysto mechaniczny, ponieważ wynikają z wcześniejszych zobowiązań. Komisja nie ma nad nimi praktycznie żadnej kontroli.

W przypadku zobowiązań istnieje znacznie większa swoboda, ponieważ dotyczą one przyszłości i w tym sensie nie stanowią żadnego zobowiązania wobec beneficjentów środków UE. Zobowiązania w projekcie budżetu wskazują, jakie priorytety zdaniem Komisji należy obrać na przyszłość.

Jak duży jest budżet UE w ujęciu względnym?

Roczny budżet odpowiada mniej więcej 1 % dochodu narodowego państw członkowskich Unii. Choć jest stosunkowo niewielki, stanowi ważne narzędzie umożliwiające osiąganie celów związanych z integracją europejską. Bezpośrednio czy pośrednio wszyscy europejczycy w jakimś stopniu korzystają z działań finansowanych z budżetu UE, czy to w postaci bezpieczniejszej żywności na naszych talerzach, lepszych dróg, czy też gwarancji praw podstawowych.

Co to są wieloletnie ramy finansowe (WRF)?

WRF to priorytety polityczne Unii na co najmniej 5 lat (w obecnym okresie od 2007 do 2013 r. jest to 7 lat), przedstawione w kategoriach finansowych. W WRF wyznacza się roczne pułapy wydatków na dany rok i dla poszczególnych działów w budżecie UE. Jest to ważna kwestia: WRF nie decydują o wielkości przyszłych budżetów rocznych. Wyznaczone są w nich limity podobne do miesięcznego limitu na karcie kredytowej. Roczny budżet jako taki przyjmuję się w sposób opisany powyżej.

Jaka jest struktura budżetu UE?

Budżet UE składa się z 6 działów, choć o dziale 6. rzadko się wspomina:

  • 1. Trwały wzrost

  • 1a. Konkurencyjność na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia

badania i innowacje, edukacja i szkolenia, sieci transeuropejskie, polityka społeczna, integracja gospodarcza i polityki powiązane

  • 1b. Spójność na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia

konwergencja najmniej rozwiniętych państw członkowskich i regionów UE, strategia UE na rzecz trwałego rozwoju poza mniej zamożnymi regionami, współpraca transgraniczna

  • 2. Zarządzanie zasobami naturalnymi i ich ochrona

wspólna polityka rolna, wspólna polityka rybołówstwa, rozwój obszarów wiejskich i środki w dziedzinie środowiska

  • 3. Obywatelstwo, wolność, bezpieczeństwo i sprawiedliwość

  • 3a. Wolność, bezpieczeństwo i sprawiedliwość

sprawiedliwość i sprawy wewnętrzne, ochrona granic, polityka imigracyjna i azylowa

  • 3b. Obywatelstwo

konwergencja w zakresie zdrowia publicznego, ochrona konsumentów, kultura, młodzież, informacja i dialog z obywatelami

  • 4. UE jako partner na arenie międzynarodowej

wszystkie działania zewnętrzne UE. Dział ten nie obejmuje Europejskiego Funduszu Rozwoju, który jest poza budżetem UE

  • 5. Administracja

wydatki administracyjne wszystkich instytucji europejskich, świadczenia emerytalno-rentowe i finansowane przez UE szkoły dla dzieci pracowników UE („szkoły europejskie”)

  • 6. Wyrównania

dział o charakterze tymczasowym, w którym zapisuje się płatności wyrównawcze związane z ostatnimi etapami rozszerzenia UE, o ile takie płatności występują w danym roku.

Co to są „zobowiązania pozostające do spłaty” (RAL)?

RAL to suma nieuregulowanych zobowiązań – czyli tych, które już przyjęto, ale które nie zostały jeszcze zapisane jako płatności. W efekcie podejmowania długoterminowych zobowiązań budżetowych powstają zobowiązania pozostające do spłaty. Podobnie jest np. wówczas, gdy podpisuje się jakąś umowę – np. na budowę domu – podejmujemy wówczas zobowiązanie, ale firma budowlana otrzyma zapłatę w miarę postępu prac.

W razie konieczności i zgodnie z odpowiednimi przepisami Komisja dokonuje tzw. umorzeń. Oznacza to anulowanie zobowiązań pozostających do spłaty. Tak długo jak istnieją programy wieloletnie zatwierdzane na łączną kwotę, a płatności z nimi związane rozłożone są na kilka kolejnych lat, RAL są normalnym i spodziewanym zjawiskiem.

Tzw. potencjalnie niestandardowe RAL, które obejmują zobowiązania nieaktywne, w związku z którymi w ciągu ostatnich dwóch lat budżetowych nie dokonano żadnych płatności, a także dawne zobowiązania, które znajdują się w budżecie od co najmniej pięciu lat budżetowych, stanowią jedynie niewielką część łącznej kwoty. W takich przypadkach ściśle śledzi się sytuację i zazwyczaj dokonuje się wczesnego umorzenia.

Najlepszym sposobem zmniejszenia łącznej kwoty RAL jest zapewnienie dobrego wykorzystania środków na płatności, szczególnie w przypadku przedsięwzięć w ramach polityki spójności pochłaniających duże wydatki. Państwa członkowskie, które są odpowiedzialne za zarządzanie większością unijnych środków finansowych, mają tutaj do odegrania istotną rolę. Obecnie do Komisji napływa coraz więcej wniosków o płatności od państw członkowskich. Potrzebuje ona zatem odpowiednich środków na płatności, by zwrócić państwom członkowskim należne kwoty. W przeciwnym razie wzrośnie kwota RAL.

Zobowiązania bez odpowiednich środków na płatności = RAL

Jak finansowany jest budżet UE?

Istnieją trzy rodzaje zasobów własnych, z których zasilany jest budżet UE:

  • tradycyjne zasoby własne: opłaty celne na towary przywożone spoza UE i opłaty wyrównawcze od cukru pobierane przez państwa członkowskie, które zatrzymują 25% na pokrycie kosztów poboru. Stanowią one ok. 13% dochodów;

  • zasoby własne z podatku od wartości dodanej (VAT): do zharmonizowanej podstawy VAT poszczególnych państw członkowskich stosuje się jednolitą stawkę. Zasoby oparte na VAT stanowią 11% dochodów;

  • zasoby własne oparte na dochodzie narodowym brutto (DNB): w odniesieniu do DNB każdego państwa członkowskiego UE stosowana jest standardowa stawka procentowa. Ten rodzaj zasobów wykorzystuje się do zbilansowania dochodów i wydatków. Chodzi o to, aby sfinansować tę część budżetu, która nie została sfinansowana z innych źródeł dochodu. Zasoby te stanowią ponad 70% dochodów.

Jaki jest udział kosztów administracyjnych w budżecie UE?

Koszty administracyjne stanowią ok. 6% budżetu UE. Innymi słowy, około 94% budżetu UE trafia z powrotem do państw członkowskich, ich regionów i obywateli - w takiej czy innej formie.

Dlaczego Komisja chce zwiększyć płatności o 6,8%?

Nie do końca jest tak, że Komisja „chce” je zwiększyć - raczej nie ma wyboru. Jak wyjaśniono powyżej, płatności są elementem czysto mechanicznym: Rada i Parlament Europejski uzgodniły pewne poziomy zobowiązań w przeszłości (przyszłe wydatki) i wykorzystały te zobowiązania poprzez przedsięwzięcia finansowane ze środków UE. Teraz realizacja tych przedsięwzięć dobiega końca i trzeba za nie zapłacić.

Wzrost ten jest wyższy niż w ubiegłym roku również z tego względu, że rok 2013 jest ostatnim rokiem objętym obecnymi ramami finansowymi. Oznacza to, że finalizuje się więcej przedsięwzięć niż w początkowych latach obecnego okresu finansowego obejmującego lata 2007-2013 (i trzeba za nie zapłacić). Taka sama sytuacja ma miejsce co 7 lat: w ostatnim roku okresu finansowego obserwuje się intensywny wzrost płatności.

Wzrost ten wynika także z tego, że poprzednio środki na płatności były niewystarczające w budżecie rocznym przyjętym przez Radę i Parlament Europejski. Na przykład w ubiegłym roku Komisja nie mogła uregulować rachunków na kwotę 11 mld EUR, ponieważ późno napłynęły i zabrakło środków na ich pokrycie. Kwotę tę trzeba było przenieść do budżetu na 2012 r. Taka sytuacja przypomina efekt kuli śnieżnej – opóźnione płatności kumulują się, co prowadzi do znaczącego ich wzrostu.

Ponadto wzrost o 6,8% to efekt porównania z przyjętym budżetem na 2012 r. …, w którym środki na płatności są na bardzo niskim poziomie. Gdyby władza budżetowa przyjęła szacunki Komisji na 2012 r., wzrost w projekcie budżetu na 2013 r. byłby znacznie niższy.

Wzrost płatności w okresie finansowym

Co przede wszystkim cechuje projekt budżetu na 2013 r.?

Najbardziej charakterystyczne są trzy elementy:

  • Komisja po raz pierwszy proponuje zamrożenia zobowiązań (zwiększenie nie przekraczające poziomu inflacji). Ograniczenie wzrostu zobowiązań gwarantuje, że państwa członkowskie nie będą musiały wpłacać w przyszłości zbyt wysokich kwot do budżetu UE.

  • Oszczędności: choć płatności mają charakter czysto mechaniczny w przypadku większej części budżetu, Komisja wszędzie poszukiwała oszczędności, czy to zmniejszając zobowiązania na programy, które nie przynosiły odpowiednich wyników, czy na przykład redukując personel UE o 1%.

  • Inwestycje: najbardziej zwiększa się środki w dziedzinach, które mogą pomóc Europie wydobyć się z kryzysu: nauki ścisłe i badania (+28,1%), konkurencyjność (+17,8%), edukacja…

Najważniejsze pozycje w dziale 1a (Konkurencyjność)

  • Największy wzrost płatności (o 17,8%) wynika z tego, że w 2013 r. dobiega końca realizacja programów finansowanych przez UE.

  • Płatności przeznaczone na badania (7. program ramowy) wzrastają o 28% (przy 6% wzroście zobowiązań).

  • Płatności związane z Programem ramowym na rzecz konkurencyjności i innowacji wzrastają prawie o 48% (a zobowiązania o 7,3%).

  • W przypadku programu Marco Polo (intermodalność, czyli wykorzystanie w przewozie różnych gałęzi transportu) zobowiązania zmalały o 4,4%, a środki na płatności zwiększono o 96,4%.

  • Płatności na programy „Uczenie się przez całe życie” i „Erasmus Mundus” zwiększono o 15,8%.

Najważniejsze pozycje w dziale 1b (Spójność)

  • Drugi co do wielkości wzrost płatności (o 11,7% )

  • Płatności związane z funduszami strukturalnymi wzrastają o 12,1%.

  • Natomiast płatności związane z Funduszem Spójności zwiększa się o 10,4%.

Dział 2 (Zarządzanie zasobami naturalnymi i ich ochrona)

  • Wydatki rolne (wydatki związane z rynkiem i płatności bezpośrednie) mają wzrosnąć o 0,5% (płatności).

  • Płatności na rozwój obszarów wiejskich zwiększą się o 5,4%.

  • W przypadku Europejskiego Funduszu Rybackiego płatności wzrosną o 7,5%.

  • Płatności związane z zarządzaniem rybołówstwem i umowami międzynarodowymi zostaną zwiększone (o 0,6% ).

  • Płatności na program Life+ (środowisko) zwiększą się o 7,5%.

Dział 3a (Wolność, bezpieczeństwo i sprawiedliwość)

  • Solidarność i zarządzanie przepływami imigracyjnymi (wzrost płatności o 18%)

  • Bezpieczeństwo i ochrona wolności – wzrost płatności o 1,2%

  • Prawa podstawowe i sprawiedliwość – wzrost płatności o 11,2%

Dział 3b (Obywatelstwo)

  • Młodzież w działaniu (wzrost płatności o 4,8%)

  • Ochrona ludności (wzrost płatności o 7,4%)

  • Europa dla obywateli (wzrost płatności o1,8%)

  • Kultura (wzrost płatności o 1%)

Dział 4 (UE jako partner na arenie międzynarodowej)

  • Instrument Pomocy Przedakcesyjnej – wzrost płatności o 21,1%

  • Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa (wzrost płatności o 5,9% )

  • W przypadku Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa płatności wzrosną o 11,6%.

  • Płatności związane ze wspieraniem demokracji i praw człowieka zmniejszą się o 9,1%.

Dział 5 (Administracja)

  • ogólny wzrost o 2,8% (wydatki administracyjne Komisji wzrosną o 1,2%, czyli poniżej poziomu inflacji i z wyłączeniem Chorwacji).

  • Komisja zredukuje personel o 1%.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website