Navigation path

Left navigation

Additional tools

MEMO/12/235

Brussel, 30 maart 2012

Het Europees burgerinitiatief (EBI)

I. Algemene V&A over het Europees burgerinitiatief

  • Wat zegt het Verdrag van Lissabon over het Europees burgerinitiatief?

  • Vanaf wanneer kan het burgerinitiatief worden georganiseerd?

  • Wat gebeurt er in gevallen zoals recentelijk met de petitie van Greenpeace? Kan die opnieuw worden ingediend nu de verordening die het burgerinitiatief regelt van toepassing is?

  • Wat is de toegevoegde waarde van het EBI?

  • Wat is het verschil tussen een EBI en een petitie?

  • Bestaat het burgerinitiatief in de lidstaten?

  • Kan een EBI gaan over 'x'? Zou dat de ontvankelijkheidstest doorstaan?

  • Kunnen burgers een herziening van de Verdragen afdwingen via een EBI?

  • Kunnen onderdanen van niet-lidstaten die in de EU verblijven een EBI ondertekenen?

II. V&A over de verordening: hoe werkt het EBI?

  • Wie kan initiatiefnemer zijn?

  • Kunnen organisaties initiatiefnemer van een EBI zijn?

  • Zijn er regels over de doorzichtigheid van de financiering?

  • Kunnen EBI-initiatiefnemers financiële steun van de EU krijgen?

  • Hoe worden de burgers geïnformeerd over lopende initiatieven?

  • Hoe controleert de Commissie of initiatieven ernstig zijn?

  • Hoe belet de Commissie dat extremisten misbruik maken van het instrument?

  • Zetten de criteria om beledigende of ongepaste initiatieven te verwerpen, de deur niet open voor censuur door de Commissie?

  • Aan welke eisen moet een initiatief voldoen om geregistreerd te kunnen worden?

  • Welke taal moeten initiatiefnemers gebruiken om een initiatief te laten registreren?

  • Zorgt de Commissie voor de vertaling van initiatieven?

  • Hoe kunnen initiatiefnemers zich ervan vergewissen of de Commissie bevoegd is?

  • Waarom moeten de ondertekenaars van een initiatief uit een kwart van de lidstaten komen? Waarom is één lidstaat niet voldoende?

  • Waarom een veelvoud van het aantal leden in het Europees Parlement als drempel voor het minimumaantal per lidstaat vereiste steunbetuigingen?

  • Wat gebeurt er met de steunbetuigingen uit lidstaten waar de minimumdrempel niet bereikt wordt?

  • Hoe oud moeten burgers zijn om een initiatief te kunnen ondertekenen?

  • Moeten burgers als kiezer geregistreerd staan om een initiatief te kunnen ondertekenen?

  • In welke lidstaat worden steunbetuigingen geteld die afkomstig zijn van onderdanen van een lidstaat die in een andere lidstaat verblijven?

  • Kunnen EU-burgers die buiten de EU verblijven een initiatief ondertekenen? In welke lidstaat wordt hun steunbetuiging geteld?

  • Kan een EBI online worden ondertekend?

  • Hoe wordt de veiligheid van online ondertekenen van een initiatief gewaarborgd?

  • Hoe wordt gewaarborgd dat de persoonsgegevens van ondertekenaars van een initiatief niet voor andere doeleinden worden gebruikt?

  • Hoe worden de steunbetuigingen gecontroleerd?

  • Hoe reageert de Commissie op succesvolle initiatieven?

  • Wat gebeurt er als de Commissie besluit geen gevolg te geven aan een burgerinitiatief? Is er een verhaalmogelijkheid?

  • Is het mogelijk een initiatief in te dienen dat haaks staat op een ander lopend initiatief? Kan hetzelfde initiatief meer dan één keer worden ingediend?

  • Waarom hadden de lidstaten een jaar nodig om het EBI op poten te zetten?

  • Maakt de verordening het EBI niet veel te bureaucratisch?

  • Het zou kunnen dat heel wat initiatieven worden afgewezen omdat er geen rechtsgrond voor is of omdat ze niet stroken met de 'waarden van de EU'. Zal een hoog afwijzingspercentage geen afbreuk doen aan het imago van het EBI of van de Commissie zelf?

  • Is het EBI geen zoethoudertje? Het maakt toch allemaal niks uit.

I. Algemene V&A over het Europees burgerinitiatief

1. Wat zegt het Verdrag van Lissabon over het Europees burgerinitiatief?

Het Verdrag van Lissabon, waarbij het Europees burgerinitiatief wordt ingevoerd, bepaalt dat "wanneer ten minste één miljoen burgers van de Unie, afkomstig uit een significant aantal lidstaten, van oordeel zijn dat inzake een aangelegenheid een rechtshandeling van de Unie nodig is ter uitvoering van de Verdragen, zij het initiatief kunnen nemen de Europese Commissie te verzoeken binnen het kader van de haar toegedeelde bevoegdheden een passend voorstel daartoe in te dienen." (Artikel 11, lid 4, VEU)

Voorts bepaalt het Verdrag dat de procedures en de voorwaarden voor de indiening van een dergelijk burgerinitiatief, zoals het minimumaantal lidstaten waaruit de burgers afkomstig moeten zijn, moeten worden vastgelegd in een verordening die door het Parlement en de Raad op voorstel van de Commissie wordt vastgesteld. De Commissie heeft haar voorstel op 31 maart 2010 goedgekeurd. Het Europees Parlement en de Raad hebben de verordening vastgesteld op 16 februari 2011. Op verzoek van de lidstaten is deze niet eerder dan 1 april 2012 in werking getreden (zie ook vraag 27).

2. Vanaf wanneer kan het burgerinitiatief worden georganiseerd?

Vanaf zondag 1 april 2012. Vanaf die datum kan de Commissie verzoeken aanvaarden om initiatiefvoorstellen te registreren. Registratie is de vereiste eerste stap voor burgers om steunbetuigingen te kunnen verzamelen.

3. Wat gebeurt er in gevallen zoals recentelijk met de petitie van Greenpeace? Kan die opnieuw worden ingediend nu de verordening die het burgerinitiatief regelt van toepassing is?

Petities, zoals die welke Greenpeace recentelijk heeft ingediend, kunnen niet als burgerinitiatief worden beschouwd. Omdat de procedures en de voorwaarden voor de indiening van een burgerinitiatief moeten worden vastgelegd in een verordening van het Europees Parlement en de Raad, kunnen initiatieven die worden gelanceerd voordat de verordening van toepassing is niet als burgerinitiatief worden beschouwd. Handtekeningen die vóór de datum van toepassing van de verordening zijn verzameld, kunnen later niet opnieuw worden gebruikt; volgens de verordening mogen steunbetuigingen pas worden verzameld nadat een initiatief bij de Commissie is geregistreerd.

4. Wat is de toegevoegde waarde van het EBI?

Het Verdrag van Lissabon is duidelijk: de werking van de Europese Unie blijft gebaseerd op "representatieve democratie" en de Europese burgers zijn op het niveau van de Unie nog steeds direct vertegenwoordigd in het Europees Parlement.

Met het EBI wordt het publieke debat evenwel opengetrokken en krijgen het burgers de mogelijkheid om dankzij deze nieuwe vorm van participerende democratie actiever aan het democratisch bestel van de Unie deel te nemen.

De Commissie behoudt haar initiatiefrecht en is daarom niet verplicht om na een burgerinitiatief een voorstel te doen; zij verbindt zich er evenwel toe alle initiatieven die binnen haar bevoegdheidssfeer vallen zorgvuldig te onderzoeken om te beoordelen of een voorstel voor nieuw beleid nodig is.

De Commissie is ervan overtuigd dat dit nieuwe instrument een zeer positieve bijdrage zal leveren niet alleen tot de democratie in Europa, maar ook tot de beleidsvorming in de EU.

5. Wat is het verschil tussen een EBI en een petitie?

Petities aan het Europees Parlement, die al onder de vorige verdragen bestonden, verschillen wezenlijk van het nieuwe burgerinitiatief dat bij het Verdrag van Lissabon is ingesteld. Petities kunnen door burgers van de Unie en door natuurlijke of rechtspersonen die hun verblijfplaats of hun statutaire zetel in een lidstaat hebben, worden ingediend, hetzij individueel, hetzij samen met andere burgers of rechtspersonen, en moeten betrekking hebben op hen direct aanbelangende aangelegenheden op beleidsterreinen van de Unie (bv. een klacht). Het gaat hierbij niet noodzakelijk om voorstellen voor nieuw beleid. Petities worden gericht tot het Europees Parlement in zijn hoedanigheid van directe vertegenwoordiger van de burgers op het niveau van de Unie.

Het burgerinitiatief daarentegen, is een middel voor ten minste één miljoen burgers om rechtstreeks aan de Commissie te vragen nieuwe beleidsinitiatieven te nemen.

6. Bestaat het burgerinitiatief in de lidstaten?

Het burgerinitiatief bestaat al in een meerderheid van de lidstaten, op landelijk, regionaal of plaatselijk niveau. Het bestaat bijvoorbeeld op nationaal niveau in Hongarije, Italië, Letland, Litouwen, Nederland, Oostenrijk, Polen, Portugal, Roemenië, Slowakije, Slovenië en Spanje. Regionale burgerinitiatieven bestaan onder andere in Duitsland, Nederland, Oostenrijk, Spanje en Zweden. Plaatselijke burgerinitiatieven bestaan onder andere in België, Duitsland, Hongarije, Italië, Luxemburg, Slovenië, Spanje en Zweden. Ook buiten de EU (bv. in Zwitserland en de VS) bestaan ze. Deze initiatieven zijn qua opzet en reikwijdte aanzienlijk anders en gewoonlijk onderworpen aan verschillende procedures.

7. Kan een EBI gaan over 'x'? Zou dat de ontvankelijkheidstest doorstaan?

Binnen het bestek van dit antwoord is het onmogelijk alle denkbare initiatiefvoorstellen juridisch tegen het licht te houden. De criteria zijn behoorlijk duidelijk: initiatieven worden geregistreerd tenzij zij manifest buiten de bevoegdheidssfeer van de Commissie vallen, beledigend, ongepast of onzinnig zijn, of indruisen tegen de waarden waar de EU voor staat.

8. Kunnen burgers een herziening van de Verdragen afdwingen via een EBI?

Nee. Volgens het Verdrag en de verordening is een burgerinitiatief slechts ontvankelijk als het betrekking heeft op een aangelegenheid waarvoor een rechtshandeling van de Unie kan worden vastgesteld ter uitvoering van de Verdragen.

9. Kunnen onderdanen van niet-lidstaten die in de EU verblijven een EBI ondertekenen?

Nee. Volgens het Verdrag kunnen onderdanen van niet-lidstaten geen EBI ondertekenen. Alleen burgers die onderdaan van een lidstaat zijn kunnen dat.

II. V&A over de verordening: hoe werkt het EBI?

1. Wie kan initiatiefnemer zijn?

Burgerinitiatieven moeten worden georganiseerd door een burgercomité dat bestaat uit ten minste 7 burgers die in ten minste 7 verschillende lidstaten verblijven. De leden van een burgercomité moeten burgers van de Unie zijn met de stemgerechtigde leeftijd voor de Europese verkiezingen (16 jaar in Oostenrijk, 18 jaar in de overige lidstaten). Zij kiezen uit hun midden een vertegenwoordiger en een plaatsvervanger die gemachtigd zijn om namens het burgercomité te spreken en te handelen gedurende de procedure. Leden van het Europees Parlement worden niet meegeteld voor het bereiken van het minimumaantal leden van een burgercomité.

2. Kunnen organisaties initiatiefnemer van een EBI zijn?

Organisaties kunnen geen initiatiefnemer van een burgerinitiatief zijn. Elke organisatie kan evenwel op een volledig transparante wijze voorgestelde initiatieven bevorderen of ondersteunen.

3. Zijn er regels over de doorzichtigheid van de financiering?

Met het oog op transparantie en democratische verantwoording moeten initiatiefnemers gedurende de procedure regelmatig actuele informatie verstrekken over de organisaties die een initiatief ondersteunen en over de financiering van het initiatief. Dit is in het belang van de burgers die overwegen een initiatief met een handtekening te ondersteunen; het is ook in overeenstemming met het Europees transparantie-initiatief van de Commissie.

4. Kunnen EBI-initiatiefnemers financiële steun van de EU krijgen?

Nee, er is niet voorzien in financiële steun van de EU.

5. Hoe worden de burgers geïnformeerd over lopende initiatieven?

Alle lopende initiatieven worden geregistreerd en op de website van de Commissie bekendgemaakt. Dankzij dit communicatiemiddel kunnen lopende initiatieven op transparante wijze worden gevolgd.

6. Hoe controleert de Commissie of initiatieven ernstig zijn?

De verordening bepaalt dat voorgestelde initiatieven die overduidelijk niet ernstig zijn (bv. ongepaste, onzinnige of beledigende voorstellen), niet worden geregistreerd. Doordat een burgerinitiatief moet worden georganiseerd door een burgercomité, zou het aantal niet-ernstige voorstellen evenwel beperkt moeten zijn.

7. Hoe belet de Commissie dat extremisten misbruik maken van het instrument?

De verordening bepaalt dat de Commissie moet weigeren voorgestelde burgerinitiatieven te registreren die manifest indruisen tegen de waarden van de Unie, om te voorkomen dat de website van de Commissie wordt misbruikt om extremistische standpunten te propageren.

8. Zetten de criteria om beledigende of ongepaste initiatieven te verwerpen, de deur niet open voor censuur door de Commissie?

Nee, want er moet sprake zijn van een overduidelijk beledigend of ongepast karakter. Initiatiefnemers kunnen ook altijd naar het Hof van Justitie van de EU stappen of een klacht bij de Europese ombudsman indienen als zij het niet eens zijn met het besluit van de Commissie (zie ook vraag 25).

9. Aan welke eisen moet een initiatief voldoen om geregistreerd te kunnen worden?

De initiatiefnemers moeten een verzoek tot registratie bij de Commissie indienen. Daarbij vullen zij in een onlineregister dat de Commissie ter beschikking stelt, de volgende gegevens in, in één van de officiële talen van de Unie:

  • de titel van het voorgestelde burgerinitiatief,

  • het onderwerp;

  • de doelstellingen van het voorstel dat de Commissie wordt verzocht te doen,

  • de verdragsbepalingen die de initiatiefnemers relevant achten voor de voorgestelde actie,

  • de volledige naam, het postadres, de nationaliteit en de geboortedatum van de zeven leden van het burgercomité, met opgave van de gevolmachtigde vertegenwoordiger en de plaatsvervanger, en hun respectieve e-mailadres,

  • alle bronnen van financiering en ondersteuning.

De initiatiefnemers kunnen daarnaast in een bijlage meer gedetailleerde informatie verstrekken, met inbegrip van een ontwerptekst voor een rechtshandeling.

Op basis daarvan zal de Commissie het voorgestelde initiatief registreren mits het aan de voorwaarden van de verordening voldoet, in het bijzonder aan de voorwaarde dat het initiatief niet manifest buiten het kader valt van de bevoegdheden van de Commissie om voorstellen te doen voor een rechtshandeling van de Unie ter uitvoering van de Verdragen.

10. Welke taal moeten initiatiefnemers gebruiken om een initiatief te laten registreren?

Initiatiefnemers kunnen hun initiatief in elke officiële taal van de Unie laten registreren.

11. Zorgt de Commissie voor de vertaling van initiatieven?

Nee, het is aan de initiatiefnemers om voor een vertaling in de taal van hun keuze te zorgen. Nadat de registratie in één officiële taal bevestigd is, kunnen initiatiefnemers vragen om één of meer andere officiële talen te registreren. Voordat zij deze laatste in het register opneemt, zal de Commissie nagaan of er wat betreft de titel, het onderwerp en de doelstellingen geen kennelijke tegenstrijdigheden met de originele versie zijn.

12. Hoe kunnen initiatiefnemers zich ervan vergewissen of de Commissie bevoegd is?

De Commissie verstrekt op de website betreffende het burgerinitiatief informatie over haar bevoegdheden. Deze informatie moet kandidaat-initiatiefnemers in staat stellen na te gaan of er een verdragsbepaling is op grond waarvan de Commissie op het betrokken gebied kan optreden.

13. Waarom moeten de ondertekenaars van een initiatief uit een kwart van de lidstaten komen? Waarom is één lidstaat niet voldoende?

Het was nodig een minimumaantal lidstaten waaruit deelnemende burgers afkomstig moeten zijn, vast te stellen om te waarborgen dat een burgerinitiatief representatief is voor een reëel Europees belang en omdat er in het Verdrag staat dat burgers afkomstig moeten zijn "uit een significant aantal lidstaten".

Het door het Parlement en de Raad overeengekomen aantal is een kwart van de lidstaten, zijnde momenteel zeven, zelfs na de toetreding van Kroatië.

14. Waarom een veelvoud van het aantal leden in het Europees Parlement als drempel voor het minimumaantal per lidstaat vereiste steunbetuigingen?

In haar groenboek had de Commissie voorgesteld de drempel te stellen op 0,2% van het aantal inwoners per lidstaat. Heel wat respondenten vonden 0,2% van de bevolking echter een onnodig hoge drempel om te waarborgen dat het om de vertegenwoordiging van een Europees belang zou gaan. Anderen waren van mening dat een dergelijk percentage niet billijk zou zijn, omdat het bijvoorbeeld gemakkelijker is om 1 000 steunbetuigingen in Luxemburg in te zamelen (0,2% van de bevolking) dan 160 000 in Duitsland en het tellen in kleine lidstaten eenvoudiger is dan in grote.

De gekozen aanpak komt aan beide bezwaren tegemoet. De verordening stelt voor elke lidstaat een vaste drempel in, die degressief evenredig is met het aantal inwoners en een minimum- en een maximumwaarde heeft.

Om objectieve criteria voor de drempels te hanteren, is uitgegaan van een veelvoud van het aantal in elke lidstaat verkozen leden van het Europees Parlement. Het gekozen veelvoud is 750; dit beantwoordt enerzijds aan de vraag van veel belanghebbenden om een drempel vast te stellen die lager ligt dan 0,2% van de bevolking, terwijl anderzijds rekening wordt gehouden met het argument dat de drempel niet te laag moet liggen in kleine lidstaten.

Met dit systeem zijn dus een relatief kleiner aantal ondertekenaars uit grote landen nodig en een relatief groter aantal uit kleinere landen.

Het minimumaantal ondertekenaars per lidstaat is in de bijlage I bij de verordening opgenomen.

15. Wat gebeurt er met de steunbetuigingen uit lidstaten waar de minimumdrempel niet bereikt wordt?

Deze steunbetuigingen worden uiteraard meegerekend voor het totale aantal handtekeningen, maar niet voor het vereiste van een kwart van de lidstaten.

16. Hoe oud moeten burgers zijn om een initiatief te kunnen ondertekenen?

Alle burgers van de Unie die de stemgerechtigde leeftijd voor de Europese verkiezingen hebben, kunnen een initiatief ondertekenen. Dit betekent in alle lidstaten minstens 18 jaar oud zijn, behalve in Oostenrijk (16 jaar).

17. Moeten burgers als kiezer geregistreerd staan om een initiatief te kunnen ondertekenen?

Nee, het volstaat dat burgers van de Unie de stemgerechtigde leeftijd voor de Europese verkiezingen hebben.

18. In welke lidstaat worden steunbetuigingen geteld die afkomstig zijn van onderdanen van een lidstaat die in een andere lidstaat verblijven?

Dat is afhankelijk van welke gegevens de ondertekenaar verstrekt en dus van welke lidstaat de steunbetuiging verifieert. Als de ondertekenaar gegevens verstrekt betreffende de lidstaat van verblijf, wordt zij/hij meegeteld in de lidstaat van verblijf. Als de ondertekenaar gegevens verstrekt betreffende de lidstaat waarvan zij/hij de nationaliteit bezit, wordt zij/hij meegeteld in die lidstaat. Een onderdaan van Oostenrijk die in Estland verblijft, kan OFWEL een formulier invullen (naam en voornaam, adres, geboortedatum en –plaats en nationaliteit) dat in Estland wordt geverifieerd en meegeteld, OFWEL een formulier invullen dat in Oostenrijk wordt geverifieerd en meegeteld, en behalve de hiervoor vermelde gegevens een persoonlijk identificatienummer verstrekken van een door Oostenrijk goedgekeurde lijst die in deel C van bijlage III bij de verordening is opgenomen (nummer van het paspoort of de identiteitskaart).

Burgers kunnen een initiatief in elk geval slechts één keer ondertekenen.

19. Kunnen EU-burgers die buiten de EU verblijven een initiatief ondertekenen? In welke lidstaat wordt hun steunbetuiging geteld?

Of burgers van de Unie die buiten de EU verblijven een initiatief kunnen ondertekenen, is afhankelijk van de lidstaat waarvan zij de nationaliteit bezitten. De steunbetuigingen van onderdanen die buiten de EU verblijven, kunnen door sommige lidstaten immers niet worden geverifieerd. Volgens het oorspronkelijke voorstel van de Commissie zouden alle burgers van de Unie die buiten de EU verblijven de mogelijkheid hebben gehad om een initiatief te ondertekenen. Vanwege de nieuwe eisen die de lidstaten hebben gesteld, zal dat voor sommige burgers niet mogelijk zijn. Wie wel over de mogelijkheid beschikt, zal worden meegeteld in de lidstaat van nationaliteit.

20. Kan een EBI online worden ondertekend?

Het is mogelijk een initiatief online te ondertekenen. De initiatiefnemers moeten daartoe een onlinesysteem opzetten dat aan de technische en veiligheidseisen van de verordening voldoet. De Commissie heeft technische normen ontwikkeld en biedt opensourcesoftware aan om initiatiefnemers daarbij te helpen.

21. Hoe wordt de veiligheid van online ondertekenen van een initiatief gewaarborgd?

Initiatiefnemers moeten voordat zij met het online inzamelen van steunbetuigingen beginnen (ook wanneer zij de opensourcesoftware van de Commissie gebruiken) hun onlinesysteem voor het inzamelen laten certificeren door de bevoegde nationale instantie bij welke de gegevens zullen worden opgeslagen. Die nationale instantie gaat na of het onlinesysteem inzake veiligheid en technische kenmerken aan de minimumeisen van de verordening voldoet. Dit moet garanderen dat het online ondertekenen veilig is.

22. Hoe wordt gewaarborgd dat de persoonsgegevens van ondertekenaars van een initiatief niet voor andere doeleinden worden gebruikt?

De verordening zorgt ervoor dat de gegevensbescherming ten volle wordt gewaarborgd, zowel bij de organisatie als bij de follow-up van een burgerinitiatief, door alle betrokken partijen: de initiatiefnemer, de lidstaten en de Commissie. De geldende wetgeving inzake de bescherming van persoonsgegevens is van toepassing op persoonsgegevens die in het kader van een burgerinitiatief worden verwerkt. De organisatoren van een burgerinitiatief en de voor de verwerking van de gegevens verantwoordelijken zullen aansprakelijk zijn voor eventuele schade, overeenkomstig de toepasselijke nationale wetgeving, en kunnen sancties opgelegd krijgen wanneer zij zich niet aan de verordening houden.

23. Hoe worden de steunbetuigingen gecontroleerd?

Burgers moeten in hun steunbetuiging de gegevens verstrekken die worden verlangd door de lidstaat (hetzij de lidstaat waar zij verblijven, hetzij de lidstaat waarvan zij de nationaliteit bezitten). Het kan gaan om hun naam en voornaam, adres, geboortedatum en –plaats, nationaliteit, en voor sommige lidstaten een persoonlijk identificatienummer. Sommige van deze gegevens (zoals volledig adres, geboortedatum of –plaats) worden niet door alle lidstaten gevraagd. Nadere bijzonderheden betreffende de te verstrekken gegevens zijn te vinden in de twee steunbetuigingsmodellen in bijlage III (delen A en B) bij de verordening. De lijst van documenten/nummers die worden aanvaard door de lidstaten die een persoonlijk identificatienummer verlangen, is te vinden in deel C van die bijlage III.

De initiatiefnemers moeten per lidstaat waar de ondertekenaars vandaan komen, een afzonderlijk formulier gebruiken. Alle ondertekenaars op één formulier moeten dus van één en dezelfde lidstaat afkomstig zijn. De initiatiefnemers zenden de steunbetuigingen vervolgens toe aan de bevoegde nationale instantie van die lidstaat. Die nationale instanties onderwerpen de verzamelde steunbetuigingen aan een geldigheidscontrole en certificeren ze. Dit kan gebeuren door middel van steekproeftrekking.

24. Hoe reageert de Commissie op succesvolle initiatieven?

De Commissie beschikt in de regel over een termijn van drie maanden na de indiening om burgerinitiatieven waarvoor het vereiste aantal steunbetuigingen is verzameld, te onderzoeken. Voordat zij haar conclusies in een mededeling uiteenzet, ontvangt de Commissie de initiatiefnemers op een passend niveau om hun de gelegenheid te geven het doel van het initiatief nader toe te lichten. De initiatiefnemers krijgen ook de gelegenheid om hun initiatief op een openbare hoorzitting in het Europees Parlement te presenteren.

25. Wat gebeurt er als de Commissie besluit geen gevolg te geven aan een burgerinitiatief? Is er een verhaalmogelijkheid?

Het burgerinitiatief is een agendabepalend instrument en doet als zodanig geen afbreuk aan het initiatiefrecht van de Commissie. Het college van commissarissen is evenwel verplicht om de door burgerinitiatieven aan de orde gestelde verzoeken ter harte te nemen. Een besluit om geen gevolg te geven aan een burgerinitiatief moet door de Commissie duidelijk worden gemotiveerd. Tegen de politieke analyse die de Commissie maakt inzake de kern van het initiatief is geen verhaal mogelijk.

Besluiten met betrekking tot de registratie van voorgestelde initiatieven, waarvoor een rechtsgrond bestaat, kunnen daarentegen wel worden betwist. Wanneer de registratie wordt afgewezen, stelt de Commissie de initiatiefnemers in kennis van de redenen daarvoor en van alle beschikbare gerechtelijke en andere verhaalmiddelen.

26. Is het mogelijk een initiatief in te dienen dat haaks staat op een ander lopend initiatief? Kan hetzelfde initiatief meer dan één keer worden ingediend?

De verordening bevat geen regels inzake het successievelijk indienen van identieke of vergelijkbare initiatieven. Zij verbiedt evenmin dat tegengestelde initiatieven worden ingediend.

27. Waarom hadden de lidstaten een jaar nodig om het EBI op poten te zetten?

Heel wat lidstaten moesten hun nationale wetgeving aanpassen om de steunbetuigingen te kunnen verifiëren en/of om passende sancties voor inbreuken op de verordening aan initiatiefnemers te kunnen opleggen.

28. Maakt de verordening het EBI niet veel te bureaucratisch?

Het burgerinitiatief gaat niet gepaard met onnodige bureaucratie. De overeengekomen regels zorgen voor een goed evenwicht tussen de geloofwaardigheid van het instrument en het gebruiksgemak voor de burger.

De Commissie heeft daarenboven een volledige en gebruikersvriendelijke handleiding opgesteld waarin de verschillende stadia van de procedure worden uiteengezet. Deze kan van de website worden gedownload. Ook het door de diensten van de Commissie ondersteunde Europe Direct contact centre zal vragen van burgers beantwoorden.

29. Het zou kunnen dat heel wat initiatieven worden afgewezen omdat er geen rechtsgrond voor is of omdat ze niet stroken met de 'waarden van de EU'. Zal een hoog afwijzingspercentage geen afbreuk doen aan het imago van het EBI of van de Commissie zelf?

Volgens de Commissie zal het niet tot afwijzingen op grote schaal komen. De criteria om een EBI af te wijzen ‑ manifest buiten de bevoegdheidssfeer van de Commissie vallen, ongepast of onzinnig zijn, of indruisen tegen de waarden waar de EU voor staat – zijn behoorlijk overzichtelijk en duidelijk. Het EBI is een nieuwe vorm van participerende democratie en zal onvermijdelijk kinderziektes doormaken, maar dat hoeft niet per definitie een hoog afwijzingspercentage te betekenen. De Commissie is er integendeel van overtuigd dat initiatiefnemers het EBI serieus zullen nemen en met kennis van zaken een verzoek tot registratie zullen indienen. Imagoschade voor het EBI of voor de Commissie is daarom onwaarschijnlijk.

30. Is het EBI geen zoethoudertje? Het maakt toch allemaal niks uit.

Een miljoen steunbetuigingen uit ten minste zeven lidstaten zal zeer zeker iets uitmaken. Een initiatief dat aan de criteria voldoet en het vereiste aantal handtekeningen verzamelt, kan niet zomaar terzijde worden geschoven. De Commissie zal de initiatiefnemers op een passend niveau ontvangen om hun de gelegenheid te geven het doel van het initiatief nader toe te lichten. De initiatiefnemers krijgen ook de gelegenheid om hun initiatief op een openbare hoorzitting in het Europees Parlement te presenteren. Het besluitvormingsapparaat van de Commissie zal integraal worden gemobiliseerd om in een mededeling van het voltallige college van commissarissen uiteen te zetten hoe de Commissie aan een initiatief gevolg zal geven. Zelfs als het uiteindelijk niet tot een wetgevingshandeling komt, zal het onderwerp veel aandacht krijgen binnen de Unie, bij de Europese Commissie en in het Europees Parlement.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website