Navigation path

Left navigation

Additional tools

MEMO/11/819

Bruksela, dnia 23 listopada 2011 r.

Program „Kreatywna Europa” – najczęściej zadawane pytania

(zob. również IP/11/1399)

Co to jest program „Kreatywna Europa”?

Program „Kreatywna Europa” będzie wspierał kino europejskie, sektor kultury i sektor kreatywny, co pozwoli zwiększyć ich udział w tworzeniu miejsc pracy i wzroście gospodarczym. Program ten – o proponowanym budżecie w wysokości 1,8 mld euro na lata 2014–2020 – ma wspierać dziesiątki tysięcy artystów, osób zawodowo związanych z kulturą i organizacji kulturalnych działających w dziedzinach, takich jak: przedstawienia artystyczne, sztuki piękne, działalność wydawnicza, film, telewizja, muzyka, sztuki interdyscyplinarne, dziedzictwo kulturowe czy branża gier wideo, pozwalając im na działanie w całej Europie, zdobywanie nowej publiczności i rozwijanie umiejętności niezbędnych w epoce cyfrowej. Poprzez pomoc w dotarciu przez europejskie dzieła kultury do nowych odbiorców w innych krajach nowy program przyczyni się również do ochrony i promowania europejskiej różnorodności kulturowej i językowej.

Dlaczego Europa potrzebuje programu „Kreatywna Europa”?

Kultura odgrywa ważną rolę w gospodarce UE-27. Badania prowadzone w UE wykazały, że udział przedsiębiorstw z sektora kultury i sektora kreatywnego w unijnym PKB wynosi około 4,5%, zaś udział w zatrudnieniu ­3,8% (8,5 miliona miejsc pracy, a o wiele więcej biorąc pod uwagę efekty zewnętrzne powstające w innych sektorach gospodarki). Badania wskazują na imponujący wzrost potencjału tych sektorów: w latach 2000-2007 zatrudnienie w tych sektorach wzrastało średnio o 3,5% rocznie, stanowiąc 1% gospodarki UE-27. Wskaźniki wzrostu zatrudnienia w USA i Chinach w tych sektorach również rosły w szybkim tempie, osiągając średnio poziom niemal 2% rocznie. Europa jest światowym liderem w eksporcie produktów sektora kreatywnego. Aby utrzymać tę pozycję, musimy inwestować w zdolność tych sektorów do działania poza granicami UE.

Program „Kreatywna Europa” stanowi odpowiedź na tę właśnie potrzebę, zawierającą bardziej strategiczne podejście i plany celem skierowania inwestycji tam, gdzie możliwe będzie osiągnięcie najlepszych wyników.

W programie „Kreatywna Europa” uwzględnia się wyzwania powstałe na skutek globalizacji, w szczególności wpływ technologii cyfrowych, które powodują zmianę sposobu tworzenia dóbr kultury, ich rozpowszechniania i udostępniania i które prowadzą do przekształcenia źródeł dochodów i modeli biznesowych. Zmiany te stwarzają również szanse dla europejskiego sektora kultury i sektora kreatywnego, a celem programu jest udzielenie tym sektom wsparcia w wykorzystywaniu tych możliwości, tak aby mogły one odnieść korzyści z digitalizacji i przyczynić się do tworzenia większej liczby międzynarodowych karier i miejsc pracy.

Dlaczego Komisja proponuje połączenie istniejących programów Kultura, MEDIA i MEDIA Mundus w jeden program?

Sektory te stoją przed podobnymi wyzwaniami, takimi jak rozdrobnienie rynku wynikające z różnorodności kulturowej i językowej, globalizacja czy digitalizacja. Ponadto zmagają się one z poważnymi trudnościami w dostępie do komercyjnych pożyczek.

Wspomniane sektory mają również podobne potrzeby w zakresie ochrony i promowania różnorodności kulturowej i językowej oraz wzmacniania ich konkurencyjności, aby mogły one przyczyniać się do tworzenia miejsc pracy i wzrostu gospodarczego.

Komisja zdaje sobie jednak także sprawę z faktu, że struktura tych sektorów jest zróżnicowana. Z tego względu proponuje się ustanowienie jednego programu ramowego, który będzie obejmował odrębne komponenty dla zapewnienia odpowiedniego wsparcia.

W jaki sposób program „Kreatywna Europa” różni się od obecnych programów MEDIA i Kultura? Czy nazwy te znikną?

Program „Kreatywna Europa” połączy obecne oddzielne mechanizmy wspierania sektora kultury i sektora audiowizualnego w Europie w ramach pojedynczego punktu kontaktowego otwartego dla całego sektora kultury i sektora kreatywnego.

Program ten będzie jednak nadal zajmował się szczególnymi potrzebami zarówno przemysłu audiowizualnego, jak i sektora kultury i sektora kreatywnego poprzez swoje szczegółowe komponenty Kultura i MEDIA. Będą one opierać się na sukcesie obecnych programów Kultura i MEDIA.

Ponadto w ramach programu powstanie nowy instrument gwarancji finansowych, który umożliwi małym podmiotom dostęp do pożyczek bankowych w wysokości 1 mld euro.

Jakie będą wyniki programu?

Komisja szacuje, że w latach 2014–2020 co najmniej 8 tys. organizacji kulturalnych i 300 tys. artystów, osób zawodowo związanych z kulturą i ich dzieł ma szansę uzyskać wsparcie w zakresie mobilności transgranicznej oraz nabywania doświadczeń, które pomogą im w rozwoju międzynarodowej kariery. W ramach programu wspierane będzie także tłumaczenie ponad 5,5 tys. książek i innych dzieł literackich.

Komponent MEDIA będzie przyczyniać się do światowej dystrybucji ponad tysiąca filmów europejskich za pośrednictwem platform tradycyjnych i cyfrowych. Będzie on również źródłem finansowania dla specjalistów z sektora audiowizualnego, ułatwiając im dostęp do rynków międzynarodowych i odnoszenie tam sukcesów. Komponent MEDIA będzie sprzyjać tworzeniu filmów oraz innych dzieł audiowizualnych posiadających potencjał do transgranicznego obiegu.

Istnieje ogromna podstawa do dalszych działań: programowi MEDIA zawdzięczamy częściowo to, że udział europejskich filmów w premierach pokazywanych w kinach w Europie wzrósł z 36% w 1989 r. do 54% w 2009 r. Sieć Europa Cinemas obejmuje ponad 2 000 ekranów kinowych głównie w niezależnych kinach, co zapewnia szeroką i zróżnicowaną ofertę filmową dla widzów w 475 miastach. Filmy tej sieci osiągnęły poziom 59 mln sprzedanych biletów w 2009 r. (dla porównania: 30 mln w 2000 r.).

Jakie wyzwania stoją przed programem?

Sektor kultury i sektor kreatywny nie wykorzystują w pełni jednolitego rynku. Jedną z trudności, z jakimi się borykają, jest język: w Unii Europejskiej obowiązują 23 języki urzędowe, 3 alfabety i około 60 oficjalnie uznanych języków regionalnych i języków mniejszości. Ta różnorodność stanowi część bogactwa Europy, ale jednocześnie utrudnia autorom dotarcie do czytelników w innych krajach; widzom kin lub teatrów utrudnia oglądanie zagranicznych dzieł, a muzykom – zdobywanie nowych słuchaczy. Z badania Eurobarometru (2007) wynika, że tylko mały odsetek Europejczyków ogląda telewizję lub filmy w językach obcych, a tylko 7% czyta książki napisane w językach obcych.

Większy nacisk na wsparcie w zakresie zdobywania publiczności oraz zdolności sektorów do bardziej bezpośredniej interakcji z odbiorcami, na przykład poprzez inicjatywy związane z umiejętnością korzystania z mediów lub nowe interaktywne narzędzia internetowe, może potencjalnie znacznie zwiększyć dostęp publiczności do zagranicznych dzieł. Komisja ocenia, że dzięki projektom wspieranym przez program „Kreatywna Europa” uda się dotrzeć – bezpośrednio lub pośrednio – do ponad 100 mln osób.

W jaki sposób zarządzany będzie program „Kreatywna Europa”?

Program „Kreatywna Europa” stanowić będzie prosty, dobrze rozpoznawalny i łatwy punkt dostępu dla specjalistów z sektora kultury i sektora kreatywnego w Europie, i to niezależnie od dziedziny artystycznej będącej ich specjalnością; będzie on też oferował możliwości działania na platformie międzynarodowej, zarówno w UE, jak i poza nią. Obecny system zarządzania za pośrednictwem Agencji Wykonawczej ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego będzie kontynuowany.

Czy osoby indywidualne są uprawnione do ubiegania się o finansowanie z programu?

Program „Kreatywna Europa” nie będzie otwarty dla wniosków składanych przez osoby indywidualne. Projekty przygotowywane przez organizacje kulturalne dotrą jednak do około 300 tys. indywidualnych artystów i osób zawodowo związanych z kulturą, a także do instytucji zajmujących się szkoleniami. Jest to dużo bardziej opłacalny sposób osiągnięcia wyników i trwałych skutków.

Które państwa są uprawnione do ubiegania się o finansowanie z programu?

Program jest otwarty dla państw członkowskich, jak również państw należących do Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) (Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria), państw przystępujących i kandydujących do UE, potencjalnych kandydatów oraz państw sąsiadujących. Inne kraje mogą uczestniczyć w konkretnych działaniach.

Obecnie w programie Kultura biorą udział państwa członkowskie UE, państwa EFTA, Chorwacja, Turcja, Była Jugosłowiańska Republika Macedonii, Serbia, Czarnogóra oraz Bośnia i Hercegowina.

W programie MEDIA uczestniczą państwa członkowskie UE, Chorwacja, Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria.

Co się stanie z programem MEDIA Mundus?

Programu MEDIA Mundus, który obecnie wspiera współpracę między europejskimi i międzynarodowymi specjalistami oraz międzynarodową dystrybucję filmów europejskich, zostanie włączony do komponentu MEDIA programu „Kreatywna Europa”.

„Kreatywna Europa” obejmie podprogram międzysektorowy. Z czym to się wiąże?

Podprogram międzysektorowy będzie się składać z dwóch części: instrumentu gwarancji finansowych, zarządzanego przez Europejski Fundusz Inwestycyjny, który ma ułatwiać dostęp małych podmiotów do pożyczek bankowych; i funduszy na rzecz wspierania badań, analiz i lepszego gromadzenia danych w celu kształtowania opartej na faktach polityki.

Czy udzielanie beneficjentom bezpośrednich dotacji nie jest bardziej efektywne niż oferowanie częściowych gwarancji dla pożyczek bankowych?

Instrument gwarancji finansowych w wysokim stopniu wywołuje efekt mnożnikowy i dzięki podziałowi ryzyka z UE przyciąga dodatkowe środki od inwestorów. Tendencję tę zauważa się już w ramach obecnego funduszu gwarancyjnego produkcji programu MEDIA, w przypadku którego wkład UE w wysokości 2 mln euro wygenerował pożyczki udzielane producentom filmowym w wysokości 18 mln euro.

Dlaczego konieczne jest ustanowienie specjalnego funduszu gwarancyjnego dla sektora kultury i sektora kreatywnego? Czy program ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji lub mechanizm finansowania oparty na podziale ryzyka (RSFF) na rzecz badań nie mógłby objąć tych sektorów?

Istniejące inicjatywy nie uwzględniają dodatkowych barier w dostępie do finansowania, które napotykają małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) działające w sektorze kultury i sektorze kreatywnym:

  • większość aktywów tych przedsiębiorstw, takich jak prawa własności intelektualnej, ma charakter niematerialny;

  • produkty sektora kreatywnego nie są zazwyczaj produkowane seryjnie. Każdy film, każda książka, opera czy gra wideo to utwór niepowtarzalny;

  • popyt na usługi finansowe ze strony MŚP działających w sektorze kultury i sektorze kreatywnym jest często niewystarczający do tego, aby banki mogły je uznać za komercyjnie atrakcyjne i zainwestować w uzyskanie wymaganej wiedzy specjalistycznej, która pozwoli na właściwe zrozumienie profili ryzyka tych przedsiębiorstw.

Ze względu na te problemy inne europejskie instrumenty finansowe nie były w stanie wspierać tych sektorów i dlatego niezbędne jest stworzenie specjalnego instrumentu finansowego.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website