Navigation path

Left navigation

Additional tools

MEMO/11/818

Bruksela, dnia 23 listopada 2011 r.

„Erasmus dla wszystkich” – najczęściej zadawane pytania

(zob. również IP/11/1398)

Co to jest „Erasmus dla wszystkich”?

„Erasmus dla wszystkich” jest nowym programem na rzecz kształcenia, szkolenia, młodzieży i sportu. Został on zaproponowany przez Komisję Europejską i powinien rozpocząć się w 2014 r. Jego przyjęcie pozwoli na znaczne zwiększenie funduszy przeznaczonych na rozwój wiedzy i umiejętności. „Erasmus dla wszystkich” opiera się na założeniu, że inwestycje w kształcenie i szkolenie są kluczowym warunkiem umożliwiającym rozwijanie potencjału wszystkich ludzi, bez względu na ich wiek czy sytuację społeczną: pomagają one w rozwoju osobistym i zdobywaniu nowych umiejętności oraz poprawiają perspektywy zawodowe.

Jakie dziedziny będzie wspierać program „Erasmus dla wszystkich”?

Program „Erasmus dla wszystkich” będzie miał ulepszoną strukturę, która zwiększy jego skuteczność, co oznacza więcej dotacji dla studentów, uczestników szkoleń, nauczycieli i innych osób. Korzyści dla osób indywidualnych pozytywnie wpłyną także na całą gospodarkę UE.

W ramach nowego programu znacznie zwiększą się możliwości w zakresie mobilności i współpracy: w szczególności dzięki zwiększeniu funduszy studenci studiów wyższych, uczestnicy programów szkolenia zawodowego, stażyści, nauczyciele, osoby prowadzące szkolenia i osoby pracujące z młodzieżą będą mieli większe szanse podjęcia studiów, szkolenia, nauczania czy wolontariatu za granicą. Instytucje kształcenia i szkolenia oraz organizacje młodzieżowe otrzymają dodatkowe możliwości nawiązywania partnerstw i wymiany najlepszych praktyk, a przedsiębiorstwa – promowania innowacyjności i możliwości zatrudnienia. Większe wsparcie otrzymają także platformy IT takie jak e-twinning, łączące szkoły i inne placówki edukacyjne za pośrednictwem internetu.

Celem programu jest wsparcie trzech głównych rodzajów działań:

  • możliwości uczenia się dla osób indywidualnych, zarówno w UE, jak i poza nią; studia i szkolenie, staże, nauczanie i rozwój zawodowy oraz nieformalne działania młodzieży, takie jak wolontariat. W ramach programu „Erasmus dla wszystkich” szansę uczenia się za granicą otrzyma do 5 mln osób ze wszystkich sektorów kształcenia i szkolenia. Europejczycy mogliby podjąć studia, wziąć udział w szkoleniu lub uczyć w instytucjach szkolnictwa wyższego na całym świecie, a studenci i pracownicy takich instytucji spoza Europy mieliby więcej możliwości studiowania, nauczania i uczenia się w Europie. Rozszerzenie programu poza granice UE zwiększy atrakcyjność europejskiego szkolnictwa wyższego i przyczyni się do rozwoju tego sektora na świecie;

  • współpraca instytucjonalna między placówkami edukacyjnymi, organizacjami młodzieżowymi, przedsiębiorstwami, władzami lokalnymi i regionalnymi oraz organizacjami pozarządowymi, aby zachęcać do rozwoju i wdrażania innowacyjnych praktyk w dziedzinie kształcenia, szkolenia i na rzecz młodzieży oraz zwiększać szanse na znalezienie zatrudnienia, kreatywność i przedsiębiorczość;

  • wsparcie dla reform polityki w państwach członkowskich i dla współpracy z państwami spoza UE, z naciskiem na wzbogacenie faktograficznych podstaw kształtowania polityki i wymianę dobrych praktyk. Wsparcie będzie obejmowało wdrożenie unijnych narzędzi zapewniania przejrzystości, międzynarodowe badania i wsparcie konkretnych strategii polityki, takich jak proces boloński (szkolnictwo wyższe) i proces kopenhaski (kształcenie i szkolenie zawodowe).

Częścią programu „Erasmus dla wszystkich” będą dwa zupełnie nowe elementy:

  • program gwarancji kredytowych dla studentów studiów magisterskich, którego celem jest pomoc w finansowaniu studiów za granicą oraz w zdobywaniu umiejętności niezbędnych do wykonywania zawodów opierających się na wiedzy;

  • stworzenie czterystu „sojuszy na rzecz wiedzy” i „sojuszy na rzecz umiejętności sektorowych”. Sojusze na rzecz wiedzy to szeroko zakrojone partnerstwa między instytucjami szkolnictwa wyższego a przedsiębiorstwami. Mają one wspierać kreatywność, innowacyjność i przedsiębiorczość poprzez tworzenie nowych możliwości kształcenia i nowych kwalifikacji. Sojusze na rzecz umiejętności sektorowych to partnerstwa między organizatorami kształcenia i szkolenia zawodowego a biznesem. Ich celem jest zwiększanie szans na znalezienie zatrudnienia poprzez tworzenie nowych sektorowych programów nauczania i innowacyjnych form kształcenia i szkolenia zawodowego.

Czym „Erasmus dla wszystkich” różni się od bieżących programów?

Główny cel pozostaje bez zmian – jest nim doskonalenie umiejętności, a w efekcie zwiększanie szans na zatrudnienie, a także wsparcie modernizacji systemów kształcenia i szkolenia. „Erasmus dla wszystkich” zastąpi siedem istniejących programów – jednym. Obejmie on programy: „Uczenie się przez całe życie” (Erasmus, Leonardo da Vinci, Comenius i Grundtvig), „Młodzież w działaniu” oraz pięć programów współpracy międzynarodowej (Erasmus Mundus, Tempus, Alfa, Edulink i program na rzecz współpracy z państwami uprzemysłowionymi).

Najważniejsze działania podejmowane w ramach istniejących programów będą kontynuowane (tj. mobilność edukacyjna, projekty współpracy i wsparcie dla reform polityki), ale akcent zostanie położony na te obszary, w których skutki systemowe są największe i gdzie zaangażowanie UE może przynieść rzeczywistą wartość dodaną. Oprócz tego zaproponowano szereg nowych, innowacyjnych elementów, np. program gwarancji kredytowych dla studentów zatytułowany Erasmus Master, sojusze na rzecz wiedzy i sojusze na rzecz umiejętności sektorowych. Ujednolicenie programu przyczyni się do uproszczenia stosowanych reguł i procedur oraz do ograniczenia rozdrobnienia i powielania działań.

Dlaczego potrzebujemy nowego podejścia do kształcenia i szkolenia na poziomie UE?

Istniejące programy powstawały w innych warunkach globalnych. Obecnie znajdujemy się w jednym z najbardziej burzliwych okresów najnowszej historii gospodarki. UE zareagowała na to skoordynowaną strategią na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia zatytułowaną „Europa 2020”. Kształcenie i szkolenie są jej integralnym elementem.

Zmianom ulega także europejski rynek pracy. Liczba miejsc pracy wymagających wysokich kwalifikacji rośnie, podczas gdy możliwości zatrudnienia pracowników nisko wykwalifikowanych maleją. Szacuje się, że do 2020 r. prawie 35% wszystkich miejsc pracy będzie wymagało wysokich kwalifikacji, zdolności do innowacyjności oraz umiejętności adaptacyjnych. Jednym z głównych celów strategii „Europa 2020” jest zwiększenie odsetka osób posiadających wykształcenie wyższe do 40% (obecnie wskaźnik ten wynosi 32%). . „Erasmus dla wszystkich” może przyczynić się do osiągnięcia tych celów, dając szansę na zdobycie większych i lepszych umiejętności poprzez studia i szkolenie za granicą.

Innym zasadniczym celem strategii „Europa 2020” w dziedzinie edukacji jest zmniejszenie odsetka osób przedwcześnie kończących naukę szkolną z 14% do mniej niż 10%. Aby przyczynić się do osiągnięcia tego celu, za pośrednictwem programu „Erasmus dla wszystkich” wspierana będzie modernizacja na wszystkich poziomach kształcenia i szkolenia, w tym edukacja szkolna, od wczesnego jej etapu, poprzez szkoły średnie, aż do kształcenia zawodowego. Poprzez wymiany młodzieży i wolontariat wspierane będzie także uczenie się pozaformalne.

W jaki sposób „Erasmus dla wszystkich” przyczyni się do walki z bezrobociem wśród młodzieży?

„Erasmus dla wszystkich” pomoże młodym ludziom uzyskać dostęp do szkoleń i zdobyć umiejętności, które przyczynią się do ich rozwoju osobistego i poprawią ich perspektywy na rynku pracy. Studia za granicą mogą także zwiększyć umiejętności językowe i zdolności przystosowawcze. Badania wykazały, że studenci, którzy spędzili część studiów za granicą, są bardziej skłonni do podjęcia swojej pierwszej pracy w innym kraju.

W programie wzięto także pod uwagę rolę uczenia się pozaformalnego. Istnieje wiele dowodów na to, że odpowiedni dyplom nie wystarcza do znalezienia pracy. Pracodawcy coraz częściej zwracają uwagę na umiejętności zdobyte w procesie uczenia się pozaformalnego, np. w wyniku pracy wolontariackiej. Potwierdzają to uczestnicy wolontariatu europejskiego: 75% z nich twierdzi, że dzięki temu doświadczeniu poprawiły się ich perspektywy zawodowe.

Kto będzie głównym beneficjentem programu?

Jak sama nazwa wskazuje, „Erasmus dla wszystkich” jest otwarty dla wszystkich osób uczących się i prowadzących szkolenia, za pośrednictwem wszelkich podmiotów publicznych lub prywatnych działających w obszarze kształcenia, szkolenia, młodzieży i sportu. Wsparcie ze środków programu będzie udzielane na rzecz uczenia się formalnego i pozaformalnego oraz na rzecz działań we wszystkich sektorach.

Czy główni beneficjenci zmienią się w stosunku do bieżących programów?

Nie. Nowy program nadal koncentruje się na potrzebach młodych ludzi: uczniów, studentów, stażystów, wolontariuszy lub członków stowarzyszeń. Większy nacisk zostanie położony na wsparcie dla nauczycieli, osób prowadzących szkolenia czy odpowiedzialnych za działania informacyjne oraz dla osób pracujących z młodzieżą ze względu na pełnioną przez nich opiniotwórczą rolę.

Projekty współpracy będą w większym stopniu uwzględniać przedsiębiorstwa jako partnerów placówek edukacyjnych i organizacji młodzieżowych.

Szkoły będą zachęcane do współpracy z ich odpowiednikami w innych krajach UE, aby zwiększyć wpływ pomocy UE i synergię między różnymi formami współpracy, takimi jak mobilność uczniów i pracowników oraz projekty edukacyjne. Jeśli chodzi o kształcenie dorosłych, program zwiększy mobilność nauczycieli i osób prowadzących szkolenia, zachęcając także do ściślejszej współpracy transgranicznej między organizacjami.

Niektóre działania wspierane w ramach bieżących programów zostaną ograniczone lub zniesione ze względu na ich niewielkie oddziaływanie systemowe, zbyt niską wartość w stosunku do zainwestowanych środków lub jeżeli mogłyby one być skuteczniej wspierane z innych środków UE, np. pochodzących z Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS). Przykładem działania, które należy raczej do priorytetów EFS, jest mobilność osób, które już są na rynku pracy.

Jaka jest wartość dodana gwarancji kredytowych dla studentów na poziomie UE, skoro wiele państw członkowskich ma swój własny system pożyczek studenckich?

Systemy pożyczek studenckich istnieją w wielu krajach, ale często są ograniczone do studiów w krajowych instytucjach edukacyjnych lub do studiów licencjackich. W wielu krajowych programach pożyczek wprowadzono także ograniczenia w zakresie możliwości ich przenoszenia za granicę.

Proponowany program gwarancji kredytowych dla studentów koncentruje się na studentach studiów magisterskich uczących się w innym państwie europejskim niż ich kraj pochodzenia. Programy magisterskie są często droższe niż studia licencjackie. Inicjatywa ta ma uzupełniać krajowe systemy finansowania, jeżeli takie istnieją. .

Co jeszcze robi Komisja, aby zwiększyć mobilność studentów i młodych ludzi?

Finansowanie jest ważne, ale same pieniądze nie są wystarczające, aby mobilność stała się realną szansą dla wszystkich. Osiągnięcie tego celu będzie wymagało wspólnych wysiłków i nowych partnerstw, aby usunąć przeszkody, które nadal istnieją na poziomie krajowym i regionalnym. Część podejmowanych w tej sferze wysiłków będzie mieć na celu poprawę dostępności informacji, zapewnienie możliwości „przenoszenia” dotacji i kredytów za granicę przez studentów i uczestników szkoleń oraz usprawnienie uznawania wyników kształcenia i szkolenia.

W maju ministrowie edukacji państw UE uzgodnili wspólny plan usunięcia przeszkód utrudniających studia lub szkolenie za granicą (w formie zalecenia Rady).

Dlaczego Komisja postanowiła zaprzestać używania obecnych nazw programów na rzecz mobilności, takich jak Leonardo da Vinci, Comenius i Grundtvig?

Erasmus jest powszechnie znaną nazwą, która jest silnie kojarzona z uczeniem się za granicą i ze współpracą europejską. Uznano, że przy okazji tworzenia zintegrowanego jednolitego programu należy ograniczyć liczbę nazw i wykorzystać popularność programu Erasmus oraz fakt, że jest on powszechnie znany.

Które kraje będą mogły uczestniczyć w programie „Erasmus dla wszystkich”?

„Erasmus dla wszystkich” będzie otwarty dla wszystkich państw członkowskich UE, Islandii, Liechtensteinu, Norwegii, Szwajcarii, krajów kandydujących do UE, które korzystają ze strategii przedakcesyjnej, i dla innych państw Bałkanów Zachodnich.

Ponadto w działaniach mających na celu promowanie możliwości kształcenia i szkolenia za granicą oraz w działaniach na rzecz młodzieży będą mogły uczestniczyć państwa spoza UE, szczególnie te sąsiadujące z Unią.

Najważniejsze dane liczbowe: „Erasmus dla wszystkich” (2014-2020)

Całkowity budżet

19 mld EUR (w tym 1,8 mld EUR na współpracę międzynarodową)

Możliwości mobilności ogółem

5 milionów osób

Szkolnictwo wyższe

2,2 milionów studentów

Mobilność pracowników

1 mln nauczycieli, osób prowadzących szkolenia, osób pracujących z młodzieżą i innych pracowników

Kształcenie i szkolenie zawodowe

735 000 osób

Wolontariat i programy wymiany młodzieży

540 000 młodych ludzi

Program gwarancji kredytowych dla studentów studiów magisterskich

330 000 studentów

Studenci międzynarodowi

135 000 osób

Dotacje na studia wspólne

34 000 studentów

Cele związane ze współpracą

partnerstwa strategiczne

ponad 20 000, łączące

115 000 instytucji

sojusze na rzecz wiedzy

200 sojuszy ustanowionych przez 2000 instytucji szkolnictwa wyższego i przedsiębiorstw

Sojusze na rzecz umiejętności sektorowych

200 sojuszy ustanowionych przez 2000 organizatorów kształcenia i szkolenia zawodowego i przedsiębiorstw.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website