Navigation path

Left navigation

Additional tools

MEMO/11/818

Βρυξέλλες, 23 Νοεμβρίου 2011

Erasmus για όλους – Συχνές ερωτήσεις

(βλ. επίσης IP/11/1398)

Τι είναι το Erasmus για όλους;

Το Erasmus για όλους είναι το νέο πρόγραμμα που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την εκπαίδευση, την κατάρτιση, τη νεολαία και τον αθλητισμό. Θα ξεκινήσει το 2014 και θα αυξήσει σημαντικά τα κονδύλια που διατίθενται για την ανάπτυξη των γνώσεων και των δεξιοτήτων. Το Erasmus για όλους βασίζεται στην υπόθεση ότι η επένδυση στην εκπαίδευση και στην κατάρτιση είναι το κλειδί για την απελευθέρωση του δυναμικού των ατόμων, ανεξαρτήτως ηλικίας ή υποβάθρου. Το πρόγραμμα τους βοηθά να βελτιώσουν την προσωπική τους εξέλιξη, να αποκτήσουν νέες δεξιότητες και να προωθήσουν τις επαγγελματικές τους προοπτικές.

Τι είδους υποστήριξη θα παρέχει το Erasmus για όλους;

Το Εrasmus για όλους θα έχει ορθολογική διάρθρωση με την οποία θα βελτιώνεται η αποδοτικότητα. Αυτό σημαίνει ότι θα παρέχονται περισσότερες υποτροφίες σε φοιτητές, ασκουμένους, εκπαιδευτικούς και άλλους. Τα πλεονεκτήματα για τα άτομα θα επιφέρουν πλεονεκτήματα και για το σύνολο της ενωσιακής οικονομίας.

Στο πλαίσιο του νέου προγράμματος θα ενισχυθούν σημαντικά οι ευκαιρίες κινητικότητας και συνεργασίας: συγκεκριμένα, θα διατίθεται μεγαλύτερη χρηματοδότηση για σπουδές, κατάρτιση, διδασκαλία και ευκαιρίες εθελοντισμού στο εξωτερικό για τους φοιτητές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και τους μαθητές επαγγελματικής εκπαίδευσης, τους ασκουμένους, τους εκπαιδευτικούς και τους διοργανωτές δραστηριοτήτων για νέους. Επίσης, τα ιδρύματα εκπαίδευσης και κατάρτισης ή οι οργανώσεις νεολαίας θα έχουν περισσότερες ευκαιρίες συμμετοχής σε συμπράξεις για την ανταλλαγή ορθών πρακτικών και σε συμπράξεις με επιχειρήσεις για την προώθηση της καινοτομίας και της απασχολησιμότητας, καθώς και μεγαλύτερη υποστήριξη για πλατφόρμες πληροφορικής όπως το e-twinning, σχετικά με τη σύνδεση των σχολείων και άλλων παρόχων εκπαίδευσης μέσω του διαδικτύου.

Το πρόγραμμα θα υποστηρίζει τρεις κύριες κατηγορίες δράσεων:

  • ευκαιρίες μάθησης για τα άτομα, εντός και εκτός της ΕΕ, που θα περιλαμβάνουν: σπουδές και κατάρτιση, περιόδους άσκησης, διδασκαλία και επαγγελματική εξέλιξη και μη τυπικές δραστηριότητες για νέους, όπως ο εθελοντισμός. Το Erasmus για όλους θα παρέχει ευκαιρίες για σπουδές στο εξωτερικό σε 5 εκατομμύρια άτομα σε όλους τους τομείς της εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Οι Ευρωπαίοι θα μπορούν να επιλέγουν να πραγματοποιήσουν σπουδές, κατάρτιση ή διδασκαλία σε ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε ολόκληρο τον κόσμο, ενώ οι μη Ευρωπαίοι φοιτητές και εκπαιδευτικοί θα έχουν περισσότερες ευκαιρίες για σπουδές, διδασκαλία και μάθηση στην Ευρώπη. Η επέκταση του προγράμματος πέρα από τα σύνορα της ΕΕ θα αυξήσει την ελκυστικότητα της ευρωπαϊκής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και συγχρόνως θα υποστηρίξει την ανάπτυξη της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε άλλες περιοχές του κόσμου.

  • Θεσμική συνεργασία μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, οργανώσεων νέων, επιχειρήσεων, τοπικών και περιφερειακών αρχών και ΜΚΟ, για να δοθεί ενθάρρυνση στην ανάπτυξη και εφαρμογή καινοτόμων πρακτικών στην εκπαίδευση, στην κατάρτιση και στις δραστηριότητες των νέων, καθώς επίσης και για να δοθεί προώθηση στην απασχολησιμότητα, στη δημιουργικότητα και στην επιχειρηματικότητα.

  • Υποστήριξη των πολιτικών μεταρρυθμίσεων στα κράτη μέλη και συνεργασία με τρίτες χώρες, με επίκεντρο την ενίσχυση της βάσης στοιχείων για τη χάραξη πολιτικής και την ανταλλαγή ορθών πρακτικών. Η υποστήριξη θα περιλαμβάνει την εφαρμογή εργαλείων διαφάνειας της ΕΕ, διακρατικές μελέτες και στήριξη σε συγκεκριμένες πολιτικές ατζέντες, όπως στη διαδικασία της Μπολόνια (τριτοβάθμια εκπαίδευση) και της Κοπεγχάγης (επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση).

Δύο εντελώς νέα στοιχεία θα αποτελέσουν τμήμα του Erasmus για όλους:

  • Ένα πρόγραμμα εγγυήσεων δανείων που θα βοηθά τους φοιτητές μεταπτυχιακών προγραμμάτων να χρηματοδοτήσουν τις σπουδές τους στο εξωτερικό και να αποκτήσουν τις δεξιότητες που απαιτούνται για θέσεις εργασίας έντασης γνώσης.

  • Η ίδρυση 400 «συμμαχιών γνώσης» και «συμμαχιών τομέων δεξιοτήτων». Οι συμμαχίες γνώσης είναι μεγάλης κλίμακας συμπράξεις ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και επιχειρήσεων με σκοπό την προώθηση της δημιουργικότητας, της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας μέσω της προσφοράς νέων μαθησιακών ευκαιριών και τυπικών προσόντων. Οι συμμαχίες τομέων δεξιοτήτων είναι συμπράξεις παρόχων εκπαίδευσης και κατάρτισης και επιχειρήσεων με σκοπό την προώθηση της απασχολησιμότητας μέσω της διαμόρφωσης νέων προγραμμάτων σπουδών για επιμέρους τομείς και καινοτόμων μορφών επαγγελματικής διδασκαλίας και κατάρτισης.

Σε τι θα διαφέρει το Erasmus για όλους από τα υπάρχοντα προγράμματα;

Ο κύριος στόχος παραμένει ο ίδιος – βελτίωση των δεξιοτήτων των ατόμων και, τελικά, της απασχολησιμότητάς τους, καθώς επίσης και υποστήριξη του εκσυγχρονισμού των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης. Το Erasmus για όλους θα υποκαταστήσει επτά υπάρχοντα προγράμματα: το υπάρχον πρόγραμμα Διά Βίου Μάθησης (Erasmus, Leonardo da Vinci, Comenius και Grundtvig), το πρόγραμμα Νεολαία σε Δράση, και πέντε προγράμματα διεθνούς συνεργασίας (Erasmus Mundus, Tempus, Alfa, Edulink και το πρόγραμμα συνεργασίας με τις εκβιομηχανισμένες χώρες).

Οι κύριες δράσεις των υπαρχόντων προγραμμάτων θα συνεχιστούν (δηλ. η μαθησιακή κινητικότητα, τα σχέδια συνεργασίας και η υποστήριξη των πολιτικών μεταρρυθμίσεων), αλλά οι δραστηριότητες θα ενισχυθούν εκεί όπου υπάρχει ο μεγαλύτερος συστημικός αντίκτυπος και σαφής ενωσιακή προστιθέμενη αξία. Υπάρχουν επίσης μερικές νέες καινοτόμες προτάσεις, όπως το πρόγραμμα εγγυήσεων φοιτητικών δανείων Erasmus για μεταπτυχιακές σπουδές, οι συμμαχίες γνώσης και οι συμμαχίες τομέων δεξιοτήτων. Η ύπαρξη ενός και μόνου προγράμματος συνεπάγεται απλούστερους κανόνες και διαδικασίες εφαρμογής, ενώ αποφεύγεται ο κατακερματισμός και η αλληλεπικάλυψη.

Γιατί χρειαζόμαστε μια νέα ενωσιακή προσέγγιση σε θέματα εκπαίδευσης και κατάρτισης;

Την εποχή που ιδρύθηκαν τα σημερινά προγράμματα ο κόσμος ήταν διαφορετικός. Σήμερα βιώνουμε μία από τις πιο οικονομικά ταραχώδεις περιόδους της εποχής μας. Η ΕΕ έχει ανταποκριθεί με μια συντονισμένη στρατηγική για την ανάπτυξη και την απασχόληση, την «Ευρώπη 2020» - και η εκπαίδευση και η κατάρτιση αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της.

Η ευρωπαϊκή αγορά εργασίας υφίσταται επίσης αλλαγές. Ο αριθμός των θέσεων εργασίας υψηλής ειδίκευσης αυξάνεται, ενώ ο αριθμός των θέσεων εργασίας χαμηλής ειδίκευσης μειώνεται. Εκτιμάται ότι, έως το 2020, το 35% σχεδόν του συνόλου των θέσεων εργασίας θα απαιτεί υψηλή ειδίκευση και ικανότητες καινοτομίας και προσαρμογής. Ένας από τους πρωταρχικούς στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» είναι η αύξηση του μορφωτικού επιπέδου της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε 40% (από το σημερινό 32%). Το Erasmus για όλους μπορεί να συμβάλει παρέχοντας βοήθεια ώστε τα άτομα να αποκτήσουν περισσότερες και καλύτερες δεξιότητες αξιοποιώντας ευκαιρίες για σπουδές και κατάρτιση στο εξωτερικό.

Ο άλλος πρωταρχικός στόχος της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» που αφορά την εκπαίδευση είναι να μειωθεί το ποσοστό των ατόμων που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο από 14% σε λιγότερο από 10%. Για να συμβάλει στην επίτευξη αυτού του στόχου το Erasmus για όλους θα υποστηρίξει τον εκσυγχρονισμό της εκπαίδευσης και της κατάρτισης σε όλα τα επίπεδα, συμπεριλαμβανομένης της σχολικής εκπαίδευσης από την προσχολική έως τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και την αρχική επαγγελματική κατάρτιση. Θα υποστηριχθεί επίσης η μη τυπική μάθηση μέσω ανταλλαγών νέων και δραστηριοτήτων εθελοντισμού.

Πως θα αντιμετωπίσει το Erasmus για όλους την ανεργία των νέων;

Το Erasmus για όλους θα βοηθήσει τους νέους να αποκτήσουν την κατάρτιση και τις δεξιότητες που μπορούν να βελτιώσουν την προσωπική τους εξέλιξη και τις επαγγελματικές τους προοπτικές. Οι σπουδές στο εξωτερικό μπορούν επίσης να αυξήσουν τις γλωσσικές δεξιότητες και την προσαρμοστικότητα. Μελέτες έχουν δείξει ότι οι φοιτητές που πραγματοποίησαν μέρος των σπουδών τους στο εξωτερικό έχουν περισσότερες πιθανότητες να βρουν δουλειά στο εξωτερικό όταν εισέρχονται στην αγορά εργασίας.

Το Erasmus για όλους αναγνωρίζει, επίσης, τη σημασία της μη τυπικής μάθησης. Υπάρχουν αποδείξεις ότι η εύρεση εργασίας δεν εξαρτάται μόνον από την κατοχή του κατάλληλου διπλώματος· οι εργοδότες όλο και περισσότερο αναζητούν δεξιότητες που αποκτήθηκαν μέσω εμπειριών μη τυπικής μάθησης, όπως ο εθελοντισμός. Πράγματι, το 75% των ατόμων που είχαν συμμετάσχει στην ευρωπαϊκή εθελοντική υπηρεσία δήλωσαν ότι οι επαγγελματικές τους προοπτικές είχαν βελτιωθεί χάρη σε αυτή την εμπειρία.

Ποιοί θα είναι οι κύριοι δικαιούχοι;

Όπως λέει το όνομά του, το Erasmus για όλους είναι ανοικτό σε όλους τους φοιτητές και τους εκπαιδευτικούς, μέσω οποιουδήποτε δημόσιου ή ιδιωτικού φορέα που δραστηριοποιείται στο χώρο της εκπαίδευσης, της κατάρτισης, της νεολαίας και του αθλητισμού. Το πρόγραμμα θα υποστηρίζει εμπειρίες και δραστηριότητες τυπικής και μη τυπικής μάθησης σε όλους τους τομείς.

Θα είναι οι στοχευόμενοι αποδέκτες διαφορετικοί από εκείνους που υποστηρίζουν τα υπάρχοντα προγράμματα;

Όχι. Το νέο πρόγραμμα θα εξακολουθήσει να εστιάζει στις ανάγκες των νέων, είτε πρόκειται για μαθητές, φοιτητές, ασκουμένους, εθελοντές ή συμμετέχοντες σε ενώσεις. Το πρόγραμμα θα δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην υποστήριξη των εκπαιδευτικών, των υπευθύνων πληροφόρησης και των διοργανωτών δραστηριοτήτων για νέους, λόγω της σημασίας του ρόλου τους ως «πολλαπλασιαστών».

Τα σχέδια συνεργασίας θα επικεντρώνονται περισσότερο στη συμμετοχή επιχειρήσεων ως εταίρων με εκπαιδευτικά ιδρύματα και οργανώσεις νέων.

Θα ενθαρρύνεται η συνεργασία των σχολείων με τα αντίστοιχα σχολεία άλλων χωρών της ΕΕ ώστε να αυξάνεται ο αντίκτυπος της ενωσιακής υποστήριξης και να προάγονται οι συνέργειες μεταξύ διαφορετικών μορφών συνεργασίας, όπως η κινητικότητα των μαθητών και του προσωπικού και τα εκπαιδευτικά σχέδια.

Όσον αφορά την εκπαίδευση των ενηλίκων, το πρόγραμμα θα προωθήσει την κινητικότητα των εκπαιδευτικών και θα στηρίξει τη στενότερη διασυνοριακή συνεργασία μεταξύ οργανώσεων.

Μερικές από τις δραστηριότητες που υποστηρίζονται από τα τρέχοντα προγράμματα θα μειωθούν ή θα σταματήσουν λόγω του περιορισμένου τους συστημικού αντικτύπου, ή επειδή δεν παρέχουν καλή σχέση κόστους-ωφέλειας, ή εάν θα μπορούσαν να υποστηριχθούν αποτελεσματικότερα μέσω άλλης ενωσιακής χρηματοδότησης, π.χ. από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ). Η κινητικότητα των ατόμων που έχουν ήδη ενσωματωθεί στην αγορά εργασίας, για παράδειγμα, θα εμπίπτει περισσότερο στις προτεραιότητες του ΕΚΤ.

Ποια είναι η προστιθέμενη αξία των εγγυήσεων φοιτητικών δανείων σε επίπεδο ΕΕ από τη στιγμή που πολλά κράτη μέλη διαθέτουν δικά τους προγράμματα εγγυήσεων φοιτητικών δανείων;

Σε ορισμένες χώρες υπάρχουν προγράμματα εγγυήσεων φοιτητικών δανείων, τα οποία όμως συχνά περιορίζονται σε σπουδές σε εθνικά εκπαιδευτικά ιδρύματα ή σε προπτυχιακές σπουδές. Πολλά εθνικά προγράμματα δανείων έχουν περιορισμούς ως προς τη δυνατότητα μεταφοράς τους στο εξωτερικό.

Ο προτεινόμενος ενωσιακός μηχανισμός φοιτητικών δανείων εστιάζει στους μεταπτυχιακούς φοιτητές που σπουδάζουν σε μια άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Τα μεταπτυχιακά προγράμματα είναι συνήθως ακριβότερα από τα προπτυχιακά. Η πρωτοβουλία αυτή θα είναι συμπληρωματική προς τα εθνικά προγράμματα χρηματοδότησης, όπου υπάρχουν.

Ποιες άλλες δράσεις αναλαμβάνει η Επιτροπή για να αυξήσει την κινητικότητα των φοιτητών και των νέων;

Η χρηματοδότηση είναι σημαντική, αλλά τα χρήματα δεν αρκούν για να γίνει η κινητικότητα πραγματική ευκαιρία για όλους. Για να συμβεί αυτό θα απαιτηθεί κοινή προσπάθεια και νέες συμπράξεις για να εξαλειφθούν τα εμπόδια που παραμένουν σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Μέρος αυτής της προσπάθειας θα είναι να βελτιωθεί η διαθεσιμότητα των πληροφοριών, να εξασφαλίζεται η δυνατότητα «μεταφοράς» των υποτροφιών και των δανείων (ότι, δηλαδή, μπορούν να χρησιμοποιηθούν από φοιτητές που βρίσκονται στο εξωτερικό για σπουδές ή κατάρτιση) και να βελτιωθεί η αναγνώριση των τίτλων εκπαίδευσης και κατάρτισης.

Το Μάιο, οι υπουργοί Παιδείας της ΕΕ ενέκριναν ένα κοινό σχέδιο [υπό μορφή σύστασης του Συμβουλίου] για την εξάλειψη των εμποδίων όσον αφορά τις σπουδές ή την κατάρτιση στο εξωτερικό.

Γιατί η Επιτροπή αποφάσισε να σταματήσει να χρησιμοποιεί τα ονόματα των σημερινών προγραμμάτων κινητικότητας όπως το Leonardo da Vinci, το Comenius και το Grundtvig;

Το όνομα Erasmus έχει ευρεία αναγνώριση από το κοινό και είναι στενά συνδεδεμένο με τη μάθηση στο εξωτερικό και με την ευρωπαϊκή συνεργασία. Εφόσον δημιουργείται ένα ολοκληρωμένο ενιαίο πρόγραμμα, είναι λογικό να αποφεύγεται η χρήση πολλών ονομάτων και να αξιοποιηθεί η δημοτικότητα και η ευαισθητοποίηση του κοινού στην ονομασία Erasmus.

Ποιες χώρες θα μπορούν να συμμετέχουν στο Erasmus για όλους;

Στο Εrasmus για όλους θα μπορούν να συμμετέχουν όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, η Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, η Νορβηγία, η Ελβετία, οι υποψήφιες χώρες για ένταξη στην ΕΕ που εφαρμόζουν προενταξιακή στρατηγική και άλλες χώρες των Δυτικών Βαλκανίων.

Επιπροσθέτως, οι τρίτες χώρες και κυρίως οι γειτονικές χώρες, θα μπορέσουν να αποκομίσουν οφέλη από τις δράσεις που αποσκοπούν στην προώθηση των ευκαιριών για σπουδές και κατάρτιση στο εξωτερικό, καθώς και των δραστηριοτήτων των νέων.

Βασικά αριθμητικά στοιχεία: Erasmus για όλους (2014-2020)

Συνολικός προϋπολογισμός

19 δισ. ευρώ (συμπεριλαμβάνονται 1,8 δισ. ευρώ για διεθνή συνεργασία)

Συνολικές ευκαιρίες κινητικότητας

5 εκατομμύρια άτομα

Τριτοβάθμια εκπαίδευση

2,2 εκατομμύρια φοιτητές

Κινητικότητα προσωπικού

1 εκατομμύριο εκπαιδευτικοί, διοργανωτές δραστηριοτήτων για νέους και λοιπό προσωπικό

Επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση

735 000 σπουδαστές

Προγράμματα εθελοντισμού και ανταλλαγών νέων

540 000 νέοι

Πρόγραμμα εγγυήσεων δανείων για μεταπτυχιακές σπουδές

330 000 φοιτητές

Διεθνείς φοιτητές

135 000 φοιτητές

Υποτροφίες κοινού πτυχίου

34 000 φοιτητές

Στόχοι συνεργασίας:

Στρατηγικές συμπράξεις

Περισσότεροι από 20 000 με σύνδεση

115 000 ιδρυμάτων

Συμμαχίες γνώσης

200 συμμαχίες που ιδρύονται από 2000 ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και επιχειρήσεις

Συμμαχίες τομέων δεξιοτήτων

200 συμμαχίες που ιδρύονται από 2000 παρόχους εκπαίδευσης και κατάρτισης και επιχειρήσεις


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website