Navigation path

Left navigation

Additional tools

MEMO/11/710

Βρυξέλλες, 19 Οκτωβρίου 2011

Η δέσμη μέτρων της Επιτροπής για την ενεργειακή υποδομή

Για ποιο λόγο χρειαζόμαστε νέους σωληναγωγούς και νέα διασυνδεδεμένα ηλεκτρικά δίκτυα;

Η ενεργειακή υποδομή – δηλ. σωληναγωγοί κα διασυνδεδεμένα ηλεκτρικά δίκτυα – έχει καίρια σημασία για το σύνολο των επιδιώξεών μας αναφορικά με το κλίμα και την ενέργεια.

Για να αυξήσουμε το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο 20% της τελικής ενεργειακής μας κατανάλωσης έως το 2020, χρειάζεται να φέρουμε την ενέργεια που παράγεται από τα αιολικά πάρκα και τους ηλιακούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής στους καταναλωτές. Για να γίνει αυτό χρειάζεται ένα πλέον ενοποιημένο και ισχυρό δίκτυο συγκριτικά με αυτό που υπάρχει σήμερα.

Προκειμένου να εξοικονομήσουμε ποσοστό 20% της εκτιμώμενης ενεργειακής κατανάλωσης το 2020 μέσω της τεχνολογίας, χρειαζόμαστε έξυπνους μετρητές και έξυπνα διασυνδεδεμένα δίκτυα, τα οποία επιτρέπουν στους καταναλωτές να ελέγχουν επακριβώς την κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος και να εξοικονομούν χρήματα και ενέργεια αλλάζοντας τις συνήθειές τους.

Για να διασφαλιστεί ο εφοδιασμός με αέριο επίσης σε περίπτωση κρίσης, χρειάζεται να διαφοροποιήσουμε τις πηγές μας και χρειαζόμαστε νέους σωληναγωγούς οι οποίοι μεταφέρουν απευθείας στην Ευρώπη το αέριο από νέες περιοχές προμήθειας.

Προκειμένου να διαθέτουμε μια λειτουργική εσωτερική αγορά με ανταγωνισμό και δίκαιες και ανταγωνιστικές τιμές, χρειαζόμαστε τις διασυνδέσεις μεταξύ κρατών μελών, επιτρέποντας στις εταιρίες να προσφέρουν την ενέργειά τους σε όλα τα κράτη μέλη.

Ποιο είναι το ύψος των επενδύσεων που χρειάζονται στην ΕΕ;

Κατά τα επόμενα δέκα έτη, χρειάζονται περί τα 200 δις ευρώ για την κατασκευή σωληναγωγών αερίου και διασυνδεδεμένων ηλεκτρικών δικτύων. Πιο συγκεκριμένα: 140 δις € για ηλεκτρικά συστήματα μεταφοράς υψηλής τάσης, αποθήκευση και εφαρμογές έξυπνου διασυνδεδεμένου δικτύου, 70 δις € για σωληναγωγούς αερίου, αποθήκευση, τερματικούς σταθμούς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και υποδομή αντίστροφης ροής (ώστε να επιτρέπεται στο αέριο να ρέει και προς τις δύο κατευθύνσεις) και 2,5 δις € για υποδομή μεταφοράς διοξειδίου του άνθρακα (CO2).

Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αυξηθούν σημαντικά τα τρέχοντα επίπεδα επενδύσεων. Σε σύγκριση με την περίοδο από το 2000 έως το 2010, αυτό θα συνεπάγεται 30% αύξηση των επενδύσεων στον τομέα του αερίου και 100% αύξηση στον τομέα του ηλεκτρισμού, σε σύγκριση με την αντίστοιχη προηγούμενη περίοδο.

Για ποιο λόγο είναι ανάγκη να εκδηλωθεί μεγαλύτερη ενεργητικότητα εκ μέρους της ΕΕ;

Εκτιμάται ότι οι επενδύσεις που χρειάζονται για την επίτευξη των επιδιώξεων του 2020 δεν θα πραγματοποιηθούν είτε καθόλου είτε εγκαίρως, για δύο κυρίως λόγους:

1. Η απόκτηση των αδειών κατασκευής χρειάζεται υπέρμετρα μακρύ χρονικό διάστημα. Τώρα, μπορεί να χρειάζεται διάστημα πέραν της 10ετίας για την κατασκευή μιας εναέριας γραμμής ηλεκτρισμού.

2. Οι αναγκαίες επενδύσεις δεν είναι όλες και εμπορικώς βιώσιμες. Ορισμένες γραμμές ηλεκτρισμού και σωληναγωγοί αερίου μπορεί να μην είναι εμπορικώς βιώσιμοι επειδή η αγορά από μόνη της δεν προσφέρει ικανοποιητική απόδοση στην επένδυση. Υπάρχει μεγάλη διαφορά εάν σχεδιάζετε ένα σωληναγωγό αερίου σε περιφέρεια όπου η ετήσια κατανάλωση αερίου ανέρχεται μόλις σε περίπου 10 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, όπως συμβαίνει στις τρεις Βαλτικές χώρες και στη Φινλανδία, ή για μια χώρα όπως η Γερμανία, όπου η ετήσια κατανάλωση ανέρχεται σε περίπου 80 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα. Και όμως, οι ανωτέρω χώρες θα πρέπει να συνδεθούν με την ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά ώστε να ευνοηθεί ο ανταγωνισμός και να επιτευχθούν δίκαιες τιμές για τον καταναλωτή, όπως και για να υπάρχει εγγύηση ότι οι διαφορετικοί προμηθευτές αερίου θα μπορέσουν να επέμβουν σε περίπτωση που εκδηλωθεί κρίση προμήθειας αερίου.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, το ζήτημα αφορά δύο χώρες: η μία βαρύνεται με τις δαπάνες, ενώ η άλλη απολαύει των ωφελειών. Τούτο συμβαίνει όταν εγκαθίστανται συμπιεστές ώστε το αέριο να ρέει και προς τις δύο κατευθύνσεις για να βοηθηθεί μια γειτονική χώρα σε περίπτωση κρίσης ως προς την προμήθεια αερίου ή όταν κατασκευάζονται γραμμές ηλεκτρισμού σε μία χώρα για να παραλάβουν τα πλεονάσματα αιολικής παραγωγής από μία άλλη.

Τι το νέο υπάρχει;

Η Επιτροπή προτείνει να επιλέξει ορισμένα έργα «κοινού ενδιαφέροντος» τα οποία είναι σημαντικά για την επίτευξη των επιδιώξεών της ως προς το κλίμα και την ενέργεια. Τα έργα που έχουν λάβει τον χαρακτηρισμό αυτό παρουσιάζουν δύο πλεονεκτήματα:

  • απολαύουν ειδικής διαδικασίας χορήγησης άδειας η οποία είναι ευκολότερη, ταχύτερη και διαφανέστερη από τις κανονικές διαδικασίες: έκαστο κράτος μέλος θα ορίσει ως υπεύθυνη μια ενιαία αρμόδια αρχή – «υπηρεσία ενιαίας εξυπηρέτησης» – για τη διεκπεραίωση ολόκληρης της διαδικασίας χορήγησης άδειας. Η πλήρης διαδικασία χορήγησης άδειας δεν θα υπερβαίνει τα 3 έτη·

  • είναι επιλέξιμα για χρηματοδότηση από την ΕΕ, είτε πρόκειται για επιχορηγήσεις, είτε για ομόλογα έργων ή εγγυήσεις. Κατά την περίοδο 2014–2020, ποσό 9,1 δις € προορίζεται για ενεργειακή υποδομή στο πλαίσιο της διευκόλυνσης «Συνδέοντας την Ευρώπη» (ΔΣΕ).

Πρωτύτερα, η ΕΕ δεν χρηματοδοτούσε έργα ενεργειακής υποδομής;

Είναι ακριβώς η πρώτη φορά που η ΕΕ συγχρηματοδοτεί την κατασκευή εκτεταμένης ενεργειακής υποδομής από τον τακτικό προϋπολογισμό της. Κατά την παρελθούσα δημοσιονομική περίοδο (2007-2013), η ΕΕ χρηματοδότησε κυρίως μελέτες σκοπιμότητας με συνολικό ποσό 155 εκατ. ευρώ. 3,85 δισεκατ. ευρώ επενδύθηκαν σε ενεργειακά έργα βάσει του Ευρωπαϊκού Ενεργειακού Σχεδίου Ανάκαμψης, το οποίο δημιουργήθηκε στο πλαίσιο της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης. Επρόκειτο για ποσά χορηγούμενα άπαξ.

Ποια είναι τα κριτήρια επιλογής για τα έργα κοινού ενδιαφέροντος;

Θα πρέπει να παρουσιάζουν οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα και να εμπλέκουν τουλάχιστον δύο κράτη μέλη. Επιπρόσθετα κριτήρια ανά επιμέρους τομέα θα διασφαλίζουν ότι τα έργα ενισχύουν ιδίως την ασφάλεια του εφοδιασμού, επιτρέπουν ενοποίηση της αγοράς, ευνοούν τον ανταγωνισμό, κατοχυρώνουν την ευελιξία του συστήματος και επιτρέπουν τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας παραγόμενης από ανανεώσιμες πηγές στα κέντρα κατανάλωσης και τους τόπους αποθήκευσης.

Κατά ποίο τρόπο γίνεται επιλογή των έργων κοινού ενδιαφέροντος;

Η επιλογή διενεργείται σε δύο στάδια:

1. Περιφερειακό επίπεδο: Ο φορέας προώθησης του έργου υποβάλλει την πρότασή του στη σχετική περιφερειακή ομάδα. Οι ομάδες αυτές στο πλαίσιο των οποίων συνεργάζονται κράτη μέλη, ρυθμιστικές αρχές, διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς και φορείς προώθησης έργων, καταρτίζουν τον κατάλογό τους με τα προτεινόμενα έργα.

2. Επίπεδο ΕΕ: Η τελική απόφαση για τον ενωσιακής κλίμακας κατάλογο έργων κοινού ενδιαφέροντος θα ληφθεί από την Επιτροπή. Ο πρώτος κατάλογος θα εγκριθεί μέχρι τις 31 Ιουλίου 2013 και έπειτα θα επικαιροποιείται ανά διετία.

Ποιο είναι το ύψος της χρηματοδότησης που μπορεί να λάβει ένα έργο;

Η ΕΕ θα συγχρηματοδοτήσει ποσοστό έως και 50% των δαπανών για εκπόνηση μελετών και την εκτέλεση εργασιών, σε εξαιρετικές δε περιστάσεις, ποσοστό έως και 80% του κόστους των έργων τα οποία είναι ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια του εφοδιασμού ή την αλληλεγγύη σε περιφερειακή ή ενωσιακή κλίμακα, απαιτούν καινοτόμες λύσεις ή παρουσιάζουν διατομεακές συνέργειες.

Τα έργα κοινού ενδιαφέροντος λαμβάνουν όλα αυτομάτως την ενωσιακή χρηματοδότηση;

Όχι. Μόλις υπαχθούν στο σχετικό καθεστώς, μπορούν να υποβάλουν αίτηση για χρηματοδότηση από την ΕΕ. Προκειμένου να εξετασθούν για παροχή επιχορηγήσεων για την εκτέλεση εργασιών, οφείλουν να αποδείξουν ότι δεν είναι εμπορικώς βιώσιμα. Η επιλογή τους ως «έργων κοινού ενδιαφέροντος» δεν εξασφαλίζει την ενωσιακή χρηματοδότηση. Σημαίνει όμως ότι το έργο θα απολαύει το όφελος των ταχύτερων διαδικασιών χορήγησης άδειας και της ειδικής κανονιστικής μεταχείρισης που προβλέπεται γι’αυτά τα έργα.

Μπορείτε να δώσετε παραδείγματα έργων με δυνατότητα χρηματοδότησης στο μέλλον;

Η ΕΕ θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει

  • υπεράκτιο διασυνδεδεμένο ηλεκτρικό δίκτυο στις περιοχές της Βόρειας Θάλασσας για τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας παραγόμενης από αιολικά πάρκα στην ανοικτή θάλασσα σε καταναλωτές των μεγάλων πόλεων

  • καινοτόμα έργα για την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας

  • σύνθετα έργα σωληναγωγών αερίου που επιτρέπουν τη διοχέτευση αερίου από νέες πηγές προμήθειας, όπως η περιοχή της Κασπίας, προς την ΕΕ

  • συμπιεστές που επιτρέπουν τη ροή αερίου και προς τις δύο κατευθύνσεις. Έτσι θα δοθεί η δυνατότητα σε χώρες να αλληλοβοηθούνται σε περίπτωση κρίσης προμήθειας αερίου.

Ποια είναι τα νέα χρηματοδοτικά μέσα που περιλαμβάνονται στο χαρτοφυλάκιο χρηματοδότησης έργων ενεργειακής υποδομής;

Τα μέσα θα περιλαμβάνουν εταιρικά κεφάλαια (π.χ. επενδυτικά ταμεία) και μέσα επιμερισμού του κινδύνου (π.χ. δάνεια και εγγυήσεις, και ιδίως ομόλογα έργων), τα οποία δημιουργούν μεγαλύτερη πολλαπλασιαστική επενέργεια απ’όσο οι επιχορηγήσεις. Με τον συνδυασμό διαφόρων μορφών στήριξης θα καθίσταται δυνατή η προσαρμογή της παρεχόμενης χρηματικής αρωγής στις ιδιαίτερες ανάγκες ενός έργου. Τα μέσα επιμερισμού του κινδύνου πιθανότατα να είναι κατάλληλα για μεγαλύτερες επενδύσεις χρηματοδοτούμενες μέσω του έργου, όπως μεγάλοι σωληναγωγοί εισαγωγής αερίου που εμπλέκουν πλήθος παραγόντων. Τα έργα υψηλής καινοτομίας με σημαντικό τεχνολογικό κίνδυνο, ιδίως στη μεταφορά ηλεκτρισμού από υπεράκτιες εγκαταστάσεις, μπορεί να απαιτούν τη στήριξη με επιχορήγηση ώστε να ξεκινήσουν.

Κατά ποίο ακριβώς τρόπο θα βελτιωνόταν η διαδικασία χορήγησης άδειας;

Η ολοκλήρωση έργων ενεργειακής υποδομής, ειδικότερα στον τομέα του ηλεκτρισμού, μπορεί να χρειάζεται περισσότερα από δέκα έτη. Αυτό οφείλεται κυρίως στις μακροχρόνιες και σύνθετες διαδικασίες χορήγησης άδειας οι οποίες καταλαμβάνουν περίπου τα 2/3 του χρονικού αυτού διαστήματος. Τα έργα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος θα απολαύουν των ωφελειών από ταχύτερη διαδικασία έκδοσης άδειας η οποία δεν θα υπερβαίνει τα 3 έτη. Επιπλέον, οι αναπτυξιακοί φορείς έργων δεν θα χρειάζεται να απευθύνονται σε διάφορες αρχές για τις άδειες, αλλά μόνο στην ενιαία εθνική αρμόδια αρχή που συντονίζει τη διαδικασία χορήγησης άδειας και εκδίδει συνολική απόφαση.

Η προτεινόμενη διαδικασία θα περικόψει το διοικητικό κόστος για ένα δεδομένο έργο σε όλο τον ευρωπαϊκό χώρο κατά ποσοστό, κατά μέσον όρο, περίπου 30% από την πλευρά του φορέα προώθησης και περίπου 45% από την πλευρά των αρχών.

Εάν εκδίδονται οι άδειες σε 3 έτη, μήπως αυτό σημαίνει ότι οι πολίτες δεν θα εισακουστούν;

Οι νέοι κανόνες βελτιώνουν τη δυνατότητα εμπλοκής πολιτών σε ένα έργο και τη δυνατότητα να εισακουστούν οι απόψεις τους. Ο κανονισμός δηλώνει ότι οι πολίτες πρέπει να εμπλέκονται σε πολύ πρώιμο στάδιο στη διαδικασία άδειας. Ο κανονισμός δηλώνει ότι αυτό χρειάζεται να γίνει ΠΡΙΝ ο φορέας προώθησης του έργου υποβάλει την επίσημη αίτησή του για την άδεια. Κατ’αυτό τον τρόπο, μπορούν να ληφθούν υπόψη οι ανησυχίες των πολιτών ακόμη και στη φάση σχεδιασμού του έργου. Σε πολλά κράτη μέλη συνηθίζεται τώρα η πρακτική να πραγματοποιείται η δημόσια διαβούλευση ΜΕΤΑ την υποβολή του φακέλου στην αρχή.

Θα τηρούνται τα περιβαλλοντικά πρότυπα της ΕΕ και ειδικότερα για την προστασία των τόπων Natura 2000;

Τα περιβαλλοντικά πρότυπα, ιδιαίτερα εκείνα που τάσσονται με την οδηγία Natura 2000, θα τηρηθούν πλήρως, και ειδικότερα η ανάγκη εκπόνησης ενδεδειγμένων εκτιμήσεων επιπτώσεων και ελαχιστοποίησης του αντικτύπου σε προστατευόμενα ενδιαιτήματα. Επιπροσθέτως, το νέο σύστημα θα συμβάλει στη βελτίωση της ποιότητας των εν λόγω εκτιμήσεων, καθώς θα ταυτοποιηθούν και ληφθούν υπόψη σε νωρίτερο στάδιο της διαδικασίας οι περιβαλλοντικές ανησυχίες μέσω της καλύτερης συμμετοχής του κοινού και των εμπλεκόμενων παραγόντων.

Όσον αφορά τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και του περιβάλλοντος, θα διατηρηθούν τα υφιστάμενα πρότυπα. Όταν υπάρχουν ζωτικής σημασίας έργα που χρειάζεται να κατασκευαστούν παρά τις επιβλαβείς επιπτώσεις σε ένα περιβαλλοντικό τόπο, θα υπάρξει μέριμνα ώστε να επιτρέπεται η ελάχιστα επιζήμια όδευση, ότι δεν υπάρχουν εναλλακτικές οδεύσεις και ότι θα ληφθούν τα αναγκαία αντισταθμιστικά μέτρα, όπως προβλέπονται στην οδηγία Natura 2000.

Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα για την έγκριση του σχεδίου κανονισμού και για τη σχετική διαδικασία προκηρύξεων;

Αναμένεται ότι ο κανονισμός θα εκδοθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έως τα τέλη 2012, ώστε να αρχίσει να ισχύει στις αρχές 2013. Έτσι δίνεται αρκετός χρόνος για την κατάρτιση του πρώτου ενωσιακής κλίμακας καταλόγου έργων κοινού ενδιαφέροντος, με προοπτική την πιθανή χρηματοδότησή τους βάσει της διευκόλυνσης ΔΣΕ, η οποία θα αρχίσει να ισχύει το 2014.

Περαιτέρω πληροφορίες:

http://ec.europa.eu/energy/infrastructure/strategy/2020_en.htm


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website