Navigation path

Left navigation

Additional tools

Ερωτήσεις και απαντήσεις για τον κανονισμό που αφορά τις πληροφορίες για τα τρόφιμα

European Commission - MEMO/11/481   06/07/2011

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO

MEMO/11/481

Βρυξέλλες, 6 Ιουλίου 2011

Ερωτήσεις και απαντήσεις για τον κανονισμό που αφορά τις πληροφορίες για τα τρόφιμα

Ένας έφηβος αλλεργικός στα φιστίκια πώς θα ξέρει τι μπορεί να φάει, όταν βγει έξω με την παρέα του; Μια γυναίκα που θέλει να μειώσει το αλάτι στη διατροφή της πώς μπορεί να διαλέξει το κατάλληλο σνακ; Οι καταναλωτές πώς μπορούν να ξέρουν από πού προέρχεται το κρέας που αγόρασαν; Αν και είναι ευχάριστο να ψωνίζει κανείς από το Ίντερνετ ή από κατάλογο, πώς μπορεί να είναι σίγουρος ότι θα έχει τις ίδιες πληροφορίες όπως αν ψώνιζε από κατάστημα; Μπορεί κανείς να εντοπίσει και να διαβάσει εύκολα τις σχετικές πληροφορίες στις ετικέτες των τροφίμων;

Όλα αυτά είναι προβλήματα που συναντούμε είτε οι ίδιοι προσωπικά είτε συγγενείς, φίλοι και γνωστοί μας σε καθημερινή βάση. Νέες νομοθετικές διατάξεις της ΕΕ επιχειρούν να δώσουν απαντήσεις και λύσεις με τη θέσπιση σειράς νέων κανόνων επισήμανσης για τα τρόφιμα. Για παράδειγμα, όταν αρχίσουν να ισχύουν οι διατάξεις αυτές, οι πληροφορίες για ορισμένες ουσίες που προκαλούν αλλεργίες ή δυσανεξίες, όπως τα φιστίκια ή το γάλα, θα πρέπει να παρέχονται και για τα συσκευασμένα και για τα μη προσυσκευασμένα τρόφιμα, συμπεριλαμβανομένων όσων πωλούνται σε εστιατόρια και καφενεία. Στα προσυσκευασμένα τρόφιμα, τα κυριότερα αλλεργιογόνα θα επισημαίνονται με έμφαση στον κατάλογο των συστατικών. Η νομοθεσία απαιτεί επίσης να αναγράφονται ορισμένες διατροφικές πληροφορίες στα περισσότερα επεξεργασμένα τρόφιμα. Όσον αφορά το προσυσκευασμένο κρέας από χοίρους, αιγοπρόβατα και πουλερικά, θα πρέπει να δίνονται πληροφορίες σχετικά με την προέλευσή του. Στους καταναλωτές που επιθυμούν να αγοράζουν τα τρόφιμά τους από το Ίντερνετ ή με άλλα μέσα εξ αποστάσεως πώλησης θα δίνονται σημαντικές πληροφορίες για τα τρόφιμα πριν τα αγοράσουν. Μόλις αρχίσουν να ισχύουν αυτές οι νομοθετικές διατάξεις, οι καταναλωτές θα μπορούν επίσης να διαβάζουν εύκολα τις ετικέτες των τροφίμων χωρίς να χρειάζεται να χρησιμοποιούν μεγεθυντικό φακό.

Γιατί άλλαξε η νομοθεσία για την επισήμανση των τροφίμων;

Η ισχύουσα νομοθεσία για τη γενική επισήμανση των τροφίμων χρονολογείται από το 1978, ενώ οι κανόνες σχετικά με την επισήμανση των θρεπτικών ιδιοτήτων (διατροφική επισήμανση) θεσπίστηκαν το 1990. Οι απαιτήσεις των καταναλωτών και οι πρακτικές μάρκετινγκ άλλαξαν σε σημαντικό βαθμό έκτοτε. Οι καταναλωτές της ΕΕ θέλουν να είναι καλύτερα ενημερωμένοι όταν αγοράζουν τρόφιμα και θέλουν επίσης απλές, ευανάγνωστες, κατανοητές και μη παραπλανητικές ετικέτες. Έπειτα από 3 χρόνια προπαρασκευής, και περισσότερα, η νέα νομοθεσία θα βοηθήσει τους καταναλωτές να λαμβάνουν με επίγνωση τις αποφάσεις τους για τα τρόφιμα που θα αγοράζουν και μπορεί να συμβάλει σε καλύτερες επιλογές του τρόπου ζωής.

Τι σημασία έχουν για μένα οι νέοι κανόνες;

Η νέα νομοθεσία θεσπίζει γενικές αρχές για την επισήμανση των τροφίμων. Προβλέπει νέους κανόνες για την αναγνωσιμότητα των πληροφοριών. Ενισχύει επίσης τους κανόνες για την πρόληψη των παραπλανητικών πρακτικών. Επομένως, θα πρέπει κανονικά να σε βοηθήσει να κάνεις την επιλογή που αντιστοιχεί στις ανάγκες σου. Αυτό θα γίνει με διάφορους τρόπους στην πράξη. Κάποιες από τις πρόσθετες πληροφορίες που απαιτούνται, για παράδειγμα, αφορούν ουσίες που προκαλούν αλλεργίες ή δυσανεξίες. Υπάρχουν επίσης νέες απαιτήσεις για την παροχή πληροφοριών σχετικά με την περιεκτικότητα των τροφίμων σε θρεπτικά συστατικά. Νέοι κανόνες για την επισήμανση του κρέατος θα δώσουν τη δυνατότητα στον καταναλωτή να γνωρίζει την προέλευση του νωπού χοιρινού, κατσικίσιου και αρνίσιου κρέατος και του νωπού κρέατος πουλερικών. Τα τεχνολογικά επεξεργασμένα νανοϋλικά θα πρέπει επίσης να αναγράφονται στον κατάλογο των συστατικών.

Ποιο σκοπό εξυπηρετεί η αναγραφή των πληροφοριών, όταν τα γράμματα είναι τόσο μικρά που δεν διαβάζονται;

Αυτό αποτελεί βεβαίως συνηθισμένο πρόβλημα. Και είναι ακριβώς ένα από τα κύρια θέματα τα οποία αντιμετωπίζει η νέα νομοθεσία. Ορίζει ελάχιστο μέγεθος χαρακτήρων για την εκτύπωση των υποχρεωτικών πληροφοριών, ενώ για τις προαιρετικές πληροφορίες (π.χ. σλόγκαν ή ισχυρισμοί) απαιτεί να μην παρουσιάζονται κατά τρόπο που να θίγει την παρουσίαση των υποχρεωτικών πληροφοριών. Στο μέλλον θα θεσπιστούν και άλλοι κανόνες για την αναγνωσιμότητα.

Θέλω να τρώω υγιεινά. Θα με βοηθήσουν σ’ αυτό οι νέοι κανόνες;

Ναι. Θα πρέπει να δίνονται πληροφορίες για ορισμένα σημαντικά θρεπτικά χαρακτηριστικά επεξεργασμένων τροφίμων, όπως η ενεργειακή αξία, τα λιπαρά, τα κορεσμένα λιπαρά, οι υδατάνθρακες, τα σάκχαρα, η πρωτεΐνη και το αλάτι. Έτσι, θα μπορείς να συγκρίνεις τρόφιμα πριν τα αγοράσεις, θα μπορείς να επιλέξεις έναν τρόπο διατροφής βάσει των προσωπικών σου απαιτήσεων. Θα υπάρχει επίσης η δυνατότητα να περιλαμβάνονται οι πληροφορίες για επιλεγμένα θρεπτικά συστατικά στο μπροστινό μέρος της συσκευασίας, γεγονός που θα σε διευκολύνει στη σύγκριση των προϊόντων όταν ψωνίζεις. Αυτοί οι νέοι κανόνες αποτελούν σημαντικό βήμα προόδου. Η Επιτροπή θα επανεξετάσει τις εξελίξεις έπειτα από ένα χρονικό διάστημα.

Πώς λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες ενημέρωσης όσων πάσχουν από αλλεργίες;

Η νέα νομοθεσία ενισχύει τις υφιστάμενες διατάξεις για την παροχή πληροφοριών σχετικά με ορισμένες ουσίες που προκαλούν αλλεργικές αντιδράσεις ή δυσανεξίες, ώστε να ενημερώνονται οι αλλεργικοί καταναλωτές και να προστατεύεται η υγεία τους, τόσο όταν καταναλώνουν προσυσκευασμένα ή μη προσυσκευασμένα τρόφιμα όσο και όταν τρώνε έξω. Οι επιχειρήσεις τροφίμων θα πρέπει να παρέχουν τις πληροφορίες αυτές για όλα τα τρόφιμα, οι δε εθνικές αρχές θα μπορούν να αποφασίσουν με ποια μέσα θα πρέπει να παρασχεθούν οι πληροφορίες αυτές.

Πώς μπορώ να έχω πρόσβαση στις σχετικές πληροφορίες για τα τρόφιμα όταν αγοράζω τα τρόφιμά μου από το Ίντερνετ ή από καταλόγους;

Η νέα νομοθεσία ορίζει ρητά ότι, όταν ένα τρόφιμο πωλείται με εξ αποστάσεως επικοινωνία, οι περισσότερες υποχρεωτικές πληροφορίες που εμφανίζονται στην ετικέτα πρέπει να διατίθενται πριν από την ολοκλήρωση της αγοράς και να αναγράφονται στο υλικό μέσο της εξ αποστάσεως πώλησης (ιστοσελίδα ή κατάλογος) ή σε άλλο κατάλληλο μέσο. Η απαίτηση αυτή λαμβάνει πλήρως υπόψη όλους τους τρόπους εφοδιασμού των καταναλωτών με τρόφιμα.

Με τους νέους κανόνες θα έχω καλύτερη ενημέρωση για την καταγωγή των τροφίμων μου;

Η αναγραφή της καταγωγής καθίσταται υποχρεωτική για το νωπό κρέας αιγοπροβάτων, πουλερικών και χοίρων. Οι νέοι κανόνες διατηρούν, σε γενικές γραμμές, τη σημερινή προσέγγιση, σύμφωνα με την οποία η αναγραφή της χώρας καταγωγής ή του τόπου προέλευσης στα τρόφιμα είναι προαιρετική, εκτός εάν η μη αναγραφή θα μπορούσε να παραπλανήσει τους καταναλωτές. Η υποχρεωτική αναγραφή θα εφαρμοστεί μόλις εκδοθούν οι εκτελεστικοί κανόνες οι οποίοι θα καθορίσουν τον τρόπο διατύπωσης της πληροφορίας αυτής, όπως επίσης θα καθορίσουν εάν η καταγωγή θα πρέπει να δηλώνει το κράτος μέλος ή την ΕΕ και ποια στάδια της ζωής του ζώου θα αφορά (τον τόπο γέννησης, τον τόπο εκτροφής, τον τόπο σφαγής). Οι εκτελεστικοί κανόνες θα θεσπιστούν σε δύο χρόνια.

Ταυτοχρόνως, καθορίζονται ορισμένα κριτήρια για παραγωγούς που επιθυμούν να συμπεριλάβουν την πληροφορία για την καταγωγή των προϊόντων τους εθελοντικά. Στις περιπτώσεις αυτές, και σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες (δηλαδή της Παγκόσμιας Οργάνωσης Εμπορίου και του Codex Alimentarius), η χώρα καταγωγής θα πρέπει να προσδιορίζεται σύμφωνα με τον τελωνειακό κώδικα της Ένωσης. Η χώρα καταγωγής ή ο τόπος προέλευσης των κύριων συστατικών πρέπει επίσης να αναγράφονται, εάν τα υλικά αυτά κατάγονται από διαφορετικό τόπο από τον τόπο του τελικού προϊόντος. Για παράδειγμα, βούτυρο που έχει παραχθεί στο Βέλγιο από δανέζικο γάλα μπορεί να επισημανθεί ως «βούτυρο παραγωγής Βελγίου από γάλα Δανίας.» Οι κανόνες αυτοί θα προστατεύσουν τους καταναλωτές από παραπλανητικές ενδείξεις καταγωγής και θα εξασφαλίσουν ίσους όρους ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων τροφίμων.

Πώς θα ξέρω ότι τρώω το «αυθεντικό» τρόφιμο και όχι «απομίμησή» του;

Η παραποίηση τροφίμων και ποτών αποτελεί μεγάλο πρόβλημα. Γίνεται με διάφορους τρόπους, όπως με τη νόθευση ενός προϊόντος με αραίωση ή με αντικατάσταση ορισμένων συστατικών από συστατικά δεύτερης ποιότητας ή με δήλωση ψευδούς καταγωγής του προϊόντος.

Οι νέοι κανόνες θα εξασφαλίσουν ότι όταν ένα τρόφιμο δεν είναι ακριβώς αυτό που φαίνεται, παρέχονται οι σχετικές πληροφορίες, ώστε να μην παραπλανώνται οι καταναλωτές από έναν ορισμένο τρόπο παρουσίασης ή μια ορισμένη εμφάνιση. Όταν κάποια υλικά, που κανονικά αναμένεται να υπάρχουν στο τρόφιμο, έχουν αντικατασταθεί από άλλα, τα υποκατάστατα υλικά θα επισημαίνονται εμφανώς στη συσκευασία και όχι μόνο στον κατάλογο των συστατικών. Όσον αφορά τα προϊόντα κρέατος και τα αλιευτικά προϊόντα, θα παρέχονται με εμφανή τρόπο πληροφορίες για την προσθήκη νερού και την τυχόν προσθήκη πρωτεϊνών ζωικής προέλευσης διαφόρων ειδών. Επιπλέον, τα τρόφιμα αυτά, όταν δίνουν την εντύπωση ότι αποτελούνται από ένα ενιαίο κομμάτι κρέας ή ψάρι, ενώ αποτελούνται από πολλά τεμάχια συνδυασμένα, θα φέρουν την επισήμανση «σχηματισμένο κρέας» ή «σχηματισμένο ψάρι».

Όσο για τα τρόφιμα που υπονοούν ή υποδηλώνουν ψευδή καταγωγή, οι νέοι κανόνες θέτουν ορισμένα κριτήρια ούτως ώστε οι προαιρετικές ενδείξεις καταγωγής να μην παραπλανούν τους καταναλωτές. Οι επιχειρήσεις τροφίμων που αναγράφουν ισχυρισμούς καταγωγής οφείλουν να παράσχουν κι άλλες πληροφορίες, ώστε το κοινό να γνωρίζει την πραγματική καταγωγή του χαρακτηριστικού συστατικού του προϊόντος και όχι μόνο την τελευταία χώρα επεξεργασίας.

Γιατί εξαιρέθηκαν το κρασί και όλα τα αλκοολούχα ποτά; Αυτό δεν βοηθάει να προστατευθούν τα παιδιά και οι νέοι από τα αλκοολούχα αναψυκτικά ή «alcopops» και από άλλα αλκοολούχα ποτά.

Τα αλκοολούχα ποτά δεν εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της νομοθεσίας. Απαλλάσσονται μόνο προσωρινά από τις απαιτήσεις παροχής καταλόγου συστατικών και διατροφικών πληροφοριών. Ωστόσο, σε τρία χρόνια από την έναρξη εφαρμογής των νέων κανόνων, η Επιτροπή θα μελετήσει ειδικά το ζήτημα αυτό και, εάν χρειαστεί, θα προτείνει τροποποιήσεις των κανόνων.

Τι απομένει να γίνει;

Η Επιτροπή θα αναπτύξει ειδικούς κανόνες για την υποχρεωτική επισήμανση της καταγωγής του κρέατος και θα διευκρινίσει πώς θα εφαρμοστούν οι νέοι κανόνες για την προαιρετική αναγραφή της καταγωγής. Αυτό αναμένεται να πραγματοποιηθεί την επόμενη διετία.

Πότε θα αρχίσουν να ισχύουν οι νομοθετικές αυτές διατάξεις;

Οι νέες απαιτήσεις επισήμανσης θα εφαρμοστούν τρία χρόνια μετά την τυπική έκδοση της νομοθετικής πράξης. Ωστόσο, για την επισήμανση των θρεπτικών ιδιοτήτων (διατροφική επισήμανση), η υποχρέωση συμπερίληψης των διατροφικών πληροφοριών θα εφαρμοστεί μόνο μετά από μία πενταετία από την τυπική έκδοση της πράξης, παρόλο που μετά από τρία χρόνια η διατροφική επισήμανση θα πρέπει να παρουσιάζεται σύμφωνα με τους νέους κανόνες.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website