Navigation path

Left navigation

Additional tools

MEMO/11/469

Βρυξέλλες, 29 Ιουνίου 2011

Χρήματα στους τομείς που τα χρειάζονται – πώς ο προϋπολογισμός της ΕΕ δημιουργεί αξία για εσάς

Ο προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης προσδίδει σημαντική προστιθέμενη αξία στις ζωές των 500 εκατομμυρίων πολιτών της. Είναι μικρός (περίπου 1% του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος της ΕΕ) αλλά παράγει σημαντικά αποτελέσματα σε πολλούς τομείς όπου η χρηματοδότηση σε επίπεδο ΕΕ έχει καλύτερη επενδυτική απόδοση. Το παρόν έγγραφο παρέχει μια σειρά από παραδείγματα που δείχνουν πώς ο τρέχον προϋπολογισμός της ΕΕ έχει κάνει τη διαφορά.

Πίνακας περιεχομένων

1. Ενίσχυση της ανάπτυξης και των θέσεων εργασίας 2

Σύνδεση της Ευρώπης: Ενέργεια 2

Σύνδεση της Ευρώπης: Μεταφορές 4

Σύνδεση της Ευρώπης: τηλεπικοινωνίες και ΤΠΕ 7

Επενδύσεις στους Ευρωπαίους πολίτες: Έρευνα 9

Επενδύσεις στους Ευρωπαίους πολίτες: απασχόληση και κοινωνική χρηματοδότηση 11

Επενδύσεις στους Ευρωπαίους πολίτες: εκπαίδευση 13

Επενδύσεις στις περιφέρειες της Ευρώπης: Πολιτική συνοχής 15

2. Μια ασφαλέστερη Ευρώπη για τους πολίτες της 17

Ασφαλέστερα σύνορα 17

Ασφαλέστερα τρόφιμα: γεωργία, αλιεία και υγεία 20

Ασφαλέστερο περιβάλλον: δράση για το κλίμα και περιβάλλον 22

Ασφαλέστεροι πολίτες 24

3. Μια Ευρώπη με βαρύτητα στον κόσμο 33

Εμπόριο 25

Πολιτική διεύρυνσης και γειτονίας 27

Εξωτερική δράση 28

Αναπτυξιακή πολιτική 30

Ανθρωπιστική βοήθεια και αντιμετώπιση κρίσεων 31

4. Καλή σχέση κόστους-ωφέλειας για το προσωπικό της ΕΕ 40

  • Ενίσχυση της ανάπτυξης και των θέσεων εργασίας

Αναρωτηθήκατε ποτέ γιατί το τρένο υψηλής ταχύτητας που έχετε πάρει ξαφνικά πρέπει να επιβραδύνει από 200 χλμ/ώρα σε 90 χλμ/ώρα μόνο γιατί διέσχισε ένα σύνορο της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Γιατί ορισμένες ροές φυσικού αερίου δεν μπορούν να αντιστραφούν με αποτέλεσμα πολίτες και εταιρείες να μένουν χωρίς θέρμανση κατά τη διάρκεια μιας κρίσης φυσικού αερίου; Ή γιατί εξακολουθεί να είναι δύσκολο να σπουδάσετε στο εξωτερικό ή να αναγνωριστεί το επαγγελματικό πτυχίο σας σε άλλο κράτος μέλος; Ο προϋπολογισμός της ΕΕ μπορεί να συμβάλει στην εξεύρεση λύσεων και το κλείσιμο αυτών των χασμάτων και εμποδίων που επιμένουν. Μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της ανάπτυξης και των θέσεων εργασίας συνδέοντας την Ευρώπη, επενδύοντας στους πολίτες της και επενδύοντας στις περιφέρειες της Ευρώπης.

Σύνδεση της Ευρώπης: Ενέργεια

Η ανάπτυξη των ενεργειακών υποδομών της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκεται στο επίκεντρο της στρατηγικής Ευρώπη 2020 και αποτελεί το στόχο μιας ενεργειακά αποδοτικής Ευρώπης. Η ολοκλήρωση δικτύων και η εξάλειψη των κενών, των εμποδίων και των ενεργειακών νησίδων είναι αναγκαίες για την ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς ενέργειας, για την ασφάλεια εφοδιασμού και για τη μεταφορά της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Τόσο οι πολίτες όσο και οι εταιρείες πρέπει να μπορούν να βασίζονται στην παροχή αερίου και ισχύος ανά πάσα στιγμή, σε εύλογες τιμές. Το μερίδιο της χρηματοδότησης της ΕΕ είναι συνήθως σχετικά μικρό, αλλά ενθαρρύνει άλλες δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις. Στην περίπτωση του Ευρωπαϊκού προγράμματος οικονομικής ανάκαμψης του 2009, η εκτίμηση ήταν ότι η μόχλευση θα ήταν περίπου δεκαπλάσια.

Διπλασιασμός των ικανοτήτων μετάδοσης μεταξύ Γαλλίας και Ισπανίας: Η ΕΕ έχει καταβάλει το ένα τρίτο του συνολικού επενδυτικού κόστους ύψους 700 εκατομμυρίων για το διπλασιασμό, σχεδόν, της ικανότητας της υφιστάμενης γραμμής μεταφοράς ισχύος, στα 2800 MW. Η Ισπανία και η Γαλλία δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν ώστε να πραγματοποιήσουν την επένδυση μόνες τους. Το έργο θεωρήθηκε απλά υπερβολικά δαπανηρό για τα οφέλη που θα συνεπαγόταν. Η ΕΕ παρενέβη γιατί τα οφέλη υπερβαίνουν κατά πολύ τις εν λόγω δύο χώρες. Καθώς το έργο θα βελτιώσει τη σύνδεση της Ισπανίας με την υπόλοιπη Ευρώπη, οι πολίτες και οι εταιρείες στη Γερμανία, το Βέλγιο, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιταλία θα είναι στο μέλλον σε θέση να λαμβάνουν ισχύ που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (φωτοβολταϊκές συστοιχίες και αιολική ενέργεια) στην Ισπανία. Αυτό σημαίνει ότι θα χρησιμοποιείται περισσότερη ανανεώσιμη ενέργεια στην Ευρώπη, κάτι που είναι θετικό για το κλίμα. Σημαίνει επίσης ότι οι καταναλωτές και οι εταιρείες θα λαμβάνουν ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές σε δίκαιες τιμές, γιατί η ηλιακή ενέργεια παράγεται πιο οικονομικά στην Ισπανία σε σύγκριση με τη Βόρεια Ευρώπη, απλά γιατί έχει περισσότερη ηλιοφάνεια. Χωρίς αυτή τη σύνδεση, η Ισπανία δεν θα μπορούσε να εξαγάγει όλη την ηλιακή και αιολική της ενέργεια.

Αντίστροφη ροή φυσικού αερίου: Η ΕΕ έχει αναλάβει τη συγχρηματοδότηση της αναβάθμισης του κόμβου εμπορίας φυσικού αερίου στην Αυστρία και εγκαθιστά συμπιεστές που θα επιτρέψουν τη μεταφορά του αερίου από την Γερμανία στην Σλοβακία, την Ουγγαρία, την Σλοβενία και την Κροατία μέσω της Αυστρίας. Παρέχοντας ποσοστό 50% του συνολικού ποσού επένδυσης ύψους 13,4 εκατομμυρίων ευρώ η ΕΕ θα αυξήσει την ασφάλεια εφοδιασμού στην Σλοβακία και την Κροατία μέχρι το 2012. Σε περίπτωση κρίσης αερίου, η Γερμανία μπορεί να επέμβει παρέχοντας φυσικό αέριο σε αυτές τις χώρες. Κάτι τέτοιο δεν ήταν δυνατό κατά την κρίση του 2009 στην Ρωσία-Ουκρανία, γιατί οι υπάρχοντες αγωγοί μπορούσαν να μεταφέρουν αέριο μόνο από την Ανατολή στη Δύση και όχι στην αντίθετη κατεύθυνση. Χωρίς την ΕΕ, η αναβάθμιση δεν θα είχε πραγματοποιηθεί, καθώς η Αυστρία δεν είχε κανένα κίνητρο για να προβεί σε επενδύσεις οι οποίες ωφελούν αποκλειστικά πελάτες σε άλλες χώρες.

Νέος αγωγός φυσικού αερίου από την Αλγερία στην Ιταλία: Η ΕΕ έχει αναλάβει τη συγχρηματοδότηση κατά 3% (120 εκατομμύρια ευρώ) των νέων αγωγών φυσικού αερίου που θα συνδέσουν τα αποθέματα φυσικού αερίου της Αλγερίας με την Ιταλία και θα αυξήσουν την ασφάλεια εφοδιασμού χωρών όπως η Σλοβακία, η Τσεχική Δημοκρατία, η Ουγγαρία, η Ρουμανία και η Σλοβενία.

Πρώτη γραμμή διασύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας από τα ανατολικά στα δυτικά μεταξύ της Ιρλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου: Με χρηματοδότηση της ΕΕ ύψους 110 εκατομμυρίων ευρώ, εξασφαλίστηκε δάνειο 300 εκατομμυρίων ευρώ από την ΕΤΕ, το οποίο οδήγησε σε ελκυστικούς όρους δανεισμού από άλλες τράπεζες. Η χρηματοδότηση της ΕΕ έδωσε στο έργο τη σφραγίδα έγκρισης από την ΕΕ και τόνισε την πολιτική σημασία που έχει η σύνδεση των ενεργειακών νησίδων της ΕΕ με το ευρύτερο ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο. Η Ιρλανδία έχει την ικανότητα παραγωγής σημαντικών ποσών ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμη αιολική ενέργεια. Το πλεόνασμα μπορεί να εξάγεται στο Ηνωμένο Βασίλειο μέσω της γραμμής διασύνδεσης. Το έργο δεν θα είχε ξεκινήσει χωρίς το κίνητρο της χρηματοδότησης από την ΕΕ. Το έργο θα ολοκληρωθεί το 2012.

Γραμμή διασύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας Estlink-2 μεταξύ Φινλανδίας και Εσθονίας: Τον Μάρτιο του 2010 η Επιτροπή χορήγησε ποσό ύψους 100 εκατομμυρίων ευρώ για την υποστήριξη της κατασκευής του ηλεκτρικού καλωδίου Estlink-2 με ικανότητα 650 megawatts μεταξύ της Εσθονίας και της Φινλανδίας, το οποίο θα τεθεί σε λειτουργία το 2014. Η σύνδεση Estlink-2 είναι η μεγαλύτερη επένδυση στην ιστορία στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας της Εσθονίας, με συνολικό εκτιμώμενο κόστος 320 εκατομμυρίων ευρώ. Το έργο έχουν αναλάβει από κοινού οι διαχειριστές δικτύου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας της Εσθονίας και της Φινλανδίας. Το έργο θα συνεισφέρει τα μέγιστα στην περαιτέρω ολοκλήρωση των ενεργειακών αγορών της Βαλτικής και της Σκανδιναβίας τριπλασιάζοντας την ικανότητα μεταφοράς μεταξύ των δύο χωρών. Επιπλέον, θα ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια των χωρών της Βαλτικής.

Σύνδεση της Ευρώπης: Μεταφορές

Η πολιτική μεταφορών της ΕΕ έχει στόχο τη δημιουργία της υποδομής μεταφορών και διασύνδεσης για τη στήριξη της Ενιαίας Αγοράς, τη διασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας αγαθών και ανθρώπων και την υποστήριξη της ανάπτυξης, των θέσεων εργασίας και της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ. Στο παρελθόν, τα μεταφορικά συστήματα στην Ευρώπη αναπτύσσονταν σε μεγάλο βαθμό εντός των εθνικών συνόρων. Αυτό οδήγησε στην ανεπάρκεια ή την έλλειψη μεταφορικών διασυνδέσεων στα σύνορα ή κατά μήκος σημαντικών αξόνων. Οι ανεπαρκείς μεταφορικές διασυνδέσεις αποτελούν τροχοπέδη για την οικονομική ανάπτυξη. Από την άλλη πλευρά, κάθε εκατομμύριο που δαπανούμε μέσω του ταμείου του TEN-T σε ευρωπαϊκό επίπεδο προκαλεί 5 εκατομμύρια σε επενδύσεις των κυβερνήσεων των κρατών μελών. Επίσης, κάθε εκατομμύριο φέρνει 20 εκατομμύρια από τον ιδιωτικό τομέα. Εκτιμάται ότι αν εξαλειφθούν 20-25 σημαντικά σημεία συμφόρησης για τη δημιουργία ενός κεντρικού ευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών κατά την περίοδο 2014-2020 ο αντίκτυπος για την οικονομική ανάπτυξη θα είναι σημαντικός, με την πιθανή δημιουργία έως και 2,9 εκατομμυρίων θέσεων εργασίας. Ήδη σήμερα, μια ακόμα πρόκληση είναι η διαλειτουργικότητα. Με απλά λόγια, το εθνικό υλικό (εύρος σιδηροδρομικών γραμμών, συστήματα πιστοποίησης ασφάλειας, συστήματα ηλεκτροκίνησης, σιδηροδρομική σηματοδότηση κλπ) δεν είναι συμβατό. Τα αεροπλάνα υποχρεούνται να επικοινωνούν με διαφορετικούς ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας σε κάθε χώρα που διασχίζουν. Τα ανωτέρω τεχνικά κωλύματα έχουν ως αποτέλεσμα διπλασιασμό ενεργειών και καθυστερήσεις. Επιπλέον, είναι εξαιρετικά δαπανηρά και αναποτελεσματικά. Από τη δεκαετία του 1970, η ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών εργάζεται για τη δημιουργία σημαντικών συνδέσεων και την εξάλειψη των πολλών σημείων συμφόρησης και εμποδίων που αποτρέπουν την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών και ανθρώπων. Τα αποτελέσματα αυτού του έργου είναι πολύ σημαντικά.

Η ελευθέρωση των αερομεταφορών στην ΕΕ άλλαξε πραγματικά το πρόσωπο των αερομεταφορών. Η εμφάνιση των αερογραμμών χαμηλού κόστους θα ήταν απλά αδύνατη αν η ΕΕ δεν είχε ξεκινήσει να ανοίγει τις αγορές τη δεκαετία του 1990. Σήμερα, η ΕΕ διαθέτει 20 αερομεταφορείς χαμηλού κόστους, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν το 40,2% της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ. Το 1990 δεν υπήρχε ούτε ένας. Χάρη στην ελευθέρωση των αερομεταφορών, εκατομμύρια καταναλωτές απέκτησαν πρόσβαση σε πολύ μεγαλύτερο αριθμό αεροπορικών δρομολογίων σε πολύ πιο ανταγωνιστικές τιμές. Η ελευθέρωση ενίσχυσε δραματικά τον αριθμό των επιβατών και των δρομολογίων που εξυπηρετούνται. Οι επιβατικές αεροπορικές εταιρείες αυξήθηκαν από 135 σε 152 και ο μέσος αριθμός δρομολογίων εντός της Ένωσης έχει αυξηθεί κατά 140%, από 1 680 σε 4 000 μεταξύ του 1992 και του 2010. Ταυτόχρονα, έχει ενισχυθεί ο ανταγωνισμός: τα δρομολόγια με περισσότερους από δύο ανταγωνιστές έχουν αυξηθεί κατά 415%, από 93 σε 479 (Πηγή: Official Airline Guide). Ο αριθμός των επιβατών εντός της ΕΕ έχει αυξηθεί από 367 εκατομμύρια το 2000 σε 480 εκατομμύρια το 2009.

Οικοδόμηση των συνδέσμων που λείπουν, αναβάθμιση των υποδομών: Οι πόροι της ΕΕ χρησιμοποιήθηκαν για τη μερική χρηματοδότηση – και ενθάρρυνση σημαντικών επενδύσεων από τα κράτη μέλη – της οικοδόμησης των συνδέσμων που λείπουν και την αναβάθμιση τμημάτων σημαντικών μεταφορών και διαδρόμων μεταφορών. Οι εν λόγω σύνδεσμοι πιθανόν να μην είχαν οικοδομηθεί από οποιοδήποτε κράτος μέλος μεμονωμένα – απαιτείται ευρωπαϊκή στήριξη και συντονισμός, κάποιες φορές μεταξύ διαφόρων κρατών μελών.

Μάλμε – Κοπεγχάγη: Η γέφυρα Øresund είναι η μακρύτερη οδική και σιδηροδρομική γέφυρα στην Ευρώπη. Άνοιξε στην κυκλοφορία την 1η Ιουλίου 2009. Το κόστος του έργου ήταν 2,7 δισεκατομμύρια ευρώ και δεν σημειώθηκε υπέρβαση του προϋπολογισμού. Ο προϋπολογισμός της ΕΕ συνεισέφερε 127 εκατομμύρια ευρώ. Οι σιδηροδρομικές μεταφορές αναπτύχθηκαν ταχύτατα σημειώνοντας ανάπτυξη 230% από το 2001, με 11,2 εκατομμύρια επιβάτες το 2009. Επίσης το ίδιο έτος, 7 εκατομμύρια οχήματα διέσχισαν τη γέφυρα Øresund. Χάρη στην ανωτέρω διασύνδεση, αυξανόμενος αριθμός επιχειρήσεων δραστηριοποιούνται στην άλλη πλευρά του Øresund. Τα πιο επιτυχημένα παραδείγματα συνεργασίας είναι το Πανεπιστήμιο του Øresund και το Øresund Science Region. Η σύνδεση του Øresund αποδεικνύει πόσο σημαντικές είναι οι υποδομές για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

Ο σιδηροδρομικός άξονας υψηλής ταχύτητας Παρίσι-Βρυξέλλες-Κολωνία-Άμστερνταμ-Λονδίνο: Το πρώτο ευρωπαϊκό διασυνοριακό σιδηροδρομικό δίκτυο υψηλής ταχύτητας που συνδέει Παρίσι-Βρυξέλλες-Κολωνία-Άμστερνταμ-Λονδίνο ολοκληρώθηκε το 2007. Οδήγησε σε σημαντικές μειώσεις στο χρόνο μεταφοράς μεταξύ των πέντε χωρών και παρέχει στους επιβάτες μια πραγματική εναλλακτική λύση στις αεροπορικές και οδικές μεταφορές. Ο χρόνος μετακίνησης μειώθηκε πάνω από το ήμισυ (π.χ. από πάνω από 3 ώρες σε 1 ώρα και 22 λεπτά για τη διαδρομή Παρίσι-Βρυξέλλες και από περισσότερες από 5 ώρες σε 1 ώρα και 50 λεπτά για τη διαδρομή Λονδίνο-Βρυξέλλες). Σε πολλές περιπτώσεις η νέα σιδηροδρομική γραμμή υψηλής ταχύτητας επικράτησε απόλυτα επί των παραδοσιακών αεροπορικών διαδρομών. Το έργο είχε ως αποτέλεσμα μια τεράστια αλλαγή του τρόπου εκτέλεσης των μεταφορών, από τον αέρα και τα οδικά δίκτυα στο σιδηρόδρομο. Για παράδειγμα, ο αριθμός των επιβατών του Eurostar και του Thalys αυξήθηκε από 6,5 εκατομμύρια το 1995 σε 15,3 εκατομμύρια το 2009. Οι αερογραμμές δεν παρέχουν πλέον πτήσεις μεταξύ Παρισιού και Βρυξελλών, γιατί η διαδρομή με το τρένο είναι ταχύτερη από το αεροπλάνο. Το πρόγραμμα TEN-T της ΕΕ παρείχε 720 εκατομμύρια ευρώ σε χρηματοδότηση ενώ η ΕΤΕ δάνεισε 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ για ένα συνολικό κόστος έργου 17,3 δις ευρώ.

Ο Ενιαίος Ευρωπαϊκός Ουρανός

Ο ουρανός και τα αεροδρόμια της Ευρώπης είναι στα πρόθυρα του κορεσμού. Χωρίς ουσιαστικές επενδύσεις για την υποστήριξη της ανάπτυξης του συστήματος διαχείρισης εναέριας κυκλοφορίας της Ευρώπης (Ενιαίος Ευρωπαϊκός Ουρανός), τα αεροδρόμια μας θα είναι υπερπλήρη. Συγκεκριμένα, ως το 2030 19 αεροδρόμια θα λειτουργούν στην πλήρη ικανότητά τους οχτώ ώρες την ημέρα καθημερινά, επηρεάζοντας την αναχώρηση ή την άφιξη ή και τα δύο του 50% όλων των πτήσεων. Το 2007 μόνο 5 αεροδρόμια λειτουργούσαν στην πλήρη ή σχεδόν πλήρη ικανότητά τους, επηρεάζοντας 17% των πτήσεων. Όμως, έτσι η Ευρώπη δεν θα απορρίψει απλώς μεγάλο ποσοστό εν δυνάμει ζήτησης. Είναι πολύ πιθανόν ότι οι καθυστερήσεις και ακυρώσεις πτήσεων θα φτάσουν πρωτοφανή επίπεδα. Αν συνεχίσουμε με τη συνήθη τακτική, το κόστος της συμφόρησης θα αυξηθεί κατά περίπου 50% μέχρι το 2050. Το κύριο πρόβλημα είναι ότι το σύστημα διαχείρισης εναέριας κυκλοφορίας είναι παρωχημένο· οι βασικές τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται προέρχονται από τη δεκαετία του 1950. Η λύση είναι ευρωπαϊκή και ακούει στο όνομα SESAR, μια κοινή πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του EUROCONTROL και του τομέα της αεροπορίας με στόχο α) τον τριπλασιασμό της χωρητικότητας του εναέριου χώρου, β) τη βελτίωση της ασφάλειας στο δεκαπλάσιο, γ) τη μείωση του περιβαλλοντικού αντικτύπου κατά 10%, δ) τη μείωση του κόστους διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας κατά 50%, και ε) τη μείωση του χρόνου πτήσης των επιβατών κατά 10% και των ακυρώσεων κατά 50%.

http://www.youtube.com/watch?v=k-2G_vxso9g

Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα βρίσκονται υπό ανάπτυξη και διατίθενται στην αγορά. Ωστόσο, πρέπει να αναπτύξουμε κοινά βασικά πρότυπα για τα σημεία φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων σε ολόκληρη την ΕΕ – ειδάλλως, θα οδηγεί κανείς από την Γαλλία στην Γερμανία χωρίς να έχει τη δυνατότητα να ανεφοδιαστεί. Αυτό το έργο έχει ξεκινήσει. 42 εταίροι από τη βιομηχανία, ο ενεργειακός κλάδος, κατασκευαστές ηλεκτρικών οχημάτων, δήμοι, πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα έχουν ενώσει τις δυνάμεις τους για την ανάπτυξη και την ανάδειξη ενός κοινά αποδεκτού και φιλικού προς το χρήστη πλαισίου για τις υποδομές φόρτισης. Το έργο, που ονομάζεται «Green emotion» (Πράσινη ηλεκτροκίνηση) έχει συνολικό προϋπολογισμό 41,8 εκατομμύρια ευρώ και θα χρηματοδοτηθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με 24,2 εκατομμύρια ευρώ. Το Green eMotion θα συνδέσει τις τρέχουσες περιφερειακές και εθνικές πρωτοβουλίες ηλεκτροκίνησης εκμεταλλευόμενο τα αποτελέσματα και συγκρίνοντας τις διάφορες τεχνολογικές προσεγγίσεις για την προώθηση των βέλτιστων λύσεων για την ευρωπαϊκή αγορά.

Σύνδεση της Ευρώπης: τηλεπικοινωνίες και ΤΠΕ

Χαμηλότερες τιμές, περισσότερες επιλογές ποιοτικών υπηρεσιών: Οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις της Ευρώπης σήμερα απολαμβάνουν ένα ευρύτερο φάσμα τηλεφωνικών υπηρεσιών υψηλής ποιότητας, που είναι σημαντικά φτηνότερες. Αυτό είναι το άμεσο αποτέλεσμα της ελευθέρωσης των αγορών τηλεπικοινωνιών από την ΕΕ, με αποτέλεσμα την εμφάνιση περισσότερου ανταγωνισμού. Οι πολίτες μπορούν σήμερα να επιλέξουν μεταξύ διάφορων παρόχων τηλεπικοινωνιών και έχουν το δικαίωμα να αλλάξουν πάροχο εντός μιας εργάσιμης ημέρας (διατηρώντας τον ίδιο αριθμό). Ως αποτέλεσμα, οι χρεώσεις για εθνικές τηλεφωνικές κλήσεις από σταθερή γραμμή μειώθηκαν κατά πάνω από 60% από το 1998. Οι τιμές των κινητών μειώθηκαν κατά τουλάχιστον 30% μεταξύ του 2006 και του 2010.

Περιαγωγή: Χάρη στη νομοθεσία που συνέταξε η Επιτροπή για την εισαγωγή ανώτατων τιμών, οι τιμές για κλήσεις περιαγωγής από κινητό τηλέφωνο εντός της ΕΕ μειώθηκαν κατά 73% από το 2005. Οι εν λόγω ανώτατες τιμές μειώνονται περαιτέρω κάθε χρόνο και η τελευταία μείωση θα πραγματοποιηθεί την 1η Ιουλίου 2011. Επιπλέον, οι καταναλωτές και οι επιχειρηματίες δεν θα έχουν πλέον δυσάρεστες εκπλήξεις από τους λογαριασμούς τους για τη μεταφόρτωση δεδομένων από δίκτυα κινητών επικοινωνιών – οι μηνιαίοι λογαριασμοί για τη μεταφόρτωση δεδομένων περιορίζονται σε 50 ευρώ εκτός εάν ο καταναλωτής συμφωνήσει ρητά κάτι διαφορετικό. Η Επιτροπή επιδιώκει να διασφαλίσει ότι οι διαφορές μεταξύ των τιμών περιαγωγής και εθνικών κλήσεων θα προσεγγίσουν το μηδέν μέχρι το 2015. Με αυτό το σκοπό, τον Ιούλιο του 2011 η Επιτροπή θα προτείνει νέους κανόνες περιαγωγής με ισχύ από την 1η Ιουλίου 2012.

Ενιαία ψηφιακή αγορά: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεργάζεται με τα κράτη μέλη για τη δημιουργία μιας ενιαίας ψηφιακής αγοράς. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις με βάση το διαδίκτυο μπορούν να επιτύχουν μόνο σε ένα περιβάλλον χωρίς σύνορα, ενώ σήμερα η Ευρώπη αποτελεί ένα συνονθύλευμα εθνικών διαδικτυακών αγορών. Κατά συνέπεια, οι ευρωπαίοι καταναλωτές δεν μπορούν να απολαύσουν τα οφέλη μιας ενιαίας ψηφιακής αγοράς. Το 60% των διασυνοριακών παραγγελιών μέσω διαδικτύου αποτυγχάνουν. Μόλις το 8% των ατόμων που κάνουν αγορές μέσω διαδικτύου στην ΕΕ αγοράζουν από άλλες χώρες. Συχνά οι καταναλωτές δεν μπορούν να μεταφορτώσουν νόμιμα μουσική μέσω διαδικτύου από μια άλλη χώρα της ΕΕ. Αν αποτύχει η υλοποίηση της ενιαίας ψηφιακής αγοράς, η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει την ανταγωνιστικότητά της στα επόμενα 10 χρόνια. Για να διασφαλίσει ότι δεν θα συμβεί κάτι τέτοιο, η Επιτροπή εργάζεται για την καταπολέμηση του κατακερματισμού και την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς.

Πολύ γρήγορο διαδίκτυο: Η ευρεία πρόσβαση σε πολύ γρήγορο διαδίκτυο σε ανταγωνιστικές τιμές είναι το «ψηφιακό οξυγόνο» που χρειάζεται η Ευρώπη για να αναπτυχθεί και να αυξήσει την ευημερία της. Κατά συνέπεια, η Ευρώπη στοχεύει να εξασφαλίσει βασική ευρυζωνικότητα για όλους τους Ευρωπαίους μέχρι το 2013 και για να διασφαλίσει ότι, μέχρι το 2020, (i) όλοι οι Ευρωπαίοι θα έχουν πρόσβαση σε υψηλότερες ταχύτητες διαδικτύου άνω των 30 Mbps και (ii) 50% ή περισσότερα ευρωπαϊκά νοικοκυριά θα διαθέτουν πρόσβαση στο διαδίκτυο άνω των 100 Mbps.

Κινητά τηλέφωνα και ευρυζωνικές υπηρεσίες: 3G και 4G: Με την υποστήριξη της χρηματοδότησης της ΕΕ, η ευρωπαϊκή βιομηχανία έχει κερδίσει την ηγετική θέση παγκοσμίως στις κινητές και ασύρματες τεχνολογίες και τα πρότυπα. Το ευρωπαϊκό πρότυπο 3G χρησιμοποιείται από περισσότερα από 600 εκατομμύρια κινητά τηλέφωνα στον κόσμο. Μια επένδυση 120 εκατομμυρίων ευρώ πριν από 10-15 χρόνια σε επίπεδο ΕΕ οδήγησε στην άνθηση, σήμερα, ενός προϊόντος και μιας αγοράς υπηρεσιών 250 δισεκατομμυρίων ευρώ για εξοπλισμό τηλεπικοινωνιών 3G. Χάρη στη χρηματοδότηση της ΕΕ, οι ερευνητές ανέπτυξαν το πρώτο σχέδιο υποδομών κινητού δικτύου 4G. Η 4G είναι η τελευταία ασύρματη τεχνολογία που παρέχει ταχύτητες κινητού διαδικτύου 10 φορές ταχύτερες από τα υπάρχοντα κινητά δίκτυα 3G. Η τεχνολογία 4G θα παράσχει τις αναγκαίες ταχύτητες για την ικανοποίηση της ζήτησης για ευρυζωνοβόρες υπηρεσίες μέσα στα επόμενα 100 χρόνια, ενισχύοντας την οικονομική ανάπτυξη. Εκτιμάται ότι 500 εκατομμύρια χρήστες θα επωφεληθούν από τα δίκτυα επικοινωνίας 4G το 2016. Οι αναλυτές της αγοράς αναμένουν ότι οι φορείς εκμετάλλευσης παγκοσμίως θα επενδύσουν περίπου 6 δισεκατομμύρια ευρώ σε εξοπλισμό 4G μέχρι το 2013.

Επενδύσεις στους Ευρωπαίους πολίτες: Έρευνα

Κάποιες έρευνες είναι πολύ δαπανηρές και πρέπει να πραγματοποιηθούν σε πολύ μεγάλη κλίμακα για να έχουν ουσιαστικά αποτελέσματα. Είναι πολύ σημαντικό να μεγιστοποιήσουμε τη σχέση κόστους ωφέλειας. Επειδή με τη διεξαγωγή ορισμένων ερευνών συνεργατικά σε επίπεδο ΕΕ αποφεύγονται οι περιττές αλληλοεπικαλύψεις και καθίσταται δυνατή η συγκέντρωση των δεξιοτήτων και της υφιστάμενης γνώσης, δημιουργείται μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία από αυτήν που επιτυγχάνεται με καθαρά εθνικές δαπάνες. Κάθε ευρώ χρηματοδότησης μέσω των προγραμμάτων πλαισίων της ΕΕ οδηγεί στην αύξηση της προστιθέμενης αξίας του κλάδου μεταξύ 7 και 14 ευρώ. Ο μακροπρόθεσμος μακροοικονομικός αντίκτυπος του τρέχοντος εβδόμου προγράμματος πλαισίου (περίπου 8 δις ευρώ/έτος) ανέρχεται σε 900 000 θέσεις εργασίας, εκ των οποίων οι 300 000 στον τομέα της έρευνας, σε αύξηση του ΑΕγχΠ κατά 0,96%, αύξηση των εξαγωγών κατά 1,57% και μείωση των εισαγωγών κατά 0,88%.

Μόνο μέσω της συγκέντρωσης πόρων, τόσο μέσω προγραμμάτων χρηματοδότησης της ΕΕ όσο και μέσω του περαιτέρω συντονισμού της εθνικής χρηματοδότησης μπορεί να επιτύχει η ΕΕ η επιστήμη και η έρευνα να λάβουν ηγετική θέση στην καταπολέμηση των μεγαλύτερων προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Ευρώπη και ο κόσμος, σήμερα αλλά και στο μέλλον. Μεταξύ αυτών των προκλήσεων συγκαταλέγονται: η κλιματική αλλαγή, η ενεργειακή και επισιτιστική ασφάλεια, η αποδοτικότητα των πόρων, η υγεία και η γήρανση του πληθυσμού.

Η πρόοδος στην εξεύρεση λύσεων σε αυτά τα ζητήματα, εκτός του ότι θα βελτιώσει άμεσα τις ζωές εκατομμυρίων Ευρωπαίων, θα δώσει στην Ευρώπη ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στους κλάδους του μέλλοντος και στα προϊόντα και τις υπηρεσίες που θέλουν να αγοράσουν άλλες χώρες που αντιμετωπίζουν τις ίδιες προκλήσεις. Αυτό με τη σειρά του συνεπάγεται τη δημιουργία ουσιαστικών θέσεων εργασίας υψηλής ποιότητας στην Ευρώπη.

Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για πράσινα αυτοκίνητα (EGCI) καθιστά την ευρεία εισαγωγή ηλεκτρικών οχημάτων στην Ευρώπη εμπορική πραγματικότητα. Συγκεντρώνοντας 51 ερευνητικά προγράμματα, σημαντικούς κατασκευαστές εξοπλισμού όπως η Siemens και μεγάλες εταιρείες κατασκευαστών αυτοκινήτων (Volkswagen και Renault), η EGCI κατάφερε να ωθήσει σημαντικούς ενδιαφερόμενους στην ίδια κατεύθυνση. Η EGCI αντιμετωπίζει ζητήματα όπως είναι τα ευρωπαϊκά πρότυπα, τα δίκτυα διανομής ηλεκτρισμού, οι έξυπνες τεχνολογίες ΤΠΕ, οι μπαταρίες με ταχύτερη φόρτιση και μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και τα ελαφρότερα, ισχυρότερα εξαρτήματα αυτοκινήτων. Καθώς το πετρέλαιο λιγοστεύει και η πίεση στους κατασκευαστές αυτοκινήτων να στραφούν προς πιο πράσινες λύσεις αυξάνεται, πολλές χώρες ορίζουν φιλόδοξους στόχους για την εισαγωγή ηλεκτρικών αυτοκινήτων: Η Κίνα στοχεύει 50% των πωλήσεων νέων αυτοκινήτων το 2020. Η παγκόσμια αγορά θα είναι τεράστια και η Ευρώπη πρέπει να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα· οι τεχνολογίες αυτοκινήτων έχουν τη δυνατότητα να δημιουργήσουν πρωτοφανείς ευκαιρίες για θέσεις εργασίας και ανάπτυξη. Οι συνολικές επενδύσεις στην EGCI ανέρχονται σε 5 δισεκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων τα 4 προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και το 1 έχει κινητοποιηθεί βάσει του ερευνητικού προγράμματος της ΕΕ. Η Ευρώπη έχει τη δυνατότητα να γίνει ηγέτιδα σε αυτόν τον νέο τομέα μόνο μέσω της συνεργασίας, του ορισμού κοινών προτύπων και της συμφωνίας σχετικά με την ανάπτυξη συμβατών και συμπληρωματικών τεχνολογιών.

Η χρηματοδότηση της ΕΕ ενθαρρύνει τις ιδιωτικές επενδύσεις. Στην περίπτωση του RSFF (μηχανισμού χρηματοδότησης με επιμερισμό των κινδύνων), ο οποίος παρέχει χρηματοδότηση για τεχνολογικά έργα μεγάλης κλίμακας υψηλού κινδύνου με σημαντικά ενδεχόμενα οικονομικά και κοινωνικά οφέλη, ο όγκος του δανεισμού είναι 12πλάσιος της συνεισφοράς της ΕΕ και οι πρόσθετες επενδύσεις στην έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία είναι 30πλάσιες της συνεισφοράς της ΕΕ.

Ως αποτέλεσμα της στοχευμένης έρευνας από το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Επιτροπής, η οποία κόστισε περίπου 1 εκατομμύριο ευρώ, το κόστος των εξετάσεων για ΣΕΒ μειώθηκε και η άμεση επιχορήγηση της ΕΕ ανά εξέταση μπόρεσε να μειωθεί από 20 σε 7 ευρώ, με αποτέλεσμα το συνολικό ποσό που εξοικονόμησε ο προϋπολογισμός της Κοινότητας να ανέρχεται σε περίπου 250 εκατομμύρια ευρώ κατά την περίοδο 2002-2006.

Το 2009 ξεκίνησε η πρώτη πιλοτική πρωτοβουλία για το συνδυασμό εθνικών ερευνητικών προγραμμάτων και χρηματοδότησης για την προώθηση της έρευνας σε νευροεκφυλιστικές ασθένειες, και ιδιαίτερα στη νόσο Αλτσχάιμερ, στην οποία σήμερα συμμετέχουν 23 χώρες. Η βελτίωση του συντονισμού των ερευνητικών προσπαθειών εντός της ΕΕ θα οδηγήσει στην πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση από την Ευρώπη των κοινωνικών προκλήσεων που σχετίζονται με αυτά τα ζητήματα.

Η συγκέντρωση ερευνητικών πόρων και γνώσεων είναι ιδιαίτερα σημαντική αν επιθυμούμε να ανταγωνιστούμε αποτελεσματικά τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία, χώρες με πολύ μεγαλύτερο πληθυσμό και συνεπώς μεγαλύτερους προϋπολογισμούς δημόσιας και ιδιωτικής έρευνας και καινοτομίας από οποιαδήποτε μεμονωμένη χώρα της ΕΕ. Οι αναδυόμενες οικονομίες έχουν μπει και αυτές στο παιχνίδι και κερδίζουν γρήγορα έδαφος. Παρότι οι επενδύσεις στην έρευνα στην ΕΕ αυξήθηκε σε πραγματικούς όρους κατά 50% κατά την περίοδο 1995 με 2008, στις ΗΠΑ η αύξηση άγγιξε το 60%, ενώ στις τέσσερις χώρες της Ασίας με το υψηλότερο επίπεδο γνώσεων (Ιαπωνία, Νότια Κορέα, Σιγκαπούρη και Ταϊβάν) οι αντίστοιχες επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 75%. Ο ρυθμός αύξησης των επενδύσεων είναι ακόμα υψηλότερος, αγγίζοντας το 145% στις χώρες BRIS (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Νότια Αφρική) και 855% στην Κίνα. Με αυτούς τους ρυθμούς, η Κίνα θα ξεπεράσει την ΕΕ από άποψη όγκου επενδύσεων σε Ε&Α μέχρι το 2014.

Επενδύσεις στους Ευρωπαίους πολίτες: απασχόληση και κοινωνική χρηματοδότηση

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) χρηματοδοτεί περίπου 10 εκατομμύρια Ευρωπαίους το χρόνο και βοηθά 2 εκατομμύρια πολίτες να βρουν δουλειά. Ο ένας στους τέσσερις πολίτες που βρήκαν δουλειά μεταξύ του 2000 και του 2008 το πέτυχαν αφού έλαβαν κατάρτιση από το ΕΚΤ. Με την υποστήριξη της ΕΕ, τα κράτη μέλη προβαίνουν σε νέες επενδύσεις στους ανθρώπους, οι οποίες δεν θα είχαν πραγματοποιηθεί διαφορετικά. Δαπανώντας περισσότερους πόρους σε λιγότερο ευημερείς χώρες, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) βοηθά τα κράτη μέλη να επενδύσουν πολύ περισσότερο στο ανθρώπινο κεφάλαιο-κάτι που είναι πολύ σημαντικό για να μπορέσουν να φτάσουν στο επίπεδο των καλύτερων. Η Πολωνία λαμβάνει 250 ευρώ από τη χρηματοδότηση του ΕΚΤ κατ’ άτομο κατά την περίοδο 2007-2013, ενώ η Δανία 50 ευρώ. Από το 2000, τα κράτη μέλη έλαβαν 80 δισεκατομμύρια ευρώ σε στήριξη ΕΚΤ, ποσό που αντιπροσωπεύει περίπου 10% του συνολικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στη στήριξη αυτή αντιστοιχούν περισσότερα από 40 δισεκατομμύρια ευρώ σε εθνική και ιδιωτική συγχρηματοδότηση. Κατά την περίοδο 2000-20081, το ΕΚΤ παρείχε στήριξη σε περίπου 76 εκατομμύρια ανθρώπους και 1,7 εκατομμύρια οργανισμούς. Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) χρηματοδοτεί περίπου 10 εκατομμύρια ευρωπαίους το χρόνο και βοηθά 2 εκατομμύρια πολίτες να βρουν δουλειά. Οι νέοι αποτελούν περίπου το ένα τέταρτο των 10 εκατομμυρίων συμμετεχόντων στο ΕΚΤ ετησίως, μέσω της ενίσχυσης της απασχόλησης των νέων, της επιχειρηματικότητας και της κινητικότητας των νέων εργαζόμενων, τη συμβολή στη μείωση του ποσοστού πρόωρης αποχώρησης από το σχολείο και στην αύξηση των δεξιοτήτων. (Το 2009 ήταν 3,1 εκατομμύρια από τα συνολικά 11 εκατομμύρια).

Από την ίδρυσή του το 2006, το Ευρωπαϊκό ταμείο προσαρμογής στην παγκοσμιοποίηση (ΕΤΠ) διαχειρίστηκε 77 αιτήσεις από 19 χώρες ύψους περίπου 353 εκατομμυρίων ευρώ, καλύπτοντας τη στήριξη κατάρτισης και αναζήτησης εργασίας για περίπου 75 000 ευρωπαίους εργαζόμενους που έχασαν τις δουλειές τους. Το ΕΤΠ παρέχει χρηματοδότηση για μέτρα που ξεπερνούν τις υποχρεώσεις μιας εταιρείας μετά από απολύσεις μεγάλης κλίμακας και το 2009 πάνω από 40% των ατόμων που έλαβαν κατάρτιση με τη στήριξη του ΕΤΠ βρήκαν εργασία.

Με τον νέο Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Μικροχρηματοδοτήσεων Progress, η χρηματοδότηση της ΕΕ ενθαρρύνει τη χρηματοδότηση από διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, διαθέτοντας μικροχρηματοδοτήσεις σε ομάδες κινδύνου και αναπτύσσοντας την επιχειρηματικότητα, την κοινωνική οικονομία και τις πολύ μικρές επιχειρήσεις σε ολόκληρη την ΕΕ. Μέχρι τα τέλη του 2013, η συνεισφορά της Ένωσης στο μηχανισμό μικροχρηματοδοτήσεων είναι 100 εκατομμύρια ευρώ (2010-2013). Η Επιτροπή εκτιμά ότι η συνεισφορά της Ένωσης μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα 500 εκατομμύρια ευρώ σε μικροπιστώσεις προσελκύοντας άλλους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (ΕΤΕ).

Ως απάντηση στην οικονομική κρίση, οι πρόσθετες προκαταβολές χρηματοδότησης της ΕΕ παρείχαν άμεση εισφορά μετρητών ύψους 6,25 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2009 (1,76 δις για το ΕΚΤ και 4,5 δις για το ΕΤΠΑ) ούτως ώστε να χρησιμοποιηθούν γρήγορα περισσότερα χρήματα για έργα προτεραιότητας των κρατών μελών, με στόχο την υποστήριξη των ΜΜΕ και την εκ νέου επικέντρωση της στήριξης στους πλέον ευάλωτους.

Στην Γερμανία ένα ομοσπονδιακό πρόγραμμα συγχρηματοδότησης από το ΕΚΤ έδωσε στους εργαζόμενους με μειωμένο ωράριο τη δυνατότητα να εξασφαλίσουν νέα προσόντα.

Η περίπτωση της MG Rover (Ηνωμένο Βασίλειο)

Το πακέτο στήριξης που προσέφερε το έργο Better West Midlands στην Αγγλία παρέχει μια εξατομικευμένη υπηρεσία προσαρμοσμένη στις ανάγκες τόσο των εργοδοτών όσο και των εργαζομένων. Περιλαμβάνει συμβουλές και υποστήριξη σε ατομικό επίπεδο και πρόσβαση στην παροχή δεξιοτήτων και κατάρτισης. Η χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο συνέβαλε στην παροχή ενός ευρέος φάσματος υποστήριξης και κατάρτισης σε εργαζομένους υπό απειλή ή κατόπιν ειδοποίησης απόλυσης, πριν από τη λήξη της τρέχουσας απασχόλησής τους. Στόχος είναι η μεγιστοποίηση της ικανότητάς τους να βρουν άμεσα νέα απασχόληση. Το έργο θα βοηθήσει περίπου 14 500 άτομα από εταιρείες του μεταποιητικού αλλά και άλλων τομέων σε όλη την έκταση των West Midlands.

Το ΕΤΠ στηρίζει περισσότερους από 3000 εργαζόμενους στην Γερμανία

Τον Ιούνιο του 2007, η Γερμανία υπέβαλε αίτηση για στήριξη από το ΕΤΠ μετά από την απώλεια 3 303 θέσεων εργασίας όταν η ταϊβανέζικη εταιρεία παραγωγής κινητών τηλεφώνων BenQ απέσυρε όλη την οικονομική στήριξη από τις δύο θυγατρικές της στην Γερμανία, οδηγώντας τις σε χρεοκοπία. Οι εν λόγω θυγατρικές βρίσκονταν στο Μόναχο (Βαυαρία), στο Kamp-Lintfort και στο Bocholt (Βόρεια Ρηνανία - Βεστφαλία). 2 528 απολυθέντες εργαζόμενοι αποφάσισαν να μπουν σε μια εταιρεία προκειμένου να επωφεληθούν από τα μέτρα ενεργητικών πολιτικών για την αγορά εργασίας. Το ΕΤΠ έδωσε τη δυνατότητα επέκτασης της περιόδου από 12 σε 17 μήνες και βελτίωσης της ποιότητας των μέτρων στήριξης. Τελικά, 1 879 (ή 74%) των δικαιούχων του ΕΤΠ επέστρεψαν στην αγορά εργασίας.

Επενδύσεις στους Ευρωπαίους πολίτες: εκπαίδευση

Συνολικά, η ΕΕ επενδύει 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ το χρόνο για την εκπαίδευση, τους νέους, τον πολιτισμό, τον κινηματογράφο και την κινητικότητα των ερευνητών - ήτοι 1,8% του συνολικού προϋπολογισμού της ΕΕ. Αυτό το σχετικά μικρό ποσοστό του προϋπολογισμού επιτυγχάνει σημαντικά αποτελέσματα και μεγάλη προστιθέμενη αξία για τα κράτη μέλη, τα οποία δεν έχουν συγκρίσιμα προγράμματα χρηματοδότησης. Η οργάνωση της διακρατικής κινητικότητας των φοιτητών και της συνεργασίας μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων (π.χ. πανεπιστημίων, σχολείων, κλπ) είναι πιο αποτελεσματική σε επίπεδο ΕΕ σε σχέση με ένα λαβύρινθο διμερών πρωτοβουλιών. Οι πόροι που δαπανούνται μέσω προγραμμάτων της ΕΕ είναι συνήθως «κεφάλαιο εκκίνησης», καθώς προσελκύει περαιτέρω δημόσια και ιδιωτική χρηματοδότηση, επιτρέποντας το ξεκίνημα πολλών σημαντικών έργων. Η χρηματοδότηση της ΕΕ έχει αποδείξει ότι μπορεί να έχει πολύ υψηλές αποδόσεις.

Μέσω του ολοκληρωμένου προγράμματος δια βίου μάθησης, η ΕΕ θα επενδύσει περίπου 7 δισεκατομμύρια ευρώ μεταξύ του 2007 και του 2013 σε ανταλλαγές διακρατικής κινητικότητας και διασυνοριακά έργα. Κάθε χρόνο περίπου 300 000 ευρωπαίοι φοιτητές και καθηγητές έχουν τη δυνατότητα να διανύσουν κάποια περίοδο κατάρτισης ή εκπαίδευσης στο εξωτερικό και περίπου 20 000 εκπαιδευτικά ιδρύματα μπορούν να λάβουν μέρος σε διακρατικά έργα συνεργασίας. Το πρόγραμμα συμβάλλει επίσης στη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ του κόσμου της εκπαίδευσης και του κόσμου της εργασίας, συγκεκριμένα μέσω πρακτικής άσκησης σε επιχειρήσεις. Ειδικότερα μέσω του προγράμματος Erasmus, έλαβαν στήριξη 2,5 εκατομμύρια φοιτητές από το 1987 για να σπουδάσουν ή για να ολοκληρώσουν μια επαγγελματική πρακτική άσκηση στο εξωτερικό. Οι μελέτες δείχνουν ότι οι φοιτητές που έχουν συμμετάσχει στο πρόγραμμα Erasmus είναι πιο προσαρμοστικοί και με περισσότερα κίνητρα, καθώς και ότι η εμπειρία τους ενισχύει τις προοπτικές τους στην αγορά εργασίας. Ταυτόχρονα, το Erasmus συνέβαλε στη δρομολόγηση πιο συγκρίσιμων πανεπιστημιακών προγραμμάτων και της αναγνώρισης των σπουδών στο εξωτερικό (η «διαδικασία της Μπολόνιας»). Ο προϋπολογισμός του προγράμματος χρησιμοποιείται στο έπακρο κάθε έτος και περίπου 50% των αιτημάτων πρέπει να απορριφθούν.

Μέσω των Δράσεων Marie Curie, κάθε χρόνο η ΕΕ προσφέρει σε 8 000 ερευνητές τη δυνατότητα να εργαστούν στο εξωτερικό και ενθαρρύνει τις εταιρικές σχέσεις μεταξύ της έρευνας και των επιχειρήσεων. Το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και τεχνολογίας είναι η πρώτη απόπειρα ενίσχυσης του «τριγώνου της γνώσης» που απαρτίζεται από την εκπαίδευση, την έρευνα και την καινοτομία σε επίπεδο ΕΕ. Το ΕΙΤ θα αντιμετωπίσει ολοένα και πιο αποτελεσματικά το «χάσμα καινοτομίας», ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ και δημιουργώντας θέσεις εργασίας.

Πολιτισμός: Ο πολιτιστικός και ο δημιουργικός τομέας αντιπροσωπεύουν 4,5% του ΑΕγχΠ της ΕΕ και 3,8% της απασχόλησης, ποσοστό υψηλότερο από το αντίστοιχο πολλών σημαντικών τομέων. Η στήριξη που προσφέρει το πρόγραμμα MEDIA για τη διανομή κινηματογραφικών ταινιών βελτιώνει την ανταγωνιστικότητα του κλάδου και βοηθά μικρές επιχειρήσεις, δημιουργώντας θέσεις εργασίας. Το πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα της στήριξης του MEDIA στον τομέα του κινηματογράφου εκτιμάται σε 13 ευρώ εσόδων για κάθε ευρώ που επενδύεται.

Κινητικότητα για πρακτική άσκηση σε εταιρείες

Η πρακτική άσκηση σε εταιρείες ή οργανισμούς είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη δράση του προγράμματος δια βίου μάθησης στο πλαίσιο του Erasmus. Το 2009-2010 χρηματοδοτήθηκαν περισσότερες από 35 000 πρακτικές στο εξωτερικό, αριθμός που αντιπροσωπεύει ετήσια αύξηση πάνω από 17%. Οι υποτροφίες δίνουν στους φοιτητές τη δυνατότητα να περάσουν μια περίοδο από τρεις έως δώδεκα μήνες στο πλαίσιο πρακτικής άσκησης στο εξωτερικό. Περνώντας ένα διάστημα σε μια εταιρεία στο εξωτερικό, οι φοιτητές μπορούν να ικανοποιήσουν καλύτερα τις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας, να αναπτύξουν συγκεκριμένες δεξιότητες, ενώ ταυτόχρονα ενισχύεται η συνεργασία μεταξύ ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και εταιρειών.

Επενδύσεις στις περιφέρειες της Ευρώπης: Πολιτική συνοχής

Η πολιτική συνοχής βοηθά τις φτωχότερες περιφέρειες και χώρες να αναπτυχθούν ταχύτερα και να συνδεθούν με την Ενιαία Αγορά. Πρόκειται για μια επενδυτική πολιτική με γνώμονα το μέλλον, η οποία ωφελεί επίσης σαφώς και την υπόλοιπη Ευρώπη, καθώς δημιουργεί ανάπτυξη και θέσεις εργασίας παντού.

Παραδείγματος χάριν, οι εξαγωγές εντός της ΕΕ έχουν αυξηθεί σημαντικά σε περιφέρειες που επωφελούνται από ταμεία συνοχής. Υπάρχει μια σαφής σύνδεση μεταξύ της πολιτικής συνοχής και της ανάπτυξης στην ΕΕ. Μελέτες έχουν δείξει ότι το ΑΕγχΠ στην ΕΕ-25 συνολικά αυξήθηκε κατά 0,7% το 2009 χάρη σε επενδύσεις της πολιτικής συνοχής κατά την περίοδο 2000-2006. Η εν λόγω αύξηση αναμένεται να αγγίξει το 4% το 2020. Μόνο στην ΕΕ-15, εκτιμάται ότι ο συσσωρευτικός καθαρός αντίκτυπος για το ΑΕγχΠ θα είναι 3,3% το 2020. Με άλλα λόγια: οι περιφερειακές επενδύσεις είναι ευρωπαϊκή ανάπτυξη. Η ανάπτυξη σε μία, ίσως φτωχότερη περιφέρεια, οδηγεί στην αγορά αγαθών και υπηρεσιών από μια άλλη, πιο πλούσια περιφέρεια. Έτσι ενισχύεται η ανάπτυξη της Ενιαίας Αγοράς, η οποία αντιπροσωπεύει μεταξύ 60 και 80% των εξαγωγών των κρατών μελών, ποσοστό σημαντικά μεγαλύτερο από τις εξαγωγές σε τρίτες χώρες, όπως για παράδειγμα η Κίνα, η Ινδία ή οι ΗΠΑ.

Η πολιτική συνοχής κατά την περίοδο 2000-2006 είχε ως αποτέλεσμα απόδοση 2,1 ευρώ για κάθε ευρώ που επενδύθηκε. Μέχρι το 2020, η απόδοση εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 4,2 ευρώ ανά ευρώ που επενδύεται. Η πολιτική συνοχής συνέβαλε επίσης στην αύξηση του επιπέδου απασχόλησης. Οι εκτιμήσεις για το 2009 είναι ότι ο αριθμός των εργαζομένων ήταν κατά 5,6 εκατομμύρια υψηλότερος χάρη στην πολιτική το 2000-2006, ή κατά μέσο όρο 560 000 μεγαλύτερος ετησίως σε σύγκριση με τον αντίστοιχο αριθμό χωρίς την πολιτική συνοχής.

Σήμερα, μετά την πρόσφατη ύφεση και σε χώρες που παλεύουν με την κρίση χρέους, η πολιτική συνοχής μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην οικονομική και κοινωνική ανάκαμψη, ενθαρρύνοντας επενδύσεις σε τομείς ανάπτυξης όπως είναι η ενεργειακή απόδοση, καθώς επίσης βοηθώντας τους ανθρώπους να λάβουν κατάρτιση και να βελτιώσουν τις δεξιότητές τους για να βρουν δουλειά.

Οι δαπάνες για τη συνοχή ωφελούν πολλά κράτη μέλη

Το 2009, η Πολωνία, ο μεγαλύτερος αποδέκτης χρηματοδότησης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής στην τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού, εκπόνησε μια μελέτη2 των οφελών που συνεπάγεται για τις χώρες της ΕΕ15 η πολιτική συνοχής στην Πολωνία. Βάσει μιας επισκόπησης των συμβάσεων που υπέγραψαν επιχειρήσεις από τις χώρες της ΕΕ15, η μελέτη δείχνει ότι περίπου το 8% του συνολικού όγκου συμβάσεων στην Πολωνία συνήφθη από εταιρείες της ΕΕ15, με τις γερμανικές επιχειρήσεις να κατέχουν με διαφορά το μεγαλύτερο ποσοστό. Σε γενικές γραμμές οι εν λόγω εταιρείες ήταν επιτυχείς σε ευρύτερα έργα της Πολωνίας.

Συστάδα εταιρειών καθαρής ενέργειας Lahti (Φινλανδία)

Η παρέμβαση της ΕΕ σε αυτό το έργο ήταν καταλυτική. Ενθάρρυνε την καινοτομία και την ανάπτυξη περιβαλλοντικών τεχνολογιών συγκεντρώνοντας μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις, εκπαιδευτικούς οργανισμούς και περιφερειακές αρχές. Αυτή η συστάδα επιχειρήσεων παρέχει υπηρεσίες που διευκολύνουν τις 200 επιχειρήσεις που συμμετέχουν να δικτυωθούν και να επεκταθούν στη διεθνή αγορά.

Το Επιστημονικό και Επιχειρηματικό Πάρκο Lahti που συντονίζει τη συστάδα είναι σήμερα το μεγαλύτερο κέντρο περιβαλλοντικής τεχνολογίας της Φινλανδίας. Μεταξύ του 2005 και του 2007, περίπου 20 εταιρείες και οργανισμοί καθαρής ενέργειας μεταφέρθηκαν σε αυτή την περιοχή. Ο προϋπολογισμός της ΕΕ συνεισέφερε 1,5 εκατομμύρια ευρώ σε αυτό το έργο. Οι υπηρεσίες επιχειρηματικής ανάπτυξης και μετεγκατάστασης που παρέχει το πάρκο έχουν προσελκύσει επενδύσεις που υπερβαίνουν τα 30 εκατομμύρια ευρώ και έχουν δημιουργήσει περίπου 170 νέες θέσεις εργασίας στην περιοχή.

Νέα προσέγγιση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στο Güssing (Αυστρία)

Το Güssing (μια μικρή πόλη της νοτιοανατολικής Αυστρίας) αποτελεί υπόδειγμα της μελλοντοστραφούς πολιτικής ανανεώσιμης ενέργειας σε τοπικό επίπεδο η οποία βρίσκεται στην κορυφή της οικονομικής ανάπτυξης ολόκληρης της περιοχής. Χρησιμοποιώντας ξύλο από τα τοπικά δάση στο εργοστάσιο θέρμανσης βιομάζας της, η πόλη παράγει περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από ό,τι καταναλώνει και είναι σε θέση να προμηθεύει ολόκληρη την περιοχή με ενέργεια. Έχουν δημιουργηθεί πάνω από 50 εταιρείες στον τομέα της ανανεώσιμης ενέργειας και από το 1995 το Güssing έχει μειώσει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά 100%.

Η διαθεσιμότητα φθηνής θερμότητας (30% φθηνότερη) οδήγησε στη δημιουργία περισσότερων από 1 000 νέες θέσεις εργασίας στην πόλη και γύρω από αυτήν, εκ των οποίων οι 100 βρίσκονται σε ένα νέο κτίριο γραφείων σε μια βιομηχανική έκταση που στεγάζει το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ανανεώσιμης Ενέργειας. Προκειμένου να διευκολυνθεί η διάδοση της εμπειρίας στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, έχει ιδρυθεί ένα δίκτυο που περιλαμβάνει περιφερειακούς, εθνικούς και διεθνείς εταίρους.

Ο προϋπολογισμός της ΕΕ συνεισέφερε 461 000 ευρώ σε αυτό το έργο.

  • Μια ασφαλέστερη Ευρώπη για τους πολίτες της

Υπάρχουν χιλιάδες, μικρές και μεγάλες, διασυνοριακές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι Ευρωπαίοι. Καθήκον της ΕΕ είναι να διαμορφώσει ένα χώρο που διέπεται από νόμους, δικαιώματα και δικαιοσύνη για να κάνει τις ζωές των πολιτών μας πιο εύκολες. Στα εξωτερικά μας σύνορα, τα πρόσφατα γεγονότα στη Νότιο Μεσόγειο έδειξαν ότι η Ευρώπη καλείται να παράσχει σαφή υποστήριξη στις δημοκρατικές μεταβάσεις στον αραβικό κόσμο, αλλά χρειάζεται περισσότερη συνεργασία και αλληλεγγύη για την αντιμετώπιση των δεκάδων χιλιάδων μεταναστών που καταφθάνουν στην Ευρώπη. Επίσης, οι περιβαλλοντικές προκλήσεις δεν σταματούν στα σύνορα της Ευρώπης και μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικότερα μέσω ευρωπαϊκής δράσης και στήριξης. Η μετάβαση σε μια πιο πράσινη οικονομία θα επιτευχθεί ευκολότερα αν η δράση και η στήριξη της ΕΕ συμβάλλουν στην τόνωση των επενδύσεων στην οικοκαινοτομία, την αποδοτικότητα των πόρων και την κλιματική δράση. Επιπλέον, μας χαροποιεί να έχουμε ευρεία επιλογή προϊόντων τροφίμων σε όλη την ΕΕ. Απαιτούνται πανευρωπαϊκά συστήματα και κανόνες για την ασφάλεια των τροφίμων, την προστασία των καταναλωτών και την υγεία των ζώων και η διασφάλιση ότι επικίνδυνα προϊόντα δεν εισέρχονται στην Ένωσή μας μπορεί επίσης να επιτευχθεί πιο αποτελεσματικά μέσω της συνεργασίας στους τελωνειακούς ελέγχους.

Ασφαλέστερα σύνορα

Πιλοτικό σχέδιο της ΕΕ για τη μετεγκατάσταση από την Μάλτα εντός ΕΕ (EUREMA): Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού ταμείου για τους πρόσφυγες (ΕΤΠ), η Επιτροπή ανέλαβε τη χρηματοδότηση δύο σχεδίων για τη μετεγκατάσταση των προσφύγων από την Μάλτα εντός της ΕΕ: ένα πιλοτικό σχέδιο με τη συμμετοχή της Γαλλίας ύψους 770 000 ευρώ και ένα άλλο σχέδιο που βρίσκεται υπό εξέλιξη και είναι γνωστό ως «EUREMA» (European Relocation Malta - Ευρωπαϊκή μετεγκατάσταση Μάλτα) ύψους σχεδόν 2 εκατομμυρίων. Το EUREMA πραγματοποιείται υπό την ηγεσία των μαλτεζικών αρχών με τη συμμετοχή δέκα κρατών μελών (Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Πορτογαλία, Λουξεμβούργο, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβενία, Σλοβακία και Ρουμανία) που δεσμεύτηκαν να μετεγκαταστήσουν στις χώρες τους περίπου 260 πρόσφυγες που έχουν παραμείνει στην Μάλτα χωρίς να έχουν κάπου να πάνε. Η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους πρόσφυγες (UNHCR) και ο Διεθνής Οργανισμός Μεταναστεύσεως (ΔΟΜ) συμμετέχουν επίσης στο σχέδιο. Η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση κάλυψε τις δαπάνες και έδωσε στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να δεχτούν τους πρόσφυγες, να τους προσφέρουν ένα καλύτερο μέλλον και να ελαφρύνουν τις μεταναστευτικές πιέσεις που υφίσταται συχνά η Μάλτα λόγω της γεωγραφικής της θέσης.

Οργανισμοί όπως η Ευρωπόλ ή ο Frontex βοηθούν τα κράτη μέλη να συνεργαστούν στην πράξη, για παράδειγμα για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, για τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ ή για τη διατήρηση της ασφάλειας του ανοικτού ευρωπαϊκού χώρου. Η δημιουργία κοινών ομάδων έρευνας υπό το συντονισμό της Ευρωπόλ (προϋπολογισμός 83 εκατομμυρίων ευρώ το 2011) οδήγησε σε επιτυχείς επιχειρήσεις για την παρεμπόδιση των διεθνών εγκληματικών ομάδων που εμπλέκονται στο εμπόριο ναρκωτικών ή την παραχάραξη: Για παράδειγμα, οι κατασχέσεις κοκαΐνης που αναφέρθηκαν πλησίασαν τους 77 τόνους το 2008, ποσότητα σχεδόν διπλάσια από αυτήν που αναφέρθηκε το 2003 στην Ευρώπη. Η «αγορά» είναι ευρωπαϊκή, γι’ αυτό πρέπει και η απάντηση να είναι ευρωπαϊκή.

Η δημιουργία του χώρου Σένγκεν σημαίνει ότι ένα κράτος μέλος ελέγχει το τμήμα των εξωτερικών συνόρων του εξ ονόματος όλων των άλλων. Η ΕΕ πρέπει να είναι σε θέση να στηρίξει τα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν δύσκολες καταστάσεις λόγω της γεωγραφικής τους θέσης και λόγω των παραδοσιακών ταξιδιωτικών ροών και μεταναστευτικών οδών. Αυτός είναι ο ρόλος του Frontex (προϋπολογισμός 78 εκατομμυρίων ευρώ το 2011), ο οποίος δέχεται ολοένα και περισσότερα αιτήματα από τα κράτη μέλη. Τον Ιούνιο του 2011 συμφωνήθηκε η ενδυνάμωση του Frontex.

Ομάδες ταχείας επέμβασης στα σύνορα (RABIT) στην Ελλάδα. Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, που διήρκεσε από τις 2 Νοεμβρίου 2010 μέχρι τις 2 Μαρτίου 2011, κάθε εβδομάδα περίπου 200 άρτια καταρτισμένοι προσκεκλημένοι υπάλληλοι από 26 κράτη μέλη υποστήριζαν τους έλληνες συναδέλφους τους στον έλεγχο των συνοριακών περιοχών καθώς και στην ταυτοποίηση των συλληφθέντων παράνομων μεταναστών. Η χρησιμοποίηση των ομάδων ταχείας επέμβασης στα σύνορα υπό τη διαχείριση του Frontex βοήθησε επίσης τις ελληνικές αρχές να συλλέξουν πληροφορίες σχετικά με τις μεταναστευτικές οδούς και τα δίκτυα διακινητών που εκμεταλλεύονται την απόγνωση των παράνομων μεταναστών. Τον Οκτώβριο, πριν από την επιχείρηση, εντοπίστηκαν συνολικά 7 607 άτομα στα ελληνοτουρκικά χερσαία σύνορα. Κατά τη διάρκεια της 4μηνης επιχειρησιακής περιόδου, εντοπίστηκαν περισσότεροι από 11 800 μετανάστες και ο αριθμός των παράνομων εισόδων μειώθηκε πάνω από 70%.

Η κοινή επιχείρηση Ήρα υπό το συντονισμό του Frontex αποτελεί τη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή επιχείρηση αναζήτησης και διάσωσης. Απέτρεψε αμέτρητους θανάτους εμποδίζοντας τους παράνομους μετανάστες να ξεκινήσουν ένα επικίνδυνο ταξίδι από τη Δυτική Αφρική (Σενεγάλη, Μαυριτανία και Πράσινο Ακρωτήριο) στις Καναρίους Νήσους διασχίζοντας την ανοικτή θάλασσα με μικρά, αναξιόπλοια σκάφη. Οι επιτυχημένες επιχειρήσεις της Ήρα οδήγησαν στο κλείσιμο, σχεδόν, της οδού παράνομης μετανάστευσης από την Δυτική Αφρική (από τον ανώτατο αριθμό 32 000 αφίξεων το 2006 στις Καναρίους Νήσους). Ωστόσο, τα δίκτυα παράνομης μεταφοράς και προώθησης δεν είναι εύκολο να αντιμετωπιστούν. Το οργανωμένο έγκλημα έχει κίνητρο το κέρδος και οι μέθοδοι που χρησιμοποιεί γίνονται ολοένα και πιο περίπλοκες και επιτηδευμένες. Από την έναρξη της επιχείρησης Ήρα, η οδός παράνομης μεταφοράς ανθρώπων μετακινήθηκε συστηματικά μέσω της Κεντρικής Μεσογείου στην Ανατολική Μεσόγειο, διαμέσου των ελληνοτουρκικών συνόρων.

Τελωνεία: Όταν, μετά το ατύχημα στο εργοστάσιο της Φουκουσίμα στην Ιαπωνία τον Μάρτιο του 2011, πολλοί Ευρωπαίοι άρχισαν να ανησυχούν για την ακτινοβολία σε τρόφιμα και αγαθά εισαγωγής από την Ιαπωνία, οι τελωνειακές αρχές της Ευρώπης βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή για να διασφαλίσουν την τήρηση των ανώτατων ορίων ακτινοβολίας και να αποτρέψουν την είσοδο μολυσμένων προϊόντων στην ΕΕ.

Η τελωνειακή ένωση της ΕΕ λειτουργεί για περισσότερα από 40 χρόνια και έχει δημιουργήσει προστιθέμενη αξία που ξεπερνά κατά πολύ τα όρια της ευρωπαϊκής τελωνειακής πολιτικής. Εκτός από τη συλλογή δασμών και γεωργικών δασμών για τα κράτη μέλη και τον προϋπολογισμό της ΕΕ (πάνω από 20 δισεκατομμύρια ευρώ/έτος), στηρίζει τα κράτη μέλη στη συλλογή του ΦΠΑ, των ειδικών φόρων κατανάλωσης και άλλων εσόδων και διασφαλίζει τον έλεγχο των εξαγωγών προκειμένου να αποφεύγονται οι αδικαιολόγητες επιστροφές ΦΠΑ ή φόρου κατανάλωσης. Επιπλέον, ελέγχει και υλοποιεί άμεσα άλλες πολιτικές της ΕΕ, όπως είναι οι μεταφορές, η γεωργία, τα υγειονομικά ή περιβαλλοντικά μέτρα. Η τελωνειακή ένωση διαδραματίζει επίσης ηγετικό ρόλο στην εγγύηση της ασφάλειας της αλυσίδας εφοδιασμού, στην καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου και της απάτης και στην επιβολή των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας (ΔΔΙ) στα σύνορα.

Το συνολικό κόστος που θα υφίσταντο τα 27 κράτη μέλη για να εξασφαλίσουν τα ίδια αποτελέσματα στους τομείς της καταπολέμησης της απάτης, της διευκόλυνσης των συναλλαγών και της ομοιόμορφης επιβολής της νομοθεσίας θα ήταν τουλάχιστον τετραπλάσιο από το κόστος που χρειάζεται η Επιτροπή για την παροχή των ίδιων υπηρεσιών. Εν συντομία, κάθε ευρώ που ξοδεύει η Επιτροπή συμβάλλει στη μείωση του κόστους που βαραίνει τα 27 κράτη μέλη κατά τουλάχιστον 4 ευρώ.

Με προϋπολογισμό 324 εκατομμυρίων ευρώ κατά την περίοδο 2008-2013, το πρόγραμμα για τα Τελωνεία είναι ένα σημαντικό εργαλείο της ΕΕ, το οποίο δίνει στην τελωνειακή ένωση τη δυνατότητα να λειτουργεί ομοιογενώς ως μία διοίκηση, αντί για ένα συνονθύλευμα 27 εκτελεστικών διοικήσεων. Το πρόγραμμα παρέχει μεταξύ άλλων τη δυνατότητα στις εθνικές διοικήσεις να χειρίζονται 7 τελωνειακές διασαφήσεις το δευτερόλεπτο, που αντιστοιχεί σε 211 εκατομμύρια το χρόνο, χωρίς να διακόπτουν τις εισαγωγές και τις εξαγωγές.

Το ασφαλές δίκτυο ηλεκτρονικών υπολογιστών που ισχύει σε ολόκληρη την Ευρώπη και συνδέει όλες τις τελωνειακές και φορολογικές διοικήσεις κοστίζει 11 εκατομμύρια ευρώ το έτος. Εξοικονομεί 35 εκατομμύρια ευρώ ετησίως για τα κράτη μέλη, τα οποία διαφορετικά θα υποχρεούνταν να θεσπίσουν διμερή δίκτυα.

Το κεντρικό σύστημα ΤΠ (που ονομάζεται «TARIC»), χάρη στο οποίο όλοι οι δασμολογικοί συντελεστές και τα εμπορικά μέτρα της ΕΕ είναι διαθέσιμα σε καθημερινή βάση στο διαδίκτυο είναι ένα ακόμα παράδειγμα των τεράστιων οικονομιών κλίμακας που μπορούν να επιτευχθούν μέσω της διαχείρισης της ΕΕ. Από το 2007, η Επιτροπή έχει επενδύσει 3,7 εκατομμύρια ευρώ για την ανάπτυξη αυτού του συστήματος. Αν όλα τα κράτη μέλη είχαν αναπτύξει δικά τους συστήματα, το συνολικό κόστος θα είχε φτάσει περίπου τα 80 εκατομμύρια ευρώ, μια αναλογία 1 προς 20!

Ένα άλλο παράδειγμα στον τομέα των τελωνείων είναι το σύστημα οικονομικών φορέων (EOS), στο οποίο είναι αποθηκευμένα τα στοιχεία 2,5 εκατομμυρίων νομικών οντοτήτων εγγεγραμμένων στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ, τα οποία βρίσκονται σε επικοινωνία με τις τελωνειακές διοικήσεις. Με αυτό το ενιαίο σύστημα, οι επιχειρήσεις εξοικονομούν χρόνο και πόρους, καθώς δεν χρειάζεται πλέον να εγγράφονται σε κάθε κράτος μέλος κατά την εκτέλεση των δραστηριοτήτων τους. Η ανάπτυξη του EOS κόστισε στην Επιτροπή 5 εκατομμύρια ευρώ, ενώ τα κράτη μέλη θα είχαν δαπανήσει 25 εκατομμύρια ευρώ για να το υλοποιήσουν μεμονωμένα!

Ασφαλέστερα τρόφιμα: γεωργία, αλιεία και υγεία

Η ασφάλεια των τροφίμων είναι ζήτημα στρατηγικής σημασίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση καθώς και για κάθε έθνος και η ευρεία πλειοψηφία των πολιτών της ΕΕ θεωρούν ότι έχει ζωτική σημασία. Επομένως, επειδή το 70% της δημόσιας χρηματοδότησης της γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης στην Ευρώπη παρέχεται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, πρόκειται για ένα σημαντικό μέρος του προϋπολογισμού.

Η πολιτική επιτυγχάνει ένα ευρύ φάσμα στόχων. Στην ΕΕ, οι αγροτικές περιοχές καλύπτουν το 77% της επικράτειας της ΕΕ (47% γεωργικές εκτάσεις και 30% δάση) και φιλοξενούν περίπου το ήμισυ του πληθυσμού της (αγροτικές κοινότητες και άλλοι κάτοικοι). 13,7 εκατομμύρια αγρότες θρέφουν 500 εκατομμύρια Ευρωπαίους, συντηρούν τα τοπία μας, διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στη διαφύλαξη του περιβάλλοντος, την προστασία της βιοποικιλότητας και την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής για να συμβάλλουν στη διατήρηση μιας ζωντανής υπαίθρου. Το υψηλό επίπεδο των προτύπων προστασίας των καταναλωτών διασφαλίζει ότι τα τρόφιμα που φτάνουν στα πιάτα των πολιτών είναι ποιοτικά.

Η ΚΓΠ δεν διαθέτει μεγάλο προϋπολογισμό, παρότι η αναλογία του προϋπολογισμού της ΕΕ που διατίθεται στην ΚΓΠ είναι σχετικά υψηλή.

Οι δαπάνες για την γεωργική πολιτική μέσω της ΚΓΠ είναι λιγότερες από το 1% του συνόλου των κρατικών δαπανών όλων των κρατών μελών. Συγκριτικά, η ΕΕ και τα κράτη μέλη δαπανούν τριπλάσια ποσά για την άμυνα και σχεδόν πενταπλάσια για την έρευνα, η οποία δεν είναι εναρμονισμένη.

Το συνολικό κόστος για την ΕΕ ανέρχεται κατά προσέγγιση σε 55 δισεκατομμύρια ευρώ το έτος, συνεπώς κοστίζει 100 ευρώ το έτος, 2,20 ευρώ την εβδομάδα ή 30 λεπτά την ημέρα ανά πολίτη – όσο κοστίζει ένα τσιγάρο.

Επειδή η γεωργία είναι ο μοναδικός τομέας που χρηματοδοτείται κατά κύριο λόγο μέσω του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι δαπάνες σε ευρωπαϊκό επίπεδο αντικαθιστούν σε μεγάλο βαθμό τις κρατικές δαπάνες, κάτι που δεν ισχύει για άλλες πολιτικές. Έτσι εξηγείται γιατί αντιπροσωπεύει μεγάλο ποσοστό του προϋπολογισμού της ΕΕ. Το ποσοστό φέτος ήταν 40% του συνολικού προϋπολογισμού της ΕΕ, αλλά αυτό το μερίδιο μειώνεται σταδιακά από 71% που ήταν το 1984 (με μόνο 10 κράτη μέλη). Το 2013 θα είναι 39% (με 27 κράτη μέλη). Η εν λόγω πτωτική τάση θα συνεχιστεί μετά το 2013.

Απουσία μιας ενιαίας κοινής πολιτικής, οι 27 διαφορετικές εθνικές πολιτικές θα ήταν πιο δαπανηρές και λιγότερο αποτελεσματικές, καθώς θα απαιτούσαν διαφορετικά επίπεδα παρέμβασης και θα εγκυμονούσαν σοβαρό κίνδυνο στρέβλωσης του ανταγωνισμού. Οι μεταρρυθμίσεις έχουν μετατρέψει την ευρωπαϊκή γεωργία σε μια οικονομία πολύ περισσότερο προσανατολισμένη στην αγορά, με σχεδόν μηδενικά, σήμερα, δημόσια αποθέματα και χωρίς σπατάλες στα τρόφιμα.

Υπό εξέλιξη είναι και η μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής. Η Ένωση έχει αποκλειστική αρμοδιότητα για τη διατήρηση των θαλάσσιων βιολογικών πόρων και συντρέχουσα αρμοδιότητα για το υπόλοιπο μέρος της πολιτικής. Στον τομέα της θαλάσσιας πολιτικής και της αλιείας τα πιλοτικά σχέδια «MARSUNO» και «BluemassMed» επιδιώκουν να δρομολογήσουν μια πιο αποτελεσματική και οικονομικά αποδοτική θαλάσσια επιτήρηση σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Οι αρχές 6 παράκτιων κρατών μελών εμπλέκονται στο σχέδιο BluemassMed στη θαλάσσια λεκάνη της Μεσογείου. Στο σχέδιο MARSUNO συμμετέχουν οι αρχές 9 κρατών μελών που συνορεύουν με τις θαλάσσιες λεκάνες της Βόρειας Ευρώπης και η Νορβηγία. Συνεπώς, τα σχέδια BluemassMed και MARSUNO συνεισφέρουν ουσιαστικά στην εξεύρεση τρόπων αποφυγής των δαπανηρών αλληλοεπικαλύψεων στη συλλογής δεδομένων, που μπορούν να αποφευχθούν αν οι ανωτέρω αρχές επικοινωνούν σωστά μεταξύ τους. Το BlueMassMed, υπό το συντονισμό της Γαλλίας, κοστίζει 10,2 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων η ΕΕ συνεισφέρει τα 3,6 εκατομμύρια ευρώ. Το MARSUNO, υπό το συντονισμό της Σουηδίας, κοστίζει 3,05 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων η ΕΕ συνεισφέρει 1,9 εκατομμύρια ευρώ.

Οι ασθένειες που πλήττουν τα ζώα ή τα φυτά και οι μολύνσεις της τροφικής αλυσίδας δεν σταματούν στα σύνορα. Η ΕΕ διαθέτει περίπου 300 εκατομμύρια ευρώ το έτος για τη συγχρηματοδότηση ετήσιων ή πολυετών προγραμμάτων για τον έλεγχο και την εξάλειψη αρκετών ασθενειών. Μέσω της νομοθεσίας και άλλων μέσων, που αποτελούν μέρος μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης για τη διατήρηση της ασφάλειας των τροφίμων από τις εγκαταστάσεις παραγωγής τους μέχρι να καταλήξουν στα πιάτα μας – δηλαδή από το αγρόκτημα στο τραπέζι, η ΕΕ εγγυάται την ασφάλεια των τροφίμων. Παρά την εμφάνιση νέων ασθενειών όπως είναι ο καταρροϊκός πυρετός, το καθεστώς της υγείας της ΕΕ βελτιώνεται συνεχώς, ακόμα και στα νέα κράτη μέλη, γεγονός που έχει θετικό αντίκτυπο στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ζώντων ζώων και τροφίμων ζωικής προέλευσης, στις δυνατότητες εξαγωγής της ΕΕ και στην εμπιστοσύνη των καταναλωτών. Η στήριξη σε επίπεδο ΕΕ είναι σημαντική, καθώς ο αντίκτυπος είναι διασυνοριακός ενώ το κόστος επιβαρύνει συνήθως ένα μόνο κράτος μέλος. Αναλόγως, στον τομέα της υγείας των φυτών, τα κράτη μέλη μπορούν να λάβουν συγχρηματοδότηση από την ΕΕ για δαπάνες που σχετίζονται με την εξάλειψη και τον περιορισμό ελεγχόμενων επιβλαβών οργανισμών των φυτών. Οι ενέργειες εξάλειψης μεγάλης κλίμακας που αναλαμβάνουν τα κράτη μέλη σε περιπτώσεις κρουσμάτων είναι δύσκολο να ολοκληρωθούν χωρίς τη στήριξη της ΕΕ, καθώς τα μεμονωμένα κράτη μέλη πρέπει να υποστούν σημαντικό κόστος, το οποίο σε μεγάλο βαθμό ωφελεί άλλα κράτη μέλη και την Ένωση ως σύνολο.

Η κλασική πανώλη των χοίρων για παράδειγμα είναι μια σοβαρή ασθένεια των χοίρων και των αγριόχοιρων, η οποία προκάλεσε τεράστιες επιδημικές εκρήξεις σε διάφορα κράτη μέλη της ΕΕ τη δεκαετία του ’90. Οι άμεσες και έμμεσες απώλειες από την επιδημική έκρηξη στις Κάτω Χώρες το 1997-1998 εκτιμώνται σε περίπου 2 δισεκατομμύρια ευρώ. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, η ΕΕ έχει επενδύσει περίπου 218 εκατομμύρια ευρώ για εξάλειψη έκτακτης ανάγκης και για επιτήρηση. Η κατάσταση της ασθένειας έχει βελτιωθεί σημαντικά, καθώς δεν έχει σημειωθεί σοβαρό κρούσμα τα τελευταία δέκα χρόνια, με αποτέλεσμα την εξάλειψη της ασθένειας στις περισσότερες χώρες της ΕΕ και την ουσιαστική βελτίωση και στα νέα κράτη μέλη. Αυτό σημαίνει ότι αν υπολογίσει κανείς το κόστος μόνο στις Κάτω Χώρες, κάθε ευρώ που δαπανήθηκε σε επίπεδο ΕΕ αντιστοιχεί σε δυνάμει εξοικονόμηση κόστους ύψους 9 ευρώ ή ακόμα υψηλότερη αν λάβουμε υπόψη το κόστος και σε άλλα κράτη μέλη. Ως αποτέλεσμα στοχευμένης έρευνας που διεξήγαγε το Κοινό Ερευνητικό Κέντρο και κόστισε περίπου 1 εκατομμύριο ευρώ, το κόστος των εξετάσεων για ΣΕΒ –που είναι πιο γνωστή ως νόσος των τρελών αγελάδων- μειώθηκε. Η άμεση επιχορήγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανά εξέταση μειώθηκε από 20 ευρώ σε 7 ευρώ, με αποτέλεσμα να εξοικονομηθεί ένα ποσό που συσσωρευτικά από το 2002 ως το 2006 αγγίζει τα 250 εκατομμύρια ευρώ.

Ασφαλέστερο περιβάλλον: δράση για το κλίμα και περιβάλλον

Τα περισσότερα περιβαλλοντικά προβλήματα, μεταξύ αυτών και η κλιματική αλλαγή, δεν σταματούν στα σύνορα και δεν μπορούν να λυθούν από τα κράτη μέλη όταν δρουν μεμονωμένα. Τα κράτη μέλη πρέπει να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να δημιουργήσουν εταιρικές σχέσεις με τους ενδιαφερόμενους ώστε να αντιμετωπίσουν αυτά τα προβλήματα, τα οποία, αν δεν λυθούν ενδέχεται αργότερα να έχουν σοβαρές συνέπειες για την ΕΕ ως σύνολο.

Η δράση για το κλίμα της ΕΕ περιλαμβάνει, αφενός, το πρώτο και πλέον φιλόδοξο σύνολο νομικά δεσμευτικών μειώσεων των εκπομπών και στόχων για την ανανεώσιμη ενέργεια και, αφετέρου, το πρώτο και μεγαλύτερο σύστημα εμπορίας εκπομπών (ETS) στον κόσμο. Κανείς δεν πιστεύει ότι μια βελγική ή δανική αγορά εκπομπών άνθρακα θα είχε νόημα ή ότι θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση των εκπομπών – πολύ περισσότερο να πείσει τους παγκόσμιους εταίρους μας να ακολουθήσουν το παράδειγμά της. Μόνο αν η Ευρώπη δράσει ως σύνολο θα καταφέρει να αναλάβει αποτελεσματική δράση για την κλιματική αλλαγή, με τις επακόλουθες θετικές συνέπειες της πιο βιώσιμης ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας. Επιπλέον, η δράση για το κλίμα της ΕΕ μειώνει τον ενεργειακό λογαριασμό μας: το 2010, η Ευρώπη πλήρωσε περίπου 50 δισεκατομμύρια ευρώ περισσότερα για εισαγωγές πετρελαίου σε σχέση με το 2009. Το ποσό αυτό είναι περίπου το ένα τρίτο του ποσού που επένδυσαν όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ μαζί στην έρευνα και την ανάπτυξη. Η μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και η αύξηση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σημαίνει ότι δεν θα χρειάζεται να στέλνουμε τεράστια ποσά στο εξωτερικό κάθε φορά που αυξάνεται η τιμή του πετρελαίου. Αντίθετα, τα χρήματα που εξοικονομούμε μπορούν να επενδυθούν στην έρευνα, την εκπαίδευση ή σε άλλα μέτρα ενίσχυσης της ανάπτυξης και των θέσεων εργασίας στην Ευρώπη.

Η αποφασιστική και έγκαιρη ευρωπαϊκή δράση για το κλίμα και την ενεργειακή πολιτική θα μπορούσε να δημιουργήσει 1,5 εκατομμύρια επιπλέον θέσεις εργασίας μέχρι το 2020, για παράδειγμα για την τροποποίηση κτιρίων και τη δημιουργία έξυπνων ηλεκτρικών δικτύων στην Ευρώπη. Χωρίς συλλογική δράση, οι εισαγωγές ορυκτών καυσίμων αναμένεται να διπλασιαστούν μέχρι το 2050. Με την εν λόγω δράση, οι εισαγωγές ορυκτών καυσίμων θα μειωθούν φτάνοντας λιγότερο από το ήμισυ του σημερινού τους επιπέδου. Το μέσο κόστος των καυσίμων θα μειωθεί κατά 175 δισεκατομμύρια έως 320 δισεκατομμύρια ευρώ το χρόνο.

Με το Παγκόσμιο Ταμείο Ενεργειακής Απόδοσης και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, η Επιτροπή έχει ιδρύσει ένα καινοτόμο παγκόσμιο ταμείο επιχειρηματικού κεφαλαίου με στόχο την κινητοποίηση των ιδιωτικών επενδύσεων στην ενεργειακή απόδοση και σε έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στις αναπτυσσόμενες χώρες και τις αναδυόμενες οικονομίες. Ο προϋπολογισμός της ΕΕ συνεισέφερε μόλις 80 εκατομμύρια ευρώ μεταξύ του 2007 και του 2010, αλλά αναμένεται επίσης να κινητοποιηθούν περίπου 300 εκατομμύρια ιδιωτικών επενδύσεων. Οι δαπάνες της ΕΕ για την τεχνολογική ανάπτυξη και την έγκαιρη επέμβαση (για παράδειγμα με τη δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα) προσφέρει το πλεονέκτημα επιμερισμού του κινδύνου καινοτόμων προγραμμάτων επίδειξης, στα οποία η τεχνολογία χρησιμοποιείται για πρώτη φορά. Ο επιμερισμός των κινδύνων με τη βοήθεια του προϋπολογισμού της ΕΕ και η εξασφάλιση οφέλους από τα αποτελέσματα σε εθνικό επίπεδο είναι κατάλληλοι τρόποι για το μετριασμό της κλιματικής αλλαγής μέσω της νέας τεχνολογίας.

Το περιβαλλοντικό πρόγραμμα της ΕΕ LIFE+ προσελκύει εταιρικές σχέσεις που διαφορετικά θα ήταν δύσκολο να καθιερωθούν, διασφαλίζοντας αποτελεσματικότερη παρέμβαση σε σχέση με τη μεμονωμένη δράση των κρατών μελών χάρη στην αυξημένη συγκέντρωση πόρων και εμπειρογνωμοσύνης. Το πρόγραμμα έχει συνολική χρηματοδότηση 2,2 δισεκατομμυρίων ευρώ (ή περίπου 300 εκατομμύρια ευρώ το έτος), συμπεριλαμβανομένης της δράσης για το κλίμα. Παρότι η κλίμακα του προγράμματος είναι σχετικά μικρή, τα μεμονωμένα έργα που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιό του συχνά είχαν δυσανάλογα μεγάλο αντίκτυπο.

Πολλαπλά οφέλη για το περιβάλλον: Ένα αυστριακό έργο στο πλαίσιο του LIFE γνωστό ως Donauufer αποτελεί καλό παράδειγμα των πολλαπλών οφελών που μπορεί να επιφέρει η χρηματοδότηση για το περιβάλλον σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Είναι ένα έργο μικρής κλίμακας: αποκατέστησε φυσικές όχθες και πεδιάδες πλημμύρων σε μια έκταση 3 χιλιομέτρων κατά μήκος του Δούναβη, αλλά τα αποτελέσματά του έγιναν αισθητά σε μεγάλη απόσταση από την περιοχή όπου πραγματοποιήθηκε. Εκτός από την τοπική βελτίωση της διατήρησης των απειλούμενων ειδών ψαριών, φυτών και πτηνών όπως ο θαλασσαετός, η επιβράδυνση του ρεύματος του ποταμού και η απελευθέρωση των πλευρικών εκτάσεων της πεδιάδας πλημμύρων μείωσε τον κίνδυνο πλημμύρας στο κοντινό Hainburg, καθώς και στην Μπρατισλάβα στην Σλοβακία, η οποία βρίσκεται επίσης πάνω στον ποταμό. Στη συνέχεια το επισκέφτηκαν αμέτρητοι εμπειρογνώμονες και έκτοτε αποτελεί υπόδειγμα για ανάλογες πρωτοβουλίες κατά μήκος του Δούναβη και αλλού. Κι όμως, κόστισε μόλις 1,7 εκατομμύρια ευρώ (με 0,7 εκατομμύρια συγχρηματοδότησης από την ΕΕ).

Μετατροπή της λάσπης σε χρυσάφι σε ολόκληρη την ΕΕ: Η επεξεργασία λυμάτων διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στην νομοθεσία της ΕΕ για το περιβάλλον, δεδομένου ότι το νερό είναι σαφώς ένας κοινός πόρος. Ένα από τα προϊόντα των διαδικασιών επεξεργασίας λυμάτων είναι η ιλύς λυμάτων καθαρισμού: κάθε χρόνο παράγονται εννιά εκατομμύρια τόνοι ιλύος στην Ευρώπη, οι οποίοι περιέχουν αρκετή ενέργεια για να ικανοποιηθούν οι ανάγκες σε ηλεκτρισμό και θέρμανση 1,7 εκατομμυρίων σπιτιών. Όμως η ιλύς λυμάτων καθαρισμού είναι ένα περιβαλλοντικά ευαίσθητο ζήτημα, γι’ αυτό υπάρχει μεγάλη ανάγκη να εξασφαλίσουμε την εμπιστοσύνη του κοινού. Ένα σχέδιο του LIFE που ονομάζεται MAD but Better ανέπτυξε μια πλήρη διαδικασία επεξεργασίας που προσαρμόζεται εύκολα σε διάφορες εταιρείες σχετικών βιομηχανιών λυμάτων και έχει αποκτήσει καταλυτικό ρόλο στη βελτιωμένη διαχείριση των λυμάτων. Η τεχνολογία του σχεδίου είναι σήμερα η πρότυπη μέθοδος επεξεργασίας ιλύος καθαρισμού λυμάτων για ολόκληρη τη βιομηχανία νερού του Ηνωμένου Βασιλείου. Μέχρι τον Αύγουστο του 2007 είχαν χτιστεί τέσσερις μονάδες ενζυμικής υδρόλυσης και είχαν παραγγελθεί άλλες πέντε από διάφορες περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου. Περίπου 12 κράτη μέλη της ΕΕ και 26 χώρες του κόσμου έχουν εκφράσει το ενδιαφέρον τους να αντιγράψουν τη μονάδα επεξεργασίας. Ένας από τους λόγους της επιτυχίας του είναι η χαμηλή τιμή: το κόστος διάθεσης της ιλύος λυμάτων καθορισμού μειώνεται περαιτέρω σε μόλις 210 ευρώ ανά τόνο ξηρών στερεών αποβλήτων, που αντιστοιχεί στο ήμισυ του συνήθους κόστους ταφής των αποβλήτων. Χάρη στην τεχνική αυτή οι αγρότες εξοικονομούν περίπου 175 ευρώ ανά εκτάριο από την αντικατάσταση των λιπασμάτων.

Το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα παρακολούθησης της γης (GMES) θα μπορούσε να έχει έσοδα περίπου 6,9 δισεκατομμύρια το έτος για τη βιομηχανία ή 0,2% του ετήσιο ΑΕγχΠ. Οι φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές στην Ευρώπη, στην Αμερική, στην Ασία και την Αφρική, σε συνδυασμό με αυξημένες ανάγκες σε ασφάλεια, έχουν ενισχύσει περαιτέρω την ανάγκη για βελτιωμένα συστήματα παρακολούθησης. Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την παγκόσμια παρακολούθηση του περιβάλλοντος και της ασφάλειας (GMES) θα συλλέγει συναφή δεδομένα, για παράδειγμα όσον αφορά την περιβαλλοντική ρύπανση, τις πλημμύρες, τις ροές προσφύγων, τις φωτιές σε δάση ή τους σεισμούς με στόχο την υποστήριξη των αναγκών των φορέων λήψης των μέτρων δημόσιας πολιτικής. Το GMES παρέχει πολλές δυνατότητες στις επιχειρήσεις της αγοράς των υπηρεσιών, οι οποίες θα έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν δωρεάν τα δεδομένα που παρέχει. Κατά την περίοδο 2006-2030, τα συσσωρευμένα ενδεχόμενα οφέλη του GMES θα είναι συγκρίσιμα με το 0,2% του τρέχοντος ετήσιου ΑΕγχΠ της ΕΕ. Τα οφέλη από όλες τις υπηρεσίες του GMES σε πλήρη χρήση αντιστοιχούν σε 130 δισεκατομμύρια ευρώ (τιμές 2005) ή σε περίπου 6,9 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Ασφαλέστεροι πολίτες

Δημιουργία ενός ευρωπαϊκού χώρου που διέπεται από το νόμο, τα δικαιώματα και τη δικαιοσύνη. Οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στον τομέα της δικαιοσύνης επιδιώκουν να προσφέρουν πρακτικές λύσεις σε διασυνοριακά προβλήματα τόσο για τους πολίτες όσο και για τις επιχειρήσεις: για τους πολίτες ούτως ώστε να μπορούν να αισθάνονται άνετα όταν ζουν, ταξιδεύουν και εργάζονται σε ένα άλλο κράτος μέλος και να γνωρίζουν ότι τα δικαιώματά τους προστατεύονται σε όποια χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αν βρίσκονται· και για τις επιχειρήσεις ούτως ώστε να κάνουν πλήρη χρήση των δυνατοτήτων της Ενιαίας Αγοράς. Παρότι το ποσοστό του προϋπολογισμού της ΕΕ που διατίθεται στον τομέα της δικαιοσύνης είναι μόλις 0,1%, πολλές από τις πολιτικές πρωτοβουλίες του εν λόγω τομέα έχουν συγκεκριμένα αποτελέσματα που συμβάλλουν στην εξοικονόμηση πόρων και μπορούν να τονώσουν την ανάπτυξη.

Προστασία δεδομένων

Οι ταχύτατες τεχνολογικές εξελίξεις και η παγκοσμιοποίηση έχουν αλλάξει τον κόσμο σε βάθος. Στόχος της Επιτροπής είναι να προσαρμόσει αυτούς τους κανόνες ούτως ώστε να αντεπεξέρχονται στις προκλήσεις της νέας εποχής, όπως έχει διαμορφωθεί μέσω της παγκοσμιοποίησης και των νέων τεχνολογιών. Ένα ισχυρό, συνεκτικό και ομοιογενές ευρωπαϊκό πλαίσιο σχετικά με την προστασία των δεδομένων θα ενισχύσει τη διάσταση της προστασίας δεδομένων που αφορά την εσωτερική αγορά. Οι νέοι κανόνες θα περιορίσουν το διοικητικό φόρτο των εταιρειών (για παράδειγμα σε σχέση με τις κοινοποιήσεις που εκτιμάται ότι κοστίζουν 80 εκατομμύρια ευρώ/έτος) και θα διασφαλίσουν πραγματικά ίσους όρους ανταγωνισμού για όλες τις επιχειρήσεις που διατηρούν προσωπικά δεδομένα και δραστηριοποιούνται σε διάφορα κράτη μέλη.

Οδηγία για τα δικαιώματα των καταναλωτών

Η οδηγία για τα δικαιώματα των καταναλωτών θα εξασφαλίσει απτά οφέλη για τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις. Οι τρέχοντες κανόνες είναι αποσπασματικοί και δεν επιτρέπουν στους πολίτες και στις επιχειρήσεις να εκμεταλλευτούν στο έπακρο την Ενιαία Αγορά μας. Η πρόταση θα ενισχύσει την προστασία των καταναλωτών εξαλείφοντας τις κρυφές χρεώσεις και τα κρυφά κόστη του διαδικτύου. Οι επιχειρήσεις θα επωφεληθούν από ένα ενιαίο σύνολο βασικών κανόνων για τις συμβάσεις εξ αποστάσεως και εκτός εμπορικού καταστήματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δημιουργώντας ίσους όρους ανταγωνισμού και μειώνοντας το κόστος συναλλαγής για τους διασυνοριακούς εμπόρους, ιδιαίτερα στο ηλεκτρονικό εμπόριο. Μια δέσμη προτύπων για τους όρους των συμβάσεων καταναλωτών θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά το κόστος συμμόρφωσης έως και 97% για τους εμπόρους σε όλη την ΕΕ.

Ένταξη των Ρομά

Τα 10-12 εκατομμύρια των Ρομά της Ευρώπης εξακολουθούν να υφίστανται διακρίσεις, αποκλεισμό και άρνηση των δικαιωμάτων τους. Η κοινωνική και οικονομική ένταξη των Ρομά συμφέρει τις ευρωπαϊκές κοινωνίες, σε μεγάλο βαθμό γιατί η ένταξή τους θα σήμαινε σημαντικά οικονομικά οφέλη. Οι Ρομά αντιπροσωπεύουν αυξανόμενο ποσοστό του ενεργού πληθυσμού, με μέσο όρο ηλικίας τα 25 σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μέσο όρο της Ευρώπης που είναι 40. Ο ένας στους πέντε νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας είναι Ρομά. Μια έρευνα της Παγκόσμιας Τράπεζας δείχνει ότι η πλήρης ένταξη των Ρομά μπορεί να ισοδυναμεί με περίπου 0,5 δισεκατομμύρια ευρώ το χρόνο για τις οικονομίες μερικών κρατών μέσω της βελτίωσης της παραγωγικότητας, της μείωσης των επιδομάτων και της αύξησης του προϊόντος του φόρου. Για αυτό το λόγο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να θεσπίσουν εθνικές στρατηγικές για την ένταξη των Ρομά.

Γυναίκες στην αγορά εργασίας

Παρότι αποτελούν σχεδόν το ήμισυ του εργατικού δυναμικού και αντιστοιχούν στο 60% των νέων πανεπιστημιακών αποφοίτων στην ΕΕ, οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται σε θέσεις λήψης οικονομικών αποφάσεων, και ιδιαίτερα στις υψηλές θέσεις. Στόχος μας είναι να χρησιμοποιήσουμε το ταλέντο που δεν έχει αξιοποιηθεί για την επίτευξη των οικονομικών και κοινωνικών μας στόχων. Η αύξηση των γυναικών σε υψηλές θέσεις εργασίας είναι επωφελής για τις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα εφόσον λαμβάνουν περίπου το 80% των καταναλωτικών αποφάσεων αγοράς. Μια πρόβλεψη της Goldman Sachs κατέληξε ότι η εξάλειψη της μισθολογικής διαφοράς μεταξύ των φύλων θα μπορούσε να αυξήσει το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν της ευρωζώνης έως και κατά 13%.

  • Μια Ευρώπη με βαρύτητα στον κόσμο

Θα πιστεύατε σοβαρά ότι η χώρα σας από μόνη της είναι αρκετά μεγάλη ή σημαντική για να διαμορφώσει την παγκοσμιοποίηση ή να προασπίσει τα συμφέροντα και τις αξίες μας στον κόσμο; Σε μια συγκυρία όπου η παγκόσμια τάξη μεταβάλλεται με ταχείς ρυθμούς και αναδυόμενες οικονομίες όπως η Κίνα, η Ινδία και η Βραζιλία εδραιώνουν την επιρροή τους, η Ευρώπη πρέπει να σταθεί ενωμένη και να αποτελέσει ενεργό εταίρο στη διαμόρφωση των παγκόσμιων δρώμενων. Προκειμένου να αποκτήσει βαρύτητα στην παγκόσμια σκηνή και να προασπίσει τα συμφέροντα και τις αξίες της, η Ευρώπη πρέπει να συγκεντρώσει τους πόρους της και να δράσει με ενότητα, για παράδειγμα μέσω της κοινής εμπορικής πολιτικής της, προετοιμάζοντας τις υποψήφιες χώρες να γίνουν νέα μέλη, επενδύοντας στη γειτονιά μας και στηρίζοντας όσους το έχουν ανάγκη.

Εμπόριο

Η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός συνασπισμός παγκοσμίως. Η συνολική αξία των εμπορικών συναλλαγών της ΕΕ (εξαγωγές και εισαγωγές αγαθών, υπηρεσίες και ξένες άμεσες επενδύσεις) ανέρχεται σε περίπου 3,5 τρισ. ευρώ ετησίως (2010). Η εμπορική πολιτική της ΕΕ έχει ως στόχο τη δημιουργία ανάπτυξης και απασχόλησης για τις ευρωπαϊκές εταιρείες, διευκολύνοντας την επιχειρηματική τους δραστηριότητα ανά την υφήλιο. Η εμπορική πολιτική διασυνδέει την Ευρώπη με τις κύριες πηγές και περιοχές της παγκόσμιας ανάπτυξης. Περισσότερες από 36 εκατ. θέσεις εργασίας στην Ευρώπη εξαρτώνται άμεσα από το εμπόριό μας με τον υπόλοιπο κόσμο. Η εμπορική πολιτική της ΕΕ για τα επόμενα 5 χρόνια φιλοδοξεί να προσθέσει 150 δισ. περίπου ευρώ στην οικονομία μας. Η αύξηση του εμπορίου εξασφαλίζει μεγαλύτερη ποικιλία αγαθών σε χαμηλότερες τιμές για τους καταναλωτές. Το οικονομικό όφελος για τον μέσο καταναλωτή εκτιμάται σε περίπου 600 ευρώ ετησίως.

Η ενιαία εμπορική πολιτική (που περιλαμβάνει το εμπόριο αγαθών, υπηρεσιών και ξένων επενδύσεων) σε επίπεδο ΕΕ μπορεί να λειτουργήσει από τη στιγμή που τα 27 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης μοιράζονται μια ενιαία αγορά και κοινά εξωτερικά σύνορα, δηλαδή η ΕΕ αντιμετωπίζεται από τις άλλες χώρες ως ένας ενιαίος εμπορικός συνασπισμός στις συναλλαγές τους μαζί της. Τόσο στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, όπου συμφωνούνται και επιβάλλονται οι κανόνες του διεθνούς εμπορίου, όσο και έναντι μεμονωμένων εμπορικών εταίρων, τα κράτη μέλη της ΕΕ εκφράζονται και διαπραγματεύονται μείζονες εμπορικές συμφωνίες «με μία φωνή» μέσω του ευρωπαίου Επιτρόπου Εμπορίου.

Οι αναδυόμενες οικονομίες αυξάνουν το μερίδιό τους στην παγκόσμια ανάπτυξη. Έως το 2015, το 90% της παγκόσμιας ανάπτυξης θα προέρχεται από χώρες εκτός Ευρώπης, και κατά το ένα τρίτο από την Κίνα. Οι αναπτυσσόμενες και αναδυόμενες χώρες αναμένεται να αντιστοιχούν σε σχεδόν 60% του παγκόσμιου ΑΕΠ έως το 2030, από λιγότερο από 50% σήμερα. Η ΕΕ έχει διατηρήσει μερίδιο 17,5% στο παγκόσμιο εμπόριο κατά μέσο όρο την τελευταία δεκαετία παρά την άνοδο των αναδυόμενων οικονομιών.

Την 1η Ιουλίου τίθεται σε ισχύ η Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου ΕΕ-Νότιας Κορέας: Πρόκειται για ημερομηνία-ορόσημο στις εμπορικές σχέσεις μεταξύ ΕΕ και Νότιας Κορέας αφού η εν λόγω Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου θα εξασφαλίσει συνολική εξοικονόμηση 850 εκατ. ευρώ για τους ευρωπαίους εξαγωγείς ήδη από την πρώτη ημέρα. Αυτή είναι η πλέον φιλόδοξη εμπορική συμφωνία που έχει διαπραγματευτεί ποτέ η ΕΕ και η πρώτη που συνάπτεται με ασιατική χώρα. Αναμένεται ότι θα δημιουργήσει νέες εμπορευματικές ροές αγαθών και υπηρεσιών για την ΕΕ αξίας 19,1 δισ. ευρώ, και ότι θα υπερδιπλασιάσει το διμερές εμπόριο ΕΕ-Νότιας Κορέας μέσα στα επόμενα 20 χρόνια σε σύγκριση με τα επίπεδα στα οποία θα κινούνταν χωρίς τη συμφωνία.

Πολιτική διεύρυνσης και γειτονίας

Η ΕΕ δύναται να βοηθήσει ουσιαστικά τις (δυνάμει) υποψήφιες χώρες ώστε να προετοιμαστούν για την προσχώρηση στην ΕΕ διευκολύνοντας ταυτόχρονα την εναρμόνιση των οικονομιών των γειτονικών της χωρών με τους κανόνες και τα πρότυπα της ΕΕ. Η υποστήριξη της στενότερης ολοκλήρωσης με τις γειτονικές μας χώρες βοηθά την ΕΕ να επιτύχει τους στόχους της σε διάφορους τομείς οι οποίοι είναι καίριας σημασίας για την ευημερία και την ασφάλεια της ίδιας της ΕΕ, καθώς και για την οικονομική ανάκαμψη και τη βιώσιμη ανάπτυξη, όπως για παράδειγμα, ενεργειακές υποδομές και υποδομές δικτύων, προστασία του περιβάλλοντος και προσπάθειες για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.

Η πολιτική διεύρυνσης εξασφαλίζει απτά αποτελέσματα από την άποψη της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης παντού στην ΕΕ, σε παλαιά και νέα κράτη μέλη. Η διεύρυνση δημιουργεί μία κατάσταση αμοιβαία επωφελή για τα τρέχοντα και τα δυνητικά κράτη μέλη.

Για παράδειγμα, μετά τις διευρύνσεις του 2004 και του 2007 (12 χώρες) περίπου 150.000 νέες θέσεις εργασίας έχουν δημιουργηθεί στην Αυστρία. Το ήμισυ των αυστριακών εξαγωγών καταλήγει τώρα σε αυτά τα νέα κράτη μέλη. Οι άμεσες αυστριακές επενδύσεις σε χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης αντιπροσωπεύουν σχεδόν 50% των συνολικών άμεσων επενδύσεων της Αυστρίας στο εξωτερικό.

Η προοπτική της προσχώρησης αποτελεί ισχυρό κίνητρο για πολιτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις στους στενούς γείτονες της ΕΕ. Οι μεταρρυθμίσεις στον τομέα του κράτους δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της μεταρρύθμισης του δικαστικού συστήματος, και η καταπολέμηση της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος ωφελούν όχι μόνο τις εν λόγω χώρες αλλά και τους πολίτες και τους επιχειρηματικούς φορείς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές ενισχύουν την ειρήνη, τη σταθερότητα και τη δημοκρατία στην Ευρώπη και βοηθούν την ΕΕ να εξοικονομήσει ποσά που σε διαφορετική περίπτωση θα έπρεπε να δαπανήσει για την πρόληψη κρίσεων, εντατικούς συνοριακούς ελέγχους και την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης.

Η Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας (ΕΠΓ) εκπονήθηκε το 2004 με στόχο την ενίσχυση της ευημερίας, της σταθερότητας και της ασφάλειας τόσο της ΕΕ όσο και των γειτόνων της. Προκειμένου να ενισχύσουμε τις εταιρικές μας σχέσεις υπερβαίνουμε τα συμβατικά όρια της εξωτερικής πολιτικής και υποστηρίζουμε τις μεταρρυθμίσεις και τον εκσυγχρονισμό, με βάση την εμπειρία μας εκτός των συνόρων. Η ΕΠΓ καλύπτει ευρύ φάσμα τομέων, όπως οι μεταφορές, η ενέργεια, η έρευνα και η μετανάστευση.

Η χρήση καινοτόμων χρηματοδοτικών μέσων εγκαινιάστηκε στην περιοχή γειτονίας με τη δημιουργία του Ταμείου επενδύσεων γειτονίας (NIF). Το NIF είναι ένα ταμείο συνδυασμένης χρηματοδότησης μέσω του οποίου οι επιχορηγήσεις από τον προϋπολογισμό της ΕΕ χρησιμοποιούνται μοχλευτικά σε συνδυασμό με δάνεια από το ΔΝΤ για την υποστήριξη της υλοποίησης των στόχων της ΕΠΓ και των περιφερειακών της πρωτοβουλιών (Ένωση για τη Μεσόγειο, Ανατολική Εταιρική Σχέση, Συνέργεια Ευξείνου Πόντου). Από τη δημιουργία του τον Μάιο του 2008, το NIF έχει λάβει ως χρηματοδότηση σχεδόν 308 εκατ. ευρώ για επιχορηγήσεις (245 εκατ. ευρώ από τον προϋπολογισμό της ΕΕ και 62,5 εκατ. ευρώ από τα κράτη μέλη) και έχει εγκρίνει επιχορηγήσεις προς 39 σχέδια για συνολικό ποσό 277 εκατ. ευρώ περίπου, οι οποίες συνδυάστηκαν μοχλευτικά με δάνεια ύψους 5 δισ. ευρώ από ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα για συνολικό κόστος επένδυσης που υπερβαίνει τα 10 δισ. ευρώ. Το NIF έχει αποδείξει ότι αποτελεί ένα αποτελεσματικό εργαλείο για την κινητοποίηση επιπλέον στήριξης προς τις χώρες της ΕΠΓ (ανατολικές και νότιες) και έχει επίσης συμβάλει στην προαγωγή του συντονισμού των χορηγών χρηματοδοτικής βοήθειας στην περιοχή της ΕΠΓ.

Εξωτερική δράση

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ένας παγκόσμιος οικονομικός και πολιτικός παράγοντας, με περιφερειακά και παγκόσμια συμφέροντα και αρμοδιότητες. Συμμετέχει ενεργά στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, προωθεί μια σειρά στόχων για την αξιοπρεπή εργασία, διάφορες άλλες οικουμενικές αξίες και τον σεβασμό των διεθνών περιβαλλοντικών και κοινωνικών συμφωνιών. Η ΕΕ συμμετέχει όλο και πιο ενεργά στην πρόληψη συγκρούσεων, τη διαχείριση κρίσεων και την οικοδόμηση της ειρήνης μέσω αποστολών διαχείρισης κρίσεων των οποίων τίθεται επικεφαλής. Επίσης, η ΕΕ έχει δεσμευτεί υπέρ της υποστήριξης του πολυμερούς συστήματος και της μεταρρύθμισής του. Οι εξωτερικές πολιτικές είναι συνεπώς μείζων τομέας δράσης για την ΕΕ, οι οποίος μάλιστα έχει ενισχυθεί εντός του νέου θεσμικού πλαισίου της Συνθήκης της Λισαβόνας. Το συγκριτικό πλεονέκτημα της ΕΕ συνδέεται με την παγκόσμια παρουσία της στο πεδίο, την ευρύτατη εμπειρογνωμοσύνη της, τον υπερεθνικό της χαρακτήρα, τον ρόλο της ως διαμεσολαβητή σε επίπεδο συντονισμού και στις οικονομίες κλίμακας.

Η ΕΕ διαθέτει ένα δίκτυο διεθνών συμφωνιών με εταίρους και φορείς ανά τον κόσμο, με το οποίο δεν μπορούν να συγκριθούν τα αντίστοιχα δίκτυα κάθε μεμονωμένου κράτους μέλους, χάρη στο οποίο όλα τα κράτη μέλη αποκτούν επιρροή σε όλους σχεδόν τους τομείς των διεθνών σχέσεων. Με τα 27 κράτη μέλη να ενεργούν στο πλαίσιο κοινών πολιτικών και στρατηγικών, μόνον η ΕΕ διαθέτει το ειδικό βάρος που απαιτείται ώστε να ανταποκρίνεται σε παγκόσμιες προκλήσεις, όπως είναι η μείωση της φτώχειας, η κλιματική αλλαγή, η διαχείριση της μετανάστευσης και η σταθερότητα. Η ΕΕ ως παγκόσμιος παράγοντας, διαθέτει μια αξιοπιστία και μια ουδετερότητα που είναι αδύνατον να επικαλεστούν τα επιμέρους κράτη μέλη στους τομείς των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της παρακολούθησης εκλογικών διαδικασιών, της διακυβέρνησης και της επίλυσης κρίσεων, και ταυτόχρονα χαρακτηρίζεται από ουδετερότητα και αμεροληψία κατά την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας. Η ΕΕ είναι επίσης εκτός συναγωνισμού ως προς την εμπειρία της στη μακροπρόθεσμη και σταθερή χορήγηση αναπτυξιακής βοήθειας, με μακρύ ιστορικό στην υποστήριξη των πλέον ευάλωτων πληθυσμών παγκοσμίως.

Η προστιθέμενη αξία της ΕΕ στον τομέα της εξωτερικής δράσης μπορεί να καταστεί σαφής με τα ακόλουθα παραδείγματα από διάφορες περιστάσεις. Η πλειονότητα αυτών δίνει έμφαση στην ικανότητα της ΕΕ να κινητοποιεί κρίσιμα οικονομικά και πολιτικά μέσα για ουσιαστική παρέμβαση σε κάθε δεδομένη περίσταση, κάτι που δύσκολα θα μπορούσε να πετύχει ένα μεμονωμένο κράτος μέλος με τον ίδιο αντίκτυπο.

Μετάβαση

Από το ξέσπασμα της κρίσης στη Βόρεια Αφρική, η ΕΕ έχει κινητοποιήσει σημαντικά πολιτικά και οικονομικά μέσα για την υποστήριξη της μετάβασης των γειτόνων μας προς τη δημοκρατία. Η διαδικασία αυτή προφανώς απαιτεί σημαντική κινητοποίηση πόρων. Λαμβάνοντας ως παράδειγμα την Τυνησία: από την αρχή του έτους, έχουν διατεθεί 60 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση των ανθρωπιστικών συνεπειών της λιβυκής κρίσης στην Τυνησία και την Αίγυπτο. Η ΕΕ ετοιμάζεται επίσης να υποστηρίξει την εκλογική διαδικασία στην Τυνησία και προσαρμόζει την τρέχουσα συνεργασία της με την Τυνησία χορηγώντας 140 εκατ. ευρώ επιπλέον για την περίοδο 2011-2013. Έχουν κινητοποιηθεί και άλλοι μηχανισμοί για την υποστήριξη της τυνησιακής κοινωνίας των πολιτών και την υποστήριξη της μετάβασης στη δημοκρατία. Η ΕΕ συζητεί επίσης αυτή τη στιγμή μια δυνητική αναπροσαρμογή της πολιτικής γειτονίας της. Η προστιθέμενη αξία της εξωτερικής δράσης της ΕΕ έγκειται στην ταχεία κινητοποίηση σημαντικών πολιτικών και οικονομικών πόρων σε συνδυασμό με τον καθορισμό ενός κοινού πλαισίου παρέμβασης.

Ασφάλεια

Υπό το φως της ταχέως επιδεινούμενης κατάστασης στο Δυτικό Σαχέλ, μια περιοχή όπου ασφάλεια και ανάπτυξη συνδέονται στενά, η ΕΕ έχει κινητοποιήσει αυξανόμενους χρηματοδοτικούς πόρους αλλά και πολιτικά μέσα για την αντιμετώπιση μιας κατάστασης που θα μπορούσε να έχει δυνητικά καταστροφικές συνέπειες. Η τρέχουσα και η προγραμματιζόμενη δέσμευση της ΕΕ στο πλαίσιο των στόχων της Στρατηγικής στους τομείς της ασφάλειας και της ανάπτυξης ανέρχεται σε περίπου 450 εκατ. ευρώ, τα οποία προέρχονται κατά κύριο λόγο από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης αλλά και από τον μηχανισμό σταθερότητας. Η Στρατηγική για την ασφάλεια και την ανάπτυξη στο Σαχέλ αναμένεται ότι θα επιτρέψει μια πιο συνολική και πιο συντονισμένη ευρωπαϊκή παρέμβαση, κινητοποιώντας ταυτόχρονα επιπλέον οικονομικά και πολιτικά μέσα.

Κρίση

Μετά τον σεισμό που έπληξε την Αϊτή τον Ιανουάριο του 2010, η ΕΕ και τα κράτη μέλη κατέληξαν σε μια κοινή στάση προκειμένου να υποστηριχθεί η προσπάθεια ανοικοδόμησης. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη δεσμεύτηκαν να διαθέσουν από κοινού 1,234 δισ. ευρώ για την ανοικοδόμηση της Αϊτής στη διάσκεψη των χορηγών που πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη, εκ των οποίων τα 522 εκατ. θα δοθούν από την ΕΕ. Αυτή η κοινή δέσμευση είναι βέβαιο ότι ενίσχυσε την προβολή και τη συνάφεια της ΕΕ ως του βασικού διεθνή χορηγού χρηματοδοτικής βοήθειας για τη διαδικασία ανοικοδόμησης. Τα κράτη μέλη και η ΕΕ ολοκλήρωσαν επίσης μια κοινή διαδικασία προγραμματισμού που οδήγησε σε μια αναθεωρημένη κοινή στρατηγική για το διάστημα 2011-2013. Η εν λόγω διαδικασία αποτελεί τη βάση για μια πιο συντονισμένη και αποτελεσματικότερη παρέμβαση της ΕΕ από κοινού με τα κράτη μέλη.

Αναπτυξιακή πολιτική

Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της χορηγούν άνω του μισού της παγκοσμίας αναπτυξιακής βοήθειας (56%). Η ΕΕ έχει δεσμευτεί ότι θα κάνει πράξη τους αναπτυξιακούς στόχους της Χιλιετίας εντός χρονοδιαγράμματος, δηλαδή έως το τέλος του 2015.

Στην τρέχουσα οικονομική συγκυρία, επιβάλλεται περισσότερο παρά ποτέ η βελτίωση του συντονισμού της αναπτυξιακής βοήθειας, προκειμένου να ενισχυθεί ο αντίκτυπός της και να αποφευχθεί η αλληλοεπικάλυψη των προσπαθειών και η σπατάλη χρημάτων. Η ανάληψη δράσης μέσω της ΕΕ μπορεί να βοηθήσει τα κράτη μέλη να εξοικονομήσουν χρήματα και, συγκεκριμένα, ποσά μεταξύ 3 και 6 δισ. ευρώ ετησίως, σύμφωνα με μια πρόσφατη μελέτη (The Benefits of a European Approach, της HTSPE, 2009).

Η συνεργασία με την ΕΕ είναι επίσης πιο φθηνή. Οι διοικητικές δαπάνες – 5,4% κατ’ εκτίμηση βάσει των δεδομένων του 2009 – είναι μικρότερες από τις μέσες διοικητικές δαπάνες των κύριων χορηγών βοήθειας σε διμερές επίπεδο. Οι διοικητικοί κανόνες που ισχύουν έχουν ως στόχο να διασφαλίσουν ότι τα χρήματα των ευρωπαίων φορολογούμενων δαπανώνται σωστά, βάσει αυστηρών κριτηρίων που μπορούν να ελεγχθούν. Το παν είναι η διαφάνεια και η χρηστή διαχείριση.

Επίσης, η αναπτυξιακή βοήθεια αποτελεί μια επένδυση για όλους τους Ευρωπαίους. Χάρη στην αναπτυξιακή συνεργασία, είναι δυνατή η επίλυση ορισμένων ζητημάτων εκ των προτέρων και η συνακόλουθη εξοικονόμηση χρημάτων. Επενδύοντας στις αναπτυσσόμενες χώρες αντιμετωπίζουμε ζητήματα όπως μετανάστευση, κλιματική αλλαγή, επισιτιστική ασφάλεια, πειρατεία, βία κατά των γυναικών και πολλά άλλα. Είναι συχνά πολύ πιο φθηνό να αντιμετωπίζουμε τα προβλήματα που οδηγούν στη φτώχεια στη ρίζα τους παρά να θεραπεύουμε τα συμπτώματα εκ των υστέρων.

Ο χρηματοδοτικός μηχανισμός για την ειρήνη στην Αφρική (African Peace Facility - APF) είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα του πώς η ΕΕ μπορεί να αναλάβει πρωτοβουλία σε ένα θέμα με την ταυτόχρονη συμμετοχή των κρατών μελών. Τα περισσότερα κράτη μέλη δεν ασχολούνται με αυτή την περιοχή και η ΕΕ τους δίνει τη δυνατότητα να χορηγήσουν τη συνεισφορά τους με απλό και γρήγορο τρόπο. Από το 2004, η ΕΕ έχει χορηγήσει 740 εκατ. ευρώ για την αποτροπή των συγκρούσεων και την προαγωγή της σταθερότητας μετά από συγκρούσεις.

Ο μηχανισμός χρηματοδότησης εισαγωγών ειδών διατροφής (Food Facility) είναι ένα ακόμη σχέδιο το οποίο μόνον ένας χορηγός βοήθειας με το ειδικό βάρος της ΕΕ θα μπορούσε να δημιουργήσει. Συστάθηκε τον Δεκέμβριο του 2008 ως ένα μέσο ταχείας απόκρισης στην εκτίναξη στα ύψη των τιμών των τροφίμων στις αναπτυσσόμενες χώρες και διέθεσε επιπλέον 1 δισ. ευρώ σε σχέδια και προγράμματα σε 50 χώρες-στόχο στο διάστημα 2009-2011. Μέχρι τώρα έχουν βοηθηθεί 50 εκατομμύρια άνθρωποι. Καταδεικνύει την ικανότητα της Ευρώπης να αντιδρά σε περιπτώσεις παγκόσμιων επισιτιστικών κρίσεων σε ποσοτική και ποιοτική κλίμακα που θα ήταν αδιανόητη για κάθε μεμονωμένο κράτος μέλος.

Το σύστημα V-FLEX που εγκαινίασε η Ευρωπαϊκή Ένωση το 2009 έχει βοηθήσει 40 έως 80 εκατ. ανθρώπους σε αναπτυσσόμενες χώρες που βρίσκονται στο χείλος της απόλυτης ένδειας λόγω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. 434 εκατ. ευρώ από τα 500 εκατ. που διέθεσε ο μηχανισμός το 2009 και το 2010 έχουν ήδη εκταμιευτεί. Επωφελήθηκαν 17 από τις φτωχότερες χώρες της Αφρικής και της Καραϊβικής.

Ανθρωπιστική βοήθεια και αντιμετώπιση κρίσεων

Η παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας και βοήθειας για την προστασία των πολιτών είναι το πρώτο μέτρο που λαμβάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση σε κρίσεις και καταστροφές. Η συνάφεια της δράσης της ΕΕ σε αυτόν τον τομέα, ο οποίος τελεί υπό τη διαχείριση της Επιτροπής, ενισχύεται από την αύξηση της συχνότητας, της έντασης και της περιπλοκότητας των ανθρωπιστικών κρίσεων και των φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών ανά την υφήλιο. Σε παγκόσμια κλίμακα, ο αριθμός των φυσικών καταστροφών πενταπλασιάστηκε στο διάστημα μεταξύ 1979 και 2010. Μόνο το 2010 είχαμε 950 καταστροφές στον πλανήτη (εκ των οποίων πέντε μεγάλης κλίμακας) που έπληξαν εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους. Αλλά και η Ευρώπη διατρέχει κίνδυνο: πλημμύρες και δασικές πυρκαγιές, σεισμοί και ακραία καιρικά φαινόμενα αυξάνουν ολοένα και περισσότερο σε συχνότητα. Το 2010, το οικονομικό κόστος των ανθρωπιστικών κρίσεων εκτιμάται ότι ανήλθε σε περίπου 100 δισ. ευρώ. Το πρόβλημα είναι πολύ πιθανό να επιδεινωθεί στο μέλλον: αναμένεται ότι έως το 2015 ο αριθμός των ανθρώπων που πλήττονται από κλιματικές καταστροφές θα αυξηθεί κατά 375 εκατομμύρια ετησίως. Όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση ανταποκρίνεται από κοινού σε αυτές τις εντεινόμενες προκλήσεις παρέχοντας ανθρωπιστική βοήθεια και βοήθεια πολιτικής προστασίας, οι δράσεις μας και οι επενδύσεις μας είναι πιο αποδοτικές, πιο αποτελεσματικές και πιο συναφείς από ό,τι εάν κάθε κράτος μέλος προσπαθούσε να αρθεί μόνο του στο ύψος των περιστάσεων και να ανταποκριθεί στις συνέπειες των κρίσεων στην Ευρώπη και εκτός αυτής.

Η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος χορηγός ανθρωπιστικής βοήθειας διεθνώς, και παρέχει περίπου 50% της επίσημης ανθρωπιστικής βοήθειας. Η Επιτροπή είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος χορηγός ανθρωπιστικής βοήθειας διεθνώς. Χάρη στο μέγεθός του, ο προϋπολογισμός ανθρωπιστικής βοήθειας της ΕΕ μεγιστοποιεί αποτελεσματικά την αξία των επιμέρους πρωτοβουλιών, οι οποίες σε διαφορετική περίπτωση θα παρέμεναν κατακερματισμένες, και ταυτόχρονα προάγει τον ορθό καταμερισμό της εργασίας. Ένα παράδειγμα αυτής της προστιθέμενης αξίας είναι οι λεγόμενες «λησμονημένες κρίσεις» καταστροφές ή συγκρούσεις που δεν ενδιαφέρουν πλέον τα μέσα ενημέρωσης αλλά των οποίων τα θύματα εξακολουθούν να χρειάζονται διεθνή βοήθεια. Για παράδειγμα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαδραμάτισε καίριο ρόλο στην ανάδειξη του προβλήματος του Σαχέλ (Μπουρκίνα Φάσο, Τσαντ, Μάλι, Μαυριτανία και Νίγηρας), μιας περιοχής όπου λόγω των μειωμένων βροχοπτώσεων επί σειρά ετών, της πολιτικής αστάθειας, των υψηλών τιμών των τροφίμων και των επιδημιών η κατάσταση των ήδη ευάλωτων κοινοτήτων γίνεται ολοένα και πιο δραματική χωρίς η διεθνής κοινότητα να επιδεικνύει τη δέουσα προσοχή.

Η αποτελεσματική αντιμετώπιση των ολοένα και πιο σύνθετων κρίσεων ανά την υφήλιο, π.χ. στην Αϊτή, την Ιαπωνία και τη Λιβύη, εκφεύγει των δυνατοτήτων των επιμέρους κρατών μελών ή συνεπάγεται δυσθεώρητο κόστος. Η Ευρωπαϊκή Ένωση από την άλλη, χάρη στους κοινούς της πόρους και τις διαθέσιμες εθνικές δυνατότητες, έχει επαρκή μέσα, πείρα και εμπειρογνωμοσύνη ώστε να ανταποκριθεί αποδοτικά και με τη μέγιστη εξοικονόμηση κόστους. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η βοήθεια που χορήγησε η Ένωση στην Ιαπωνία μετά την τριπλή καταστροφή του Μαρτίου 2011, όταν ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας συντόνισε την εξασφάλιση και την παροχή βοήθειας (από κουβέρτες έως νερό και μετρητές ραδιενέργειας), και η Επιτροπή με τη σειρά της συμπλήρωσε αυτή τη στήριξη σε επίπεδο πολιτικής προστασίας που παρείχαν τα κράτη μέλη με ανθρωπιστική βοήθεια προς τους ανθρώπους που εγκατέλειψαν τις εστίες τους. Ένα άλλο παράδειγμα είναι η Λιβύη: μέσα στην πρώτη εβδομάδα των ταραχών, η Επιτροπή εντόπισε, διευκόλυνε και συγχρηματοδότησε μέσα μεταφοράς για την άμεση εκκένωση των 5.800 πολιτών της ΕΕ. Χρησιμοποιήθηκαν αεροπλάνα και πλοία που παρασχέθηκαν από τα κράτη μέλη υπό τον συντονισμό και τη μερική συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Μέσα στην ίδια εβδομάδα, απεστάλησαν ανθρωπιστικές ομάδες στα σύνορα με την Αίγυπτο και την Τυνησία, όπου βρίσκονταν εγκλωβισμένοι χιλιάδες πρόσφυγες που προσπαθούσαν να εγκαταλείψουν τη Λιβύη λόγω των βίαιων συγκρούσεων. Η Επιτροπή ήταν ο πρώτος διεθνής χορηγός ανθρωπιστικής βοήθειας με διαρκή παρουσία στο εσωτερικό της Λιβύης. Μέχρι την άφιξη των Ηνωμένων Εθνών στις 9 Απριλίου, οι εμπειρογνώμονες της ΕΕ σε θέματα ανθρωπιστικής βοήθειας στη Βεγγάζη είχαν αναλάβει τον συντονισμό της διεθνούς βοήθειας στην ανατολική Λιβύη.

  • Καλή σχέση κόστους-ωφέλειας για το προσωπικό της ΕΕ

Η καλή σχέση κόστους-ωφέλειας δεν οφείλεται μόνο στον τρόπο σχεδιασμού και εφαρμογής των πολιτικών της ΕΕ και των προγραμμάτων της, αλλά και στο γεγονός ότι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ απασχολούν προσωπικό υψηλής ειδίκευσης. Το προσωπικό αυτό είναι υπεύθυνο για την επεξεργασία και τον έλεγχο εφαρμογής των νομοθετικών διατάξεων της ΕΕ, τον συντονισμό των δράσεων των κρατών μελών, την προετοιμασία των αποφάσεων σχετικά με τις συγκεντρώσεις, τις συμπράξεις και τον τομέα των περιοριστικών συμφωνιών και καταχρήσεων δεσπόζουσας θέσης, τη διασφάλιση της λειτουργίας της ΕΕ σε 23 γλώσσες εργασίας, καθώς και τη διαχείριση των προγραμμάτων χρηματοδότησης. Παρακάτω παρατίθενται ορισμένα παραδείγματα της καλής σχέσης κόστους-ωφέλειας για το προσωπικό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Τα άτομα που απασχολούνται στη Γενική Διεύθυνση Οικονομικών και Χρηματοδοτικών Υποθέσεων και τη Γενική Διεύθυνση Εσωτερικής Αγοράς διαδραματίζουν εξαιρετικά σημαντικό ρόλο στην καταπολέμηση της σοβαρότερης εδώ και δεκαετίες χρηματοπιστωτικής κρίσης και συγκεκριμένα των επιπτώσεων της στη ζώνη του ευρώ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ηγείται των προσπαθειών ανάπτυξης μιας συλλογικής και ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής απάντησης στην κρίση. Για παράδειγμα, η δέσμη έξι προτάσεων που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Σεπτέμβριο του 2010 πρόκειται να οδηγήσει σε ριζική μεταβολή στον τομέα του συντονισμού και εποπτείας των οικονομικών πολιτικών στην Ευρώπη.

Το προσωπικό της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικής Αγοράς και Υπηρεσιών (ΓΔ MARKT) έχει επεξεργαστεί τις προτάσεις για τη νέα αρχιτεκτονική του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος εποπτείας, ενώ οι νέες αρχές του συστήματος ξεκίνησαν τις εργασίες τους φέτος. Οι νέες αυτές εποπτικές αρχές πρόκειται να συμβάλουν στη διευκόλυνση και τον συντονισμό των δράσεων των εθνικών εποπτικών αρχών. Οι προσπάθειες αυτές που καταβάλλονται σε επίπεδο ΕΕ μαρτυρούν μια ιδιαίτερα σημαντική βελτίωση των επιδόσεων σε αυτόν τον τομέα σε σύγκριση με τον κατακερματισμό των προσπαθειών που παρατηρούνταν κατά το παρελθόν. Ο συνολικός αριθμός του προσωπικού για τη στελέχωση των αρχών ανέρχεται σε περίπου 150 άτομα για το 2011 και έχει προγραμματιστεί να αυξηθεί σε περίπου 300 άτομα μετά το πέρας τεσσάρων χρόνων λειτουργίας τους. Ο συγκεκριμένος αριθμός είναι πολύ χαμηλότερος σε σχέση με τα αντίστοιχα επίπεδα στελέχωσης των περισσοτέρων εθνικών εποπτικών αρχών (παραδείγματος χάριν, η αρχή χρηματοπιστωτικής εποπτείας του Ηνωμένου Βασιλείου απασχολεί περίπου 3.300 άτομα), παρόλα αυτά επαρκεί για την εκτέλεση των απαιτούμενων καθηκόντων.

Τα άτομα που απασχολούνται στη ΓΔ MARKT βρίσκονται επίσης πίσω από τους κανόνες της ΕΕ που οδήγησαν σε ανοικτές και ανταγωνιστικές διαδικασίες ανάθεσης δημόσιων συμβάσεων, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα την εξοικονόμηση περίπου 20 δισεκατομμυρίων ευρώ. Το ποσό αυτό υπερβαίνει κατά πολύ το κόστος του ρυθμιστικού πλαισίου, που υπολογίζεται στα 5 δισεκατομμύρια ευρώ.

Περιαγωγή: Χάρη στη νομοθεσία που συνέταξε η Επιτροπή για την εισαγωγή ανώτατων τιμών, οι τιμές για κλήσεις περιαγωγής από κινητό τηλέφωνο εντός της ΕΕ μειώθηκαν κατά 73% από το 2005.

Υπό το φως των τραγικών ατυχημάτων των δεξαμενόπλοιων Erika και Prestige, η ΕΕ προέβη στη ριζική μεταρρύθμιση του υφιστάμενου καθεστώτος και στην υιοθέτηση νέων κανόνων και προτύπων για την πρόληψη ατυχημάτων στη θάλασσα. Επιπλέον, στην Επιτροπή εργάζονταν και τα άτομα που συνέταξαν τις νομοθετικές προτάσεις για την περαιτέρω πρόληψη πετρελαιοκηλίδων που προκαλούνται από ατυχήματα.

Το Γραφείο βοήθειας σε θέματα δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας ΜΜΕ Κίνας (China IPR SME Helpdesk), το οποίο δημιουργήθηκε με τη συγχρηματοδότηση της Επιτροπής, παρέχει δωρεάν υπηρεσίες στήριξης σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις για την προστασία και την ενίσχυση των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας τους στην Κίνα ή σε σχέση με την Κίνα.

Το προσωπικό της Επιτροπής που εργάζεται στη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού εφαρμόζει την πολιτική ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία προσφέρει άμεσα και έμμεσα οφέλη σε ευρωπαίους καταναλωτές και επιχειρήσεις ύψους πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ. Όλα τα παραπάνω αποτελούν περιπτώσεις με σημαντικό διασυνοριακό αντίκτυπο, που αντιμετωπίστηκαν αποτελεσματικότερα σε ευρωπαϊκό απ’ ό,τι σε εθνικό επίπεδο. Η Επιτροπή εξέδωσε 14 αποφάσεις σχετικά με τις συμπράξεις και τον τομέα των περιοριστικών συμφωνιών και καταχρήσεων δεσπόζουσας θέσης το 2010, επιβάλλοντας πρόστιμα ύψους 2.873.676.433 ευρώ. Τα χρηματικά ποσά που εισπράχθηκαν με τη μορφή προστίμων συνεπάγονται μείωση της χρηματικής συνεισφοράς των κρατών μελών στον προϋπολογισμό της ΕΕ. Το 2010, τα εκτιμώμενα οφέλη για τους καταναλωτές μόνο από τις αποφάσεις σχετικά με τις συμπράξεις που εξέδωσε η Επιτροπή ανήλθαν σε τουλάχιστον 7,2 δισεκατομμύρια ευρώ (και ίσως ακόμα και σε 10,8 δισεκατομμύρια ευρώ). Όσον αφορά τις συγκεντρώσεις, η Επιτροπή εξέδωσε 274 αποφάσεις το 2010, 16 εκ των οποίων κάλεσαν τα μέρη να αλλάξουν με κάποιον τρόπο τα σχέδια συγκεντρώσεων που πρότειναν. Το 2010, τα εκτιμώμενα οφέλη που αντλήθηκαν από τις αποφάσεις σχετικά με τις συγκεντρώσεις που εξέδωσε η Επιτροπή ανήλθαν σε τουλάχιστον 4,2 δισεκατομμύρια ευρώ (και ίσως ακόμα και σε 6,3 δισεκατομμύρια ευρώ). Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αντιμετωπίσει περίπου 4.500 υποθέσεις από τη θέσπιση του κανονισμού συγκεντρώσεων το 1989. Υπό τη συντηρητική παραδοχή ότι μία μέση τιμή συγκέντρωσης αφορά τέσσερα κράτη μέλη, έχει αποφευχθεί η κίνηση 18.000 δικαστικών διαδικασιών σε εθνικό επίπεδο σε διάστημα 20 ετών. Παράλληλα, το 2010, η Επιτροπή εξέδωσε 435 αποφάσεις περί κρατικών ενισχύσεων, πολλές από τις οποίες αποτέλεσαν ζωτική συνιστώσα της απάντησης της ΕΕ στη χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση.

Μετά την επεξεργασία του σχεδίου από το προσωπικό της ΓΔ Δικαιοσύνης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πίεσε προς την κατεύθυνση της ευρύτερης αναγνώρισης των αποφάσεων στην ΕΕ: Τον Δεκέμβριο του 2010, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την κατάργηση της διαδικασίας κήρυξης της εκτελεστότητας (exequatur) – μιας πολύπλοκης και δαπανηρής διαδικασίας αναγνώρισης και εκτέλεσης αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις μεταξύ των κρατών μελών. Η μεταρρύθμιση που προτάθηκε από την Επιτροπή πρόκειται να στηρίξει την ελεύθερη κυκλοφορία των αποφάσεων. Με την κατάργηση της διαδικασίας κήρυξης της εκτελεστότητας, όλες οι αποφάσεις που εκδίδονται σε ένα κράτος μέλος θα αναγνωρίζονται από τα υπόλοιπα κράτη μέλη. Κατά μέσο όρο, το κόστος της διαδικασίας κήρυξης της εκτελεστότητας για μία εταιρεία ή έναν ιδιώτη ανέρχεται περίπου σε 2.000 ευρώ για μία απλή υπόθεση στην ΕΕ, ποσό που κυμαίνεται από τα 1.100 ευρώ στη Βουλγαρία έως τα 3.800 ευρώ στην Ιταλία. Για πιο πολύπλοκες υποθέσεις, το κόστος μπορεί να ανέλθει στα 12.700 ευρώ. Η συγκεκριμένη διαδικασία συνεπάγεται παράλληλα περιττές ενδιάμεσες διαδικασίες, οι οποίες ενδέχεται να διαρκέσουν έως και 12 μήνες. Σήμερα, η συνθήκη της Λισαβόνας επιτρέπει την πλήρη πίστη και πίστωση στις αποφάσεις σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις και από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ.

Στην εσωτερική αγορά, οι διαφορές στους φορολογικούς κανόνες ενδέχεται να θέτουν εμπόδια στην αποδοτική επιχειρηματική δραστηριότητα. Για παράδειγμα, το Συμβούλιο, με βάση προτάσεις που επεξεργάστηκε το προσωπικό της Επιτροπής, εξέδωσε στις 13 Ιουλίου 2010 οδηγία προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι φορολογικές αρχές δέχονται πλέον ηλεκτρονικά τιμολόγια που εκδίδονται σε άλλα κράτη μέλη. Μέχρι σήμερα, οι διαφορές που υπάρχουν στους κανόνες ηλεκτρονικής τιμολόγησης σε εθνικό επίπεδο εμπόδιζαν αυτήν την εξέλιξη. Η Επιτροπή εκτιμά ότι η άρση των εμποδίων στην ηλεκτρονική τιμολόγηση στο πλαίσιο των κανόνων ΦΠΑ μπορεί να αντιστοιχεί σε ετήσια εξοικονόμηση κόστους για τις επιχειρήσεις ύψους έως 18 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Η κύρια δράση του προσωπικού της ΓΔ Εμπορίου είναι η διαπραγμάτευση τόσο πολυμερών όσο και διμερών εμπορικών συμφωνιών με στόχο την παροχή σε ευρωπαϊκές εταιρείες πρόσβασης σε νέες αγορές. Οι εμπορικοί διαπραγματευτές της ΕΕ της Γενικής Διεύθυνσης Εμπορίου πραγματοποιούν περίπου 2.000 επιχειρηματικά ταξίδια ετησίως με στόχο το άνοιγμα αγορών και τη βελτίωση του εγχειριδίου κανόνων που εφαρμόζουν οι επιχειρήσεις στις εμπορικές συναλλαγές. Η ΓΔ Εμπορίου απασχολεί λιγότερο από 750 άτομα στις Βρυξέλλες και στις αντιπροσωπείες της ΕΕ παγκοσμίως. Πρόκειται για περιορισμένο δυναμικό σε σύγκριση με παρόμοια τμήματα εμπορικής πολιτικής στις ΗΠΑ, τον Καναδά ή την Ιαπωνία. Στο πλαίσιο μίας ενιαίας εμπορικής πολιτικής της ΕΕ, ένα κράτος δεν χρειάζεται πλέον να ξεκινήσει 27 διαφορετικές μαραθώνιες διαδικασίες εμπορικών διαπραγματεύσεων, ούτε χρειάζεται να δημιουργήσει 27 διαφορετικές ομάδες διαπραγματευτών οι οποίοι θα είναι αναγκασμένοι να ταξιδεύουν σε 27 διαφορετικές πρωτεύουσες για τη διεξαγωγή συζητήσεων. Συνεπώς, μία ενιαία εμπορική πολιτική της ΕΕ είναι αποτελεσματική και αποδοτική εξασφαλίζοντας πραγματικά καλή σχέση κόστους-ωφέλειας. Στα καθήκοντα του προσωπικού της Επιτροπής στον τομέα του εμπορίου περιλαμβάνεται και η διασφάλιση ότι οι εμπορικοί εταίροι ασκούν θεμιτές πρακτικές τηρώντας τους εμπορικούς κανόνες της ΕΕ και του ΠΟΕ, καθώς και η κίνηση νομικών διαδικασιών εξ ονόματος των επιχειρήσεων της ΕΕ εναντίον τους σε περίπτωση παράβασης των παραπάνω κανόνων. Επιβάλλει παράλληλα πρόσθετους δασμούς σε εισαγωγείς που δεν τηρούν τους κανόνες της αγοράς της ΕΕ. Επιπλέον, η ΓΔ παρέχει πολλές υπηρεσίες σε επιχειρήσεις της ΕΕ προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι αποκομίζουν το μεγαλύτερο δυνατό όφελος από την ενιαία εμπορική πολιτική της ΕΕ, όπως για παράδειγμα μία διαδικτυακή βάση δεδομένων για την πρόσβαση στην αγορά για τους εξαγωγείς της ΕΕ, ένα γραφείο βοήθειας για τους εξαγωγείς από αναπτυσσόμενες χώρες και εξειδικευμένες ομάδες για την πρόσβαση στην αγορά στην ΕΕ και σε κράτη σε ολόκληρο τον κόσμο, οι οποίες εργάζονται για την άρση των αθέμιτων εμπορικών φραγμών που αντιμετωπίζουν οι εταιρείες της ΕΕ.

Οι περισσότεροι από 100 εμπειρογνώμονες ανθρωπιστικής βοήθειας της Επιτροπής είναι «τα μάτια και τα αυτιά» της Ευρώπης σε αυτόν τον τομέα. Σε καταστάσεις κρίσης και καταστροφών, οι εμπειρογνώμονες αυτοί αξιολογούν τις ανθρωπιστικές ανάγκες και ικανοποιούν άμεσες προτεραιότητες – ένα προνόμιο που δεν θα είναι διαθέσιμο σε κάθε κράτος μέλος. Οι εν λόγω εμπειρογνώμονες παρέχουν στην Επιτροπή και τα κράτη μέλη απευθείας και αξιόπιστες πληροφορίες σε τακτά χρονικά διαστήματα σχετικά με τις ανθρωπιστικές ανάγκες (π.χ. μέσω της υποβολής εκθέσεων κατάστασης). Παράλληλα, είναι υπεύθυνοι για τον συντονισμό με τους εταίρους στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας με στόχο την πρόληψη φαινομένων αλληλοεπικάλυψης βοήθειας και την αποφυγή χασμάτων. Επιπλέον, οι εμπειρογνώμονες ανθρωπιστικής βοήθειας της ΕΕ παρακολουθούν την υλοποίηση των χρηματοδοτούμενων από την ΕΕ σχεδίων, γεγονός που τους τοποθετεί στην πρώτη γραμμή του αυστηρού συστήματος ελέγχων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

1 :

Τα δεδομένα που παρουσιάζονται σε αυτή την ενότητα προέρχονται από την εκ των υστέρων αξιολόγηση του ΕΚΤ καθώς και από δεδομένα των κρατών μελών από το 2009 που παρασχέθηκαν σε ετήσιες εκθέσεις εφαρμογής.

2 :

Instytut Badan Strukturnalnych, Assessment of the benefits drawn by EU15 countries as a result of Cohesion Policy Implementation in Poland (Αξιολόγηση των οφελών για τις χώρες της ΕΕ15 ως αποτέλεσμα της εφαρμογής της πολιτικής συνοχής στην Πολωνία) (2009)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website