Navigation path

Left navigation

Additional tools

MEMO/11/364

Bruksela, 31 maja 2011 r.

Zarządzanie gospodarką w UE: duży krok naprzód

Unia Europejska i jej państwa członkowskie podjęły szereg istotnych decyzji, które przełożą się na zwiększoną koordynację gospodarczą i budżetową w całej UE, a w szczególności w strefie euro. W ten sposób skorygowana zostanie nierównowaga istniejąca pomiędzy dwiema częściami unii gospodarczej i walutowej (UGW). Decyzje te zagwarantują, że państwa członkowskie będą ściślej koordynować swoją politykę gospodarczą, co, jak pokazał kryzys, ma zasadnicze znaczenie. W rezultacie uzależnione od siebie gospodarki krajów UE będą mogły szybciej znaleźć drogę wiodącą do osiągnięcia wzrostu gospodarczego i tworzenia nowych miejsc pracy. Jest to istotny krok naprzód.

Nowy system zarządzania gospodarką opiera się na trzech głównych elementach europejskiej odpowiedzi na kryzys:

1. Wzmocnienie wspólnego programu gospodarczego poprzez bardziej pogłębiony nadzór na poziomie UE

  • Uzgodnienie priorytetów gospodarczych dla UE: Strategia „Europa 2020” jest wspólnym unijnym programem gospodarczym. W programie tym określono jasne priorytety i cele na poziomie unijnym i krajowym, których celem jest pobudzenie wzrostu gospodarczego w UE w ciągu następnych dziesięciu lat. Roczna analiza wzrostu gospodarczego określa działania priorytetowe na najbliższe 18 miesięcy, które przekładają się na krajowe cele i środki przystosowane do potrzeb każdego państwa członkowskiego. Pakt euro plus określa dodatkowe zobowiązania dla przystępujących do niego krajów.

  • Pogłębienie nadzoru UE nad polityką gospodarczą i budżetową:
    Komisja proponuje udostępnienie UE nowych narzędzi służących zapobieganiu
    niestabilności finansów publicznych oraz istotnym różnicom pod względem konkurencyjności pomiędzy państwami członkowskimi. System ten przewiduje również sankcje: Na kraje należące do strefy euro, które nie przestrzegają przepisów, mogą zostać nałożone kary pieniężne. Oczekuje się, że Parlament Europejski i Rada osiągną ostateczne porozumienie w sprawie tego pakietu w czerwcu 2011 r.

  • Coroczna dyskusja nad priorytetami gospodarczymi i polityką budżetową: Tzw. „europejski okres oceny” stanowi nowe narzędzie koordynacji służące do monitorowania wypełniania zobowiązań na szczeblu UE. W pierwszym półroczu każdego roku toczone będą dyskusje na temat unijnego programu gospodarczego – w oparciu o przedstawioną w styczniu przez Komisję roczną analizę wzrostu gospodarczego – oraz priorytetów poszczególnych państw członkowskich przedstawianych przez nie wiosną w krajowych programach. Dostosowane do sytuacji każdego kraju zalecenia zostaną przedstawione w czerwcu, co da państwom członkowskim czas na uwzględnienie ich w krajowych budżetach i polityce gospodarczej na następny rok.

2. Utrzymanie stabilności strefy euro.

W 2010 r. UE odpowiedziała na kryzys związany z długiem państwowym, tworząc tymczasowe mechanizmy wsparcia, które w 2013 r. zostaną zastąpione trwałym europejskim mechanizmem stabilności (ESM). Te środki wsparcia pomagają utrzymać stabilność finansową strefy euro. Ich przyznanie jest uwarunkowane wdrożeniem rygorystycznego programu konsolidacji budżetowej i programu reform, a one same są opracowywane w ścisłej współpracy z MFW.

3. Uzdrowienie sektora finansowego.

UE ustanowiła nowe przepisy i powołała nowe agencje w celu jak najwcześniejszego rozwiązywania wszelkich problemów oraz zapewnienia, aby wszystkie podmioty na rynku finansowym były właściwie regulowane i nadzorowane. Podejmowane będą dalsze środki w tym zakresie, obejmujące również bardziej systematyczne i surowe testy warunków skrajnych w odniesieniu do banków, których przeprowadzanie już rozpoczęto. Zdrowy sektor finansowy odgrywa zasadniczą rolę w dostępie przedsiębiorstw i gospodarstw domowych do kredytów.

1. Wzmocnienie wspólnego programu gospodarczego poprzez bardziej pogłębiony nadzór na poziomie UE

Wspólne ramy mają zasadnicze znaczenie dla UE w rozwiązywaniu jej problemów gospodarczych i jej powrocie na drogę większego wzrostu gospodarczego. W przeszłości fakt, że państwa członkowskie nie dysponowały jasnym systemem zarządzania gospodarką, prowadził do zaburzeń równowagi i utraty szans, co zmniejszyło odporność całej UE, kiedy nagle nadszedł kryzys. Aby zagwarantować, że ten okres jest już za nami, Komisja zaproponowała strategię „Europa 2020”, którą Rada Europejska zatwierdziła w czerwcu 2010 r. Strategia ta stanowi połączenie: (1) wspólnego programu gospodarczego z (2) ramami pogłębionego nadzoru unijnego, przy czym (3) elementy te będą uchwalane, a następnie monitorowane w sposób zsynchronizowany.

1.1 Strategia „Europa 2020”, roczna analiza wzrostu gospodarczego, pakt euro plus

Strategia „Europa 2020”*1 jest wspólnym unijnym programem gospodarczym stanowiącym plan wyjścia z kryzysu oraz pobudzenia inteligentnego, zrównoważonego i sprzyjającego włączeniu społecznemu wzrostu gospodarczego w ciągu następnego dziesięciolecia. Strategia ta odnosi się zarówno do problemów krótkoterminowych związanych z kryzysem, jak i do konieczności wdrożenia reform strukturalnych i środków pobudzających wzrost gospodarczy, które są niezbędne, by Europa mogła wyjść z kryzysu, a jej gospodarka stała się bardziej odporna na wstrząsy ekonomiczne, które mogą nastąpić w przyszłości.

Strategia ta opiera się na prostym i skutecznym mechanizmie realizacji, na który składają się cele, konkretne działania priorytetowe i monitorowanie. Obejmuje ona:

  • Pięć celów na 2020 r. Wyznaczono pięć celów na 2020 r., których celem jest katalizowanie wysiłków w obszarach krytycznych dla przyszłości UE, do których należą: zatrudnienie, innowacyjność, klimat/energia, edukacja i włączenie społeczne. Cele te zostały uzgodnione dla UE jako całości oraz uwzględnione przez poszczególne państwa członkowskie w ich celach krajowych.

  • Wskaźnik zatrudnienia osób w wieku od 20 do 64 lat powinien wynosić 75%.

  • Trzy procent PKB UE należy przeznaczać na inwestycje w badania i rozwój.

  • Unia powinna zmniejszyć wytwarzane przez siebie emisje CO2 o 20 %, o tyle samo zwiększyć swoją wydajność energetyczną i zwiększyć do 20 % udział odnawialnych źródeł energii w swoim ogólnym zużyciu energii.

  • Odsetek osób przedwcześnie porzucających naukę należy ograniczyć do poziomu poniżej 10%, a co najmniej 40% osób z młodego pokolenia powinno zdobywać wyższe wykształcenie.

  • Liczbę osób zagrożonych ubóstwem należy zmniejszyć o 20 mln.

  • Siedem inicjatyw przewodnich. W celu osiągnięcia postępu na drodze realizacji celów strategii „Europa 2020” Komisja przedstawiła zestaw siedmiu inicjatyw przewodnich, którymi są: Europejska agenda cyfrową2, Unia innowacji3, Mobilna młodzież4, Europa efektywnie korzystająca z zasobów5, Polityka przemysłowa w erze globalizacji6, Program na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia7 i Europejski program walki z ubóstwem8. Niedawne przyjęcie Aktu o jednolitym rynku9 jest kolejnym przykładem działań Komisji na rzecz realizacji strategii „Europa 2020”.

  • - Dziesięć konkretnych priorytetów na 2011 r. W styczniu 2011 r. Komisja bardziej szczegółowo określiła konkretne kroki w rocznej analizie wzrostu gospodarczego*10, przedstawiając działania do realizacji w ciągu następnych osiemnastu miesięcy.

  • Trzy z tych priorytetów mają na celu zapewnienie stabilności makroekonomicznej: 1. uporządkowanie naszych finansów publicznych; 2. podejmowanie działania w razie znacznych deficytów lub nadwyżek obrotów bieżących oraz 3. zapewnienie stabilności sektora finansowego. Przykład: w 2011 r. wszystkie państwa członkowskie już wdrażają plany konsolidacji budżetowej, określające rygorystyczne poziomy deficytów, które należy osiągnąć w tymże roku, co sprowadzi w uzgodnionym terminie ich deficyty budżetowe poniżej poziomu 3 % PKB.

  • Cztery priorytety wzmacniające reformy strukturalne: 1. wsparcie obywateli w ich powrocie do pracy lub znalezieniu nowego zatrudnienia poprzez zwiększenie atrakcyjności finansowej pracy; 2. – pilna reforma systemów emerytalnych; 3. – dopilnowanie, aby zasiłki dla bezrobotnych stanowiły zachętę do podjęcia pracy oraz 4. – lepsza równowaga pomiędzy elastycznością a bezpieczeństwem zatrudnienia na rynku pracy. Nie oznacza to jednak porzucenia naszego wspólnego europejskiego modelu społecznego. Oznacza to natomiast włączenie do niego tych, którzy są obecnie wykluczeni z rynku pracy.

  • Trzy priorytety nadające tempo środkom pobudzającym wzrost gospodarczy: 1. zniesienie barier, które wciąż utrudniają funkcjonowanie jednolitego rynku; 2. – zwiększone inwestycje w sektory energetyczny i transportowy oraz infrastrukturę informatyczną, częściowo poprzez innowacyjne sposoby finansowania (w tym unijne obligacje służące finansowaniu projektów) oraz 3. – stworzenie efektywnego pod względem kosztów dostępu do energii. Zwiększenie tempa wzrostu pomoże również przyspieszyć konsolidację budżetową oraz wesprze reformy strukturalne.

  • Państwa ze strefy euro przyjęły także uzupełniający plan dodatkowych reform, zwany paktem euro plus*, co stanowi odzwierciedlenie ich pogłębionej wzajemnej zależności. Przystąpiło do niego również sześć krajów spoza strefy euro – Bułgaria, Dania, Litwa, Łotwa, Polska i Rumunia. Pakt ten koncentruje się wokół 4 osi: konkurencyjność, zatrudnienie, długoterminowa stabilność finansów publicznych oraz wzmocnienie stabilności finansowej.

  • Pakt euro plus został zatwierdzony na wiosennym posiedzeniu Rady Europejskiej w dniach 24-25 marca 2011 r. Wszystkie 23 państwa będące sygnatariuszami paktu są zobowiązane do wdrożenia wyszczególnionych w nim reform. Pozostałe cztery państwa członkowskie mają swobodę przystąpienia do paktu.

  • Pakt ten stanowi integralną część nowych ram zarządzania gospodarczego, a podjęte w nim zobowiązania są uwzględnione w krajowych programach reform* danych państw członkowskich.

  • Jeden zintegrowany mechanizm realizacji służący zapewnieniu, aby zobowiązania UE były faktycznie wdrażane w drodze krajowych reform. Państwa członkowskie są zobowiązane do:

  • określenia krajowych celów do osiągnięcia do 2020 r., zobowiązując się do udziału w ogólnych wysiłkach UE. Nastąpiło to już w 2010 roku. Obecnie Komisja monitoruje postępy w realizacji celów.

  • szczegółowego określenia w krajowych programach reform* oraz w programach konwergencji lub programach stabilności* środków, które zamierzają wdrożyć wewnętrznie w celu przestrzegania tego, co ustalono na szczeblu UE. Środki te powinny one uwzględniać zarówno roczną analizę wzrostu gospodarczego, jak i kluczowe obszary ujęte w pakcie euro plus. Te krajowe programy reform oraz programy konwergencji i programy stabilności należy przesłać Komisji.

  • przełożenia tych środków na konkretne działania polityczne, w budżetach i przepisach krajowych poddawanych debacie w parlamentach krajowych.

1.2. Pogłębiony nadzór UE nad polityką gospodarczą i budżetową

W ciągu ostatnich kilku lat UE nie była w stanie zrealizować celów, jakie sama ustaliła dla polityki gospodarczej i budżetowej, częściowo dlatego, że mechanizm nadzoru nie był wystarczająco rygorystyczny. Aby rozwiązać ten problem, Komisja przedstawiła w dniu 29 września 2010 r. sześć wniosków ustawodawczych (zwanych „pakietem sześciu wniosków11). Oczekuje się, że Parlament Europejski i Rada osiągną ostateczne porozumienie w sprawie tego pakietu w czerwcu 2011 r. Pakiet ma trzy główne cele:

- Cel nr 1: Wzmożone działanie zapobiegawcze dzięki wzmocnionemu paktowi stabilności i wzrostu

Państwa członkowskie muszą unikać nadmiernego deficytu publicznego (powyżej 3 % PKB) oraz nadmiernego zadłużenia (powyżej 60 % PKB), tak aby nie stwarzać zagrożenia dla długoterminowej stabilności finansów publicznych. Te zasady są zawarte w Traktatach i szczegółowo określone w pakcie stabilności i wzrostu*.

Osiąga się to zarówno poprzez nadzorowanie budżetów krajowych, jak i nadzorowanie i koordynację polityk gospodarczych (na mocy art. 121 Traktatu). W tym celu każdego roku państwa członkowskie przedstawiają w swoich programach stabilności, względnie programach konwergencji, reformy strukturalne i wysiłki konieczne do osiągnięcia długoterminowej stabilności finansów publicznych.

Nowy system zarządzania gospodarką wprowadza trzy podstawowe zmiany:

  • Większą przejrzystość: państwa członkowskie powinny zapewnić, aby ich ramy budżetowe na wszystkich szczeblach administracyjnych (krajowym, regionalnym i lokalnym) uwzględniały unijne ramy budżetowe; Oznacza to dostosowanie wszystkich elementów – takich jak krajowe systemy rachunkowości publicznej, statystyki i zasady prognozowania – do standardów unijnych, zwiększając jasność i wzajemną presję.

  • Bardziej rygorystyczne zasady: państwa członkowskie borykające się z niestabilnością finansów publicznych będą musiały dokonać znacznych postępów w realizacji średniookresowych celów budżetowych w celu spełnienia kryterium dotyczącego deficytu na poziomie maksymalnie 3 %. Wzrost wydatków musi wiązać się ze średniookresowym tempem wzrostu PKB, tak aby wszelkie dodatkowe dochody prowadziły do zwiększenia oszczędności, a nie do wzrostu wydatków. Oczekuje się szybszej ścieżki dostosowania do średniookresowego celu budżetowego od państw, których zadłużenie przekracza 60 % PKB, państw o silnie rosnącym poziomie długu lub państw, których długoterminowa stabilność finansowa jest zagrożona.

  • Skuteczniejsze egzekwowanie przepisów: W przypadku nieprzestrzegania przez dane państwo członkowskie uzgodnionych zasad Komisja może skierować do niego ostrzeżenie, już na etapie działań zapobiegawczych. W razie utrzymującego się i/lub szczególnie poważnego naruszenia przepisów Komisja przygotuje projekt zalecenia skierowanego do danego państwa członkowskiego w sprawie podjęcia działań naprawczych. Zalecenie zostanie przyjęte przez Radę, chyba że kwalifikowana większość państw członkowskich będzie głosować przeciw (jest to procedura odwróconej kwalifikowanej większości głosów). W odniesieniu do państw członkowskich należących do strefy euro zaleceniu będzie towarzyszył mechanizm egzekwowania (na mocy art. 136 Traktatu) w formie oprocentowanego depozytu w wysokości 0,2 % PKB. Zapobiegawcza część paktu stabilności i wzrostu została dodatkowo wzmocniona dzięki paktowi euro plus. Państwa członkowskie ze strefy euro ( i kilka innych państw) są zobowiązane do uwzględnienia unijnych zasad polityki budżetowej określonych w pakcie stabilności i wzrostu w swoim ustawodawstwie krajowym poprzez wybrany przez siebie krajowy instrument prawny. Musi on być wystarczająco mocny, wiążący i trwały (np. konstytucja lub ustawodawstwo ramowe).

- Cel nr 2: Skuteczniejsze działanie naprawcze dzięki wzmocnionemu paktowi stabilności i wzrostu

Jeżeli państwa członkowskie przekraczają progi określone w Traktatach, uruchomiona zostaje procedura nadmiernego deficytu*. Niemniej aktualna sytuacja budżetowa w prawie wszystkich państwach członkowskich oraz problemy związane z długiem państwowym w niektórych z nich pokazują, że istniejąca procedura nadmiernego deficytu nie była wystarczająco skuteczna. Komisja proponuje zatem wzmocnienie paktu stabilności i wzrostu poprzez skuteczniejsze egzekwowanie przepisów i możliwość nakładania kar pieniężnych na państwa członkowskie (jak przedstawiono to powyżej). Dwie podstawowe zmiany są następujące:

  • Bardziej rygorystyczne zasady: redukcja zadłużenia stanie się jednym z kryteriów w ocenie finansów publicznych. Państwa członkowskie wykazujące zadłużenie przekraczające próg 60 % PKB muszą zmniejszać kwotę, o którą próg zadłużenia został przekroczony, o co najmniej 1/20 rocznie przez okres trzech lat. Jeżeli tego nie zrobią, zostaną objęte procedurą nadmiernego deficytu. ,Przy ocenianiu, czy redukcja zadłużenia przebiega w zadowalającym tempie, należy uwzględnić istotne czynniki, o których mowa we wniosku Komisji.

  • Skuteczniejsze egzekwowanie przepisów: nieoprocentowany depozyt w wysokości 0,2 % PKB będzie wymagany od państwa należącego do strefy euro, które zostaje objęte procedurą nadmiernego deficytu. Komisja opracuje projekt zalecenia w sprawie działań naprawczych, skierowanego do danego państwa członkowskiego. Zalecenie zostanie przyjęte przez Radę, chyba że kwalifikowana większość państw członkowskich będzie głosować przeciw (jest to procedura odwróconej kwalifikowanej większości głosów). W razie nieprzestrzegania pierwotnego zalecenia w sprawie działań naprawczych depozyt (zob. poniżej) zostanie przekształcony w karę pieniężną. Wysokość tej kary wzrośnie w przypadku ponownego nieprzestrzegania zaleceń.

- Cel nr 3: zmniejszenie nierównowagi makroekonomicznej i różnic pod względem konkurencyjności

W ciągu ostatnich dziesięciu lat państwa członkowskie dokonywały odmiennych wyborów ekonomicznych, prowadzących do rosnących różnic pod względem konkurencyjności i poważnych zaburzeń równowagi makroekonomicznej w obrębie UE. Zostanie stworzony nowy mechanizm nadzoru, którego celem będzie wykrywanie i rozwiązywanie tego rodzaju problemów na dużo wcześniejszym etapie. Będzie się on opierał na następujących głównych elementach:

  • Jasny system ostrzegania: tablica wyników zawierająca wskaźniki dotyczące sytuacji gospodarczej w kategoriach zewnętrznych i wewnętrznych (w liczbie ok. 10) służąca wykrywaniu zaburzeń równowagi występujących w różnych obszarach gospodarki. Skład wskaźników może z czasem ulec zmianie. Zostaną określone i ogłoszone odpowiednie wartości progowe. Ocena tych wskaźników nie będzie miała charakteru mechanicznego – Komisja przeprowadzi ją w oparciu szczegółowe przeglądy, programy stabilności i programy konwergencji oraz krajowe programy reform.

  • Bardziej rygorystyczne zasady: na podstawie art. 121 Traktatu zostanie stworzona nowa procedura dotycząca nadmiernego zakłócenia równowagi*. Odpowiada ona procedurze nadmiernego deficytu w odniesieniu do finansów publicznych. Jeżeli Komisja stwierdzi istnienie zaburzeń równowagi makroekonomicznej (lub ryzyko ich zaistnienia), zaproponuje, aby Rada uruchomiła procedurę dotyczącą nadmiernego zakłócenia równowagi oraz zaleciła, by dane państwo (lub państwa) członkowskie przyjęły plan działań naprawczych z jasno określonymi środkami i terminem ich realizacji. Osiągnięte postępy będą poddawane regularnej ocenie.

  • Skuteczniejsze egzekwowanie przepisów: W odniesieniu do państw należących do strefy euro mechanizmy egzekwowania będą przewidywały zarówno kary pieniężne (0,1 % PKB), jak i środki inne niż finansowe w przypadkach, w których zakłócenia równowagi nie zostały zlikwidowane.

1.3. Europejski okres oceny

W przeszłości organy UE oceniały politykę gospodarczą na wiosnę, a ramy budżetowe na jesieni, podczas gdy wdrażanie przez państwa członkowskie zobowiązań podjętych na szczeblu unijnym było poddawane przeglądowi tylko wstecznie. Zasadniczo decyzje w sprawie celów gospodarczych podejmowano, niekoniecznie wiedząc, jak dużo środków finansowych jest do dyspozycji.

Począwszy od chwili obecnej, państwa członkowskie i Komisja będą poddawać jednocześnie pod dyskusję zarówno reformy strukturalne i środki służące pobudzeniu wzrostu gospodarczego, jak i kwestie nadzoru budżetowego. Dyskusje takie będą miały miejsce na szczeblu UE każdego roku od stycznia do czerwca (europejski okres oceny*12 oznacza zatem faktycznie pierwsze półrocze każdego roku). W ten sposób Europa zapewni spójność pomiędzy decyzjami gospodarczymi a ograniczeniami budżetowymi, tak aby zwiększyć ich skuteczność oraz usprawnić realizację na szczeblu krajowym. Dodatkowe zobowiązania podjęte w ramach paktu euro plus będą również w pełni włączone do tego nowego procesu.

Jak będzie to wyglądało w praktyce?

  • Styczeń: wskazówki Komisji. Komisja zainicjuje każdorazowo cykl, przedstawiając roczną analizę wzrostu gospodarczego*13 w styczniu, wraz z jasną oceną sytuacji gospodarczej w UE oraz wskazówkami co do dalszych działań priorytetowych, które należy przeprowadzić zarówno na szczeblu UE, jak i krajowym. Roczna analiza wzrostu gospodarczego obejmować będzie trzy elementy polityki gospodarczej: politykę makroekonomiczną i budżetową, reformy strukturalne oraz środki służące pobudzeniu wzrostu gospodarczego.

  • Marzec: zgoda polityczna Rady Europejskiej. Na wiosennym posiedzeniu Rady Europejskiej dyskutowane będą i ostatecznie przyjmowane propozycje reform gospodarczych i polityki budżetowej w formie odrębnego zbioru konkluzji. Szefowie państw lub rządów wezmą zatem odpowiedzialność za wspólny program gospodarczy i ramy nadzoru budżetowego i zobowiążą się do właściwego ich wdrożenia w swoich krajach.

  • Kwiecień/maj: przedłożenie programów krajowych. Państwa członkowskie przedstawią Komisji i swoim partnerom swoje krajowe programy reform oraz programy stabilności* (w przypadku państw strefy euro) lub konwergencji* (w przypadku państw spoza strefy euro). Krajowe programy reform określają plany państw członkowskich w zakresie reform strukturalnych oraz środków służących pobudzeniu wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, jak również osiągnięciu postępów na drodze do realizacji celów zawartych w strategii „Europa 2020”. Zawierają one również krótkoterminowe zobowiązania poczynione w ramach paktu euro plus w przypadku tych krajów, które do niego przystąpiły. Programy stabilności, względnie programy konwergencji, zawierają natomiast krajowe plany służące zapewnieniu solidnych i zrównoważonych finansów publicznych. Zsynchronizowanie przygotowywania tych dwóch programów usprawni procesy, a także będzie odzwierciedlać związek między reformami strukturalnymi a solidnymi finansami publicznymi.

  • Czerwiec: zalecenia Komisji. Po przeprowadzeniu należytej oceny sprawozdań krajowych Komisja przedstawi Radzie w czerwcu projekt zaleceń zróżnicowanych dla każdego kraju, wskazując postępy i niedociągnięcia każdego państwa członkowskiego w realizacji uzgodnionych działań. W czerwcu Rada Europejska podda te zalecenia pod dyskusję, a następnie ich przyjęcia dokona Rada UE. Państwa członkowskie uwzględnią wskazówki Rady przy opracowywaniu swoich budżetów na kolejny rok. Projekty budżetów będą również w przyszłości przedkładane przez rządy parlamentom krajowym w drugim półroczu, gdyż parlamenty te będą nadal w pełni korzystać ze swoich praw decydowania o budżecie. Innymi słowy, nowe ramy w żaden sposób nie ograniczają suwerenności parlamentów krajowych.

Figures and graphics available in PDF and WORD PROCESSED

2. Utrzymanie stabilności strefy euro

Kryzys gospodarczy wywarł olbrzymią presję na finanse publiczne, zwiększając poziomy deficytu i długu publicznego we wszystkich państwach członkowskich. Trzy państwa członkowskie spoza strefy euro otrzymały pomoc finansową ze strony UE (za pośrednictwem mechanizmu wsparcia bilansu płatniczego), MFW i Banku Światowego, zobowiązując się w zamian do wdrożenia programów konsolidacji budżetowej i reform strukturalnych. Pierwszy taki program uzgodniono z Węgrami, które między październikiem 2008 r. a listopadem 2010 r. otrzymały kolejne transze pomocy w łącznej kwocie 5,5 mld EUR. W styczniu 2009 r. zatwierdzono program reform dla Łotwy, która otrzymała pomoc finansową o wartości 7,5 mld EUR. Trzeci program pomocy w kwocie 5 mld EUR uzgodniono w maju 2009 r. z Rumunią. W chwili obecnej nadal realizowane są programy rumuński i łotewski.

Począwszy od 2010 r. sytuacja w zakresie długu państwowego stała się poważnym problemem, przy czym niektóre państwa członkowskie należące do strefy euro straciły faktycznie możliwość rynkowego refinansowania długu państwowego na przystępnych warunkach.

W celu zagwarantowania stabilności strefy euro jako całości oraz indywidualnego wsparcia państw członkowskich będących w trudnościach finansowych i/lub znajdujących się pod poważną presją rynkową, wprowadzono tymczasowe mechanizmy stanowiące ostateczną formę ochrony. Osiągnięto również porozumienie co do stałego mechanizmu, który ma zostać wprowadzony w życie od dnia 1 lipca 2013 r.

Wsparcie finansowe może zostać udzielone państwom ze strefy euro, które zwrócą się o taką pomoc, a jej udzielenie będzie obwarowane surowymi warunkami odzwierciedlonymi w programie dostosowań gospodarczych negocjowanym przez Komisję i Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) w porozumieniu z Europejskim Bankiem Centralnym (EBC). Dzięki takim mechanizmom UE jest zdolna do działania w obronie euro, nawet w razie zaistnienia najbardziej skrajnego scenariusza. Są one jasnym odzwierciedleniem wspólnego interesu i ducha solidarności w strefie euro, jak również indywidualnej odpowiedzialności każdego państwa członkowskiego przed swoimi partnerami.

- Mechanizm pożyczek dwustronnych (dla Grecji). Ten doraźny mechanizm został stworzony w dniu 2 maja 2010 r. w obliczu bezpośredniego zagrożenia niewypłacalnością Grecji. Państwa członkowskie ze strefy euro zgodziły się udzielić Grecji, wspólnie z MFW, pomocy finansowej w wysokości 110 mld euro w formie pożyczek dwustronnych o specjalnych stopach oprocentowania, na okres trzech lat. Pożyczki te były uzależnione od wprowadzenia rygorystycznego programu konsolidacji budżetowej oraz uzgodnione z Komisją, EBC i MFW. Komisja monitoruje postępy za pomocą kwartalnych misji kontrolnych i sprawozdań kierowanych do ministrów finansów.

Porozumienie z dnia 11 marca 2011 r. służy ujednoliceniu terminów zapadalności zarówno przyszłych, jak i już wypłaconych transz pożyczek udzielonych Grecji z pożyczkami udzielonymi Irlandii (średnio 7,5 roku). Ponadto zdecydowano zmniejszyć o 100 punktów bazowych oprocentowanie przyszłych i już wypłaconych transz pożyczki dla Grecji.

- Mechanizmy tymczasowe dysponują wolumenem 500 mld euro (2010-2013). W obliczu utrzymującej się presji na rynkach długu państwowego państwa członkowskie ze strefy euro i Komisja podjęły w dniu 10 maja 2010 r. decyzję o ustanowieniu dwóch finansowych mechanizmów ochronnych o charakterze tymczasowym, o wolumenie maksymalnie 500 mld euro, celem ewentualnego wsparcia każdego innego państwa ze strefy euro, które będzie potrzebowało pomocy finansowej. Są to europejski mechanizm stabilizacji finansowej* (EFSM), posiadający gwarancję z budżetu Wspólnoty w wysokości maksymalnie 60 mld euro, oraz Europejski Instrument Stabilności Finansowej* (EFSF) – międzyrządowy organ udzielający gwarancji w wysokości maksymalnie 440 mld euro ze strony państw członkowskich należących do strefy euro. MFW podjął decyzję o uzupełnieniu tych mechanizmów potencjalnym wsparciem finansowym przeznaczonym dla państw ze strefy euro wynoszącym do 250 mld euro.

W listopadzie 2010 r. Irlandia zwróciła się o udzielenie pomocy w wysokości 85 mld euro przy wykorzystaniu tych nowo wprowadzonych mechanizmów w następstwie gwałtownego pogorszenia sytuacji budżetowej kraju związanego z nadzwyczajnymi problemami w sektorze bankowym, które nałożyły się na skutki recesji. Przy udziale Komisji, MFW i EBC wynegocjowano odpowiedni program naprawczy. Zjednoczone Królestwo, Dania i Szwecja zdecydowały się wesprzeć ten mechanizm pomocy pożyczkami dwustronnymi14.

W świetle doświadczeń Irlandii oraz w celu sprostania innym wnioskom o pomoc, jakie mogą się pojawić do 2013 r., w dniach 24-25 marca 2011 r. Rada Europejska wprowadziła dalsze usprawnienia zasadniczych elementów wspomnianych mechanizmów tymczasowych. Oprocentowanie pożyczek w ramach EFSF (a następnie pożyczek EFSM) zostało zmniejszone, by lepiej uwzględnić zdolność obsługi zadłużenia objętych pomocą państw, pozostając równocześnie powyżej kosztów finansowania instrumentu, zgodnie z zasadami MFW. Zakres działania Europejskiego Instrumentu Stabilności Finansowej stał się również bardziej elastyczny: w kontekście obwarowanego rygorystycznymi warunkami programu może on w wyjątkowych przypadkach interweniować na rynku pierwotnym (np. kupując nowo wyemitowane obligacje państwowe). Poza tym ustalona na 440 mld euro zdolność kredytowa EFSF stanie się w pełni efektywna, zgodnie z zaleceniami Komisji. Odpowiednie zmiany ram prawnych funkcjonowania EFSF zostaną przygotowane tak, aby procedury w parlamentach krajowych mogły zostać zakończone przed końcem czerwca 2011 r., przy pełnym poszanowaniu krajowych wymogów konstytucyjnych.

W maju 2011 r. pomoc finansową w wysokości 78 mld euro udzielono Portugalii, aby umożliwić rozwiązanie jej problemów finansowych. Dwie trzecie tej pomocy będzie pochodzić ze źródeł unijnych: 26 mld euro z Europejskiego Instrumentu Stabilności Finansowej i kolejne 26 mld euro z europejskiego mechanizmu stabilizacji finansowej, a pozostałe 26 mld euro zapewni MFW. Pomoc ta będzie wypłacana w ciągu trzech lat, w zależności od wyników kwartalnych ocen wdrażania przez Portugalię uzgodnionego programu przewidującego ambitne dostosowania budżetowe, szereg reform na rzecz pobudzenia wzrostu i konkurencyjności oraz środki służące wzmocnieniu stabilności sektora finansowego.

- Europejski mechanizm stabilności* (od dnia 1 lipca 2013 r.) Jesienią ubiegłego roku państwa członkowskie ze strefy euro zdecydowały wprowadzić stały mechanizm, uwzględniony w Traktacie, jako odpowiedź strukturalną na każdą następną prośbę o pomoc finansową, jaka może się pojawić po roku 2013.

Europejski mechanizm stabilności (ESM)15 zapewni stałe rozwiązanie ramowe na wypadek sytuacji kryzysowej oraz przejmie zadania dwóch dotychczasowych mechanizmów – EFSF i EFSM – jeśli chodzi o udzielanie zewnętrznej pomocy finansowej państwom członkowskim ze strefy euro począwszy od dnia 1 lipca 2013 r. Dostęp do pomocy finansowej przez niego oferowanej będzie uzależniony od spełnienia rygorystycznych warunków w ramach programu dostosowań makroekonomicznych i surowej analizy zdolności obsługi zadłużenia publicznego, przeprowadzanej przez Komisję wspólnie z MFW i EBC. Państwo członkowskie korzystające z pomocy będzie musiało zadbać o stosowne włączenie sektora prywatnego, w zależności od konkretnych okoliczności oraz w sposób całkowicie zgodny z praktykami MFW. Państwa spoza strefy euro mogą w sposób doraźny zdecydować o przystąpieniu do działań prowadzonych w ramach ESM (tak jak obecnie w przypadku Irlandii).

Szczegółowe zasady funkcjonowania ESM, włącznie z zarządzaniem nim, strukturą kapitałową i strukturą dokonywanych inwestycji, siedzibą, instrumentami i udziałem MFW, zostały uzgodnione na szczycie państw Eurogrupy w dniu 11 marca i potwierdzone przez Radę Europejską w dniach 24-25 marca tego roku. Będzie on dysponował efektywną zdolnością kredytową w wysokości 500 mld euro (przy łącznym subskrybowanym kapitale w wysokości 700 mld euro, z czego 80 mld euro w formie kapitału wpłaconego i 620 mld euro w formie zadeklarowanego kapitału na żądanie i gwarancji państw członkowskich ze strefy euro).

Ustanowienie ESM wymaga zmiany Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (art. 136). Po wydaniu pozytywnych opinii przez Komisję i Parlament Europejski, Rada Europejska przyjęła tę zmianę w lutym i marcu 2011 r., otwierając drogę procedurom ratyfikacji w państwach członkowskich.

3. Uzdrowienie sektora finansowego

Od chwili wybuchu kryzysu finansowego w 2008 r. działania UE skupiały się na likwidowaniu luk w regulacjach dotyczących sektora finansowego oraz wzmacnianiu nadzoru nad tym sektorem, w celu zwiększenia stabilności, przejrzystości i zaufania.

  • Nowa, wzmocniona struktura nadzoru finansowego wyłoniła się w styczniu 2011 r., kiedy to rozpoczęła działalność Europejska Rada ds. Ryzyka Systemowego (ESRB), która ma zagwarantować odpowiednio wczesne wykrywanie zagrożeń o charakterze makroekonomicznym. Jej uzupełnienie stanowią trzy sektorowe europejskie organy nadzoru: Europejski Organ Nadzoru Bankowego (EBA, z siedzibą w Londynie), Europejski Organ Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA, z siedzibą we Frankfurcie) oraz Europejski Organ Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA, z siedzibą w Paryżu)16.

  • Trwają prace nad bardziej rygorystycznymi przepisami dotyczącymi wymogów kapitałowych dla banków, firm inwestycyjnych i zakładów ubezpieczeń: są to: czwarty przegląd dyrektywy w sprawie wymogów kapitałowych dla banków i firm inwestycyjnych oraz dyrektywa Solvency II dla zakładów ubezpieczeń (wchodzi w życie w 2013 r.). Lepsze zarządzanie ryzykiem w instytucjach finansowych zostanie ułatwione dzięki istniejącym i nowym zasadom dotyczącym wynagrodzeń i premii w instytucjach finansowych oraz ograniczeniu zachęt do podejmowania ryzyka krótkoterminowego, Wdrażane jest podejście globalne, które ma zagwarantować, że wszystkie rynki finansowe oraz działające na nich podmioty i oferowane na nich produkty będą objęte odpowiednimi regulacjami i skutecznym nadzorem17. Podjęto już działania w celu stworzenia ram prawnych dla funduszy hedgingowych i funduszy private equity oraz niektórych przepisów dla agencji ratingowych, ale prace te należy kontynuować. Negocjowanych jest obecnie lub będzie dyskutowanych w najbliższej przyszłości18 więcej inicjatyw, w tym dotyczących instrumentów pochodnych, krótkiej sprzedaży, rynków finansowych i nadużyć na rynku. Komisja jest zobowiązana do opracowania wszelkich niezbędnych wniosków ustawodawczych w celu wdrożenia do końca lata 2011 r. zobowiązań grupy G20 podjętych na szczytach w Londynie, Pittsburgu i Waszyngtonie.

  • Istotne znaczenie ma również przezwyciężenie charakteryzującej obecną sytuację pokusy nadużycia, w której banki de facto liczą na to, że jeśli znajdą się poważnych tarapatach, to zostaną uratowane przez rządy. Dlatego też Komisja zaproponuje w nadchodzących miesiącach obszerne ramy postępowania naprawczego w odniesieniu do bankrutujących banków, tak by zapewnić możliwość dokonywania uporządkowanej naprawy i likwidacji banków, bez przerzucania kosztów na podatników.

Jednocześnie trwają prace nad zapewnieniem ogólnej zdolności funkcjonowania sektora bankowego i wyjściem z kryzysu.

  • Testy warunków skrajnych w odniesieniu do banków stanowią jedno z narzędzi nadzoru stosowanych na poziomie UE w celu wykrycia potencjalnych słabości oraz zapobieżenia upadłościom poszczególnych banków bądź załamaniu całego systemu. Konkretnie oznacza to, że testy oceniają ogólną odporność unijnego sektora bankowego i wypłacalności poszczególnych banków w razie ewentualnego zaistnienia niekorzystnych zdarzeń. Tymi pracami kieruje Europejski Urząd Nadzoru Bankowego. Inne zainteresowane strony to EBC, Komisja i krajowe organy nadzoru odpowiedzialne za przeprowadzenie testów na poziomie krajowym.

  • Od 2008 r. przeprowadzono dwie tury takich testów. Europejski Urząd Nadzoru Bankowego rozpoczął w marcu nową turę testów na znacznej próbie banków unijnych. Przeprowadzony zostanie skrupulatny przegląd wzajemny i kontrola jakości, a wyniki testów będą opublikowane w połowie czerwca 2011 r. Należy zapewnić pełną przejrzystość w zakresie ryzyka podejmowanego przez banki. Każdy bank, który podczas testów zostanie zidentyfikowany jako zagrożony oraz ewentualnie niedokapitalizowany, będzie musiał podjąć stosowne działania. Państwa członkowskie opublikują, jeszcze przed publikacją wyników najnowszych testów, konkretne plany naprawcze zmierzające do restrukturyzacji zagrożonych instytucji, zawierające możliwe rozwiązania rynkowe, takie jak bezpośrednie finansowanie rynkowe lub sprzedaż aktywów, ale również solidne ramy dla dokapitalizowania pojedynczych instytucji oraz, jeśli to konieczne, przyspieszenie tempa restrukturyzacji poszczególnych banków zgodnie z unijnymi zasadami dotyczącymi pomocy państwa. Scenariusze warunków skrajnych, opracowane przez Europejski Urząd Nadzoru Bankowego w ścisłej współpracy z EBC, Europejską Radą ds. Ryzyka Systemowego i Komisją, są rygorystyczne i uwzględniają wyrażane na rynkach finansowych zastrzeżenia co do poziomu surowości i zakresu tych testów. Jeśli chodzi o ryzyko związane z długiem państwowym, warunki skrajne stosowane są w odniesieniu do bankowych portfeli handlowych.

  • Ponadto Europejski Urząd Nadzoru Bankowego prowadzi niezależnie przegląd struktur finansowania banków oraz płynności ich portfeli aktywów.

GLOSARIUSZ: OBJAŚNIENIE NAJWAŻNIEJSZYCH TERMINÓW Z ZAKRESU ZARZĄDZANIA GOSPODARKĄ W UE

Roczna analiza wzrostu gospodarczego – przedstawiana przez Komisję na początku każdego roku, określa dla całej UE priorytety gospodarcze na kolejnych dwanaście miesięcy, których realizacja ma służyć pobudzeniu wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. Roczna analiza wzrostu gospodarczego stanowi dla Rady Europejskiej punkt wyjścia dla przygotowywanych przez nią na wiosennym szczycie wytycznych, których treść jest następnie uwzględniana w krajowych programach przedstawianych w kwietniu i maju. Stanowi ona również początek europejskiego okresu oceny.

Pakt euro plus jest programem uzupełniającym roczną analizę wzrostu gospodarczego, określającym dodatkowe reformy, do których wdrożenia zobowiązały się państwa członkowskie ze strefy euro, a do którego inne państwa członkowskie mogą dobrowolnie przystąpić (Bułgaria, Dania, Łotwa, Litwa, Polska i Rumunia podjęły już taką decyzję). Pakt ten, przyjęty w marcu 2011 r., koncentruje się na kwestiach konkurencyjności, zatrudnienia, długoterminowej stabilności finansów publicznych i wzmocnienia stabilności finansowej.

Strategia „Europa 2020” jest wspólnym unijnym programem gospodarczym: jest to strategia reform obejmująca dziesięć lat, której celem jest ożywienie gospodarki i tworzenie nowych miejsc pracy, przy jednoczesnych działaniach na rzecz włączenia społecznego i walki ze zmianą klimatu. Przyjęta w marcu 2010 r. strategia określa pięć dźwigni wzrostu i pięć celów, które należy osiągnąć do 2020 r. w obszarach takich jak zatrudnienie, badania i innowacje, energia, edukacja i ograniczanie ubóstwa.

Europejski Instrument Stabilności Finansowej (EFSF) – utworzony w maju 2010 r. jest międzyrządowym organem zdolnym udzielać pożyczek w wysokości do 440 mld euro krajom należącym do strefy euro potrzebującym wsparcia finansowego. Państwa członkowskie należące do strefy euro same dostarczają gwarancji kredytowych. Europejski Instrument Stabilności Finansowej zostanie od dnia 1 lipca 2013 r. zastąpiony europejskim mechanizmem stabilności (ESM).

Europejski mechanizm stabilizacji finansowej (EFSM), utworzony również w maju 2010 r., jest w stanie oferować pożyczki w wysokości do 60 mld euro państwom członkowskim potrzebującym wsparcia finansowego. EFSM posiada gwarancję z budżetu unijnego, bez faktycznej konieczności dokonywania płatności z budżetu. Europejski mechanizm stabilizacji finansowej zostanie od dnia 1 lipca 2013 r. zastąpiony europejskim mechanizmem stabilności.

Europejski mechanizm stabilności (ESM) stanowi stałe rozwiązanie ramowe na wypadek sytuacji kryzysowej, którym Unia będzie dysponować od dnia 1 lipca 2013 r. Zastąpi on EFSM i EFSF w roli instrumentu, za pośrednictwem którego pomoc finansowa będzie udzielana potrzebującym państwom członkowskim. Pomoc finansowa będzie uzależniona od spełnienia rygorystycznych warunków dotyczących polityki w ramach programu dostosowań makroekonomicznych. Szczegółowe zasady funkcjonowania ESM zostały zatwierdzone przez Radę Europejską w marcu tego roku. Będzie on dysponował efektywną zdolnością kredytową w wysokości 500 mld euro. W celu powołania ESM wprowadzona zostanie zmiana w art. 136 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Europejski okres oceny – począwszy od 2011 r., w pierwszym półroczu każdego roku będzie miał miejsce cykl intensywnej koordynacji polityki pomiędzy instytucjami unijnymi a wszystkimi państwami członkowskimi, w zakresie zarówno programu gospodarczego, jak i nadzoru budżetowego. Jest to kluczowy element wzmocnionego zarządzania gospodarką. Europejski okres oceny rozpoczyna się w styczniu, wraz z przedstawieniem przez Komisję rocznej analizy wzrostu gospodarczego, która określa priorytety dla UE, jeśli chodzi o reformy gospodarcze i konsolidację budżetową. Priorytety te są poddawane pod dyskusję i zatwierdzane na marcowym posiedzeniu Rady Europejskiej. W kwietniu państwa członkowskie przedstawiają Komisji i partnerom swoje krajowe programy reform oraz swoje programy stabilności bądź programy konwergencji. Komisja wydaje następnie zalecenia odnoszące się do tych programów, które są zatwierdzane na czerwcowym posiedzeniu Rady Europejskiej i formalnie przyjmowane przez Radę w lipcu. Państwa członkowskie uwzględniają te zalecenia przy opracowywaniu swoich budżetów, które zasadniczo są dyskutowane w parlamentach krajowych w drugim półroczu –tym samym zapewniając po raz pierwszy europejski wymiar tego procesu.

Procedura nadmiernego deficytu – państwa członkowskie muszą unikać nadmiernego deficytu publicznego (powyżej 3 % PKB) oraz nadmiernego zadłużenia (powyżej 60 % PKB). Komisja zaproponowała zaostrzenie istniejącej procedury nadmiernego deficytu, która ma zapobiegać przekraczaniu powyższych wartości progowych przez rządy poszczególnych państw członkowskich. Jeżeli którekolwiek państwo członkowskie przekracza te progi, Rada, na podstawie zalecenia Komisji, uruchamia procedurę nadmiernego deficytu. Od państwa należącego do strefy euro, które zostaje objęte procedurą nadmiernego deficytu, wymagane będzie złożenie nieoprocentowanego depozytu w wysokości 0,2 % PKB, jak również podjęcie działań naprawczych zgodnie z zaleceniem Rady. W razie nieprzestrzegania przez dane państwo zalecenia depozyt zostanie przekształcony w karę pieniężną.

Procedura dotycząca nadmiernego zakłócenia równowagi – kluczowym elementem nowego zarządzania gospodarką w UE jest kładzenie nacisku na śledzenie i korygowanie zaburzeń równowagi makroekonomicznej i różnic pod względem konkurencyjności, w szczególności w strefie euro. Stosowanie tablicy wyników, zawierającej ok. 10 wskaźników, pozwoli wykrywać zaburzenia równowagi występujące w różnych obszarach gospodarki. Na zalecenie Komisji Rada może uruchomić procedurę dotyczącą nadmiernego zakłócenia równowagi przeciwko państwu członkowskiemu, w którym zaburzenia równowagi istnieją lub mogą zaistnieć. W przypadku krajów należących do strefy euro niedokonanie korekty zaburzeń równowagi zgodnie z przyjętym planem działania i w wyznaczonym terminie może doprowadzić do nałożenia kar pieniężnych w wysokości 0,1 % PKB.

Krajowe programy reform (KPR) – Po marcowym posiedzeniu Rady Europejskiej wszystkie państwa członkowskie przedstawiają Komisji w kwietniu lub maju swoje krajowe programy reform. Przedstawiane są w nich reformy gospodarcze i środki pobudzające wzrost gospodarczy, jakie należy podjąć w nadchodzącym roku i później w celu przybliżenia danego państwa członkowskiego do osiągnięcia celów, które zobowiązało się ono zrealizować w ramach strategii „Europa 2020”. Państwa członkowskie przedstawiają swoje krajowe programy reform wraz ze swoimi programami stabilności bądź konwergencji (które koncentrują się na konsolidacji budżetowej). Komisja opiera swoje zalecenia dla poszczególnych krajów na obu tych programach.

Programy stabilności i programy konwergencji – w tygodniach następujących po marcowym posiedzeniu Rady Europejskiej państwa członkowskie przedstawiają Komisji swoje plany dotyczące zapewnienia solidnych finansów publicznych oraz długoterminowej ich stabilności. W odniesieniu do krajów należących do strefy euro plany te nazywa się programami stabilności, w przypadku pozostałych krajów są to programy konwergencji. Komisja ocenia te programy wraz z krajowymi programami reform w kwietniu i maju. Jej zalecenia zostają zatwierdzone podczas czerwcowego posiedzenia Rady Europejskiej i formalnie przyjęte przez Radę wkrótce potem.

Pakt stabilności i wzrostu – są to ramy, dzięki którym UE zapewnia długoterminową stabilność finansów publicznych wszystkich swoich 27 państw członkowskich, szczególnie zaś państw strefy euro. Dzięki reformom w zakresie zarządzania gospodarką w UE, które zostaną formalnie przyjęte w czerwcu 2011 r., pakt ten zyska na precyzji, sile i skuteczności, i to zarówno w jego części zapobiegawczej, jak i naprawczej. Kryteria długu publicznego i deficytu publicznego po raz pierwszy zyskają tę samą wagę. Państwa członkowskie będą musiały dokonać znaczących postępów w realizacji średnioterminowych celów budżetowych, a wzrost wydatków będzie musiał być dostosowany do wzrostu PKB. Komisja będzie zalecać nałożenie kar pieniężnych w wysokości 0,2 % PKB w odniesieniu do tych krajów strefy euro, które nie podejmą działań naprawczych w celu osiągnięcia tych celów w uzgodnionym terminie. Kary te staną się skuteczne, chyba że kwalifikowana większość państw członkowskich będzie głosować przeciw.

1 :

* Wszystkie terminy opatrzone gwiazdką wyjaśniono w glosariuszu załączonym do niniejszego komunikatu prasowego.

Zob. IP/10/225

2 :

Zob. IP/10/581, MEMO/10/199 i MEMO/10/200

3 :

Zob. IP/10/1288 i MEMO/10/473

4 :

Zob. IP/10/1124 i MEMO/10/408

5 :

Zob. IP/11/63 i MEMO/11/43

6 :

Zob. IP/10/1434, MEMO/10/532 i MEMO/10/533

7 :

Zob. IP/10/1541 i MEMO/10/602

8 :

Zob. IP/10/1729 i MEMO/10/687

9 :

Zob. IP/10/1390, IP/11/469 i MEMO/11/239

10 :

Zob. IP/11/22 i MEMO/11/11

11 :

Zob. IP/10/1199, MEMO/10/455, MEMO/10/454 i MEMO/10/456

12 :

Zob. IP/11/22 i MEMO/11/14

13 :

Zob. MEMO/11/11

14 :

Zob. IP/10/1768

15 :

Zob. MEMO/10/636

16 :

Zob. MEMO/10/434

17 :

Zob. IP/10/1353, MEMO/10/506 i MEMO/10/660

18 :

Zob. MEMO/11/6


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website