Navigation path

Left navigation

Additional tools

MEMO/11/235

Bρυξέλλες, 12 Aπριλίου 2011

Διατάραξη πτήσεων λόγω της ηφαιστειακής τέφρας: ένα χρόνο μετά και ετοιμότητα αντιμετώπισης κρίσεων

Ένα έτος μετά την έκρηξη του ηφαιστείου Eyjafjallajökull, τον Απρίλιο του 2010, έχει ληφθεί εκτεταμένη σειρά επακόλουθων μέτρων – όπως είχαν συμφωνήσει οι υπουργοί στο Συμβούλιο Μεταφορών της 4ης Μαΐου 2010 με βάση τις προτάσεις της Επιτροπής – σε διεθνές, ενωσιακό και εθνικό επίπεδο, ώστε να βελτιωθεί η ετοιμότητα αντιμετώπισης κρίσεων στις αερομεταφορές, ιδίως εξαιτίας ηφαιστειακής τέφρας. Tα μέχρι τώρα αποτελέσματα απαριθμούνται κατωτέρω, η εργασία όμως συνεχίζεται. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο Eurocontrol και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφαλείας της Αεροπορίας θα συμμετάσχουν στις 13 και 14 Aπριλίου στην άσκηση προσομοίωσης της ΔΟΠΑ (Διεθνής Οργάνωση Πολιτικής Αεροπορίας) για τη δοκιμή της αποτελεσματικότητας των αλλαγών που έχουν επέλθει στο σχέδιο έκτακτης ανάγκης και τις διαδικασίες της ΔΟΠΑ για την ηφαιστειακή τέφρα στην Ευρώπη. Η Επιτροπή, βασιζόμενη στα αποτελέσματα της προσομοίωσης και στην αξιολόγηση της μέχρι τώρα σημειωθείσας προόδου, θα δώσει και πάλι αναφορά στο Συμβούλιο Υπουργών τον Ιούνιο.

Ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Siim Kallas, αρμόδιος για τις μεταφορές, δήλωσε: «Οι εργώδεις προσπάθειες τους τελευταίους δώδεκα μήνες απέδωσαν καρπούς σε επίπεδο βελτίωσης του σχεδιασμού και των συστημάτων αντιμετώπισης κρίσεων. Η εργασία όμως συνεχίζεται. Οι οφειλόμενες στα ηφαίστεια και άλλες αιτίες κρίσιμες καταστάσεις στις αερομεταφορές είναι από τη φύση τους απρόβλεπτες και διαφορετικές μεταξύ τους. Δεν μπορούμε ποτέ να εξαλείψουμε τελείως τον κίνδυνο, αλλά μπορούμε με μεγάλες προσπάθειες να αποκτήσουμε ισχυρά συστήματα για να αντιμετωπίζουμε καταστροφές. Έχουν επέλθει μείζονος σημασίας βελτιώσεις στις διεθνείς οδηγίες για την ηφαιστειακή τέφρα και έχει σημειωθεί πολύ αξιόλογη πρόοδος στην ταχεία διεκπεραίωση εφαρμογής του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού, ενώ έχει επιτελεσθεί εντατική εργασία για την παροχή, στις αεροπορικές εταιρείες, διαφανών πληροφοριών σχετικά με τα ανώτατα όρια τέφρας. Από την άσκηση προσομοίωσης αυτόν τον μήνα θα προκύψει περισσότερη ανάδραση για το έργο που χρειάζεται ακόμη να συντελεσθεί. Στη βάση αυτή και με λεπτομερή ανάλυση της προόδου που έχει σημειωθεί, η Επιτροπή θα δώσει αναφορά στο Συμβούλιο Υπουργών Μεταφορών τον Ιούνιο και, αν χρειασθεί, θα διατυπώσει συστάσεις για περαιτέρω μέτρα.»

Οι κυριότερες εξελίξεις από τον Απρίλιο του 2011 και μετά:

Αναθεωρημένο σχέδιο έκτακτης ανάγκης για την Ευρώπη (ΔΟΠΑ)

Ως επακόλουθο της κρίσης εξαιτίας της ηφαιστειακής τέφρας, χρειάσθηκε συντονισμένη δράση στην Ευρώπη για να αναθεωρηθούν κατεπειγόντως οι ισχύουσες διεθνείς διαδικασίες σε περίπτωση ηφαιστειακής δραστηριότητας (οδηγίες της ΔΟΠΑ για την Ευρώπη). Οι ισχύουσες οδηγίες της ΔΟΠΑ αποδείχθηκαν ακατάλληλες κατά την εκδηλωθείσα κρίση επειδή βασίζονταν σε μια πολύ αυστηρή αρχή πρόληψης.

Τον Δεκέμβριο του 2010, η ΔΟΠΑ περάτωσε την αναθεώρηση του «σχεδίου έκτακτης ανάγκης για την ηφαιστειακή τέφρα» για την Ευρώπη, το οποίο περιλαμβάνει τυποποιημένες οδηγίες για την ειδοποίηση αεροσκαφών σε περίπτωση έκρηξης ηφαιστείου, και τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούνται, όπως και τις περιπτώσεις ενδεχόμενου κλεισίματος του εναερίου χώρου.

Αυτό το καθοδηγητικό υλικό, το οποίο αντικατοπτρίζει την προσέγγιση που υιοθέτησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το Σαββατοκύριακο της 17ης και 18ης Απριλίου 2010 βασιζόμενη στην εμπειρία με το ηφαίστειο Eyjafjallajökull, κάνει πλέον διάκριση μεταξύ τριών βαθμών στην κλίμακα της μόλυνσης από ηφαιστειακή τέφρα, η οποία θα χρησιμοποιείται επιχειρησιακά στην Ευρώπη σε περίπτωση και άλλων εκρήξεων ηφαιστείων.

Στις 13 και 14 Aπριλίου 2011 θα πραγματοποιηθεί υπό την αιγίδα της ΔΟΠΑ άσκηση προσομοίωσης ηφαιστειακής έκρηξης με σκοπό να δοκιμασθεί και ελεγχθεί η αποτελεσματικότητα του νέου σχεδίου έκτακτης ανάγκης.

Παράλληλα, τον Ιούνιο του 2010, η ΔΟΠΑ συγκρότησε στους κόλπους της Διεθνή Ειδική Ομάδα για την Ηφαιστειακή Τέφρα, με αποστολή αφενός να επανεξετάσει όλα τα στοιχεία που συνδέονται με καθοδηγητικό υλικό για τις ηφαιστειακές εκρήξεις, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης παγκόσμιου πλαισίου διαχείρισης των κινδύνων σε θέματα ασφάλειας, και αφετέρου να καταστήσει δυνατό τον στερεότυπο προσδιορισμό των επιπέδων ασφάλειας πτήσεων σε εναέριο χώρο που έχει μολυνθεί από τέφρα. Η Ομάδα συντάσσει καθοδηγητικό υλικό για διαχείριση των πτητικών δραστηριοτήτων και εκπονεί διαδικασίες για τις κρατικές αεροπορικές αρχές. Τα αποτελέσματα αναμένεται να παρουσιασθούν τον Ιούνιο του 2011.

Επίσπευση της ενοποίησης της Ευρωπαϊκής Διαχείρισης της Εναέριας Κυκλοφορίας με την πρωτοβουλία για τον Ενιαίο Ευρωπαϊκό Ουρανό (ΕΕΟ)

Με την κρίση έγινε εμφανής η ανάγκη μεγαλύτερου συντονισμού του ευρωπαϊκού συστήματος διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας. Ο εθνικός κατακερματισμός του ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας που υπάρχει σήμερα επιδείνωσε και ενέτεινε τις επιπτώσεις της κρίσης. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έθεσε στις 4 Mαΐου 2010 ως ύψιστη πολιτική προτεραιότητα την επίσπευση υλοποίησης της πρωτοβουλίας για τον ΕΕΟ.

Οι εργασίες για τον Ενιαίο Ευρωπαϊκό Ουρανό σημείωσαν αξιοσημείωτη πρόοδο το τελευταίο έτος. Τα σημαντικότερα μέτρα που λήφθηκαν το 2010 είναι τα εξής:

  • Στόχοι επιδόσεων: τον Φεβρουάριο του 2011, τα κράτη μέλη ενέκριναν, με βάση τις προτάσεις της Επιτροπής, στόχους επιδόσεων για τον Ενιαίο Ευρωπαϊκό Ουρανό. Πρόκειται για κύριους στόχους – οι οποίοι καθορίζονται σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο – για τη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας, για παράδειγμα από πλευράς προτύπων απόδοσης για τη διαχείριση της κυκλοφορίας, για επίπεδα καθυστερήσεων πτήσεων, πρότυπα ασφάλειας και επιπτώσεις στο περιβάλλον. Τα πρότυπα αυτά φθάνουν μέχρι τον πυρήνα της δομής του ΕΕΟ και για τον λόγο αυτό η επίτευξη συμφωνίας με τα κράτη μέλη αποτέλεσε σημαντικό βήμα στην πορεία καθιέρωσης του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού.

  • Λειτουργικά τμήματα εναέριου χώρου: το σύστημα διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού θα στηρίζεται σε εννέα διαφορετικές ομάδες κρατών μελών, οργανωμένες σε λειτουργικά τμήματα εναέριου χώρου (FAB). Στα κράτη μέλη εναπόκειται να συμφωνήσουν και δημιουργήσουν τα μεμονωμένα λειτουργικά τμήματα εναέριου χώρου, για να γίνει όμως αυτό έπρεπε να εκδώσει η Επιτροπή εκτελεστικό κανόνα και καθοδηγητικό υλικό για τα FAB, θέτοντας τις βάσεις για το πώς θα πρέπει να γίνει αυτό. Οι κανόνες αυτοί εγκρίθηκαν από τα κράτη μέλη, με βάση τις προτάσεις της Επιτροπής, στην επιτροπή ενιαίου ουρανού στις 3 Δεκεμβρίου 2010. Μέχρι σήμερα, έχουν συσταθεί τρία FAB με διακυβερνητικές συμφωνίες: FAB ΗΒ/Iρλανδίας, FAB Δανίας/Σουηδίας και FABEC (που περιλαμβάνει τη Γαλλία, τη Γερμανία, το Λουξεμβούργο, τις Κάτω Χώρες, το Βέλγιο και την Ελβετία). Ως προθεσμία έναρξης εφαρμογής των εννέα FAB ορίσθηκε η 4η Δεκεμβρίου 2012. Με βάση τον τρέχοντα προγραμματισμό, το χρονοδιάγραμμα για τα FAB εξελίσσεται ικανοποιητικά και οι στόχοι θα επιτευχθούν εμπρόθεσμα.

  • Για τα κοινά πρότυπα ασφάλειας πτήσεων στον Ενιαίο Ευρωπαϊκό Ουρανό, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας της Αεροπορίας (EASA) πρέπει να διαδραματίζει μεγαλύτερο ρόλο. Το 2010, επιταχύνθηκαν αισθητά τα σχέδια επέκτασης των αρμοδιοτήτων του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Ασφάλειας της Αεροπορίας, ώστε στο πεδίο της διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας να περιληφθεί κανονισμός ασφάλειας, με τον οποίο βελτιώνεται ακόμη περισσότερο η εναρμονισμένη ευρωπαϊκή προσέγγιση σε ό,τι αφορά την κοινή προτεραιότητα να διατηρηθεί η ασφάλεια ως πρώτη προτεραιότητα στις αερομεταφορές. Επίσημη απόφαση των κρατών μελών αναμένεται τον Απρίλιο του 2011.

  • Ορισμός διαχειριστή δικτύου: στο επίκεντρο του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού είναι ο διαχειριστής δικτύου, ο οποίος θα είναι η κεντρική οντότητα που θα συντονίζει σε ημερήσια βάση τον έλεγχο της ευρωπαϊκής εναέριας κυκλοφορίας, όπως επίσης και θα αναλαμβάνει τον συντονισμό αντιμετώπισης μελλοντικών κρίσιμων καταστάσεων που επηρεάζουν τις αεροπορικές μεταφορές. Το 2010, επισπεύσθηκαν οι εργασίες ορισμού του Eurocontrol ως διαχειριστή δικτύου, με την έγκριση του εκτελεστικού κανονισμού των «λειτουργιών δικτύου» και τον ορισμό του Eurocontrol από τα κράτη μέλη, ώστε να επιτευχθεί βέλτιστη και συντονισμένη χρήση του ευρωπαϊκού εναερίου χώρου.

  • Σύσταση μονάδας αντιμετώπισης κρίσεων: το 2010 συστάθηκε η Ευρωπαϊκή Μονάδα Συντονισμού Αεροπορικών Κρίσεων (EACCC). Πρόεδροι της EACCC, όταν ενεργοποιηθεί, θα είναι η Επιτροπή και ο EUROCONTROL, θα συμμετέχουν δε σε αυτήν φορείς παροχής υπηρεσιών αεροναυτιλίας, χρήστες του εναερίου χώρου και αερολιμένες, όπως και άλλοι σχετικοί εμπλεκόμενοι παράγοντες εφόσον κριθεί αναγκαίο ανάλογα με τη φύση της εκάστοτε κρίσης. Η μονάδα αντιμετώπισης κρίσεων προορίζεται ως πρόσθετη δομή υποστήριξης του διαχειριστή δικτύου σε περίπτωση κρίσης.

  • Το Αεροπορικό βάθρο: μετά την κρίση, η Επιτροπή αποφάσισε να δημιουργήσει αεροπορικό βάθρο, το οποίο συγκάλεσε ο Αντιπρόεδρος κ. Kallas, με καίριους εμπλεκόμενους παράγοντες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με σκοπό να διευκολυνθεί ο μακροπρόθεσμος συντονισμός με τον κλάδο των αερομεταφορών, όπως και να καταστούν δυνατά βραχυπρόθεσμα αποτελεσματικά μέτρα συνέχειας εκείνων που λήφθηκαν για την αντιμετώπιση της κρίσης. Το αεροπορικό βάθρο δημιουργήθηκε υπό μορφή ομάδας υψηλού επιπέδου του κλάδου των αερομεταφορών, για να παρέχει στρατηγική γνωμοδότηση όσον αφορά το βιώσιμο μέλλον των αερομεταφορών και το ανταγωνιστικό μέλλον του ευρωπαϊκού αεροπορικού κλάδου. Τα μέλη του συνέστησαν την πλήρη εφαρμογή του ΕΕΟ, την επέκταση των αρχών του ΕΕΟ σε περιοχές πέραν των συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον καθορισμό αποτελεσματικής διοικητικής δομής για τη μελλοντική επιχειρησιακή εγκατάσταση του συστήματος SESAR.

  • Τεχνολογία του ΕΕΟ (επιχειρησιακή εγκατάσταση του SESAR). Το SESAR είναι το τεχνολογικό όπλο του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού. Οι εργασίες εντατικοποιήθηκαν το 2010 όσον αφορά τα λεπτομερή στοιχεία της στρατηγικής επιχειρησιακής εγκατάστασης του SESAR και θα επιτρέψουν στην Επιτροπή να υποβάλει στο Συμβούλιο ανακοίνωση για τους μηχανισμούς διοίκησης και χρηματοδότησης της φάσης επιχειρησιακής εγκατάστασης του SESAR κατά τη διάρκεια του 2011.

Εκτίμηση και διαχείριση επικινδυνότητας

Στη διάρκεια της κρίσης τον Απρίλιο του 2010, οι εθνικές και οι ευρωπαϊκές αρχές, όπως και οι αεροπορικές εταιρείες, δεν διέθεταν τις αναγκαίες πληροφορίες ώστε να πραγματοποιήσουν ακριβή εκτίμηση επικινδυνότητας για πτήσεις υπό συνθήκες νέφους ηφαιστειακής τέφρας.

Πολύ ουσιαστικό έργο έχει επιτελεσθεί ιδιαίτερα σε δύο μέτωπα: i) τα ανώτατα όρια τέφρας και ii) την κατάρτιση μετεωρολογικών μοντέλων.

i) ανώτατα όρια τέφρας:

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας της Αεροπορίας ασχολήθηκε με το θέμα καθορισμού ανώτατου ορίου ηφαιστειακής τέφρας σύμφωνα με την εντολή που έλαβε από τα συμπεράσματα του Συμβουλίου Υπουργών Μεταφορών τον Μάιο του 2010. Ο καθορισμός ενός μοναδικού ορίου τέφρας αποδεικνύεται εξαιρετικά προβληματικός.

Γίνεται όλο και εμφανέστερο ότι στην πραγματικότητα κάθε κρίση λόγω ηφαιστειακής τέφρας είναι ίσως διαφορετική, και το είδος της τέφρας θα είναι διαφορετικό. Επομένως, δεν ενδείκνυται βραχυπρόθεσμα να καθορισθεί «ενιαίο» ανώτατο όριο. Ο EASA θα εξακολουθήσει να εργάζεται επί του θέματος, το οποίο όμως σίγουρα δεν θα λυθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα. Επισημαίνεται ότι αυτό το ανώτατο όριο δεν υπάρχει πουθενά στον κόσμο – ούτε σε περιοχές όπως η Αμερική ή η Νοτιοανατολική Ασία, όπου υπάρχει πιο μακροχρόνια πείρα σε τέτοια θέματα – οπότε δεν υπάρχει δυνατότητα προσαρμογής στοιχείου από άλλο μέρος του κόσμου.

Το ζήτημα όμως είναι πολύ σοβαρό. Ο EASA προσανατολίζεται τώρα να λύσει το πρόβλημα με άλλο τρόπο. Όχι με ένα «ενιαίο» ανώτατο όριο, αλλά με νομικώς δεσμευτικά μέτρα βάσει των οποίων θα απαιτείται από τους κατασκευαστές κινητήρων να δίνουν λεπτομερείς πληροφορίες για τους κινδύνους λόγω της έκθεσης σε ηφαιστειακή τέφρα και για τα επίπεδα ανοχών των διαφόρων κινητήρων που κατασκευάζουν.

Το φθινόπωρο του 2011, ο EASA θα δημοσιεύσει πρόταση για νομικώς δεσμευτικά μέτρα (όπως αλλαγές στους ισχύοντες κώδικες αξιοπλοΐας του EASA) για να απαιτείται από τους κατασκευαστές κινητήρων να παρέχουν στις αεροπορικές εταιρείες λεπτομερείς πληροφορίες για τους κινδύνους που συνδέονται με διάφορα επίπεδα έκθεσης σε ηφαιστειακή τέφρα και για τα επίπεδα ανοχών. Οι κατασκευαστές κινητήρων δεν έχουν σήμερα τέτοια υποχρέωση. Ο EASA θα εγκρίνει επίσημα τέτοια μέτρα, μετά από την περίοδο διαβούλευσης, στις αρχές 2012. Η πρόταση του EASA για κοινοποίηση προτεινόμενης τροποποίησης θα πραγματεύεται την ανάγκη να καθορισθούν και τυποποιηθούν τα δεδομένα αξιοπλοΐας που παρέχουν οι κατασκευαστές κινητήρων, τα οποία απαιτούνται ως παράμετροι εκτίμησης του επιχειρησιακού κινδύνου.

Αυτό θα αποτελέσει μείζον βήμα στην επίλυση του βασικού προβλήματος της ουσιαστικής ενημέρωσης που χρειάζονται οι αεροπορικές εταιρείες για τον κίνδυνο της τέφρας και τα ανεκτά επίπεδα έκθεσης σε αυτήν, ώστε να κάνουν τις αναγκαίες εκτιμήσεις για τη δυνατότητα πτήσης υπό συνθήκες ηφαιστειακής τέφρας. Ειδικότερα, αναμένεται να επιτρέψει πολύ ακριβέστερη εκτίμηση επικινδυνότητας για τις αεροπορικές εταιρείες που εκτελούν πτήσεις σε «γκρίζες περιοχές» σε τυχόν κρίση λόγω νέφους τέφρας.

ii) μετεωρολογικά προϊόντα:

Το άλλο πεδίο στο οποίο εστιάσθηκαν οι προσπάθειες ήταν η εξειδίκευση των μετεωρολογικών προϊόντων που χρησιμοποιούνται σε περίπτωση κρίσης. Χρειάζεται οπωσδήποτε μεγαλύτερη ακρίβεια και αναβαθμισμένη κατάρτιση μοντέλων. Σχετικά με αυτό εκτελέστηκαν εργασίες με αντικείμενο τόσο τις πηγές πληροφοριών που τροφοδοτούν τα μοντέλα, όπως και τα ίδια τα συστήματα μοντελοποίησης.

Όσον αφορά τη βελτίωση της ποιότητας των δεδομένων με τα οποία τροφοδοτούνται τα μοντέλα, εγκαταστάθηκαν νέα συστήματα ραντάρ στην Ισλανδία. Επίσης, το Συμβουλευτικό Κέντρο για την Ηφαιστειακή Τέφρα (VAAC) στο Λονδίνο απέκτησε νέα αεροφερόμενη ικανότητα μέτρησης, με ένα νέο σκάφος και νέα όργανα, προκειμένου να αυξηθεί η ποσότητα και η ποιότητα των δεδομένων από τις δοκιμαστικές πτήσεις μέσα από νέφος τέφρας.

Αυτό έχει τεράστια σημασία διότι η αεροπορική κοινότητα θα μπορεί να έχει ακριβείς, έγκαιρες και συνεκτικές πληροφορίες για τη θέση, την ποσότητα, τη σύνθεση, το υψόμετρο, την προβλεπόμενη πορεία και τη μετατόπιση της ηφαιστειακής τέφρας. Αυτό θα επιτρέψει με τη σειρά του τη λήψη βελτιωμένων και επακριβών επιχειρησιακών αποφάσεων.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο EUROCONTROL παρήγαγε ένα νέο εργαλείο, το «Ευρωπαϊκό Διαδραστικό Εργαλείο Απεικόνισης Κρίσεων για τη διαχείριση της ροής και της δυναμικότητας εναέριας κυκλοφορίας» (EVITA). Τα κράτη μέλη εξακολουθούν να είναι εκείνα που αποφασίζουν εάν θα ανοίξουν ή θα κλείσουν τον εναέριο χώρο τους, αλλά το εργαλείο παρέχει πολύ μεγαλύτερη πραγματική δυνατότητα οπτικής παράστασης των σχετικών πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο και θα υποβοηθήσει τις αεροπορικές εταιρείες στη λήψη των επιχειρησιακών αποφάσεών τους και θα διευκολύνει μεγαλύτερο επίπεδο διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας στον πληττόμενο εναέριο χώρο.

Ομοιόμορφος συντονισμός των δικαιωμάτων των επιβατών μετά την κρίση της ηφαιστειακής τέφρας

Ένα από τα καίρια αιτήματα των υπουργών μετά την κρίση της ηφαιστειακής τέφρας ήταν να εξασφαλίσει η Επιτροπή ομοιόμορφη εφαρμογή της νομοθεσίας για τα δικαιώματα των επιβατών εξαιτίας της κρίσης λόγω ηφαιστειακής τέφρας. Ήταν σημαντικό να διασφαλισθεί ότι οι επιβάτες ανά την Ευρώπη μπορούν να ασκήσουν τα δικαιώματά τους και ότι ο κλάδος μπορεί να βασισθεί σε κοινή σε όλη την Ευρώπη ερμηνεία του νόμου.

Στις εβδομάδες που ακολούθησαν την κρίση της ηφαιστειακής τέφρας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συντόνισε το δίκτυο των εθνικών αρχών για να συμφωνηθεί κοινή ερμηνευτική καθοδήγηση των εθνικών φορέων επιβολής του νόμου (ΕΦΕ) για τον χειρισμό των αξιώσεων των επιβατών λόγω της ηφαιστειακής τέφρας με βάση τα δικαιώματά τους. Η Επιτροπή εργάσθηκε επίσης ευρέως μαζί με τις εθνικές αρχές και μεμονωμένες αεροπορικές εταιρείες για να εξασφαλίσει συνεκτική προσέγγιση σε όλη την Ευρώπη.

Υπολογίζεται ότι οι εθνικοί φορείς επιβολής έλαβαν περίπου 10.000 καταγγελίες επιβατών λόγω της κρίσης. Με δεδομένο ότι οι ματαιώσεις πτήσεων αφορούσαν εκατομμύρια επιβατών, ο αριθμός αυτός είναι σχετικά χαμηλός – ματαιώθηκαν περισσότερες από 100.000 πτήσεις στη διάρκεια της ηφαιστειακής κρίσης τον Απρίλιο του 2010, με περισσότερους από 10 εκατομμύρια επιβάτες.

Ένα έτος μετά, η Επιτροπή εκτιμά ότι η συντριπτική πλειονότητα των αεροπορικών εταιρειών ανέλαβαν σοβαρά τις ευθύνες τους κατά τη διάρκεια της κρίσης. Χειρίσθηκαν τις αξιώσεις επιστροφής του αντίτιμου του εισιτηρίου για τις πτήσεις που ματαιώθηκαν μέσα σε εύλογο χρόνο, καθώς πολλές αξιώσεις αφορούσαν την αλλαγή δρομολογίου και την παροχή φροντίδας σε σύντομο χρονικό διάστημα. Ο όγκος των αξιώσεων που δεν έχουν διευθετηθεί από τους αερομεταφορείς, και άρα έπρεπε να μεταβιβασθούν στις εθνικές αρχές, αφορά τις πιο προβληματικές από αυτές, επειδή οι επιβάτες είχαν ακινητοποιηθεί (συχνά στο εξωτερικό) για μεγαλύτερα διαστήματα και, συνεπώς, οι αξιώσεις τους είναι πολύ ουσιαστικότερες. Οι αξιώσεις αυτές πρέπει να αξιολογηθούν από τις εθνικές αρχές και, εάν χρειασθεί, να διευθετηθούν δικαστικά.

Η Επιτροπή θα δημοσιεύσει αυτόν τον μήνα (Απρίλιος 2011) δύο ανακοινώσεις στις οποίες θα αξιολογεί την εφαρμογή του κανονισμού 261/2004 για τα δικαιώματα των επιβατών των αεροπορικών μεταφορών και του κανονισμού 1107/2006 για τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα («κανονισμός PRM»), και θα καθορίσει τα επόμενα βήματα. Στις ανακοινώσεις θα ληφθούν υπόψη τα διδάγματα, ιδίως εκείνα από την κρίση της ηφαιστειακής τέφρας και της βαριάς χιονόπτωσης του 2010, με βάση την ανάγκη να βελτιωθεί η συνεργασία μεταξύ αρμοδίων αρχών και να αναθεωρηθούν ορισμένες διατάξεις του κανονισμού 261/2004.

Ευρωπαϊκά σχέδια δράσης για την κινητικότητα

Tο παρατεταμένο κλείσιμο του ευρωπαϊκού εναερίου χώρου λόγω της έκρηξης του ηφαιστείου στην Ισλανδία ταλαιπώρησε ιδιαίτερα τους επιβάτες που έμειναν καθηλωμένοι στα αεροδρόμια.

Μετά την κρίση της ηφαιστειακής τέφρας, οι υπουργοί μεταφορών που συνήλθαν στις 4 Μαΐου 2010 υποστήριξαν σθεναρά τις προτάσεις της Επιτροπής να δρομολογηθούν πανευρωπαϊκά σχέδια κινητικότητας. Έγινε σαφές, τόσο με την κρίση της ηφαιστειακής τέφρας όσο και εκείνη της βαριάς χιονόπτωσης τον Δεκέμβριο 2010, ότι όταν ένας τρόπος μεταφοράς πλήττεται σοβαρά, άλλοι τρόποι μεταφοράς δεν μπορούν εύκολα να αναπληρώσουν τα κενά. Στο Συμβούλιο Υπουργών Μεταφορών στις 2 και 3 Δεκεμβρίου 2010 η Επιτροπή περιέγραψε λεπτομερώς στους υπουργούς την πρωτοβουλία της να ενισχύσει την ευελιξία του ευρωπαϊκού συστήματος μεταφορών εξασφαλίζοντας αδιάλειπτη κινητικότητα επιβατών και εμπορευμάτων σε περίπτωση αιφνίδιας κρίσης στις μεταφορές.

Η Επιτροπή ζήτησε από τις εθνικές κυβερνήσεις τις γνώμες για τις διάφορες πτυχές των προτάσεων αυτών, ώστε να είναι σε θέση να τις προχωρήσει.

Επόμενες ενέργειες

Απρίλιος 2011: άσκηση προσομοίωσης της ΔΟΠΑ με αντικείμενο κρίση λόγω ηφαιστειακής τέφρας

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο EUROCONTROL και ο EASA θα συμμετάσχουν σε μεγάλη άσκηση της ΔΟΠΑ, με την οποία θα δοκιμασθεί η αποτελεσματικότητα των αλλαγών και των βελτιώσεων που έχουν επέλθει στο σχέδιο έκτακτης ανάγκης και τις διαδικασίες της ΔΟΠΑ σε περίπτωση ηφαιστειακής τέφρας. Η άσκηση θα πραγματοποιηθεί στις 13 και 14 Aπριλίου με τη συμμετοχή περισσότερων από 70 αεροπορικών εταιρειών, 14 φορέων παροχής υπηρεσιών αεροναυτιλίας, 10 εθνικών ρυθμιστικών αρχών, του Συμβουλευτικού Κέντρου του Λονδίνου για την Ηφαιστειακή Τέφρα (VAAC), όπως και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του EASA και του EUROCONTROL.

Η άσκηση θα επιτρέψει πλήρη εκτίμηση επιπτώσεων της εφαρμογής των επικαιροποιημένων διαδικασιών στις διαδικασίες έκτακτης ανάγκης της ΔΟΠΑ λόγω ηφαιστειακής τέφρας στην Ευρώπη. Στο πλαίσιο της άσκησης θα ενεργοποιηθεί η νεοσυσταθείσα Ευρωπαϊκή Μονάδα Συντονισμού Αεροπορικών Κρίσεων (EACCC) και θα τεθεί σε δοκιμή ένα νέο εργαλείο του EUROCONTROL, το «Ευρωπαϊκό Διαδραστικό Εργαλείο Απεικόνισης Κρίσεων για τη διαχείριση της ροής και της δυναμικότητας εναέριας κυκλοφορίας» (EVITA). Η άσκηση θα είναι απλή προσομοίωση και δεν θα έχει επίπτωση στις πραγματικές πτήσεις.

Στην άσκηση θα προσομοιωθεί η έκρηξη του ηφαιστείου Grimsvötn στην Ισλανδία, που θα συνοδεύεται από νέφος ηφαιστειακής τέφρας το οποίο θα εξαπλωθεί προς νότο στον Βόρειο Ατλαντικό και στον ευρωπαϊκό εναέριο χώρο. Την πρώτη ημέρα της άσκησης τα κράτη θα ζητήσουν από τον EUROCONTROL να ανοίξει, να κλείσει ή να περιορίσει τον εναέριο χώρο τους στα αεροσκάφη με βάση τις εφαρμοζόμενες εθνικές διαδικασίες τους. Την δεύτερη ημέρα της άσκησης θα τεθεί σε δοκιμή μια νέα εναρμονισμένη ευρωπαϊκή προσέγγιση. Η προσέγγιση αυτή είναι σύμφωνη με το καθοδηγητικό υλικό της ΔΟΠΑ – «Διαχείριση πτητικών εργασιών με γνωστή ή προβλεπόμενη μόλυνση από ηφαιστειακό νέφος» (Management of Flight Operations with Known or Forecast Volcanic Cloud Contamination) – το οποίο εκπονήθηκε από τον Απρίλιο του 2010 και επιτρέπει στις αεροπορικές εταιρείες να αποφασίζουν εάν θα εκτελέσουν πτήση σε περιοχές μολυσμένες από τέφρα, με βάση εκτίμηση επικινδυνότητας κατά της ασφάλειας αποδεκτή από την αρμόδια εθνική ρυθμιστική αρχή.

Μετά την ανωτέρω άσκηση, στις αρχές Ιουνίου θα πραγματοποιηθεί πανευρωπαϊκή σύνοδος αξιολόγησης για να εξαχθούν τα διδάγματα και να συμφωνηθούν τα επόμενα μέτρα.

Ιούνιος 2011: Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς τους υπουργούς μεταφορών για την ετοιμότητα σε περίπτωση κρίσης ηφαιστειακής τέφρας. Η Επιτροπή θα παραδώσει τους υπουργούς μεταφορών, τον Ιούνιο, αξιολόγηση της προόδου όσον αφορά την ηφαιστειακή τέφρα και την ετοιμότητα σε περίπτωση κρίσης και, εάν χρειασθεί, θα διατυπώσει συστάσεις για περαιτέρω ενέργειες.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί επισταμένως την κατάσταση και διατηρεί το δικαίωμα να αναλάβει κάθε αναγκαία πρωτοβουλία.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website