Navigation path

Left navigation

Additional tools

Informacje ogólne: Komunikat Komisji w sprawie przyszłości WPR

European Commission - MEMO/10/587   18/11/2010

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI EL CS ET HU LT LV MT SK SL BG RO

MEMO/10/587

Bruksela, 18 listopada 2010 r.

Informacje ogólne: Komunikat Komisji w sprawie przyszłości WPR

W dniu dzisiejszym Komisja Europejska przyjęła komunikat w sprawie przyszłości WPR zatytułowany „WPR do 2020 r.: sprostać wyzwaniom przyszłości związanym z żywnością, zasobami naturalnymi oraz aspektami terytorialnymi”. Dokument ten stanowi początek procesu konsultacji, który potrwa do wiosny przyszłego roku i który pozwoli Komisji do lata 2011 r. opracować wnioski ustawodawcze. Zreformowana wspólna polityka rolna powinna wejść w życie z dniem 1 stycznia 2014 r.

Jakie są wskazówki Komisji dotyczące zwiększenia konkurencyjności rolnictwa europejskiego?

Długoterminowa konkurencyjność sektora rolnego zależy od tego, czy zdoła on sprostać wyzwaniu związanemu ze zmianą klimatu i zrównoważonym wykorzystaniem zasobów naturalnych przy jednoczesnym osiąganiu większej zdolności produkcyjnej. W tym celu rolnictwo w Europie, i to na całym jej terytorium, musi nadal wykazywać się innowacyjnością, inwestować i dostosowywać się do zmieniającej się sytuacji na rynkach.

W swoim komunikacie Komisja proponuje kilka kluczowych rozwiązań. Przede wszystkim należy dokonać przeglądu struktury płatności bezpośrednich. Muszą one zawierać składnik „ekologiczny” związany z konkurencyjnością przyjazną dla środowiska. Należy je przydzielać w sposób bardziej sprawiedliwy i przejrzysty. Ponadto konieczne jest podwojenie wysiłków w zakresie innowacji i walki ze zmianą klimatu, podejmowanych w ramach programów rozwoju obszarów wiejskich. Należy również zwiększyć przejrzystość łańcucha żywnościowego oraz zbadać możliwość zaoferowania państwom członkowskim nowych narzędzi do walki ze nadmiernymi wahaniami cen surowców rolnych.

Dlaczego WPR musi być bardziej sprawiedliwa?

Kryteria wsparcia odziedziczone z przeszłości. Kryteria odniesienia w zakresie płatności bezpośrednich dla rolników ze starych państw członkowskich UE pochodzą z lat 2000-2002. Wysokość płatności została ustalona w zależności od wielkości produkcji w tamtym okresie. Konieczna jest zmiana polegająca na stosowaniu bardziej obiektywnego i sprawiedliwego mechanizmu w odniesieniu do wszystkich rolników i państw członkowskich.

Uwzględnienie kolejnych rozszerzeń UE. Obecnie współistnieją dwa mechanizmy odniesienia dla wsparcia bezpośredniego. Pierwszy, stosowany w odniesieniu do starych państw członkowskich, opiera się na kryteriach historycznych, drugi zaś, obowiązujący dla państw członkowskich, które przystąpiły do Unii w 2004 r., opiera się na jednolitej kwocie pomocy na hektar. Należy wprowadzić nowy, sprawiedliwy i przejrzysty system, dostosowany do całej UE.

Większe wsparcie dla różnorodności rolnictwa europejskiego. Kryteria odniesienia powinny uwzględniać aspekt gospodarczy płatności bezpośrednich, które mają za zadanie wspierać dochód rolniczy, oraz ich aspekt ekologiczny (zapewnianie produkcji dóbr publicznych przez rolników). Rozważane są obecnie rozwiązania pragmatyczne z punktu widzenia gospodarczego i politycznego, których celem byłoby stworzenie warunków sprawiedliwego wsparcia, uwzględniającego wszystkie parametry kontekstu społecznego, gospodarczego i środowiskowego, w którym pracują rolnicy.

Czy konieczny jest pułap dla płatności bezpośrednich?

Pomoc bezpośrednia jest wsparciem dochodów niezbędnym do utrzymania rolnictwa na całym terytorium Europy. Należy zatem upewnić się, czy pomoc publiczna kierowana jest do rolników, którzy rzeczywiście jej potrzebują. Po przekroczeniu pewnego poziomu pomoc przestaje spełniać swoją funkcję, chyba że uzasadniają ją konkretne elementy związane z pracą za wynagrodzeniem.

Czy WPR może być bardziej pożyteczna dla małych gospodarstw?

Nie chodzi o wspieranie gospodarstw nierentownych, ale o wspomaganie ich integracji z rynkiem. Trzeba uprościć wspólną politykę rolną. Procedury administracyjne utrudniają dostęp małych gospodarstw do wsparcia w ramach WPR, chociaż to właśnie one odgrywają istotną rolę gospodarczą w dynamice niektórych obszarów rolnych. Należy dokonać uproszczenia procedur, aby zapewnić wszystkim podmiotom gospodarczym sprawiedliwy dostęp do osiągnięć polityki publicznej.

Czy regiony o niekorzystnych warunkach gospodarowania będą wspierane w szczególny sposób?

Wsparcie przewidziane obecnie w ramach programów rozwoju obszarów wiejskich nie jest zagrożone. Utrzymanie rolnictwa na terenach, na których trudniej jest prowadzić działalność produkcyjną, ma zasadnicze znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej i dynamicznych obszarów wiejskich. Przy obliczaniu płatności bezpośrednich mogłyby zatem być uwzględniane szczególne ograniczenia naturalne.

Jakie praktyki rolnicze będą zalecane w perspektywie walki ze zmianą klimatu i ochrony środowiska naturalnego?

Na obecnym etapie nie powstał wyczerpujący wykaz praktyk rolniczych, które będą wspierane za pośrednictwem składnika „ekologicznego” płatności bezpośrednich. Prowadzona jest obecnie ocena skutków w celu określenia najbardziej właściwych technik. Można tu na przykład wymienić pokrywę roślinną, płodozmian, ekologiczne odłogowanie ziemi czy trwałe użytki zielone.

Utrzymanie pokrywy roślinnej w okresie zimowym polega na zasianiu pewnych odmian roślin zaraz po zbiorach. Pozwala to użyźnić glebę, zwiększyć jej zdolności retencyjne oraz uniknąć erozji. Umożliwia to również produkcję tzw. międzyplonów.

Płodozmian to tradycyjna metoda uprawy, która uwzględnia zdolność gleby do regeneracji. Jej zaletą jest ponadto ograniczenie stosowania produktów chemicznych (pestycydów, środków chwastobójczych i nawozów sztucznych).

Łąki są ważną ostoją różnorodności biologicznej. Stanowią one ekosystemy o dużej wartości dodanej, jeśli chodzi o gleby, wykorzystanie wody, pochłanianie dwutlenku węgla i krajobraz.

Ekologiczne odłogowanie ziemi wzbogaca ekosystemy rolne, zapewniając schronienie dla fauny i flory. Aby wykorzystać cały swój potencjał, odłogowana ziemia musi być starannie koszona, co pozwala na rozwój niskich krzewów.

Czy należy zachować dwa filary WPR?

Dwa filary to dwa uzupełniające się aspekty wspólnej polityki rolnej. Pierwszy z nich pozwala wspierać rolników w skali rocznej, tak aby sprostać wyzwaniom wspólnym dla całej UE. Drugi filar, wraz z programem „Leader”, stanowi wieloletnie i elastyczne narzędzie inwestowania, dostosowane do warunków lokalnych każdego państwa członkowskiego, w szczególności w celu wspierania konkurencyjności, innowacyjności, walki ze zmianą klimatu i zrównoważonego charakteru rolnictwa.

Dlaczego w komunikacie nie omawia się szczegółowo niektórych kwestii?

W komunikacie nie omówiono szczegółowo wszystkich elementów reformy. Należy w tym celu poczekać na wnioski ustawodawcze, które zostaną przedstawione do lata 2011 r. Przedstawiony dzisiaj tekst jest dokumentem politycznym wytyczającym ogólne kierunki na podstawie problemów zidentyfikowanych podczas debaty publicznej przeprowadzonej na początku tego roku. Do czasu przedstawienia wniosków ustawodawczych przeprowadzone zostaną szczegółowe oceny skutków w celu opracowania najbardziej odpowiednich i skutecznych narzędzi do realizacji celów określonych w komunikacie.

Jakie są następne etapy po opublikowaniu komunikatu?

Komunikat Komisji będzie poddany pod dyskusję w Radzie i Parlamencie Europejskim, jak również w Komitecie Ekonomiczno-Społecznym i Komitecie Regionów UE. Komisja przeprowadzi konsultacje, podczas których zainteresowane strony będą proszone o wyrażenie swoich opinii na temat możliwych wariantów, co zostanie wykorzystane w ocenie skutków dotyczącej różnych opcji dzięki przestudiowaniu elementów analitycznych. Uwzględniając szczegółowe oceny skutków prowadzone dla każdego z wariantów omówionych w komunikacie, Komisja opracuje wnioski ustawodawcze, które zostaną przedstawione do lata 2011 r. Wnioski te zostaną poddane procedurze współdecyzji, która zostanie po raz pierwszy zastosowana do reformy WPR w wyniku wejścia w życie nowego Traktatu. Zreformowana WPR powinna wejść w życie w 2014 r.

Jakie wyzwania czekają europejskie rolnictwo w najbliższej przyszłości?

Zaopatrzenie w żywność. Zdaniem ekspertów z Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) wzrost liczby ludności na świecie oraz zmiany nawyków żywieniowych spowodują, że popyt na produkty rolne zwiększy się o 50 proc. do roku 2030 i o 70 proc. do roku 2050. Europa musi wypełnić spoczywające na niej obowiązki na poziomie międzynarodowym, utrzymując swoją zdolność do wytwarzania wystarczającej ilości produktów wysokiej jakości, respektując rygorystyczne normy sanitarne i propagując produkcję zgodną z zasadami zrównoważonego rozwoju, która jest bezpieczna dla środowiska.

Zrównoważone wykorzystywanie zasobów naturalnych Rolnictwo jest najważniejszym użytkownikiem gleby, wody i różnorodności biologicznej oraz jednym z ważniejszych budowniczych krajobrazu. Prawie 14 milionów gospodarstw zarządza ponad połową terytorium europejskiego. Obszary rolne i leśne zajmują 80 proc. powierzchni Europy. Rolnictwo może zapewnić konkretne odpowiedzi, jeśli chodzi o walkę ze zmianą klimatu i utratę różnorodności biologicznej. Rolnicy muszą ponadto zmienić swoje praktyki uprawowe w obliczu ocieplenia klimatu.

Zrównoważony rozwój obszarów wiejskich. Rolnictwo jest motorem gospodarczym w większości obszarów wiejskich; jest fundamentem, na którym opiera się cały sektor rolno-spożywczy w Europie. W skali ogólnej sektor ten zatrudnia 17,5 milionów osób (13,5 proc. miejsc pracy w przemyśle). Ważne jest, aby praca w rolnictwie była nadal wystarczająco atrakcyjna, w szczególności ze względu na konieczność zapewnienia minimalnego poziomu zastępowalności pokoleń. Dochody rolnicze stanowią jedynie 40 proc. przeciętnych dochodów w Europie.

ZAŁĄCZNIK: OPIS TRZECH OGÓLNYCH WARIANTÓW POLITYKI

Płatności bezpośrednie

Środki rynkowe

Rozwój obszarów wiejskich

Wariant 1

Wprowadzić większą sprawiedliwość w rozdziale płatności bezpośrednich pomiędzy państwami członkowskimi (pozostawiając obecny system płatności bezpośrednich bez zmian)

Wzmocnić narzędzia zarządzania ryzykiem

Usprawnić i uprościć istniejące instrumenty rynkowe, tam gdzie to stosowne

Utrzymać kierunek działań wynikający z oceny funkcjonowania reformy WPR – tj. przeznaczanie większej ilości funduszy na wyzwania związane ze zmianą klimatu, wodą, różnorodnością biologiczną oraz energią odnawialną i innowacjami.

Wariant 2

Wprowadzić więcej równości w rozdziale płatności bezpośrednich między państwami członkowskimi i znaczącą zmianę w ich strukturze.

Płatności bezpośrednie składać się będą z :

stawki podstawowej służącej jako wsparcie dochodu,

obowiązkowej dodatkowej pomocy na szczególne, „ekologiczne” dobra publiczne, uzyskiwane za pomocą prostych, ogólnych, dorocznych i pozaumownych działań rolno-środowiskowych, określonej na podstawie dodatkowych kosztów przeprowadzenia wspomnianych działań

dodatkowej płatności kompensacyjnej dla obszarów o szczególnych ograniczeniach naturalnych,

oraz dobrowolnego składnika wsparcia powiązanego z produkcją dla określonych sektorów i regionów1.

Stworzyć nowy program dla małych gospodarstw.

Wprowadzić ograniczenie stawki podstawowej, biorąc jednocześnie pod uwagę, że duże gospodarstwa zapewniają zatrudnienie na obszarach wiejskich.

Poprawić i uprościć instrumenty rynkowe, tam gdzie to stosowne.

Dostosować i uzupełnić istniejące instrumenty, aby były one zgodne z priorytetami UE, przy czym wsparcie powinno się koncentrować na ochronie środowiska, przeciwdziałaniu zmianie klimatu i /lub restrukturyzacji i innowacjach, oraz zwiększyć liczbę lokalnych inicjatyw.

Wzmocnić istniejące narzędzia zarządzania ryzykiem i wprowadzić opcjonalnie narzędzie stabilizacji dochodu zgodne z kategorią zieloną WTO, mające na celu kompensację znacznej utraty dochodu

Należy przewidzieć redystrybucję środków pomiędzy państwa członkowskie w oparciu o obiektywne kryteria.

Wariant 3

Wycofać się z płatności bezpośrednich w obecnej formie

Zapewnić w zamian ograniczone płatności przeznaczone na środowiskowe dobra publiczne oraz dodatkowe płatności dla obszarów o szczególnych ograniczeniach naturalnych.

Znieść wszystkie środki rynkowe, z ewentualnym wyjątkiem klauzuli mających zastosowanie w przypadku wystąpienia zakłóceń rynku, które można wykorzystać w przypadku wystąpienia ostrych kryzysów

Środki będą się skupiać głownie na aspektach środowiskowych i zmianie klimatu

1 :

Byłby on odpowiednikiem obecnego wsparcia powiązanego z produkcją, wypłacanego zgodnie z art. 68 oraz innych środków pomocy powiązanych z produkcją.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website