Navigation path

Left navigation

Additional tools

Βασικές σημειώσεις: Ανακοίνωση της Επιτροπής για το μέλλον της ΚΓΠ

European Commission - MEMO/10/587   18/11/2010

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO

MEMO/10/587

Βρυξέλλες, 18 Νοεμβρίου 2010

Βασικές σημειώσεις: Ανακοίνωση της Επιτροπής για το μέλλον της ΚΓΠ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε σήμερα ανακοίνωση για το μέλλον της ΚΓΠ, με τίτλο «Η ΚΓΠ με χρονικό ορίζοντα το 2020: Η αντιμετώπιση των μελλοντικών προκλήσεων όσον αφορά τη διατροφή, τους φυσικούς πόρους και το έδαφος». Με το έγγραφο αυτό, δρομολογείται διαδικασία διαβούλευσης που θα διαρκέσει έως την επόμενη άνοιξη και θα επιτρέψει στην Επιτροπή να προετοιμάσει τις νομοθετικές προτάσεις έως το καλοκαίρι 2011. Η μεταρρυθμισμένη ΚΓΠ πρέπει να αρχίσει να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 2014.

Ποιες είναι οι επιλογές της Επιτροπής ώστε να καταστεί η ευρωπαϊκή γεωργία πιο ανταγωνιστική ?

Η μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα του γεωργικού τομέα προϋποθέτει την ικανότητα αντιμετώπισης της πρόκλησης της κλιματικής αλλαγής και της βιώσιμης χρησιμοποίησης των φυσικών πόρων, με παράλληλη αύξηση της παραγωγικότητας. Για την επίτευξη του στόχου αυτού, είναι αναγκαία η διατήρηση της ικανότητας καινοτομίας του γεωργικού τομέα καθώς και της ικανότητάς της να επενδύει και να αντιμετωπίζει τις εξελίξεις της αγοράς, σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Η ανακοίνωση της Επιτροπής προτείνει ορισμένα βασικά στοιχεία. Πρώτον, να επανεξεταστεί το καθεστώς των άμεσων ενισχύσεων. Θα πρέπει να ενσωματωθεί στις ενισχύσεις αυτές μια «πράσινη» συνιστώσα οικολογικού ανταγωνισμού και η κατανομή τους να είναι δικαιότερη και πιο διαφανής. Στη συνέχεια, θα πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες όσον αφορά την καινοτομία και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης. Τέλος, είναι αναγκαίο να καταβληθούν επίσης προσπάθειες όσον αφορά τη διαφάνεια της τροφικής αλυσίδας και να εξεταστεί η δυνατότητα παροχής στα κράτη μέλη νέων εργαλείων για την καταπολέμηση της υπερβολικής αστάθειας των τιμών των γεωργικών πρώτων υλών.

Γιατί πρέπει η ΚΓΠ να είναι δικαιότερη;

Τα κριτήρια στήριξης αποτελούν κληρονομιά του παρελθόντος. Τα κριτήρια αναφοράς των άμεσων ενισχύσεων για τους γεωργούς των παλαιών κρατών μελών της ΕΕ καθορίστηκαν τα έτη 2000-2002. Τα ποσά καθορίστηκαν σε σχέση με τις ποσότητες της παραγωγής της εποχής εκείνης. Είναι αναγκαίο να υπάρξει εξέλιξη και να προβλεφθεί ένας μηχανισμός αντικειμενικότερος και δικαιότερος για όλους τους γεωργούς και τα κράτη μέλη.

Συνεκτίμηση των διευρύνσεων. Επί του παρόντος συνυπάρχουν δύο μηχανισμοί αναφοράς των άμεσων ενισχύσεων. Ο πρώτος αφορά τα παλιά κράτη μέλη και βασίζεται σε ιστορικά κριτήρια και ο δεύτερος αφορά τα κράτη μέλη που προσχώρησαν στην ΕΕ από το 2004 και βασίζεται σε ενιαίο ποσό ανά εκτάριο. Θα πρέπει να προβλεφθεί νέο σύστημα, δίκαιο και διαφανές που θα αφορά ολόκληρη την ΕΕ.

Καλύτερη στήριξη της πολυμορφίας της ευρωπαϊκής γεωργίας. Στα κριτήρια αναφοράς θα πρέπει να ενσωματωθεί η οικονομική διάσταση των άμεσων ενισχύσεων που έχουν ως στόχο τη στήριξη του γεωργικού εισοδήματος καθώς και η περιβαλλοντική τους διάσταση (εξασφάλιση της παραγωγής δημόσιων αγαθών από τους γεωργούς). Επί του παρόντος αποτελούν αντικείμενο μελέτης εφικτές λύσεις από πολιτική και οικονομική άποψη, ώστε να δημιουργηθούν συνθήκες δίκαιης στήριξης η οποία να λαμβάνει υπόψη όλες τις παραμέτρους που συνδέονται με το κοινωνικό, οικονομικό και περιβαλλοντικό πλαίσιο στο οποίο εργάζονται οι γεωργοί.

Πρέπει να υπάρχει ανώτατο όριο στις άμεσες ενισχύσεις;

Οι άμεσες ενισχύσεις αποτελούν εισοδηματική στήριξη που είναι αναγκαία για τη διατήρηση της γεωργίας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Συνεπώς, πρέπει να εξασφαλιστεί ότι οι κρατικές ενισχύσεις αυτές στοχεύουν τους ενεργούς γεωργούς οι οποίοι τις έχουν πραγματικά ανάγκη. Πάνω από ένα ορισμένο πόσο, οι ενισχύσεις χάνουν την αποτελεσματικότητά τους, εκτός εάν υπάρχουν στοιχεία για τη μισθωτή απασχόληση που το δικαιολογούν.

Μπορεί η ΚΓΠ να είναι πιο χρήσιμη για τις μικρές γεωργικές εκμεταλλεύσεις;

Δεν πρόκειται για τη στήριξη μη βιώσιμων εκμεταλλεύσεων αλλά για την ενθάρρυνση της ένταξής τους στην αγορά. Η ΚΓΠ πρέπει να απλοποιηθεί. Οι διοικητικές διαδικασίες επιβραδύνουν την πρόσβαση των μικρών γεωργικών εκμεταλλεύσεων στις ενισχύσεις της ΚΓΠ, παρόλο που οι εκμεταλλεύσεις αυτές διαδραματίζουν σημαντικό οικονομικό ρόλο στη δυναμική ορισμένων αγροτικών περιοχών. Η ΚΓΠ πρέπει να απλοποιηθεί προκειμένου να εξασφαλιστεί ισότιμη πρόσβαση στις δημόσιες πολιτικές για όλους τους οικονομικούς παράγοντες.

Οι μειονεκτικές περιοχές λαμβάνουν ειδική στήριξη;

Η στήριξη που προβλέπεται επί του παρόντος στο πλαίσιο των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης δεν θα μεταβληθεί. Η διατήρηση της γεωργίας στις περιοχές στις οποίες είναι δυσκολότερη η παραγωγή αποτελεί βασικό στοιχείο της διατήρησης της βιοποικιλότητας και των δυναμικών αγροτικών περιοχών. Τα ειδικά φυσικά μειονεκτήματα θα πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη στον υπολογισμό των άμεσων ενισχύσεων.

Ποιες γεωργικές πρακτικές θα προωθηθούν για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη διατήρηση του περιβάλλοντος;

Στο στάδιο αυτό, δεν υπάρχει εξαντλητικός κατάλογος με τις γεωργικές πρακτικές που θα αποτελέσουν αντικείμενο στήριξης στο πλαίσιο της «πράσινης» συνιστώσας των άμεσων ενισχύσεων. Καταρτίζεται, επί του παρόντος, εκτίμηση επιπτώσεων για να καθοριστούν οι καταλληλότερες τεχνικές. Για παράδειγμα, μπορούμε να αναφέρουμε τη διατήρηση της φυτικής κάλυψης, την εναλλαγή καλλιεργειών, τη δημιουργία περιβαλλοντικής αγρανάπαυσης ή τους μόνιμους βοσκοτόπους.

Η διατήρηση φυτικής κάλυψης κατά τη χειμερινή περίοδο είναι η σπορά ορισμένων φυτών αμέσως μετά τη συγκομιδή η οποία επιτρέπει τον εμπλουτισμό, τη βελτίωση της ικανότητας συγκράτησης του νερού από τα εδάφη και την αντιμετώπιση της διάβρωσης του εδάφους. Επιτρέπει, επίσης, την παραγωγή των ονομαζόμενων «δευτερευουσών καλλιεργειών».

Η εναλλαγή καλλιεργειών είναι παραδοσιακή μέθοδος που σέβεται την ικανότητα των εδαφών να ανανεώνονται. Παρέχει το πλεονέκτημα μείωσης της χρήσης χημικών προϊόντων (φυτοφάρμακα, ζιζανιοκτόνα, λιπάσματα).

Οι βοσκότοποι φιλοξενούν σημαντικά αποθέματα βιοποικιλότητας. Αποτελούν οικοσυστήματα υψηλής προστιθέμενης αξίας όσον αφορά το έδαφος, τη χρησιμοποίηση του νερού, τη δέσμευση άνθρακα και τα τοπία.

Η περιβαλλοντική αγρανάπαυση εμπλουτίζει τα γεωργικά οικοσυστήματα, διατηρώντας τα καταφύγια για την πανίδα και τη χλωρίδα. Για να αξιοποιήσουν το πλήρες δυναμικό τους, οι εκτάσεις υπό αγρανάπαυση πρέπει να θερίζονται πολύ προσεχτικά ώστε να διατηρείται η ανάπτυξη μικρών θάμνων.

Είναι απαραίτητοι οι δύο πυλώνες της ΚΓΠ;

Οι δύο πυλώνες αποτελούν τις δύο συμπληρωματικές πτυχές της ΚΓΠ. Ο πρώτος πυλώνας πρέπει να επιτρέπει τη στήριξη των γεωργών σε ετήσια βάση για την αντιμετώπιση των κοινών προκλήσεων σε ολόκληρη την ΕΕ. Ο δεύτερος, συμπεριλαμβανομένης της προσέγγισης «Leader», αποτελεί πολυετές και ευέλικτο εργαλείο επενδύσεων που προσαρμόζεται στην τοπική πραγματικότητα κάθε κράτους μέλους, ιδίως για τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας, της καινοτομίας, της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής και της αειφορίας της γεωργίας.

Γιατί η ανακοίνωση δεν περιλαμβάνει λεπτομέρειες όσον αφορά ορισμένα σημεία;

Η ανακοίνωση της Επιτροπής δεν αναφέρει όλες τις λεπτομέρειες της μεταρρύθμισης, οι λεπτομέρειες αυτές θα περιλαμβάνονται στις νομοθετικές προτάσεις που θα υποβληθούν έως το καλοκαίρι 2011. Το κείμενο που υποβλήθηκε σήμερα είναι ένα πολιτικό έγγραφο στο οποίο αναφέρονται οι γενικοί προσανατολισμοί με βάση τις προκλήσεις που διαπιστώθηκαν κατά τη διάρκεια του δημόσιου διαλόγου που πραγματοποιήθηκε στην αρχή του έτους. Από τώρα έως την υποβολή των νομοθετικών προτάσεων, θα πραγματοποιηθούν ειδικές μελέτες επιπτώσεων ώστε να καθοριστούν τα καταλληλότερα και αποτελεσματικότερα εργαλεία για την αντιμετώπιση των στόχων που καθορίζονται στην ανακοίνωση.

Ποια είναι τα επόμενα στάδια μετά τη δημοσίευση της ανακοίνωσης;

Η ανακοίνωση της Επιτροπής θα αποτελέσει αντικειμένο συζήτησης στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, καθώς και στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών της ΕΕ. Η Επιτροπή θα οργανώσει διαβούλευση στην οποία θα ζητηθεί από τους εμπλεκόμενους φορείς να υποβάλουν τις απόψεις τους σχετικά με τις επιλογές και να συμβάλουν στην εκτίμηση επιπτώσεων των διαφορετικών επιλογών, υποβάλλοντας την ανάλυσή τους. Λαμβάνοντας υπόψη τις λεπτομερείς εκτιμήσεις επιπτώσεων που πραγματοποιούνται επί του παρόντος για καθεμία από τις επιλογές που αναφέρονται στην ανακοίνωση, η Επιτροπή θα προετοιμάσει τις νομοθετικές προτάσεις της που θα υποβληθούν το καλοκαίρι 2011. Οι προτάσεις αυτές θα ακολουθήσουν τη διαδικασία συναπόφασης που θα εφαρμοστεί για πρώτη φορά σε μεταρρύθμιση της ΚΓΠ, μετά την έναρξη ισχύος της νέας Συνθήκης. Η μεταρρυθμισμένη ΚΓΠ θα πρέπει να αρχίσει να ισχύει το 2014.

Ποιες είναι οι προκλήσεις για την ευρωπαϊκή γεωργία στο μέλλον;

Ο εφοδιασμός τροφίμων. Σύμφωνα με τους εμπειρογνώμονες του FAO, από την αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού και τις αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες προκύπτει ότι η ζήτηση για γεωργικά προϊόντα θα αυξηθεί κατά 50% έως το 2030 και κατά 70% έως το 2050. Η Ευρώπη θα πρέπει να αποδεχτεί το μερίδιο της ευθύνης της σε διεθνές επίπεδο, διατηρώντας την ικανότητά της να παράγει προϊόντα ποιότητας σε επαρκή ποσότητα, τηρώντας πολύ υψηλά υγειονομικά πρότυπα και ενθαρρύνοντας βιώσιμες πρακτικές παραγωγής που δεν βλάπτουν το περιβάλλον.

Η βιώσιμη χρήση των φυσικών πόρων. Ο γεωργικός τομέας είναι ο κυριότερος χρήστης των εδαφών, του νερού και της βιοποικιλότητας και παίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των τοπίων. Περίπου 14 εκατ. εκμεταλλεύσεις διαχειρίζονται πάνω από το ήμισυ του ευρωπαϊκού έδαφους. Η γεωργία και η δασοκομία αντιπροσωπεύουν το 80% του ευρωπαϊκού εδάφους. Η γεωργία μπορεί να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την απώλεια της βιοποικιλότητας. Επιπλέον, οι γεωργοί πρέπει να προσαρμόσουν τις πρακτικές τους λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Η ισορροπημένη ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών. Η γεωργία είναι η ατμομηχανή της οικονομίας των περισσότερων αγροτικών περιοχών, η βάση στην οποία στηρίζεται ο ευρωπαϊκός τομέας των γεωργικών ειδών διατροφής. Συνολικά, ο τομέας των γεωργικών ειδών διατροφής αντιπροσωπεύει 17,5 εκατ. θέσεις απασχόλησης (13,5% θέσεις απασχόλησης στη βιομηχανία). Είναι σημαντικό να διατηρηθεί αποδεκτό επιπέδο ελκυστικότητας των θέσεων απασχόλησης στον γεωργικό τομέα, ιδίως για να εξασφαλιστεί η ελάχιστη διαδοχή των γενεών. Τα γεωργικά εισοδήματα αντιπροσωπεύουν μόνο το 40% του μέσου όρου των ευρωπαϊκών εισοδημάτων.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Άμεσες ενισχύσεις

Αγοραία μέτρα

Αγροτική ανάπτυξη

Επιλογή 1

Μεγαλύτερη ισοκατανομή των άμεσων ενισχύσεων μεταξύ των κρατών μελών (αφήνοντας άθικτο το τρέχον σύστημα άμεσων ενισχύσεων)

Ενίσχυση των μέσων διαχείρισης των κινδύνων

Εξορθολογισμός και απλοποίηση υφιστάμενων αγοραίων μέσων, κατά περίπτωση

Διατήρηση του προσανατολισμού του διαγνωστικού ελέγχου σχετικά με την αύξηση της χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που σχετίζονται με την κλιματική μεταβολή, τα ύδατα, τη βιοποικιλότητα και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθώς και την καινοτομία.

Επιλογή 2

Μεγαλύτερη ισοκατανομή των άμεσων ενισχύσεων μεταξύ κρατών μελών και ουσιαστική αλλαγή του σχεδιασμού τους.

Οι άμεσες πληρωμές θα αποτελούνται από:

• έναν βασικό συντελεστή ως εισοδηματική στήριξη,

• μια υποχρεωτική πρόσθετη ενίσχυση για ειδικά περιβαλλοντικά δημόσια αγαθά μέσω απλών, γενικευμένων ετήσιων και μη-συμβατικών γεωργοπεριβαλλοντικών δράσεων βασισμένων στο συμπληρωματικό κόστος πραγματοποίησης των εν λόγω δράσεων,

• μια πρόσθετη ενίσχυση για την αντιστάθμιση ειδικών φυσικών περιορισμών,

• και μια εθελοντική δεσμευμένη στήριξη για ειδικούς τομείς και περιφέρειες1,

Θέσπιση νέου συστήματος για μικρές γεωργικές εκμεταλλεύσεις.

Θέσπιση ορίου του βασικού συντελεστή, εξετάζοντας εκ παραλλήλου τη συνδρομή μεγάλης κλίμακας γεωργικών εκμεταλλεύσεων στην αγροτική απασχόληση.

Βελτίωση και απλοποίηση υφιστάμενων αγοραίων μέσων, κατά περίπτωση

Προσαρμογή και συμπλήρωση υφιστάμενων μέσων, ούτως ώστε να ευθυγραμμιστούν καλύτερα με τις προτεραιότητες της ΕΕ, με στήριξη επικεντρωμένη στο περιβάλλον, στην κλιματική μεταβολή ή/και την αναδιάρθρωση και την καινοτομία· επίσης, ενίσχυση των περιφερειακών/τοπικών πρωτοβουλιών.

Ενίσχυση των υφιστάμενων μέσων διαχείρισης των κινδύνων και θέσπιση προαιρετικού μέσου αντιστάθμισης σημαντικών απωλειών εισοδήματος, συμβατού με την «πράσινη δέσμη» του ΠΟΕ.

Θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί το ενδεχόμενο κάποιας ανακατανομής των πόρων μεταξύ κρατών μελών βάσει αντικειμενικών κριτηρίων.

Επιλογή 3

Σταδιακή κατάργηση των άμεσων ενισχύσεων στην τρέχουσα μορφή τους

Αντ’ αυτού, περιορισμένες ενισχύσεις για περιβαλλοντικές δημόσια αγαθά και πρόσθετες ενισχύσεις για ειδικούς φυσικούς περιορισμούς

Κατάργηση όλων των αγοραίων μέτρων, με την ενδεχόμενη εξαίρεση ρητρών διατάραξης που θα μπορούσαν να ενεργοποιηθούν σε περιόδους σοβαρών κρίσεων

Τα μέτρα θα επικεντρώνονται στην κλιματική μεταβολή και στις περιβαλλοντικές πτυχές.

1 :

Θα ήταν ισοδύναμη με τη σημερινή δεσμευμένη στήριξη που καταβάλλεται μέσω του άρθρου 68 και άλλων δεσμευμένων μέτρων ενίσχυσης.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website