Navigation path

Left navigation

Additional tools

Mobilna młodzież – najczęściej zadawane pytania

European Commission - MEMO/10/408   15/09/2010

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI EL CS ET HU LT LV MT SK SL BG RO

MEMO/10/408

Bruksela, dnia 15 września 2010 r.

Mobilna młodzież – najczęściej zadawane pytania

(zob. także IP/10/1124)

    Czym jest inicjatywa „Mobilna młodzież”?

Komunikat w sprawie „Mobilnej młodzieży” przedstawia szereg działań, jakie pomóc mają młodym ludziom w zdobywaniu kwalifikacji i umiejętności niezbędnych dla ich powodzenia na rynku pracy. Środki, jakie proponuje Komisja Europejska, skupiają się na trzech obszarach:

  • Modernizacja kształcenia i szkolenia, tak by w większym stopniu odpowiadały one potrzebom zarówno młodych ludzi, jak i pracodawców. Planowane działania dotyczyć będą szkół, praktyk zawodowych oraz lepszego uznawania umiejętności zdobytych poza ramami kształcenia formalnego. Mają one również na celu uczynienie szkolnictwa wyższego bardziej atrakcyjnym, tak by większa liczba młodych ludzi zdobywała wyższe wykształcenie.

  • Wspieranie mobilności edukacyjnej i zawodowej. Środki w tym zakresie obejmują nowe źródła informacji na poziomie UE, zalecenie Rady w sprawie usuwania przeszkód dla mobilności edukacyjnej, nową generację unijnych programów finansowania na rzecz kształcenia i szkolenia oraz ulepszenie portalu europejskich służb zatrudnienia (EURES).

  • Ustanowienie nowych unijnych ram na rzecz zatrudnienia młodzieży, obejmujących zalecenia dla państw członkowskich w zakresie reform rynku pracy oraz większe wsparcie dla publicznych służb zatrudnienia, w celu ulepszenia pomocy zapewnianej młodym ludziom.

    Dlaczego UE podejmuje odrębne działania ukierunkowane na młodych ludzi?

Przyszły dobrobyt Europy zależy od jej młodych obywateli. Stanowią oni jedną piątą mieszkańców UE, a ich umiejętności i zdolności odegrają decydującą rolę w realizacji celu strategii Europa 2020, jakim jest inteligentny i trwały wzrost sprzyjający włączeniu społecznemu.

Europejskie systemy kształcenia i szkolenia różnią się w poszczególnych krajach, wszystkie jednak borykają się z podobnymi problemami. Obecnie zbyt wielu młodych ludzi nie realizuje w pełni swojego potencjału w zakresie kształcenia i szkolenia – co z kolei utrudnia im znalezienie pracy.

Kryzys pociągnął za sobą znaczący wzrost bezrobocia wśród młodzieży. Dostęp do rynku pracy jest utrudniony, nawet dla osób o dobrych kwalifikacjach.

Wyzwania te wymagają skoordynowanych działań na poziomie UE, które podniosą jakość kształcenia i szkolenia i sprawią, że młodzi ludzie będą lepiej przygotowani do rozpoczęcia życia zawodowego. Inicjatywa „Mobilna młodzież” zachęci kraje do dzielenia się doświadczeniami skutecznych i nieskutecznych strategii.

Niektóre działania w ramach „Mobilnej młodzieży” rozpoczną się już wkrótce. Inne planowane są w perspektywie długoterminowej. I tak na przykład rozpoczyna się obecnie przygotowywanie nowej generacji programów unijnych na rzecz kształcenia, szkolenia i zatrudnienia na okres po 2013 r.

    Czym inicjatywa „Mobilna młodzież” różni się od dotychczasowych działań Unii Europejskiej?

„Mobilna młodzież” łączy nowe i istniejące już środki na poziomie UE i w państwach członkowskich, aby stworzyć bardziej skuteczny pakiet wspierający młodych ludzi. Choć istniejące programy UE w zakresie kształcenia i szkolenia skupiają się przede wszystkim na młodzieży (95% środków finansowych w ramach programu „Uczenie się przez całe życie” trafia do młodych ludzi, nauczycieli i instruktorów), to jest to pierwsza pojedyncza strategia na poziomie UE, które obejmuje zarówno edukację, jak i zatrudnienie.

    W jaki sposób Unia może powstrzymać młodych ludzi przed przedwczesnym porzucaniem nauki?

Przedwczesne kończenie nauki to złożony problem: istnieje wiele różnych powodów, dla których młodzi ludzie przedwcześnie porzucają kształcenie i szkolenie, dlatego też nie istnieje jedno proste rozwiązanie problemu. W perspektywie ogólnej strategie mające na celu zapobieganie temu zjawisku powinny być skoncentrowane na osobach najbardziej zagrożonych, w tym migrantach, osobach wywodzących się z grup w niekorzystnej sytuacji społeczno-gospodarczej i innych osobach znajdujących się w trudnej sytuacji. Chłopcy częściej niż dziewczyny przedwcześnie przerywają naukę. Należy także zapewnić więcej możliwości powrotu do szkoły dla tych, którzy raz już przedwcześnie ją opuścili.

Choć to państwa członkowskie UE ponoszą główną odpowiedzialność za wybory strategii i decydują o finansowaniu w zakresie kształcenia i szkoleń, to jednak rola UE również jest istotna. UE doprowadziła na przykład do upowszechnienia wiedzy o wpływie przedwczesnego kończenia nauki na europejską gospodarkę i zaproponowała wspólne cele, aby zjawisku temu przeciwdziałać. Unia pomaga państwom członkowskim w identyfikowaniu właściwych działań, w oparciu o doświadczenia ich partnerów. W 2011 r. Komisja Europejska zaproponuje zalecenie Rady na rzecz szczegółowej ogólnoeuropejskiej strategii rozwiązania problemu przedwczesnego kończenia nauki.

    W jaki sposób inicjatywa „Mobilna młodzież” może przyczynić się do osiągnięcia wyznaczonego na poziomie UE celu: 40% młodych osób uzyskujących wyższe wykształcenie lub równorzędne kwalifikacje?

Podniesienie liczby młodych ludzi studiujących w szkołach wyższych oraz zwiększenie liczby studentów uzyskujących dyplom wymaga działań na różnych szczeblach. Jednym z elementów rozwiązania jest podniesienie jakości i przydatności kształcenia podstawowego i średniego oraz zapewnienie uczniom odpowiedniego doradztwa w zakresie możliwości uzyskania wyższego wykształcenia.

Instytucje szkolnictwa wyższego powinny zostać zmodernizowane, aby ich programy nauczania w większym stopniu odpowiadały potrzebom młodych ludzi oraz rynku pracy. Szkolnictwo wyższe musi stać się bardziej atrakcyjne dla tych grup, które są obecnie w niedostatecznym stopniu reprezentowane. Oznacza to nie tylko zachęcanie większej liczby uczniów do podejmowania dalszej nauki, ale również zapewnienie im elastycznych możliwości studiowania, dzięki czemu szkolnictwo wyższe stanie się bardziej dostępne dla osób już pracujących.

„Mobilna młodzież” zachęcać będzie instytucje szkolnictwa wyższego do podnoszenia jakości poprzez większą otwartość i wzmożoną współpracę z innymi placówkami z całego świata. Wykorzystując nowy wielopłaszczyznowy międzynarodowy ranking szkół wyższych, „Mobilna młodzież” dostarczy również bardziej przejrzystych informacji na temat osiągnięć poszczególnych instytucji. Nowy program modernizacji szkolnictwa wyższego, który jest elementem inicjatywy i obejmie konkretne działania we wszystkich tych obszarach, zostanie przedstawiony przez Komisje w przyszłym roku.

    Na czym polega kształcenie i szkolenie zawodowe i dlaczego jest ono istotne?

Kształcenie i szkolenie zawodowe umożliwia zdobycie praktycznej wiedzy i umiejętności niezbędnych do znalezienia pracy. Przybiera ono bardzo różne formy w poszczególnych krajach i dostępne jest na różnych poziomach kształcenia i szkolenia: od średniego po wyższe.

Ścieżkę kształcenia i szkolenia zawodowego wybiera średnio około 50% uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Sektor ten wymaga modernizacji, aby zwiększyć swą atrakcyjność i jakość. Bieżące prognozy przewidują, że w 2020 r. około 50% miejsc pracy w UE wymagać będzie kwalifikacji na średnim poziomie – takich, jakie uzyskać można w toku kształcenia i szkolenia zawodowego.

    Co dla UE oznacza „mobilność”?

W tym kontekście „mobilność” oznacza przenoszenie się do innego kraju w związku z nauką, szkoleniem lub pracą. Inicjatywa „Mobilna młodzież” czyni rozróżnienie między:

  • mobilnością edukacyjną – polegającą na studiowaniu lub odbywaniu szkolenia zagranicą w celu zdobycia nowych umiejętności i doświadczenia – a

  • mobilnością zawodową – polegającą na przeprowadzeniu się za granicę, na krótszy lub dłuższy okres, w związku z pracą.

Komisja Europejska od dawna już zapewnia wsparcie finansowe na rzecz mobilności edukacyjnej poprzez programy, takie jak Erasmus, Erasmus Mundus oraz Marie Curie w dziedzinie szkolnictwa wyższego, poprzez program Leonardo da Vinci w kształceniu zawodowym oraz Comenius w odniesieniu do edukacji szkolnej. Celem inicjatywy „Mobilna młodzież” jest rozpropagowanie informacji na temat możliwości finansowanie, jakie oferują te programy.

Prawo podejmowania pracy w innym państwie członkowskim to jedna ze swobód, jakimi dysponują obywatele UE. „Mobilna młodzież” wprowadzi nowe środki mające wspierać mobilność zawodową w UE. Komisja, poprzez inicjatywę „Twoja pierwsza praca z EURES-em”, zapewniać będzie wsparcie w terenie, w tym środki finansowe, tak by pomagać młodym ludziom w znajdowaniu zatrudnienia poza granicami ich kraju. Obecnie w niektórych krajach i sektorach nadal istnieje zapotrzebowanie na siłę roboczą, podczas gdy w innych regionach bezrobocie jest bardzo wysokie. Komisja zachęcać będzie małe i średnie przedsiębiorstwa – które są największym pracodawcą w UE – do oferowania pracy młodym ludziom.

    Dlaczego UE uważa, że poświęcanie czasu na studiowanie, szkolenia czy zdobywanie doświadczenia zawodowego zagranicą jest dla młodych osób przydatne?

Na europejskim jednolitym rynku dostępność wysoko wykwalifikowanych pracowników, którzy mają doświadczenia z pobytów w różnych państwach członkowskich, ma kluczowe znaczenie dla inteligentnego i trwałego wzrostu. Doświadczenia zdobyte w innych krajach pozwalają udoskonalić znajomość języków obcych oraz rozwijają inne umiejętności, takie jak współpracowanie z ludźmi wywodzącymi się z różnych kultur. Umiejętności te są niezwykle cenne dla rozwoju osobistego, ale również zwiększają szanse na znalezienie zatrudnienia.

Praca w innym europejskim kraju może pomóc młodym osobom w wejściu na rynek pracy, ułatwiając im znalezienie zatrudnienia poprzez udoskonalenie ich umiejętności, zwiększenie ich przystosowania zawodowego oraz poszerzenie perspektyw w kontekście ich przyszłych karier. Z bardziej ogólnego punktu widzenia mobilność zawodowa sprawia, że rynki pracy w Europie są bardziej elastyczne, tworzą więcej miejsc pracy oraz zapewniają lepsze dostosowanie pracowników do potrzeb pracodawców.

    Czy mobilność młodzieży zwiększa szanse na znalezienie pracy?

Tak, potwierdzają to niezależne badania. Ponad 40% pracodawców zwraca uwagę na doświadczenia zdobyte podczas studiów i pracy zagranicą i uważa, że absolwenci posiadający zagraniczne doświadczenie lepiej radzą sobie z bardziej odpowiedzialnymi zadaniami. Taki jest główny wniosek badania na temat zawodowych korzyści z programu Erasmus, które w 2006 r. przeprowadził Międzynarodowy Ośrodek Badań nad Szkolnictwem Wyższym wraz z Uniwersytetem w Kassel, w Niemczech. Badanie z 2007 r. na temat wpływu programu Leonardo da Vinci dotyczącego kształcenia zawodowego przeprowadzone przez Wirtschafts- und Sozialforschung (Kerpen, Niemcy) wykazało, że 58% bezrobotnych znalazło pracę po odbyciu zagranicznego szkolenia, a 34% otrzymało pracę na bardziej odpowiedzialnym stanowisku.

    Czy inicjatywa „Mobilna młodzież” jest sprzeczna z działaniami UE na rzecz uczenia się przez całe życie?

W 2009 r. państwa członkowskie przyjęły 10-letnie ramy strategiczne na rzecz współpracy w zakresie kształcenia i szkolenia („ET 2020”), w których podkreślono szczególne znaczenie uczenia się przez całe życie. „Mobilna młodzież” stanowi jeden z aspektów szerszej strategii UE na rzecz uczenia się przez całe życie. Niektóre z działań przewidzianych w ramach tej inicjatywy, takie jak zwiększenie uznawania umiejętności zdobytych poza ramami kształcenia formalnego, przyniosą korzyści osobom ze wszystkich grup wiekowych.

    Dlaczego Komisja koncentruje swoje działania na bezrobociu wśród młodzieży, skoro stopa bezrobocia wzrasta w odniesieniu do wszystkich grup wiekowych?

Pracownicy poniżej 25 roku życia są jedną z grup, które najbardziej ucierpiały w wyniku kryzysu. Obecnie 5,2 mln młodych ludzi w UE-27 nie ma pracy – oznacza to co piątą młodą osobę na rynku pracy. Stopa bezrobocia wśród młodych ludzi wzrosła z 14,7% w marcu 2008 r. do 20,2% w lipcu 2010 r. Biorąc pod uwagę ograniczoną liczbę nowych miejsc pracy w wielu państwach członkowskich oraz coroczny napływ młodych osób wkraczających na rynek pracy, należy jak najszybciej podjąć działania na rzecz poprawienia ich sytuacji.

    Jak będą w praktyce wyglądały działania UE na rzecz zatrudnienia młodzieży?

Opracowywanie strategii i wprowadzanie odpowiednich środków służących walce z bezrobociem wśród młodzieży to przede wszystkim zadanie dla władz krajowych, lecz wszystkie państwa członkowskie borykają się z takimi samymi wyzwaniami. Aby poprawić sytuację młodych ludzi, potrzebujemy strategii obejmujących wszystkie etapy, jakie muszą przejść młodzi ludzie kończący naukę i wchodzący na rynek pracy. Musimy również zapewnić wsparcie wszystkim tym, którzy napotykają na tej drodze trudności. „Mobilna młodzież” w strategiczny sposób ukierunkuje działania, tak by pomagać młodym ludziom w znajdowaniu pierwszej pracy, a następnie w rozwijaniu swojej kariery. Komisja będzie ściśle współpracować z państwami członkowskimi w celu określenia, jakie działania i środki skutecznie pomogą kształtować politykę w tym zakresie. Na dwa działania, bezpośrednio dostępne dla młodych ludzi, przeznaczone zostaną również nowe fundusze:

  • W przyszłym roku uruchomimy działanie pilotażowe „Twoja pierwsza praca z EURES-em”, który ma pomóc młodym ludziom w pełnym wykorzystywaniu szans na szerszym rynku pracy w UE oraz ułatwić przedsiębiorcom znalezienie odpowiednio wykwalifikowanych pracowników. Inicjatywa ta cieszy się dużym poparciem Parlamentu Europejskiego i na jej rozpoczęcie w 2011 r. przeznaczono dodatkowe środki.

  • Nowy europejski instrument mikrofinansowy Progress ułatwi młodym przedsiębiorcom otrzymywanie pożyczek. Ponieważ kryzys finansowy utrudnił dostęp do pożyczek, takie działanie jest szczególnie istotne, zwłaszcza w kontekście młodego pokolenia.

    Co EURES może dziś zrobić dla młodych ludzi?

Jedną z głównych misji EURES-u – Europejskich Służb Zatrudnienia, pełniących rolę łącznika służb zatrudnienia z całej UE – jest ułatwianie ludziom znajdowania pracy. EURES dostarcza informacji, rad i pomaga w szukaniu pracy w 27 państwach UE, a także w Norwegii, Islandii, Liechtensteinie i Szwajcarii. EURES dysponuje także siecią ponad 850 wyspecjalizowanych doradców, którzy oferują indywidualną pomoc i porady na temat praktycznych, prawnych i administracyjnych aspektów przenosin do innego kraju.

Portal EURES (www.eures.europa.eu) zawiera bazę danych umożliwiającą bezpośredni dostęp do około pół miliona wakatów oraz umożliwia umieszczenie swojego życiorysu online.

O skali sukcesu EURES-u świadczą statystyki: korzysta z niego coraz więcej pracodawców i pracowników. W ciągu ostatnich trzech lat liczba wakatów opublikowanych na tym portalu wzrosła o 18%, liczba życiorysów zamieszczonych przez pracowników – o 12%, a co najważniejsze – liczba korzystających z niego pracodawców wzrosła o 129%. Portal EURES odwiedza 700 tys. osób miesięcznie, co czyni z niego najbardziej popularną stronę internetową UE.

    W jaki sposób „Mobilna młodzież” może zapewnić młodym ludziom bardziej stabilne zatrudnienie?

Młodzi ludzie zatrudniani są często na mało stabilnych warunkach i mogą wpaść w błędne koło umów na czas określony. Obecnie na podstawie takich umów w UE pracuje 40% pracowników mających mniej niż 25 lat Umowy takie nie są z definicji niekorzystne: pozwalają firmom sprawdzić kwalifikacje pracownika przed podpisaniem umowy na czas nieokreślony, a młodym ludziom umożliwiają zdobycie doświadczenia w jednym lub większej ilości miejsc pracy w trakcie pierwszych lat aktywnego życia zawodowego. Jednak zbyt wiele młodych osób ma trudności z przejściem od umów okresowych do umów na czas nieokreślony, zwłaszcza w krajach, gdzie przepisy w zakresie zatrudnienia zapewniają bardzo dużą ochronę stałych miejsc pracy. Prowadzi to do rozwarstwienia rynku pracy: młodzi pracownicy mają bowiem niewielkie szanse na osiągnięcie stabilnej sytuacji i zawarcie umowy o pracę na czas nieokreślony. Dlatego też Komisja zaleca państwom członkowskim, w których obowiązują takie przepisy, by wprowadziły tylko jeden rodzaj umowy o pracę, z definicji na czas nieokreślony, która zapewniałaby stopniowy wzrost ochrony praw pracownika. Takie rozwiązanie zachęcałoby pracowników do zatrudniania młodych ludzi.

    Dlaczego Komisja chce określić wymogi jakości w odniesieniu do staży?

Staże są bardzo przydatne dla młodych ludzi: pozwalają im wejść na rynek pracy, a pracodawcy cenią sobie kandydatów, którzy zdobyli pierwsze doświadczenia zawodowe w ramach stażu. Niektórzy pracodawcy wykorzystują jednak staż jako alternatywę dla właściwej umowy o pracę lub dla okresu próbnego. Niewiążące prawnie unijne wytyczne dotyczące jakości pomogłyby młodym ludziom, pracodawcom oraz instytucjom szkoleniowym w opracowaniu wymogów jakości w odniesieniu do staży.

Wiele młodych osób odbywa również staże w innym państwie członkowskim. Ze względu na to, że zarówno przepisy, jak i praktyka w odniesieniu do staży, różnią się w poszczególnych państwach UE-27, Komisja udostępni również więcej informacji na temat poszczególnych prawodawstw krajowych. Dzięki temu młodzi ludzie rozważający możliwość podjęcia stażu zagranicą będą mieli jaśniejszy obraz sytuacji w poszczególnych państwach członkowskich.

    Więcej informacji:

Strona internetowa poświęcona inicjatywie „Mobilna młodzież”:

http://europa.eu/youthonthemove

Komunikat dotyczący „Mobilnej młodzieży” (COM(2010)477 wersja ostateczna), 15 września 2010 r., przedstawiający ogólny zarys strategii „Mobilna młodzież”:

http://ec.europa.eu/education/yom/com_en.pdf

„Mobilna młodzież”: Streszczenie dla obywateli:

http://ec.europa.eu/education/yom/cs_en.pdf


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website