Navigation path

Left navigation

Additional tools

MEMO/08/86

Bruksela, dnia 13 lutego 2008 r.

Analiza możliwości utworzenia europejskiego systemu nadzoru granicznego (Eurosur)

Komisja przedstawiła komunikat w sprawie utworzenia europejskiego systemu nadzoru granicznego (Eurosur), którego celem byłoby zapobieganie niedozwolonemu przekraczaniu granicy, obniżanie liczby nielegalnych imigrantów ginących na morzu oraz poprawa bezpieczeństwa wewnętrznego UE poprzez wkład w zapobieganie przestępczości transgranicznej.

Wyzwania i cele

W komunikacie zbadano czynniki, jakie można by uwzględnić przy tworzeniu europejskiego systemu nadzoru granicznego (Eurosur), skoncentrowanego początkowo na południowych i wschodnich granicach zewnętrznych UE, oraz przedstawiono państwom członkowskim propozycję planu działań służącego stworzeniu takiego „systemu systemów” w nadchodzących latach. Komunikat skupia się na kwestii poprawy nadzoru granicznego, a jego celem jest:

  • ograniczenie liczby nielegalnych imigrantów, którym udaje się niepostrzeżenie przedostać na terytorium UE

Obecnie krajowe systemy nadzoru granicznego obejmują swoim zasięgiem tylko wybrane odcinki granic zewnętrznych UE. Ze względu na ograniczenia techniczne i finansowe nadzorem objęte są obecnie jedynie niektóre obszary płaskie i przybrzeżne, jak również te obszary, na których prowadzone są operacje.

Organy odpowiedzialne za kontrolę graniczną w państwach członkowskich powinny otrzymywać bardziej aktualne i rzetelne informacje, jeżeli mają wykrywać, identyfikować, śledzić i przechwytywać osoby próbujące nielegalnie przedostać się na terytorium UE. Pozwoliłoby to ograniczyć liczbę nielegalnych imigrantów, którym udaje się niepostrzeżenie przekroczyć granice zewnętrzne UE.

  • zmniejszenie śmiertelności nielegalnych imigrantów dzięki ratowaniu większej liczby osób na morzu

Wielu nielegalnych imigrantów i wiele osób potrzebujących ochrony międzynarodowej odbywa podróż w niezwykle trudnych warunkach i ponosi ogromne ryzyko osobiste podczas prób nielegalnego przedostania się na terytorium UE, ukrywając się w pojazdach, na statkach towarowych itd. Podejmowane ostatnio próby przeprawy na pokładzie nienadających się do tego celu i nadmiernie przepełnionych łodzi doprowadziły do zwielokrotnienia wśród migrantów liczby ofiar nieudanej przeprawy, stale tonących w wodach Oceanu Atlantyckiego między Afryką i Wyspami Kanaryjskimi oraz na Morzu Śródziemnym.

Wysoka liczba ofiar spowodowana tym rodzajem nielegalnej imigracji jest nie do przyjęcia i musi zostać znacznie obniżona. Należy poprawić możliwości wykrywania niewielkich łodzi na otwartym morzu, co zwiększy szanse powodzenia działań poszukiwawczych i ratowniczych, a tym samym pozwoli ocalić więcej istnień na morzu. Jednakże w perspektywie długoterminowej jedynym sposobem sprostania wyzwaniom związanym z zarządzaniem migracją jest przyjęcie kompleksowej strategii obejmującej współpracę z krajami trzecimi, w tym w dziedzinie nadzoru granicznego.

  • poprawa bezpieczeństwa wewnętrznego na całym terytorium UE poprzez wkład w zapobiegania przestępczości transgranicznej

Nadzór graniczny prowadzony jest nie tylko w celu zapobieżenia niedozwolonemu przekraczaniu granic, lecz także w celu zwalczania przestępczości transgranicznej, np. przeciwdziałania terroryzmowi, handlowi ludźmi, przemytowi narkotyków, nielegalnemu handlowi bronią itd.

Przeciwdziałanie tym zagrożeniom należy w pierwszym rzędzie do służb policyjnych i wywiadowczych państw członkowskich. Nie zmienia to faktu, że skuteczny system zarządzania granicami funkcjonujący zarówno na szczeblu krajowym, jak i europejskim, stanowić będzie cenne narzędzie w walce z przestępczością transgraniczną.

Ogólna koncepcja

Europejski system nadzoru granicznego (Eurosur) powinien pomóc państwom członkowskim w zyskaniu pełnego obrazu sytuacji[1] na granicach zewnętrznych oraz w zwiększeniu zdolności ich krajowych organów ochrony porządku publicznego do odpowiedniego reagowania[2].

Eurosur powinien zapewnić wspólne ramy techniczne służące poprawie codziennej współpracy i komunikacji między organami państw członkowskich oraz ułatwić wykorzystanie najnowszej technologii na potrzeby nadzoru granicznego. Jednym z zasadniczych celów operacyjnych powinna być wymiana informacji, z wyjątkiem danych osobowych, między istniejącymi systemami krajowymi i europejskimi.

Ustanowienie Eurosuru mogłoby przebiegać w trzech równocześnie realizowanych fazach:

  1. FAZA 1: celem tej fazy jest stworzenie powiązań między systemami i mechanizmami nadzoru funkcjonującymi na szczeblu państw członkowskich oraz ich usprawnienie.

W związku z tym środki przyznane z Europejskiego Funduszu Granic Zewnętrznych powinno się wykorzystać do zmodernizowania i rozszerzenia zasięgu krajowych systemów nadzoru granicznego oraz do powołania krajowych ośrodków koordynacji nadzoru granicznego w państwach członkowskich położonych na południowych i wschodnich granicach zewnętrznych UE.

Należałoby ustanowić zabezpieczoną, skomputeryzowaną sieć komunikacyjną, aby zapewnić wymianę danych i koordynację działań między ośrodkami w państwach członkowskich oraz z agencją Frontex.

Ponadto należy rozważyć, w jaki sposób można by zaoferować wybranym sąsiednim krajom trzecim wsparcie finansowe i logistyczne, aby zachęcić je do współpracy operacyjnej z państwami członkowskimi w zakresie nadzoru granicznego.

  1. FAZA 2: celem tej fazy jest lepsze wykorzystanie narzędzi nadzoru na szczeblu UE.

Wykorzystanie programów UE w dziedzinie badań naukowych i rozwoju zapewni zwiększenie wydajności technicznej narzędzi nadzoru i czujników (np. satelitów, bezpilotowych statków powietrznych itd.).

Ponadto wspólne stosowanie narzędzi nadzoru zapewniłoby organom państw członkowskich częstsze i bardziej rzetelne informacje potrzebne do nadzoru granic zewnętrznych oraz na przedpolu granic.

Oprócz tego możliwe byłoby stworzenie wspólnego obrazu wywiadowczego sytuacji na przedpolu granicy, łączącego informacje wywiadowcze z tymi uzyskanymi dzięki narzędziom nadzoru granicznego.

  1. FAZA 3: celem tej fazy jest stworzenie wspólnego systemu wymiany informacji dotyczących obszarów morskich UE. Można tego dokonać, łącząc wszystkie istniejące systemy służące do raportowania i monitorowania na obszarach morskich znajdujących się pod jurysdykcją państw członkowskich i na sąsiadujących z nimi obszarach pełnego morza w jedną szerszą sieć, która pozwoli organom kontroli granicznej wykorzystać możliwości związane z łącznym użyciem tych różnych systemów.

Ze względu na obecną presję migracyjną na pierwszym etapie należy ograniczyć zasięg zintegrowanej sieci do Morza Śródziemnego, południowego obszaru Oceanu Atlantyckiego (Wyspy Kanaryjskie) i Morza Czarnego oraz skoncentrować się na kwestii bezpieczeństwa wewnętrznego, tworząc wspólną platformę działania dla organów kontroli granicznej i innych organów zajmujących się kwestią bezpieczeństwa obszarów morskich i odpowiadających za to bezpieczeństwo.

Na późniejszym etapie taką zintegrowaną sieć systemów raportowania i nadzoru można rozszerzyć na cały obszar morski UE, obejmując nie tylko aspekty dotyczące granic, ale wszelkie działania na morzu, takie jak ochrona bezpieczeństwa morskiego, ochrona środowiska morskiego, kontrola rybactwa oraz egzekwowanie prawa.

Fazy 1 i 2 powinny obejmować morskie i lądowe granice zewnętrzne, natomiast faza 3 powinna skupiać się na obszarze morskim. Aspekty komunikatu dotyczące nadzorowania zewnętrznych granic morskich stanowią element ogólnych ram wyznaczonych przez zintegrowaną politykę morską Unii Europejskiej.

Wdrożenie Eurosuru stanowiłoby decydujący krok na drodze do dalszego stopniowego tworzenia wspólnego europejskiego systemu zintegrowanego zarządzania granicami. Przy realizacji różnych środków opisanych w komunikacie głównym mechanizmem służącym zachowaniu zasady solidarności i rozłożeniu obciążenia finansowego na poszczególne państwa członkowskie Unii Europejskiej powinien być Fundusz Granic Zewnętrznych.

Więcej na temat działalności wiceprzewodniczącego Franca Frattiniego można znaleźć na jego stronie internetowej: http://www.ec.europa.eu/commission_barroso/frattini/index_en.htm


[1] Znajomość pełnego obrazu sytuacji mierzy się, oceniając zdolność władz do wykrywania przypadków przemieszczania się przez granicę oraz do właściwego uzasadnienia podejmowanych działań kontrolnych.

[2] Zdolność do reakcji mierzy się, sprawdzając, ile czasu potrzeba, by dotrzeć do obiektów i osób przemieszczających się przez granicę w celu kontroli, jak również ile czasu i jakie środki są potrzebne, by odpowiednio zareagować w nadzwyczajnych okolicznościach.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website