Navigation path

Left navigation

Additional tools

Other available languages: EN FR DE DA ES IT PT EL

"Het is bijna een cliché geworden te stellen dat er  iets verkeerd is gelopen
in de transatlantische relatie,  dat de EU en de VS geen  belangstelling meer
hebben voor elkaar en dat  zij elders meer stimulerende  perspectieven hebben
gevonden.   Volgens    mij   is   dit    een   flagrante   overdrijving    en
oversimplificatie.  Deze  band  blijft  voor  beide  partijen nog  steeds  de
belangrijkste internationale relatie  doch door de veranderende  politieke en
economische  situatie is  het voor  ons van  essentieel belang  dat  wij onze
aandacht  opnieuw  daarop  toespitsen  en  de  juiste  beleidsmaatregelen  en
mechanismen vinden om haar aan die wijzigingen aan te passen".

In een toespraak voor  de American Club of Brussels tracht Sir  Leon Brittan,
Vice-voorzitter  van de  Europese Commissie  belast met  de betrekkingen  met
Noord-Amerika,  de onduidelijkheid  weg  te nemen  die  de discussie  over de
wijze waarop  Europa  zijn betrekkingen  met  de  Verenigde Staten  dient  te
verdiepen  bemoeilijkt. Hij  stelt een  op  drie punten  berustende strategie
voor : voortbouwen op de bestaande relatie; opvullen van de leemten door  het
stimuleren  van  parlementaire- en  zakencontacten;  voorbereidselen  treffen
voor een eventueel  toekomstig initiatief door een zorgvuldige analyse van de
voor- en nadelen van  een aantal recente ideeën zoals een  Vrijhandelszone en
een nieuw Transatlantisch Verdrag.

Deze nieuwe relatie moet betrekking  hebben op de veiligheid,  de economische
betrekkingen en  het gezamenlijk optreden  van Amerika en  Europa in  de rest
van de wereld. Wat de veiligheid betreft,  verklaarde Sir Leon : "ik  bespeur
bij de  VS een begrijpelijk ongeduld ten opzichte  van de EU die zich inspant
om  samenhang  te brengen  in  haar  buitenlands- en  veiligheidsbeleid  naar
analogie  met  haar  eensgezind optreden  in  handelskwesties. Wij  moeten de
komende maanden  uitmaken hoe de Europese  pijler zich  verhoudt ten opzichte
van de VS".

"Het is aan de  EU oplossingen  te vinden die  intern aanvaardbaar zijn.  Zij
moeten echter ook  operationeel geloofwaardig zijn voor onze partners. Het is
lang  een  mythe  geweest  dat  de  Verenigde  Staten  gekant  zijn  tegen de
oprichting van een  Europese defensie-identiteit. Aangezien die  entiteit bij
operaties die  niet door  de NAVO zijn  opgezet gebruik  zal maken van  NAVO-
logistiek en -materiaal,  hebben de VS er  rechtmatig belang bij dat  wij een
Europese pijler tot stand kunnen brengen die echte beslissingen kan nemen  en
over   de   voor    de   tenuitvoerlegging   daarvan    vereiste   politieke,
administratieve en militaire structuren beschikt".

Sir Leon  legt uit  waarom de economische  relatie meer  op de voorgrond  zal
treden en  te zijner tijd  op gelijke voet  zal kunnen komen te  staan met de
oude  relatie  op  het  gebied   van  de  veiligheid.  Bovendien   zullen  de
betrekkingen   steeds  meer   worden  gekenmerkt   door   het  verlangen   om
gemeenschappelijke doelstellingen in de wereld na te streven : 

"Zij die  een  terugkeer  van  Amerika  naar  het  isolationisme  van  weleer
voorspellen hebben het  verkeerd. Europa en  Amerika hebben  bewezen dat  zij
goed  kunnen samenwerken in de wereld.  Het is niet de  bedoeling om tegen de
rest  van  de  wereld  samen  te  spannen  opdat andere  landen  zich  zouden
aansluiten bij een of ander grootschalig plan van  de EU en de VS. Wij moeten
de aanzienlijke  middelen waarover wij  beschikken veeleer  gebruiken om  een
efficiëntere gemeenschappelijke bijdrage te  leveren voor het oplossen van de
meest urgente wereldproblemen".

Wat nu ?

Wij  moeten onze relatie een nieuwe doelgerichtheid  en een nieuw élan geven,
haar  verbeteren  met  het  oog   op  de  vaststelling  van   ruimere  nieuwe
doelstellingen,   ook  al   duurt  het   verschillende   jaren  voordat   die
doelstellingen ten volle worden verwezenlijkt,  aldus Sir Leon. Doen  wij dat
niet  dan  zouden  we  intussen  met  een  gevaarlijk  vacuum  kunnen  worden
geconfronteerd.

Voortbouwen op de bestaande relatie : "Amerika en  Europa hebben behoefte aan
een op  vooruitgang  gericht  mechanisme  tussen  de  topontmoetingen  om  de
kwesties te  behandelen en  te  volgen die  vooral door  het zakenleven  zijn
aangegeven.  Wij moeten nagaan  of wij  de juiste  instellingen hebben  om de
ontwikkeling  van  de  relatie  te  bevorderen.  Zo hadden  wij  bijvoorbeeld
bijeenkomsten  op  kabinetsniveau tussen  de  VS-Ministers  en  leden van  de
Europese Commissie.  Deze praktijk  is in  onbruik geraakt.  Het ogenblik  is
thans aangebroken  om deze ontmoetingen nieuw leven  in te blazen. Wij hebben
misschien een groep van persoonlijke  vertegenwoordigers van de EU  nodig die
geregeld  met   de  VS-vertegenwoordigers   vergaderen  om  een   uitgebreide
gemeenschappelijke agenda af te werken".

Opvullen van  de leemten  :  "Wij hebben  ook een  nieuw forum  nodig  waarin
vertegenwoordigers van het  Amerikaans Congres, de nationale  parlementen van
de  EU  en   het  Europees  Parlement   zouden  kunnen   bijeenkomen  om   de
transatlantische  agenda te bespreken. Dit forum zou  niet in de plaats komen
van  de  bestaande  banden.  Het  zou   resoluties  kunnen  aannemen  waarmee
vervolgens  rekening  zou  worden  gehouden  bij  het  uitstippelen  van  een
respectief nationaal en Europees beleid en regelgeving".

"Evenzo zijn wij van  plan om het zakenleven  aan beide zijden van  de oceaan
te  raadplegen  om  de  reacties  op  de  idee  van  de  oprichting  van  een
Transatlantische  Dialoog tussen  Ondernemingen te  peilen.  Dit overleg  zou
niet moeten  resulteren in een  onderhandelingsagenda doch  zou zich  veeleer
moeten  richten op de  langere termijn.  Het zou betrekking  kunnen hebben op
nieuwe  domeinen van de samenwerking  op het gebied  van de industrie, regels
voor het bedrijfsleven en handel en investeringen in Oost-Europa".

Werken aan een nieuw initiatief :  "Tot de grote ideeën die het vaakst worden
vermeld behoort een transatlantische vrijhandelszone, een economische  ruimte
en een nieuw  transatlantisch verdrag. Ik sta  open voor deze ideeën.  Het is
niet  te vroeg om die  ideeën thans uit  te testen en om  de voor- en nadelen
daarvan af te wegen.  Wij mogen echter geen valse verwachtingen wekken en ons
evenmin laten meeslepen  door verleidelijke ideeën  die niet  in de  praktijk
kunnen worden omgezet". 

"De  Commissie   zal  de   komende  maanden   de   uitvoerbaarheid  van   een
Vrijhandelszone  tussen de  EU en de  VS grondig onderzoeken.  Wij hebben pas
ambitieuze onderhandelingen over  een tariefverlaging afgerond en  wij moeten
nagaan of  er realistische vooruitzichten zijn  voor verdere verlagingen. Een
vrijhandelszone zou verenigbaar moeten zijn  met de WTO die  voorschrijft dat
een vrijhandelsovereenkomst betrekking dient  te hebben op "vrijwel de gehele
handel". Landbouw  is voor beide  partijen een gevoelige  sector en voor  een
aantal andere sectoren zoals de textielsector blijven in de VS  hoge tarieven
bestaan.  Ik zie de  EU er  nog niet mee  instemmen om alle  tarieven op haar
handel  in  landbouwprodukten met  de  VS  af  te  schaffen omwille  van  een
vrijhandelsovereenkomst. Een  dergelijke  regeling  zou  moeten  voorzien  in
bepaalde uitzonderingen die op hun  beurt verenigbaar zouden moeten  zijn met
de WTO".

"Zouden wij een  vrijhandelszone wensen met de VS  alleen of verdient een EU-
NAFTA-zone  de   voorkeur?  Laatstgenoemde   zone   zou  nieuwe   economische
mogelijkheden  opleveren  doch    politiek  gezien  is  het    moeilijker  te
onderhandelen met drie regeringen dan met één".

"De  idee om verder  te gaan dan een  tariefverlaging en  andere barrières en
hinderpalen voor de ontwikkeling van  de zakenrelaties op te heffen,  ziet er
aantrekkelijk uit. Een  economische ruimte tussen de  EU en de VS  zou verder
reiken  dan louter  vrijhandel  en zou  de  wederzijdse erkenning  van normen
alsook een grotere  samenwerking op het  vlak van  het concurrentiebeleid  en
andere sectoren omvatten".

"Tenslotte moeten we de idee  van een Verdrag tussen  de EU en de VS  ernstig
onderzoeken. Dit zou een middel  kunnen zijn om de  verschillende componenten
van onze  relatie waarover  ik het  vandaag heb  gehad, namelijk  veiligheid,
politiek en  economie, te  integreren. Voordat  de EU  de IGC  achter de  rug
heeft  en voordat de  NAVO en  de EU de  nieuwe Europese veiligheidsstructuur
hebben uitgewerkt zullen waarschijnlijk noch de EU  noch de VS in staat  zijn
te   onderhandelen  over   een   volwaardig   verdrag  dat   de   toekomstige
transatlantische betrekkingen  regelt. Zodra dat  is gebeurd zullen we  beter
kunnen nagaan of de  integratie daarvan in andere elementen van de relatie in
een nieuw verdrag de juiste weg vooruit is".

"Het onmiddellijke doel bestaat erin dat wij,  naar ik hoop, tegen het  einde
van  het  Spaanse  voorzitterschap  ons  uiteindelijke   doel  zullen  kunnen
aankondigen, althans in  algemene bewoordingen.  Ondertussen valt er  nog een
hele weg af te leggen".

***

Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website