Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska - Komunikat prasowy

Jednolity rynek cyfrowy: unijni negocjatorzy dokonali przełomu w modernizacji przepisów dotyczących praw autorskich

Strasburg, 13 lutego 2019 r.

Parlament Europejski, Rada UE i Komisja osiągnęły dzisiaj porozumienie mające na celu unowocześnienie unijnych przepisów dotyczących praw autorskich. Wymierne korzyści z tego faktu odczują zarówno osoby prywatne, jak i naukowcy, pracownicy sektora oświaty, sektorów kreatywnych i branży medialnej oraz przedstawiciele instytucji kultury.

Celem osiągniętego dziś porozumienia politycznego jest dostosowanie przepisów prawa autorskiego do zmieniających się realiów. Aktualnie użytkownicy mediów korzystają z treści kreatywnych i artykułów prasowych przede wszystkim za pośrednictwem internetowych serwisów oferujących wideo na żądanie i serwisów muzycznych, czytników kanałów oraz platform, na których użytkownicy sami zamieszczają materiały. Porozumienie musi następnie w najbliższych tygodniach zostać zatwierdzone przez Parlament Europejski i Radę UE.

Wiceprzewodniczący do spraw jednolitego rynku cyfrowego Andrus Ansip oświadczył: Najnowsze przepisy dotyczące praw autorskich dla całej Unii są ważnym osiągnięciem, które należało zrealizować już dawno temu. Negocjacje były trudne, ale liczy się to, że wreszcie mamy uczciwy i wyważony rezultat pasujący do cyfrowej Europy: rozszerzone zostaną swobody i prawa, z których korzystają obecnie użytkownicy internetu, nasi twórcy otrzymają lepsze wynagrodzenie za swoją pracę, a gospodarka internetowa będzie miała jaśniejsze zasady funkcjonowania i rozwoju.

Marija Gabriel, komisarz do spraw gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego, powiedziała: Przyjęcie długo wyczekiwanej dyrektywy o prawie autorskim ma zasadnicze znaczenie dla jednolitego rynku cyfrowego. Dzięki zapewnieniu bardziej przejrzystych ram prawnych, dostosowanych do realiów epoki cyfrowej, przyczyni się do wzmocnienia sektora kultury i sektora kreatywnego, na czym skorzystają obywatele Unii”.

Nowe przepisy chronią europejskich twórców, wykonawców i dziennikarzy

Nowa dyrektywa wzmacnia pozycję europejskich twórców i wykonawców w środowisku cyfrowym i promuje wysokiej jakości dziennikarstwo w UE. A konkretnie:

– Przynosi namacalne korzyści dla wszystkich sektorów kreatywnych, zwłaszcza dla twórców i aktorów z sektora audiowizualnego i muzycznego, wzmacniając ich pozycję w relacjach z platformami internetowymi. Autorzy będą mieć większą kontrolę nad tym, jak wykorzystywane są ich prace zamieszczone przez użytkowników na platformach. Będą też otrzymywać wynagrodzenie za wykorzystywanie ich prac.

– Po raz pierwszy w unijnych przepisach prawa autorskiego ustanowiono zasadę właściwego wynagrodzenia dla twórców i wykonawców.

– Twórcy i wykonawcy będą mieli dostęp do przejrzystych informacji o tym, w jaki sposób ich utwory i wykonania są wykorzystywane przez wydawców i producentów. Ułatwi to negocjowanie przyszłych umów i umożliwi sprawiedliwszy podział uzyskanych dochodów. 

– Jeżeli wydawcy lub producenci nie wykorzystają praw, które przekazali im autorzy i wykonawcy, ci będą mogli wycofać przekazane prawa.

– Europejscy wydawcy prasowi będą mogli korzystać z nowego prawa, które ma im ułatwić negocjowanie sposobu dalszego wykorzystywania ich treści na platformach internetowych. Dziennikarze nabędą prawo do uzyskania większych dochodów z wykorzystania publikacji prasowych w internecie. Prawo to nie będzie miało wpływu na sytuację obywateli i indywidualnych użytkowników, którzy będą mogli nadal korzystać z linków tak, jak to robią dzisiaj.

Nowe przepisy chronią interesy obywateli i użytkowników internetu

Użytkownicy skorzystają z nowych przepisów dotyczących zezwoleń, które umożliwią im legalne wprowadzanie treści chronionych prawami autorskimi na takie platformy jak YouTube lub Instagram. Skorzystają również na wprowadzeniu zabezpieczeń związanych z wolnością wypowiedzi, kiedy będą zamieszczać w internecie wideo zawierające treści należące do posiadaczy praw autorskich, na przykład w formie memów czy parodii. Skuteczne mechanizmy umożliwiające szybkie zakwestionowanie nieuzasadnionego usunięcia treści przez platformy będą chronić interesy użytkowników.

Nowa dyrektywa zapewni szerszy dostęp do wiedzy poprzez uproszczenie przepisów dotyczących praw autorskich w dziedzinie eksploracji tekstów i danych m.in. na potrzeby badań oraz w dziedzinie edukacji i ochrony dziedzictwa kultury:

  • Instytucje badawcze, uczelnie wyższe i inni użytkownicy będą mogli korzystać z coraz liczniejszych publikacji i danych udostępnianych w internecie do celów badawczych lub innych. Stanie się tak za sprawą wyjątku umożliwiającego eksplorację tekstów i danych na dużych zbiorach danych. Przyczyni się to również do rozwoju analityki danych i sztucznej inteligencji w Europie.
  • Studenci i nauczyciele będą mogli wykorzystywać materiały chronione prawami autorskimi jako ilustracje do zajęć podczas wykładów prowadzonych przez internet (również w skali międzynarodowej).
  • Ochrona dziedzictwa kultury w odniesieniu do zbiorów europejskich muzeów, archiwów i innych instytucji kultury nie będzie podlegała żadnym ograniczeniom związanym z prawami autorskimi.

Użytkownicy będą też mieli dostęp do utworów, filmów lub nagrań muzycznych, które obecnie nie są już dostępne na europejskim rynku, oraz do szerszej gamy europejskich utworów audiowizualnych na platformach wideo na żądanie (VoD).

Będą również mogli swobodnie przekazywać sobie nawzajem kopie obrazów, rzeźb i innych dzieł sztuki z domeny publicznej, przy pełnej pewności prawa.

Kolejne działania

Uzgodniony tekst musi teraz zostać formalnie zatwierdzony przez Parlament Europejski i Radę. Po zatwierdzeniu i opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE państwa członkowskie mają 24 miesiące na transpozycję nowych przepisów do prawa krajowego.

Kontekst

Z badań opinii przeprowadzonych przez Komisję wynika, że w 2016 r. 57 proc. użytkowników internetu docierało do artykułów prasowych za pośrednictwem serwisów społecznościowych, czytników kanałów lub wyszukiwarek. W tej grupie 47 proc. czytało skompilowane przez system fragmenty artykułów i nie klikało na link prowadzący do pełnej wersji. Z tą samą tendencją mamy do czynienia w branży muzycznej i filmowej: 49 proc. użytkowników internetu w UE odtwarzało utwory muzyczne lub treści audiowizualne przez internet, a 40 proc. osób w wieku 15–24 co najmniej raz w tygodniu oglądało telewizję online. Od 2016 r. podane liczby rosną w ekspresowym tempie.

We wrześniu 2016 r. Komisja Europejska zaproponowała nowoczesne przepisy UE dotyczące praw autorskich z myślą o rozwoju i rozpowszechnianiu kultury europejskiej w ramach strategii jednolitego rynku cyfrowego.
Unijna reforma praw autorskich ma priorytetowe znaczenie dla Parlamentu Europejskiego, Rady UE i Komisji Europejskiej, które zobowiązały się uchwalić ją przed końcem obecnej kadencji. Celem reformy jest unowocześnienie unijnych przepisów dotyczących praw autorskich, które pochodzą z 2001 r., czyli, z dzisiejszego punktu widzenia, z epoki niemal prehistorycznej. Kiedy powstawały te przepisy, nie było mediów społecznościowych ani usług wideo na żądanie, kolekcje muzealne nie były udostępniane w internecie, a nauczyciele nie prowadzili zajęć online.

Dzisiejsze porozumienie stanowi część szerszej inicjatywy mającej na celu dostosowanie prawa autorskiego UE do epoki cyfrowej. W grudniu 2018 r. Parlament i Rada UE osiągnęły porozumienie w sprawie nowych przepisów, które ułatwią europejskim nadawcom udostępnianie w serwisach internetowych niektórych programów telewizyjnych na żywo lub do późniejszego odtworzenia przez użytkownika. Od 1 kwietnia 2018 r. mieszkańcy zjednoczonej Europy, którzy wykupują lub subskrybują dostęp do filmów, programów sportowych, muzyki, e-booków i gier w swoim kraju, mają do nich dostęp podczas podróży lub pobytu w innych państwach członkowskich UE.

Dodatkowe informacje

IP/19/528

Kontakty z mediami:

Zapytania od obywateli: Serwis Europe Direct – tel. [ 00 800 67 89 10 11 ] lub e-mail


Side Bar