Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska - Komunikat prasowy

Nowy „Światowy atlas procesu pustynnienia” unaocznia niespotykaną do tej pory presję jaką wywieramy na zasoby naturalne naszej planety.

Bruksela, 21 czerwca 2018 r.

Dziś Wspólne Centrum Badawcze – służba Komisji Europejskiej do spraw nauki i wiedzy – opublikowało nową edycję „Światowego atlasu procesu pustynnienia”, dając decydentom nowe narzędzie, które pozwoli im podejmować działania dostosowane do warunków lokalnych, aby zapobiegać ubytkom gleby i jej degradacji.

Atlas zawiera pierwszą wyczerpującą, opartą na danych naukowych ocenę procesu degradacji gleby na świecie i podkreśla pilną potrzebę wprowadzenia środków naprawczych. 

Komisarz do spraw edukacji, kultury, młodzieży i sportu Tibor Navracsics, odpowiedzialny za Wspólne Centrum Badawcze, powiedział: W ciągu dwudziestu lat, które minęły od momentu opublikowania poprzedniej edycji „Światowego atlasu procesu pustynnienia” presja wywierana na grunty i gleby gwałtownie wzrosła. Aby zachować Ziemię dla przyszłych pokoleń, musimy natychmiast zmienić sposób, w jaki traktujemy jej cenne zasoby. Nowa, o wiele bardziej zaawansowana wersja atlasu daje decydentom na całym świecie spójny i łatwo dostępny obraz procesu degradacji gleby, jego przyczyn i możliwych środków naprawczych mających na celu zwalczanie procesu pustynnienia i rekultywację terenów zdegradowanych. 

Komisarz ds. środowiska, polityki morskiej i rybołówstwa, Karmenu Vella, dodał: „Światowy atlas procesu pustynnienia” pomoże nam zrozumieć przyczyny rosnącego problemu, jakim jest pustynnienie i degradacja gleby oraz ułatwi podjęcie właściwych działań naprawczych. Z atlasu wyłania się obraz UE coraz bardziej dotkniętej pustynnieniem, który pozwala zrozumieć rosnące znaczenie działań mających na celu ochronę gleby oraz zrównoważonego wykorzystywania gruntów i wody w takich obszarach polityki jak rolnictwo, leśnictwo, energetyka oraz zwalczanie zmiany klimatu. Takie podejście zalecono w unijnej strategii ochrony gleby. Bez jego zastosowania, osiągnięcie neutralności degradacji gruntów zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju na rok 2030, będzie praktycznie niemożliwe. 

W atlasie zamieszczono przykłady działalności człowieka, która zagraża bezpieczeństwu żywnościowemu, a także przyczynia się do ginięcia gatunków, przyspieszenia zmiany klimatu i opuszczania przez ludność jej terenów zamieszkania. 

Z danych wynika, że wzrost ludności i zmiany w strukturze konsumpcji wywierają niespotykaną do tej pory presję na zasoby naturalne naszej planety:

  • Ponad 75 proc. obszarów lądowych Ziemi zostało już zdegradowanych, a do 2050 r. odsetek ten może wzrosnąć do 90 proc.

  • Rocznie na świecie degradacji ulega obszar o powierzchni równej połowie obszaru Unii Europejskiej (4,18 mln km²), a większość tych terenów znajduje się w Afryce i Azji.

  • Koszty gospodarcze degradacji gleby, jakie ponosi UE szacuje się na dziesiątki miliardów euro rocznie.

  • Szacuje się ponadto, że degradacja gruntów i zmiana klimatu spowodują spadek zbiorów roślin uprawnych o około 10 proc. do 2050 r. W dużej mierze będzie to dotyczyć Indii, Chin i Afryki Subsaharyjskiej, gdzie degradacja gleby może zmniejszyć zbiory o połowę.

  • W wyniku postępującego wylesiania będzie coraz trudniej łagodzić skutki zmiany klimatu.

  • Zgodnie z szacunkami, do 2050 r. 700 mln ludzi porzuci swoje miejsca zamieszkania z powodu zbyt ubogich zasobów gruntowych, a liczba ta może wzrosnąć do 10 mld w końcu bieżącego stulecia. 

Degradacja gleby to problem światowy, który przejawia się jednak na poziomie lokalnym i na tym poziomie musi być rozwiązywany. Do zatrzymania procesów degradacji gleby i utraty różnorodności biologicznej konieczne są większe zaangażowanie i skuteczniejsza współpraca na poziomie lokalnym. 

Aby ograniczyć dalszą ekspansję rolnictwa, która jest jedną z głównych przyczyn degradacji gleby, należy zwiększyć wydajność plonów na obecnie wykorzystywanych gruntach rolnych, promować przechodzenie na dietę roślinną i spożywanie białek zwierzęcych pochodzących ze zrównoważonych źródeł oraz ograniczyć straty i marnotrawienie żywności. 

W atlasie jasno przedstawiono główne przyczyny procesu degradacji gruntów na poziomie globalnym. Zawiera on rozliczne informacje, prognozy i zestawy światowych danych, które można wykorzystywać do śledzenia ważnych bieżących procesów biofizycznych i społeczno-gospodarczych, które oddzielnie lub w połączeniu mogą prowadzić do niezrównoważonego użytkowania gruntów i degradacji gleby. 

Kontekst 

W ramach programu działań ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju światowi przywódcy zobowiązali się do zwalczania pustynnienia, odtworzenia zdegradowanych obszarów i gleb, w tym terenów dotkniętych pustynnieniem, suszami i powodziami, oraz dążenia do budowy świata, w którym nie będzie występować proces degradacji gruntów do 2030 r. Kwestię globalnego pustynnienia uwzględniono w konwencji ONZ w sprawie zwalczania pustynnienia (UNCCD), natomiast degradacja gruntów jest przedmiotem Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu i Konwencji o różnorodności biologicznej. Z uwagi na znaczenie problemu degradacji gruntów i pustynnienia przyjęto cel zrównoważonego rozwoju nr 15.3, którego realizacja ma umożliwić osiągnięcie neutralności degradacji gruntów. 

Jeśli chodzi o UE, pustynnieniu uległo 8 proc. jej obszaru, szczególnie dotyczy to Europy Południowej, Wschodniej i Środkowej. Regiony te, obejmujące około 14 mln ha, wykazują dużą podatność na pustynnienie. Trzynaście państw członkowskich oświadczyło w ramach UNCCD, że są dotknięte problemem pustynnienia. Są to: Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Grecja, Hiszpania, Łotwa, Malta, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Węgry i Włochy. UE poważnie traktuje swoje zobowiązanie do ochrony gleby i wspierania zrównoważonego wykorzystywania gruntów i bierze je pod uwagę przy opracowywaniu przepisów dotyczących energetyki, rolnictwa, leśnictwa, zwalczania zmiany klimatu, badań naukowych i innych dziedzin. 

Nową, opublikowaną dziś edycję atlasu opracowali naukowcy UE wykorzystując nowe metody przetwarzania danych, tysiące zaawansowanych komputerów i 1,8 petabajtów danych satelitarnych. Ilość danych odpowiada zawartości 2,7 mln płyt CD-ROM lub ponad 6 latom oglądania bez przerwy nagrań wideo w wysokiej rozdzielczości. Pierwszą edycję atlasu opublikowano w 1992 r. w ramach przygotowań do szczytu Ziemi w Rio de Janeiro, a następną, uzupełnioną o szereg analiz przypadków w pięć lat później, w 1998 r. 

Więcej informacji można znaleźć na stronach:

Nowy „Światowy atlas procesu pustynnienia” 

Zestawienie informacji przygotowane przez Wspólne Centrum Badawcze

 

IP/18/4202

Kontakty z mediami:

Zapytania od obywateli: Serwis Europe Direct – tel. [ 00 800 67 89 10 11 ] lub e-mail


Side Bar