Navigation path

Left navigation

Additional tools

Europese Commissie - Persbericht

Veiligheidsunie: de strijd tegen illegale invoer van cultuurgoederen ter financiering van terrorisme

Brussel, 13 juli 2017

Veiligheidsunie: de strijd tegen illegale invoer van cultuurgoederen ter financiering van terrorisme

De Europese Commissie heeft vandaag nieuwe regels voorgesteld die een einde moeten maken aan de illegale invoer van en handel in cultuurgoederen van buiten de EU. Deze handel houdt vaak verband met de financiering van terroristische en andere criminele activiteiten. Dit voorstel is een van de laatste stappen in het actieplan van de Commissie ter versterking van de strijd tegen de financiering van terrorisme. Bedoeling is deze handel in de kiem te smoren door te verbieden dat illegaal uit hun land van herkomst uitgevoerde cultuurgoederen in de EU worden ingevoerd. Het voorstel komt er luttele dagen nadat de G20 in Hamburg alle landen heeft opgeroepen de strijd met terrorismefinanciering aan te gaan. Dat geld komt onder meer uit de plundering en smokkel van antiquiteiten.

Frans Timmermans, eerste vicevoorzitter van de Commissie: “Geld is het kloppende hart van terroristische organisaties als IS. We ondernemen actie om al hun inkomstenbronnen droog te leggen. Een van die bronnen is de handel in cultuurgoederen, aangezien terroristen geld verdienen aan het plunderen van archeologische sites en het illegaal verhandelen van cultuurgoederen. Dit voorstel biedt de douaneautoriteiten de nodige instrumenten om dergelijke goederen te weren uit de EU-markt.”

Pierre Moscovici, commissaris voor Economische en Financiële Zaken, Belastingen en Douane: “De illegale handel in cultuurgoederen is een zeer zorgwekkend fenomeen dat zware schade kan toebrengen aan het culturele erfgoed van die landen die hun belangen het minst goed kunnen verdedigen. De opbrengsten kunnen rechtstreeks doorstromen naar terroristische activiteiten en dit moet dus aan de bron worden aangepakt.” 

Tibor Navracsics, commissaris voor Onderwijs, Cultuur, Jongerenzaken en Sport: “Door het plunderen en illegale verhandelen van cultuurgoederen worden burgers van getroffen landen beroofd van een deel van hun culturele identiteit en wordt het culturele erfgoed van de mensheid vernietigd. Met dit voorstel van de Commissie willen we ons inzetten voor de bescherming van dat werelderfgoed. In 2018 zetten we dat extra in de kijker tijdens het Europees Jaar van het cultureel erfgoed.”

Momenteel gelden in de EU verbodsbepalingen voor goederen uit Irak en Syrië, maar bestaat er geen algemeen Europees kader voor de invoer van cultuurgoederen. Gewetenloze in- en uitvoerders misbruiken de huidige regels en gebruiken de opgestreken winsten voor illegale activiteiten, waaronder terrorisme. De bestaande nationale wetgevingen lopen uiteen en zijn ondoeltreffend, waardoor op EU-niveau maatregelen moeten worden getroffen om de invoer van cultuurgoederen aan alle buitengrenzen van de EU op een consequente manier te behandelen. Hierdoor zal worden vermeden dat illegale cultuurgoederen de EU worden binnengebracht en dat de culturele, historische en archeologische rijkdom van het land van herkomst rechtstreeks wordt aangetast.

De nieuwe maatregelen kaderen in de Europese veiligheidsagenda van de Commissie en in haar actieplan van 2016 ter versterking van de strijd tegen de financiering van terrorisme. In februari 2016 hebben de lidstaten eraan herinnerd dat de strijd tegen de illegale handel in cultuurgoederen dringend moest worden opgevoerd, en hebben zij de Commissie gevraagd zo spoedig mogelijk voorstellen voor wetgevingsmaatregelen in dit verband in te dienen.

De nieuwe regels voorzien in een aantal maatregelen waardoor het in de toekomst veel moeilijker wordt om illegale cultuurgoederen in te voeren:

- een nieuwe gemeenschappelijke EU-definitie van “cultuurgoederen” bij invoer die een uitgebreide reeks voorwerpen dekt, zoals archeologische vondsten, antieke geschriften, overblijfselen van historische monumenten, kunstvoorwerpen, collecties en antiquiteiten. De nieuwe regels hebben uitsluitend betrekking op cultuurgoederen die het grootste risico lopen, namelijk cultuurgoederen die bij invoer ten minste 250 jaar oud zijn;

- de invoering van een nieuw stelsel van invoervergunningen voor archeologische voorwerpen, delen van monumenten en antieke manuscripten en boeken. De invoerders moeten bij de bevoegde autoriteiten in de EU invoervergunningen aanvragen voordat zij dergelijke goederen mogen invoeren;

- voor andere categorieën cultuurgoederen zullen invoerders een striktere certificeringsprocedure moeten doorlopen waarbij ze een ondertekende verklaring of een attest moeten indienen ter bevestiging dat de goederen legaal uit het derde land zijn uitgevoerd;

- de douaneautoriteiten zullen goederen in beslag en in bewaring kunnen nemen indien niet kan worden aangetoond dat de cultuurgoederen legaal werden uitgevoerd.

Er komen bewustmakingscampagnes gericht op kopers van cultuurgoederen, zowel invoerders die op de professionele kunstmarkten actief zijn als afnemers van cultuurgoederen in Europa. Tegelijkertijd zullen de lidstaten opleidingen organiseren voor douane- en andere wetshandhavingsfunctionarissen zodat zij gemakkelijker verdachte zendingen kunnen herkennen en efficiënter samenwerken in de strijd tegen illegale handel.

De EU-lidstaten worden ertoe verplicht doeltreffende, evenredige en ontradende sancties op te leggen aan wie de regels met de voeten treedt, en vooral aan wie valse verklaringen aflegt of valse informatie indient.

Achtergrond

Oorlogvoerende partijen en terroristische organisaties hebben het over de hele wereld gemunt op ons gemeenschappelijk cultureel erfgoed. Uit recente verslagen blijkt dat waardevolle kunstwerken, standbeelden en archeologische voorwerpen worden verkocht en uit bepaalde derde landen in de EU worden ingevoerd, waarna de winsten kunnen worden gebruikt voor terroristische activiteiten.

Voor de invoer en het verkeer van kunstvoorwerpen en antiquiteiten geldt in de EU-lidstaten momenteel de algemene douanewetgeving of het douanewetboek van de Unie. Op cultuurgoederen uit Irak en Syrië is ook specifieke wetgeving van toepassing. De voorbije jaren is steeds duidelijker geworden dat deze regels niet volstaan in de strijd tegen de illegale handel in cultuurgoederen.

In juli 2017 heeft de G20 alle landen opgeroepen om alle alternatieve bronnen van terrorismefinanciering, waaronder… de plundering en smokkel van antiquiteiten, aan te pakken. Ook de G7 heeft opgeroepen om actie te ondernemen tegen dergelijke activiteiten in derde landen. 

In 2018 zal in het kader van het Europees Jaar van het cultureel erfgoed op Europees, nationaal, regionaal en lokaal niveau met een reeks evenementen worden benadrukt hoe belangrijk het is cultureel erfgoed te beschermen. Met dit initiatief zal ook het belang van cultureel erfgoed in de kijker worden gezet en zullen nieuwe en verfrissende manieren worden gepromoot om dat erfgoed te bewaren voor komende generaties.

De wereldwijde omzet op de kunst- en antiekmarkt werd in 2016 op 56 miljard euro geschat, waarbij de Europese markt goed is voor om en bij 19 miljard euro.

Volgende stappen

De voorgestelde verordening wordt nu aan het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie voorgelegd. De Commissie hoopt dat deze snel via de medebeslissingsprocedure zal worden aangenomen.

Meer informatie

Vragen en antwoorden over het nieuwe voorstel ter bestrijding van de illegale handel in cultuurgoederen.

Webpagina van DG TAXUD over het nieuwe voorstel ter bestrijding van de illegale handel in cultuurgoederen.

Meer informatie over het Europees Jaar van het cultureel erfgoed

IP/17/1932

Contactpersoon voor de pers:

Voor het publiek: Europe Direct per telefoon 00 800 67 89 10 11 of e-mail


Side Bar