Navigation path

Left navigation

Additional tools

Europese Commissie - Persbericht

Commissie presenteert actieplan ter versterking van de strijd tegen de financiering van terrorisme

Straatsburg, 2 februari 2016

De Europese Commissie presenteert vandaag een actieplan ter versterking van de strijd tegen de financiering van terrorisme.

De recente terroristische aanslagen binnen en buiten de Europese Unie laten zien dat de bestrijding van terrorisme krachtige Europese coördinatie vereist. In de Europese veiligheidsagenda wordt uiteengezet op welke gebieden de strijd tegen de financiering van terrorisme zou kunnen worden verbeterd. Het actieplan van vandaag zal leiden tot een krachtige en snelle reactie op de huidige uitdagingen. Het bevat concrete maatregelen om de bestaande EU-regels aan te passen dan wel aan te vullen, rekening houdende met de nieuwe dreigingen.

Eerste vicevoorzitter Frans Timmermans: "We moeten de geldtoevoer afsnijden, zodat terreurgroepen niet meer over de middelen beschikken om gruweldaden te plegen. Door hun financieringskanalen bloot te leggen en te ontwrichten, kunnen we het terroristen lastiger maken om te reizen, wapens en explosieven te kopen, aanslagen te beramen en haat en angst te verspreiden via internet. De Commissie zal de EU-regels en -instrumenten de komende maanden bijwerken en aanvullen met solide maatregelen om nieuwe dreigingen aan te pakken en de nationale autoriteiten te helpen terrorismefinanciering beter te bestrijden en nauwer samen te werken. Uiteraard moeten de grondrechten worden daarbij ten volle worden geëerbiedigd. Het is van cruciaal belang dat we de handen ineenslaan om de financiering van terrorisme aan te pakken en de veiligheid van de Europese burgers te waarborgen."

Vicevoorzitter Valdis Dombrovskis, belast met de euro en de sociale dialoog: "Dit actieplan moet korte metten maken met de financiering van terrorisme. Daartoe zullen we de komende maanden wetgevingsvoorstellen presenteren. We moeten de geldtoevoer voor terrorisme afsnijden en de autoriteiten in staat stellen de financiële stromen beter te traceren om gruwelijke aanslagen als die in Parijs te voorkomen. Ook moeten we ervoor zorgen dat het financieren van terrorisme en het witwassen van geld in alle lidstaten wordt bestraft. We willen beter zicht krijgen op de vele financiële middelen waarvan terroristen zich bedienen, of het nu gaat om contanten en culturele artefacten of om virtuele munteenheden en anonieme prepaidkaarten. Daarbij willen we voorkomen dat bonafide burgers hinder ondervinden op het gebied van het betalingsverkeer en de financiële markten."

Het actieplan dient twee doelen:

  • terroristen traceren aan de hand van financiële transacties en voorkomen dat zij hun geld en andere activa verschuiven;
  • de inkomstenbronnen van terroristische organisaties droogleggen door het lastig te maken om geld bijeen te brengen.

Voorkomen dat geldsommen worden overgemaakt en terrorismefinanciering opsporen

Terroristen zijn bij tal van legale en illegale activiteiten betrokken om hun terreurdaden te financieren. Het traceren van geldstromen kan helpen om terreurnetwerken op te sporen en te vervolgen. Ook moet er werk worden gemaakt van de risico's die samenhangen met nieuwe financieringsinstrumenten en betalingsmogelijkheden. Voor de veiligheid is het cruciaal dat de mogelijkheden om terrorisme te financieren, worden weggenomen. De maatregelen op dit gebied kunnen echter ook gevolgen hebben voor de burgers en bedrijven in de EU. Daarom zal de Commissie met haar voorstellen een balans zoeken tussen enerzijds het bevorderen van de veiligheid en anderzijds het beschermen van de grondrechten, waaronder het recht van gegevensbescherming, en economische vrijheden.           

In mei 2015 werd het vierde antiwitwaspakket aangenomen, dat de EU in staat stelt krachtdadiger op te treden tegen het witwassen van de opbrengst van criminele activiteiten en tegen het financieren van terroristische activiteiten. De lidstaten moeten dit pakket nu snel uitvoeren. De Commissie roept de lidstaten op om dit vóór het einde van 2016 te doen. In december 2015 heeft de Commissie een richtlijn inzake terrorismebestrijding gepresenteerd met het oog op de strafbaarstelling van het financieren van terrorisme en de werving, het trainen en het reizen voor terrorisme. De Commissie stelt nu nieuwe manieren voor om een einde te maken aan het misbruik van het financiële stelsel voor de financiering van terrorisme.

We zullen voorstellen om nog in de eerste helft van 2016 een aantal doelgerichte wijzigingen aan te brengen in de vierde antiwitwasrichtlijn. Daarbij gaat het om het volgende:

  • Zorgen voor solide waarborgen voor de financiële stromen uit derde landen met een hoog risico: de Commissie zal de richtlijn uitbreiden met een lijst van alle verplichte controles (cliëntenonderzoek) die financiële instellingen moeten verrichten in verband met geldstromen uit landen waar de bestrijding van terrorismefinanciering en van het witwassen van geld in strategisch opzicht te wensen overlaat. Als in alle lidstaten dezelfde maatregelen van kracht zijn, wordt voorkomen dat Europa lacunes vertoont en kunnen terroristen geen gebruikmaken van landen met een lager beschermingsniveau;
  • De bevoegdheden van en samenwerking tussen de financiële-inlichtingeneenheden van de EU bevorderen: de financiële-inlichtingeneenheden zullen toegang krijgen tot veel meer informatie, in overeenstemming met de meest recente internationale normen;
  • Centrale registers van bank- en betaalrekeningen en centrale systemen voor gegevensontsluiting benutten in alle lidstaten: de richtlijn wordt aangepast om financiële-inlichtingeneenheden gemakkelijker en sneller toegang te geven tot informatie over houders van bank- en betaalrekeningen;
  • Terrorismefinancieringsrisico’s van virtuele munteenheden aanpakken: het doel bestaat erin de wisselfora voor virtuele munteenheden onder de antiwitwasrichtlijn te laten vallen, zodat deze niet kunnen worden misbruikt voor het witwassen van geld en het financieren van terrorisme. Als deze fora bij het wisselen van virtuele voor reële valuta's een cliëntenonderzoek moeten verrichten, komt er een einde aan de huidige anonimiteit;
  • Risico’s van anonieme vooraf betaalde instrumenten (bv. prepaidkaarten) aanpakken: de Commissie stelt voor om de drempels voor identificatie te verlagen en de vereisten inzake cliëntverificatie te verruimen. Er zal terdege rekening worden gehouden met de evenredigheid, met name wat betreft het gebruik van deze kaarten door financieel kwetsbare burgers.

Verder zijn er onder meer de volgende maatregelen:

  • Ervoor zorgen dat EU de bevriezingsmaatregelen van de VN doeltreffender omzet en de VN-lijsten vóór het einde van 2016 toegankelijker maken voor de financiële instellingen en economische actoren van de EU. De Commissie zal ook beoordelen of er een specifieke EU-regeling inzake de bevriezing van tegoeden van terroristen moet komen;
  • Strafbaar stellen van het witwassen van geld: als in de hele EU een brede gemeenschappelijke definitie van strafbare feiten en sancties in verband met het witwassen van geld van toepassing is, wordt grensoverschrijdende justitiële en politiële samenwerking bij de bestrijding van witwassen gemakkelijker;
  • Risico's in verband met contante betalingen beperken: met een wetgevingsvoorstel inzake illegale geldtransacties zal de Commissie het toepassingsgebied van de bestaande regelgeving uitbreiden met per post of als vracht vervoerde contanten en de autoriteiten de mogelijkheid bieden om ook met betrekking tot kleinere contante bedragen op te treden als wordt vermoedt dat er sprake is van illegale activiteit;
  • Extra maatregelen voor het traceren van terrorismefinanciering beoordelen: de Commissie zal nagaan of er een aanvullend EU-systeem nodig is voor het traceren van terrorismefinanciering, bijvoorbeeld in verband met betalingen binnen de EU, die niet onder EU-VS-programma voor het traceren van terrorismefinanciering (TFTP) vallen.

Inkomstenbronnen van terroristische organisaties droogleggen

Een van de primaire inkomstenbronnen van terroristische organisaties is momenteel de illegale handel uit bezette gebieden. Daarbij gaat het onder meer om de illegale handel in cultuurgoederen en wilde dieren. Ook aan bonafide handel verdienen zij. De Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden zullen landen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika technische bijstand verlenen bij de bestrijding van de handel in cultuurgoederen. Ook zullen zij derde landen ondersteuning bieden om de betreffende resoluties van de VN-Veiligheidsraad na te leven. Landen in het Midden-Oosten, Noord-Afrika en Zuidoost-Azië zullen ook steun krijgen om de strijd tegen de financiering van terrorisme op te voeren.

In 2017 zal de Commissie een wetgevingsvoorstel presenteren om de bevoegdheden van de douanediensten te versterken, zodat er kan worden optreden tegen terrorismefinanciering via de handel in goederen. Bij dat laatste gaat het onder meer om het verhullen van handelstransacties, het opgeven van een verkeerde waarde van goederen en het uitschrijven van fictieve facturen.

Een ander voorstel zal betrekking hebben op de illegale handel in cultuurgoederen en de huidige wetgeving uitbreiden tot een groter aantal landen.

Volgende stappen

Het actieplan omvat een aantal concrete maatregelen waaraan de Commissie onmiddellijk uitvoering zal geven. Andere maatregelen zullen de komende maanden volgen. Alle acties die vandaag worden gepresenteerd, moeten voor het einde van 2017 worden uitgevoerd (zie het informatieblad voor de gedetailleerde planning).

Achtergrond

In de Europese veiligheidsagenda is benadrukt dat er maatregelen nodig zijn om de financiering van terrorisme op een meer doeltreffende en alomvattende wijze aan te pakken. Tot de maatregelen die het afgelopen jaar zijn genomen, behoren de invoering van strafrechtelijke sancties voor terrorismefinanciering (door middel van een voorstel voor een richtlijn betreffende de bestrijding van terrorisme) en de ondertekening door de Europese Unie van het Verdrag van de Raad van Europa ter voorkoming van terrorisme. In de conclusies van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken van 20 november, de Raad Economische en Financiële Zaken van 8 december en de Europese Raad van 18 december 2015 is ervoor gepleit nog actiever te worden op dit gebied. Overigens heeft de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties op 17 december 2015 een resolutie aangenomen om specifiek de financiering van Da’esh aan te pakken en de voormalige „Al Qaida”-sanctieregeling uit te breiden. Hieruit spreekt een brede mondiale consensus om op te treden tegen de financiering van terrorisme.

Meer informatie

Informatieblad: Fighting Terrorist Financing

Actieplan van de Europese Commissie ter versterking van de strijd tegen de financiering van terrorisme

Q&A

Europese veiligheidsagenda

 

 

IP/16/202

Contactpersoon voor de pers:

Voor het publiek: Europe Direct per telefoon 00 800 67 89 10 11 of e-mail


Side Bar