Navigation path

Left navigation

Additional tools

Europese Commissie - Persbericht

Vluchtelingencrisis: Europese Commissie treedt doortastend op

Straatsburg, 9 september 2015

Op grond van de Europese migratieagenda van mei j.l. heeft de Europese Commissie vandaag een breed pakket voorstellen op tafel gelegd voor de aanpak van de vluchtelingencrisis waar Europa en zijn buurlanden momenteel mee worden geconfronteerd.

Op grond van de Europese migratieagenda van mei j.l. heeft de Europese Commissie vandaag een breed pakket voorstellen op tafel gelegd voor de aanpak van de vluchtelingencrisis waar Europa en zijn buurlanden momenteel mee worden geconfronteerd. De Commissie wil o.a. de onderliggende oorzaken van de crisis helpen oplossen. Om de druk op de zwaarst getroffen EU-landen (Griekenland, Italië en Hongarije) te verlichten, stelt de Commissie voor om 120 000 mensen die duidelijk internationale bescherming nodig hebben, naar andere EU-landen over te brengen. Dit aantal komt bovenop de in mei voorgestelde herplaatsing van 40 000 vluchtelingen vanuit Griekenland en Italië in andere EU-landen. Het besluit hiertoe is nog niet formeel door de Raad goedgekeurd. Dankzij de nieuwe maatregelen zullen de EU-landen die een steeds groter aantal asielaanvragen te verwerken krijgen, de asielverzoeken sneller kunnen afhandelen doordat er een gemeenschappelijke Europese lijst van veilige landen van herkomst komt. De Commissie heeft de belangrijkste acties voor een doeltreffender terugkeerbeleid geschetst en een voorgesteld een trustfonds van 1,8 miljard euro op te richten om de diepere oorzaken van migratie in Afrika te helpen oplossen. Ten slotte willen de Commissie en de Europese dienst voor extern optreden ook de "externe dimensie" van de vluchtelingencrisis aanpakken.

Voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker: "Wij Europeanen mogen nooit vergeten waarom bescherming van vluchtelingen en het grondrecht op asiel zo belangrijk zijn. Het is tijd dat we een werkelijk Europees migratiebeleid uitbouwen, zoals wij in mei gevraagd hebben. De maatregelen die wij vandaag voorstellen, zullen ervoor zorgen dat personen die duidelijk internationale bescherming nodig hebben, zo snel mogelijk na aankomst worden herplaatst, niet alleen nu, maar ook bij de toekomstige crises. Als Europese solidariteit ooit nodig was, is het in deze vluchtelingencrisis. Het is tijd voor collectieve moed en voor een Europese respons. En wel nu."

De Europese Commissie heeft in reactie op de huidige vluchtelingencrisis en om zich voor te bereiden op toekomstige uitdagingen de volgende concrete maatregelen voorgesteld:

  1. 120 000 vluchtelingen worden met spoed uit Griekenland, Hongarije en Italië in andere EU-landen herplaatst: naar aanleiding van de recente sterke toename van illegale immigratie in het centrale en oostelijke Middellandse-Zeegebied, maar ook via de route langs de westelijke Balkan, zijn dringend maatregelen nodig. De Commissie stelt voor 120 000 vluchtelingen uit Italië (15 600), Griekenland (50 400) en Hongarije (54 000) naar andere EU-landen over te brengen. Hiervoor wordt een verdeelsleutel gebruikt op basis van objectieve en kwantificeerbare criteria (bevolking 40%, bbp 40%, gemiddeld aantal asielaanvragen 10%, werkloosheid 10%). Het gaat hierbij om asielaanvragers met nationaliteiten waarvan in de EU gemiddeld ten minste 75% van de aanvragen wordt goedgekeurd[1]. Dit aantal komt bovenop het voorstel dat de Commissie in mei gedaan heeft, namelijk om 40 000 vluchtelingen uit Italië en Griekenland in andere EU-landen te herplaatsen, waardoor het totale aantal op 160 000 komt. Er wordt 780 miljoen euro beschikbaar gesteld aan de EU-landen die vluchtelingen opvangen, waarvan 50% via voorfinanciering, zodat de nationale, regionale en lokale overheden snel in actie kunnen komen.
    Een tijdelijke solidariteitsclausule: Indien, om gegronde en objectieve redenen zoals een natuurramp, een EU-land tijdelijk geheel of gedeeltelijk niet in staat is deel te nemen aan een herplaatsingsoperatie, zal het een financiële bijdrage aan de EU-begroting moeten leveren van 0,002% van zijn bbp. Als een land zich op de clausule beroept, zal de Europese Commissie de aangevoerde redenen analyseren en besluiten of het te rechtvaardigen is dat het land maximaal 12 maanden niet deelneemt aan de herplaatsingsoperatie. In geval van gedeeltelijke deelname aan de herplaatsing, wordt het bedrag proportioneel verlaagd.
  2. Een permanent EU-herplaatsingsmechanisme voor alle EU-landen: Zoals aangekondigd in de Europese migratieagenda, stelt de Commissie een structureel solidariteitsmechanisme voor. Dit mechanisme kan op elk moment door de Commissie in gang worden gezet om hulp te bieden aan EU-landen die te kampen hebben met een crisissituatie en tegelijk extreme druk op hun asielstelsel door een onevenredig grote instroom van mensen van buiten de EU. Dergelijke toekomstige noodsituaties worden door de Commissie als zodanig aangeduid op basis van het aantal asielaanvragen in de laatste 6 maanden per hoofd van de bevolking, plus het aantal illegale immigranten in die periode. Voor deze toekomstige herplaatsingen gelden bovengenoemde objectieve en verifieerbare criteria ook. In het permanente mechanisme zal ook rekening worden gehouden met de behoeften van asielzoekers, hun gezinssituatie en vaardigheden. De tijdelijke solidariteitsclausule zal ook hier van toepassing zijn.
  3. Een gemeenschappelijke Europese lijst van veilige landen van herkomst: Op grond van de Europese migratieagenda en de conclusies van de Europese Raad van 25-26 juni stelt de Europese Commissie nu voor om via een verordening een gemeenschappelijke lijst van veilige landen van herkomst op te stellen. Dankzij een dergelijke Europese lijst kunnen asielaanvragen van personen uit landen die als veilig worden beschouwd, in de hele EU sneller afgehandeld worden en kunnen mensen die niet voor asiel in aanmerking komen sneller naar eigen land terugkeren. Na besprekingen met de EU-landen en gezien de huidige praktijken daar, stelt de Commissie voor om Albanië, Bosnië en Herzegovina, de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, Kosovo, Montenegro, Servië en Turkije op de EU lijst van veilige landen van herkomst te zetten. Deze landen voldoen aan de gemeenschappelijke criteria van de Richtlijn asielprocedures 2013/32 volgens welke een land als veilig wordt beschouwd: zij hebben allemaal de belangrijkste internationale mensenrechtenverdragen ondertekend en de meeste zijn door de Europese Raad aangewezen als kandidaat-lidstaat van de Europese Unie, dus zij voldoen aan de zogenaamde "criteria van Kopenhagen" (zij garanderen de democratie, de rechtsstaat, de mensenrechten en het respect voor en de bescherming van minderheden). Andere landen kunnen in de toekomst, na een grondige evaluatie door de Europese Commissie, aan de lijst worden toegevoegd.
  4. Een doeltreffender terugkeerbeleid: Om de EU-landen te helpen een efficiënter terugkeerbeleid te voeren, heeft de Commissie een Gemeenschappelijk terugkeerhandboek opgesteld en een EU-actieplan inzake terugkeer opgezet. De Commissie heeft een EU-actieplan inzake terugkeer opgezet waarin onmiddellijke en tussentijdse maatregelen staan die de EU-landen moeten nemen om vrijwillige terugkeer vlotter te laten verlopen, de terugkeerrichtlijn beter uit te voeren, informatie efficiënter uit te wisselen, de rol en het mandaat van Frontex bij terugkeeroperaties te versterken, en een geïntegreerd systeem voor het beheer van terugkeer op te zetten. Parallel daaraan heeft de Commissie een terugkeerhandboek opgesteld dat bevoegde autoriteiten in de EU-landen praktische instructies geeft bij terugkeer van migranten die geen recht op verblijf in de Europese Unie hebben. Dit wordt het belangrijkste opleidingsinstrument op het vlak van normen en procedures voor deskundigen die terugkeerrichtlijn 2008/115 uitvoeren.
  5. Mededeling over regels inzake overheidsopdrachten voor opvangsystemen: De EU-landen moeten snel en adequaat tegemoetkomen aan de meest dringende behoeften van asielzoekers op het gebied van huisvesting, goederen en diensten. Deze mededeling vormt een leidraad voor de nationale, regionale en lokale autoriteiten om te zorgen dat de EU-wetgeving wordt nageleefd, terwijl deze diensten op eenvoudige, snelle en niet-bureaucratische manier worden aanbesteed.
  6. Aanpak van de externe dimensie van de vluchtelingencrisis: De externe dimensie is een belangrijk onderdeel van de pogingen deze crisis op te lossen. De Commissie zet opnieuw in op steun aan diplomatieke initiatieven en het vinden van politieke oplossingen voor de conflicten in Syrië, Irak en Libië. De EU verleent bijstand aan de bevolking in Syrië, in het bijzonder aan ontheemde personen. Ook geeft zij financiële steun aan de buurlanden die het hoogste aantal vluchtelingen uit Syrië opvangen, zoals Jordanië, Libanon en Turkije. Tot nu toe is hiervoor 3,9 miljard euro vrijgemaakt. De strijd tegen georganiseerde mensensmokkel is nog een prioriteit, met name via de operatie op zee, EUNAVFOR MED. In het kader van de samenwerking met derde landen zijn er ook al 17 overnameovereenkomsten en 7 mobiliteitspartnerschappen getekend. De EU zal ook de bestaande dialogen op hoog niveau over migratie met belangrijke partners verdiepen. Dit betreft o.a. de processen van Rabat en Khartoum met Afrikaanse landen en het proces van Boedapest met Oost- en Centraal-Azië, alsook de aanstaande conferentie begin oktober en de top op 11 en 12 november in Valletta.
  7. Een trustfonds voor Afrika: Vandaag heeft de Europese Commissie 1,8 miljard euro EU-geld toegewezen aan een op te richten noodtrustfonds voor stabiliteit en de aanpak van de diepere oorzaken van illegale migratie in Afrika. Doel van het fonds is zorgen voor meer stabiliteit en de aanpak van de oorzaken van illegale migratiestromen in de regio’s van de Sahel, het Tsjaadmeer, de Hoorn van Afrika en Noord-Afrika. Het zal in deze regio’s de ontwikkeling van gunstiger sociaal-economisch kansen en beleid voor migratiebeheer financieren. De Europese Commissie verwacht dat de EU-landen ook gaan bijdragen aan deze doelstellingen. Spanje, bijvoorbeeld, heeft zijn deelname al bevestigd.

We willen solidair zijn met de lidstaten waar de meeste vluchtelingen aankomen, maar de keerzijde is dat iedereen zijn verantwoordelijkheid moet nemen bij de toepassing van de EU-regels. Hiertoe zal de Commissie zo nodig deze week ook inbreukprocedures intensiveren om de regels te handhaven en een "hotspot-aanpak" invoeren om de zwaarst getroffen EU-landen bij te staan bij de toepassing van de gemeenschappelijke asielregels van de EU (zie MEMO/15/5597).

Volgende stappen:

De buitengewone Raad Binnenlandse Zaken over migratie op 14 september is de volgende gelegenheid voor de EU-landen om de wetgevingsvoorstellen van de Commissie te bespreken en goed te keuren. De herplaatsingsmechanismen die de Commissie in mei en september heeft ingediend, moeten nog formeel worden aangenomen door de Raad (met gekwalificeerde meerderheid van stemmen), in overleg met het Europees Parlement, en het permanente solidariteitsmechanisme en de Europese lijst van veilige landen van herkomst moeten worden aangenomen door het Europees Parlement en de Raad (volgens de gewone wetgevingsprocedure). Het trustfonds-voorstel is al voorgelegd aan de EU-landen zodat de noodzakelijke procedures hopelijk doorlopen zijn vóór de top te Valletta in november, waar de EU met de belangrijkste Afrikaanse landen over migratiezaken en de vluchtelingencrisis zal spreken.

Achtergrond

De Europese Commissie is consequent en voortdurend blijven werken aan een gecoördineerde Europese respons op de vluchtelingen- en migratieproblematiek:

Jean-Claude Juncker presenteerde op 23 april 2014 in Malta een vijfpuntenplan over immigratie. In het kader van zijn campagne om tot voorzitter van de Europese Commissie te worden benoemd, riep hij op tot meer solidariteit in het migratiebeleid van de EU.

Toen voorzitter Juncker zijn functie aanvaardde, belastte hij een van de commissarissen met de speciale verantwoordelijkheid om samen met eerste vicevoorzitter Timmermans een nieuw migratiebeleid uit te werken. Dat was een van de tien prioriteiten van zijn politieke beleidslijnen, waarin hij het politieke programma uiteenzette op basis waarvan het Europees Parlement de Commissie koos.

Op voorstel van de Europese Commissie hebben de EU-landen zich op 23 april 2015 in een verklaring van de Europese Raad verbonden tot snelle actie om levens te redden en de maatregelen van de EU op migratiegebied te intensiveren. Enkele dagen later volgde een resolutie van het Europees Parlement.

Op 13 mei 2015 stelde de Europese Commissie haar Europese migratieagenda voor. Daarin zet zij een alomvattende aanpak uiteen die moet zorgen voor een beter beheer van alle aspecten van migratie.

Op 27 mei 2015 heeft de Commissie al een eerste pakket uitvoeringsbepalingen voor de Europese migratieagenda voorgesteld, waaronder voorstellen voor herplaatsing en hervestiging, en een actieplan van de EU tegen mensensmokkelaars.

Op 25-26 juni is de Europese Raad overeengekomen werk te maken van de voorstellen die de Europese Commissie heeft voorgesteld in de Europese migratieagenda, met bijzondere aandacht voor herplaatsing en hervestiging, terugkeer en samenwerking met de landen van herkomst en doorreis.

Op 20 juli heeft de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken in beginsel ingestemd met de invoering van de voorgestelde maatregelen in de Europese migratieagenda, met name de herplaatsing van mensen die duidelijk internationale bescherming nodig hebben uit Italië en Griekenland, in de komende twee jaar, te beginnen met de herplaatsing van 32 256 personen en daarna de hervestiging van 22 504 ontheemden van buiten de EU.

Meer informatie

Vragen en antwoorden over de voorstellen van vandaag

Factsheets — Uitleg over herplaatsing en veilige landen van herkomst

De volledige wetteksten van de voorstellen van vandaag

Perspakket Europese migratieagenda

Website van het directoraat-generaal Migratie en Binnenlandse Zaken

 

[1] Op basis van de huidige gegevens zou dit dus van toepassing zijn op asielaanvragers uit Syrië, Irak en Eritrea.

 

Bijlage: Herplaatsing uit Italië, Griekenland en Hongarije

 

Italië

Griekenland

Hongarije

TOTAAL

Oostenrijk

473

1529

1638

3640

België

593

1917

2054

4564

Bulgarije

208

672

720

1600

Kroatië

138

447

479

1064

Cyprus

36

115

123

274

Tsjechië

387

1251

1340

2978

Estland

48

157

168

373

Finland

312

1007

1079

2398

Frankrijk

3124

10093

10814

24031

Duitsland

4088

13206

14149

31443

Letland

68

221

237

526

Litouwen

101

328

351

780

Luxemburg

57

185

198

440

Malta

17

56

60

133

Nederland

938

3030

3246

7214

Polen

1207

3901

4179

9287

Portugal

400

1291

1383

3074

Roemenië

604

1951

2091

4646

Slowakije

195

631

676

1502

Slovenië

82

265

284

631

Spanje

1941

6271

6719

14931

Zweden

581

1877

2011

4469

TOTAAL

15600

50400

54000

120000

 

IP/15/5596

Contactpersoon voor de pers:

Voor het publiek: Europe Direct per telefoon 00 800 67 89 10 11 of e-mail


Side Bar