Navigation path

Left navigation

Additional tools

An Coimisiún Eorpach

Preaseisiúint

An Bhruiséil, an 16 Iúil 2014

Staidéar déanta ar bheartais bia i scoileanna an AE den chéad uair

Mar chuid d'iarrachtaí an Choimisiúin Eorpaigh an murtall (rómheáchan) i measc leanaí a laghdú, tá an chéad tuarascáil chuimsitheach faoi bheartais bia i scoileanna na hEorpa foilsithe ag seirbhís inmheánach eolaíochta an Choimisiúin, an tAirmheán Comhpháirteach Taighde (JRC). Is léir ón tuarascáil sin go dtuigeann tíortha na hEorpa an dlúthbhaint atá ag an mbia a itear ar scoil le sláinte agus forbairt leanaí agus leis an gcaoi a n‑éiríonn leo ar scoil. Tá treoirlínte maidir le bia scoile ag gach tír a ndearnadh staidéar uirthi (28 Ballstát an Aontais Eorpaigh móide an Iorua agus an Eilvéis), cé go bhfuil éagsúlachtaí móra eatarthu. I measc na mbeart náisiúnta atá dírithe ar chothú sláintiúil a chur chun cinn i scoileanna, tá treoirlínte deonacha, mar shampla i gcomhair biachlár agus an méid is ceart a bheith i gcodanna bia, agus cosc iomlán ar mhargaíocht, meaisíní díola, deochanna a gcuirtear siúcra leo agus a leithéidí.

Dáileadh na mbeartas náisiúnta éigeantach (oráiste) agus deonach (gorm)

i leith bia scoile in 28 Ballstát an AE móide an Iorua agus an Eilvéis

Bhí an méid seo le rá ag an gCoimisinéir Sláinte Tonio Borg: "Tá nach mór leanbh as gach triúr leanaí san Eoraip róthrom nó murtallach, agus mar sin, tá baol ann go bhféadfaidís galair a tholgadh, diaibéiteas cineál 2 ina measc. Tá sé tábhachtach obair i gcomhar le scoileanna chun leanaí a spreagadh nósanna sláintiúla a chleachtadh ó thaobh bia de, sa chaoi is go bhfásfaidh siad aníos agus an tsláinte go maith acu, go n‑éireoidh go maith leo ar scoil agus go mbainfidh siad barr a gcumais amach. Dá bhrí sin, is cuid thábhachtach den chomhrac in aghaidh an mhurtaill an chéad mheasúnú seo ar bheartais bia i scoileanna."

Lena chois sin, bhí an méid seo le rá ag an gCoimisinéir Máire Geoghegan‑Quinn, atá freagrach as Taighde, Nuálaíocht agus Eolaíocht: "Bunús maith atá sa tuarascáil seo do lucht déanta beartais, do lucht oideachais agus d'eolaithe na hEorpa an nasc a d'fhéadfadh bheith idir beartais bia i scoileanna agus sláinte an phobail a fhiosrú, agus a éifeachtaí is atá cur chun cinn nósanna sláintiúla ó thaobh bia de a mheas."

Cúlra

Leagtar amach sa tuarascáil na doiciméid beartais náisiúnta is déanaí atá ann maidir le caighdeáin agus treoirlínte le haghaidh an bhia a chuirtear ar fáil i mbunscoileanna agus in iar‑bhunscoileanna. Déantar cur síos ar na beartais sin de réir comhchritéar; ina measc sin tá an bia atá ceadaithe nó a bhfuil cosc air, an méid cothaitheach, na proinntithe, na seirbhísí lónadóireachta agus na srianta margaíochta.

Tugtar léargas sa tuarascáil freisin ar chúrsaí rialúcháin, atá tábhachtach chun measúnú a dhéanamh ar an tionchar a bheidh ag na beartais sin ar an murtall i measc leanaí.

Seo cuid de na príomhfhíricí a tháinig ón tuarascáil:

I gcorradh le 90 % de na beartais a ndearnadh staidéar orthu, tá caighdeáin bhia chun a chinntiú gur biachláir chothroma a chuirtear ar fáil. Tá treoirlínte maidir le méid codanna bia le fáil in 76 % de na beartais, agus caighdeáin chothaithe le haghaidh lóin in 65 % de na beartais.

Tá srianta nó moltaí a bhaineann le deochanna a bheith le fáil an‑choitianta (65‑82 %), agus sa chuid is mó de na beartais tugtar le fios gur cheart fáil a bheith ar uisce óil (saor in aisce) agus srian nó cosc a chur ar dheochanna boga a gcuirtear siúcra leo.

I measc na bpríomhchuspóirí atá ag an gcuid is mó de na tíortha tá cothú leanaí a fheabhsú, cothú sláintiúil agus nósanna sláintiúla maireachtála a mhúineadh agus an murtall i measc leanaí a laghdú nó a chosc.

Tá srian ar sneaiceanna milse agus saillte sa chuid is mó de na beartais: ceadaítear iad anois is arís i gcuid de na beartais ach tá cosc iomlán orthu i mbeartais eile.

I gcás 59 % de na beartais tá sé molta na torthaí ar an mbeartas bia sa scoil a thomhas nó tá sé éigeantach a leithéid a dhéanamh. Na torthaí is coitianta atá le tomhas, baineann siad leis an soláthar bia i scoileanna agus céatadán na leanaí a bhíonn ag ithe ar scoil.

Is iad fuinneamh agus iontógáil saille na paraiméadair is coitianta a chuirtear san áireamh sna caighdeáin fuinnimh/chothaithe le haghaidh lóin (in 65 % agus 56 % de na beartais, faoi seach, a úsáidtear iad).

Tá srian ar thairiscintí meaisíní díola i dtuairim is leath de na tíortha a ndearnadh staidéar orthu. I measc na mbeart atá molta tá bia níos sláintiúla a sholáthar i meaisíní díola, nó cosc ar bhia míshláintiúil iontu, nó cosc iomlán ar mheaisíní díola ar láthair scoileanna.

Is gnáthchleachtas é freisin srian a chur le margaíocht ar bhia míshláintiúil.

Rinneadh staidéar ar na beartais bia i scoileanna le cúnamh ó Ghrúpa Ardleibhéil an AE um Chothú agus Ghníomhaíocht Choirp chun cur le Straitéis an AE ó 2007 maidir le cothú agus saincheisteanna sláinte de dheasca rómheáchain agus murtaill, chomh maith le Plean Gníomhaíochta an AE maidir le Murtall Leanaí 2014‑2020.

Naisc

Nasc chuig an Tuarascáil:

https://ec.europa.eu/jrc/en/publication/eur‑scientific‑and‑technical‑research‑reports/mapping‑national‑school‑food‑policies‑across‑eu28‑plus‑norway‑and‑switzerland

Togra ón gCoimisiún Eorpach scéimeanna bia scoile atá ann cheana a chomhcheangal agus a neartú (IP/14/94).

Contacts :

Michael Jennings (+32 2 296 33 88) Twitter: @ECSpokesScience

Monika Wcislo (+32 2 295 56 04)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website