Navigation path

Left navigation

Additional tools

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Δελτίο Τύπου

Βρυξέλλες, 29 Ιανουαρίου 2014

Στέρηση του δικαιώματος ψήφου: η Επιτροπή λαμβάνει μέτρα για να προασπίσει το δικαίωμα ψήφου των Ευρωπαίων πολιτών που ζουν στο εξωτερικό

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε σήμερα οδηγίες για τα κράτη μέλη της ΕΕ τα οποία στερούν το δικαίωμα ψήφου στις εθνικές εκλογές από τους πολίτες τους για τον μοναδικό λόγο ότι αυτοί έχουν ασκήσει το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας στην ΕΕ. Πέντε κράτη μέλη (Δανία, Ιρλανδία, Κύπρος, Μάλα και Ηνωμένο Βασίλειο) εφαρμόζουν επί του παρόντος τέτοιους κανόνες. Αν και, βάσει των ισχυουσών Συνθηκών της ΕΕ, τα κράτη μέλη είναι αρμόδια να καθορίζουν ποιος έχει δικαίωμα ψήφου στις εθνικές εκλογές, οι πρακτικές στέρησης του δικαιώματος ψήφου μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας στην ΕΕ. Οι πρακτικές αυτές αντιβαίνουν επίσης στη θεμελιώδη αρχή της ΕΕ περί ιθαγένειας, που σκοπό έχει να παρέχει στους πολίτες επιπλέον δικαιώματα, αντί να τους στερεί τα δικαιώματα που ήδη έχουν.

«Το δικαίωμα ψήφου είναι ένα από τα θεμελιώδη πολιτικά δικαιώματα των πολιτών. Αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του δημοκρατικού ιστού. Η στέρηση του δικαιώματος ψήφου από τους πολίτες όταν κατοικούν σε χώρα της ΕΕ άλλη από τη δική τους ισοδυναμεί στην πράξη με τιμωρία των πολιτών γιατί έχουν ασκήσει το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας. Τέτοιες πρακτικές κινδυνεύουν να τους υποβαθμίσουν σε πολίτες δεύτερης κατηγορίας», δήλωσε η αντιπρόεδρος και επίτροπος Δικαιοσύνης Βίβιαν Ρέντινγκ. «Σε επιστολές, αναφορές και διαλόγους, οι πολίτες έχουν καταστήσει σαφές πόσο σημαντικό είναι γι’ αυτούς το θέμα αυτό. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, στην έκθεση του 2013 για την ιθαγένεια της ΕΕ, η Επιτροπή ανέλαβε τη δέσμευση να εξετάσει το ζήτημα. Σήμερα ανταποκρινόμαστε σε αυτή τη δέσμευση. Καλούμε τα κράτη μέλη να επιδείξουν μεγαλύτερη ευελιξία και εκδίδουμε οδηγίες για τις εν λόγω πέντε χώρες, ώστε να μπορέσουν οι πολίτες τους να επανεγγραφούν στους εκλογικούς καταλόγους της χώρας τους. Ελπίζω ότι τα κράτη μέλη θα είναι έτοιμα να αντιμετωπίσουν αυτές τις συγκεκριμένες ανησυχίες, δεδομένου ότι η στέρηση του εκλογικού δικαιώματος έχει μεγάλη σημασία για τους πολίτες αυτούς.»

Πέντε χώρες της ΕΕ εφαρμόζουν σήμερα εθνικούς κανόνες που έχουν ως συνέπεια την απώλεια του εκλογικού δικαιώματος των πολιτών εξαιτίας της διαμονής τους στο εξωτερικό (Δανία, Ιρλανδία, Κύπρος, Μάλτα και Ηνωμένο Βασίλειο). Οι κανόνες ποικίλλουν σημαντικά: οι Κύπριοι πολίτες χάνουν το δικαίωμα ψήφου εάν δεν έχουν διαμείνει στην Κύπρο για διάστημα δεκαέξι μηνών πριν από τις εκλογές, ενώ οι Βρετανοί πρέπει να έχουν δηλώσει διεύθυνση κατοικίας στο Ηνωμένο Βασίλειο τα τελευταία 15 χρόνια, προκειμένου να διατηρήσουν το δικαίωμα ψήφου (βλ. παράρτημα). Άλλα κράτη μέλη επιτρέπουν στους υπηκόους τους να διατηρούν το δικαίωμα ψήφου υπό ορισμένες προϋποθέσεις, όπως η Αυστρία, η οποία απαιτεί από τους πολίτες της που κατοικούν στο εξωτερικό να ανανεώνουν τακτικά την εγγραφή τους στους εκλογικούς καταλόγους, ή η Γερμανία, που απαιτεί από τους πολίτες να γνωρίζουν καλά την πολιτική ζωή της χώρας τους ή να έχουν διαμείνει στη Γερμανία για διάστημα τουλάχιστον τριών μηνών τα 25 τελευταία χρόνια.

Η κύρια αιτιολόγηση για τη στέρηση του δικαιώματος ψήφου, – δηλαδή ότι οι πολίτες που ζουν στο εξωτερικό δεν έχουν πλέον αρκετούς δεσμούς με τη χώρα καταγωγής τους, – φαίνεται ξεπερασμένη στον σημερινό διασυνδεδεμένο κόσμο.

Οι οδηγίες που εξέδωσε σήμερα η Επιτροπή στοχεύουν στην αντιμετώπιση του προβλήματος σε ενιαία βάση, καλώντας τα κράτη μέλη:

να επιτρέπουν σε όσους υπηκόους τους κάνουν χρήση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας στην ΕΕ, να διατηρούν το δικαίωμα ψήφου στις εθνικές εκλογές εάν επιδεικνύουν συνεχές ενδιαφέρον για την πολιτική ζωή της χώρας τους, μεταξύ άλλων, με την υποβολή αίτησης να παραμείνουν εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους·

να διασφαλίζουν ότι όσοι πολίτες τους κατοικούν σε άλλο κράτος μέλος θα μπορούν να υποβάλλουν ηλεκτρονικά αίτηση για διατήρηση της εγγραφής τους στους εκλογικούς καταλόγους της χώρας τους·

να ενημερώνουν τους πολίτες εγκαίρως και με κατάλληλο τρόπο, για τις συνθήκες και πρακτικές ρυθμίσεις που ισχύουν προκειμένου να διατηρήσουν το δικαίωμα ψήφου στις εθνικές εκλογές.

Παραδείγματα

Ζευγάρι Δανών μετεγκαταστάθηκε στην Πολωνία για να εργαστεί, ενώ η κόρη τους παρέμεινε στη Δανία για σπουδές. Πηγαίνουν συχνά στην Κοπεγχάγη για να δουν την οικογένεια και τους φίλους τους και εξακολουθούν να παρακολουθούν από κοντά τις πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις στη Δανία, όπου σκοπεύουν να επιστρέψουν κάποια στιγμή στο μέλλον. Ωστόσο, δεν μπορούν να ψηφίσουν στις εθνικές εκλογές, καθώς οι Δανοί πολίτες που φεύγουν από τη χώρα τους μπορούν να παραμείνουν εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους μόνον εάν σκοπεύουν να επιστρέψουν εντός δύο ετών.

Βρετανός συνταξιούχος μετεγκαταστάθηκε στη Γαλλία μετά τη συνταξιοδότησή του, αλλά διατηρεί στενή επαφή με φίλους και την οικογένειά του στο Ηνωμένο Βασίλειο. Εξακολουθεί να έχει στην ιδιοκτησία του ένα διαμέρισμα στο ΗΒ και παρακολουθεί τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα του μέσω προγραμμάτων επικαιρότητας στο βρετανικό ραδιόφωνο και την τηλεόραση, που μεταδίδονται ευρέως σε άλλες χώρες της ΕΕ. Ωστόσο, 15 χρόνια μετά τη συνταξιοδότησή του, δεν μπορεί πλέον να ψηφίσει στις βρετανικές εθνικές εκλογές.

Ιστορικό

Η ιθαγένεια της ΕΕ παρέχει στους πολίτες της ΕΕ το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις τοπικές και ευρωπαϊκές εκλογές στη χώρα διαμονής τους στην ΕΕ, υπό τους ίδιους όρους που ισχύουν για τους υπηκόους αυτής της χώρας. Ωστόσο, τα δικαιώματα αυτά δεν επεκτείνονται στις εθνικές εκλογές και, – στα 13 κράτη μέλη όπου οι περιφέρειες έχουν νομοθετικές εξουσίες, – στις περιφερειακές εκλογές.

Στην έκθεση του 2010 για την ιθαγένεια της ΕΕ, η Επιτροπή τόνισε ότι το θέμα της «στέρησης του δικαιώματος ψήφου» αποτελεί πρόβλημα για τους πολίτες της ΕΕ που κάνουν χρήση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας, και ξεκίνησε συζήτηση σχετικά με πιθανές λύσεις.

Στις 19 Φεβρουαρίου 2013, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Επιτροπή διοργάνωσαν κοινή ακρόαση σχετικά με την ιθαγένεια της ΕΕ. Οι συμμετέχοντες, συμπεριλαμβανομένων θιγόμενων πολιτών, εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών, μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και εμπειρογνωμόνων, υπογράμμισαν την ανάγκη επανεκτίμησης των ισχυουσών πολιτικών που στερούν το δικαίωμα ψήφου από τους πολίτες — και των αιτιολογήσεων στις οποίες βασίζονται αυτές οι πολιτικές — υπό το πρίσμα των τρεχουσών εξελίξεων προς την κατεύθυνση μιας πιο δημοκρατικής και ισότιμης συμμετοχής των πολιτών εντός της ΕΕ.

Στη δημόσια διαβούλευση για την ιθαγένεια της ΕΕ το 2012, και στο Ευρωβαρόμετρο για τα εκλογικά δικαιώματα το 2013, το 65% και το 62% των ερωτηθέντων αντίστοιχα ήταν της άποψης ότι δεν ήταν δικαιολογημένη η απώλεια του δικαιώματος ψήφου στις εθνικές εκλογές της χώρας καταγωγής τους επειδή διέμεναν σε άλλη χώρα της ΕΕ (βλ. παράρτημα).

Η έκθεση του 2013 για την ιθαγένεια της ΕΕ παρουσιάζει 12 συγκεκριμένους τρόπους για να βοηθηθούν οι Ευρωπαίοι πολίτες να κάνουν καλύτερη χρήση των δικαιωμάτων που έχουν στην ΕΕ, από την αναζήτηση εργασίας σε άλλη χώρα της ΕΕ μέχρι τη διασφάλιση μεγαλύτερης συμμετοχής στη δημοκρατική ζωή της Ένωσης. Στο πλαίσιο αυτής της έκθεσης, η Επιτροπή δεσμεύτηκε να λάβει εποικοδομητικά μέτρα για να βοηθήσει τους πολίτες της ΕΕ να διατηρήσουν το δικαίωμα ψήφου στις εθνικές εκλογές στη χώρα καταγωγής τους.

Περισσότερα

Φάκελος Τύπου (ανακοίνωση και σύσταση της Επιτροπής):

http://ec.europa.eu/justice/newsroom/citizen/news/140129_en.htm

Μάιος 2014 Η ψήφος σας μετράει

http://ec.europa.eu/avservices/video/player.cfm?ref=I083108

Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Ιθαγένεια της ΕΕ – Εκλογικά δικαιώματα:

http://ec.europa.eu/justice/citizen/voting-rights/index_en.htm

Ιστότοπος της Βίβιαν Ρέντινγκ, αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και επιτρόπου Δικαιοσύνης:

http://ec.europa.eu/reding

Ακολουθήστε την αντιπρόεδρο στο Twitter: @VivianeRedingEU

Ακολουθήστε τη ΓΔ Δικαιοσύνης στο Twitter: @EU_Justice

Αρμόδιοι επικοινωνίας:

Mina Andreeva (+32 2 299 13 82)

Natasha Bertaud (+32 2 296 74 56)

Για το κοινό: Europe Direct τηλεφωνικά 00 800 6 7 8 9 10 11 ή με ηλ.ταχυδρομείο

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

1. Η κατάσταση στα κράτη μέλη

ΧΩΡΑ

Κατά προσέγγιση αριθμός των υπηκόων που κατοικούν σε άλλη χώρα της ΕΕ

Στέρηση του δικαιώματος ψήφου μετά από

Όροι

Δανία

Δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες 

2 έτη

Επιτρέπεται στους Δανούς πολίτες να παραμείνουν εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους, μόνον εάν δηλώσουν την πρόθεσή τους να επιστρέψουν στη Δανία εντός 2 ετών.

Ιρλανδία

Δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες 

18 μήνες

Επιτρέπεται στους Ιρλανδούς πολίτες να παραμείνουν εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους, μόνον εάν δηλώσουν την πρόθεσή τους να επιστρέψουν στην Ιρλανδία εντός 18 μηνών.

Ηνωμένο Βασίλειο

1.000.000

15 έτη

Οι Βρετανοί πολίτες στερούνται του δικαιώματος ψήφου εάν δεν έχουν δηλώσει διεύθυνση κατοικίας στο ΗΒ τα τελευταία 15 χρόνια

Μάλτα

Δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες  

18 μήνες

Οι Μαλτέζοι πολίτες στερούνται του δικαιώματος ψήφου εάν δεν έχουν διαμείνει στη Μάλτα επί τουλάχιστον έξι μήνες σε διάστημα 18 μηνών αμέσως πριν από τις εθνικές εκλογές

Κύπρος

Δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες  

6 μήνες

Οι Κύπριοι πολίτες στερούνται του δικαιώματος ψήφου εάν δεν έχουν διαμείνει στην Κύπρο επί έξι μήνες το διάστημα αμέσως πριν από τις εθνικές εκλογές


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website