Navigation path

Left navigation

Additional tools

Other available languages: EN FR DE ES IT EL

Komisja Europejska

Komunikat prasowy

Bruksela, 19 czerwca 2014 r.

Komisja wzywa państwa członkowskie do poprawy jakości i dostępności wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem

Tylko osiem państw europejskich – Dania, Niemcy, Estonia, Malta, Słowenia, Finlandia, Szwecja i Norwegia – gwarantuje ustawowe prawo do wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem niedługo po urodzeniu dziecka, zazwyczaj po zakończeniu płatnego urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego. We wszystkich pozostałych państwach przerwa między końcem urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego a uzyskaniem prawa do wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem wynosi ponad 2 lata (zob. rysunek 1). Jest to jeden z głównych wniosków płynących ze sprawozdania opublikowanego przez Komisję Europejską.

W sprawozdaniu wykazano, że w wielu krajach takie czynniki jak brak funduszy, niedobór personelu, niewystarczające kwalifikacje personelu, jak również brak wytycznych dotyczących nauczania dla nauczycieli i pozostałych osób zatrudnionych w tym sektorze hamują osiągnięcie wysokiej jakości wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem. Budzi to poważne obawy, jako że w Europie jedna czwarta dzieci poniżej sześciu lat jest zagrożona ubóstwem lub wykluczeniem społecznym i często wymaga szczególnego wsparcia pod względem swoich potrzeb edukacyjnych.

„Wspieranie małych dzieci, szczególnie tych najsłabszych i żyjących w ubóstwie, powinno być obowiązkowe” – stwierdziła Androulla Vassiliou, komisarz odpowiedzialna za edukację, kulturę, wielojęzyczność i młodzież. „Wczesna edukacja i opieka nad dzieckiem jest coraz bardziej dostępna, jednak wiele państw członkowskich UE musi dokonać znaczącej poprawy. Wysokiej jakości wczesna edukacja i opieka nad dzieckiem to istotny element umożliwiający realizację potrzeb ekonomicznych i społecznych oraz mobilność w późniejszym życiu”.

Pozostałe ustalenia ze sprawozdania „Key Data on Early Childhood Education and Care in Europe 2014” (Główne dane dotyczące wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem w 2014 r.):

  • Przystępne ceny są kluczowym czynnikiem zapewniającym dostęp do wczesnej edukacji i opieki wszystkim dzieciom. Opłaty w całej Europie różnią się, lecz rodziny o niskich dochodach i rodziny w trudnej sytuacji często są uprawnione do ulg. Najwyższe opłaty za opiekę nad dzieckiem poniżej trzech lat obowiązują w Irlandii, Luksemburgu, Wielkiej Brytanii i Szwajcarii (są to kraje, w których przeważa opieka prywatna). Natomiast najniższymi opłatami cieszą się kraje Europy Wschodniej i kraje nordyckie. Jako że większość państw Europy Wschodniej nie gwarantuje ustawowego prawa do miejsca w żłobkach i przedszkolach, popyt na nie często przewyższa ich podaż. Wczesna edukacja i opieka nad dzieckiem są natomiast o wiele szerzej dostępne w krajach nordyckich.

  • Dobre praktyki nauczania i uczenia się w dużej mierze kształtują jakość wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem. Wytyczne edukacyjne są zatem kluczowe dla wyznaczenia standardów nauczania. W około połowie państw poddanych badaniu obowiązują one jedynie w odniesieniu do wczesnej edukacji i opieki nad dziećmi w wieku lat trzech lub starszymi (BE (część flamandzka i niemieckojęzyczna), BG, CZ, CY, FR, IT, LU, AT, PL, PT, SK, UK (Walia i Irlandia Północna), LI i CH). W przypadku dzieci poniżej trzech lat zazwyczaj kładzie się nacisk na opiekę, a nie pobudzanie przebiegu edukacji.

  • W wielu krajach wymogi dotyczące kwalifikacji osób pracujących z najmłodszymi dziećmi są niższe niż wobec osób pracujących z dziećmi starszymi, które to osoby zwykle muszą legitymować się tytułem licencjata. W dziesięciu krajach (BE, CZ, IT, CY, LU, PL, RO, UK, LI i CH) personel pracujący z młodszymi dziećmi musi posiadać jedynie wykształcenie średnie II stopnia. W dwóch krajach nie obowiązuje żaden minimalny poziom kwalifikacji wobec takiego personelu (Irlandia i Słowacja).

Informacje te zgromadzono w kontekście zmian w europejskiej polityce dotyczącej wczesnej edukacji. Komisja Europejska współpracuje z państwami członkowskimi, aby opracować strategię świadczenia wysokiej jakości usług wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem w oparciu o pięć głównych filarów: dostęp, zarządzanie i finansowanie, ocenę i monitorowanie, zatrudniony personel oraz przebieg edukacji.

Na dzisiejszej konferencji w Atenach Komisja przedstawi dokument ramowy wraz ze sprawozdaniem Eurydice. Na konferencji tej decydenci, główne zainteresowane strony, w tym Eurochild i European Parents Association (EPA - Europejskie Stowarzyszenie Rodziców), oraz organizacje międzynarodowe omówią politykę w zakresie wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem.

Kontekst

W sprawozdaniu Eurydice „Key Data on Early Childhood Education and Care 2014” połączono dane statystyczne z Eurostatu z informacjami na poziomie systemu w celu opisania struktury, organizacji i finansowania wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem w Europie. W dokumencie jest mowa o dostępie do wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem, zarządzaniu, zapewnieniu jakości, przystępnych cenach, profesjonalizmie personelu, przywództwie, zaangażowaniu rodziców i środkach wsparcia dla dzieci znajdujących się w niekorzystnej sytuacji.

Sprawozdanie obejmuje 32 kraje europejskie – wszystkie państwa członkowskie UE z wyjątkiem Holandii oraz Islandię, Turcję, Liechtenstein, Norwegię i Szwajcarię. Zestawienia informacji na temat poszczególnych krajów znajdujące się na końcu sprawozdania przedstawiają zwięzły przegląd głównych cech systemu wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem w każdym kraju.

Eurydice

Wszystkie publikacje Eurydice są dostępne nieodpłatnie na stronie internetowej Eurydice lub na życzenie w formie drukowanej. Sieć Eurydice ma promować zrozumienie, współpracę, zaufanie i mobilność. Sieć składa się z krajowych jednostek mających siedzibę w państwach europejskich i jest koordynowana przez unijną Agencję Wykonawczą ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego. Więcej informacji na temat Eurydice można znaleźć na stronie internetowej: http://eacea.ec.europa.eu/education/eurydice.

Dodatkowe informacje

Komisja Europejska: Kształcenie i szkolenie

Strona internetowa komisarz Androulli Vassiliou

Androulla Vassiliou na Twitterze: @VassiliouEU

Kontakt:

Dennis Abbott (+32 2 295 92 58); Twitter: @DennisAbbott

Dina Avraam (+32 2 295 96 67)

Załącznik:

Rysunek 1: Ustawowe prawo do wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem lub obowiązek przedszkolny, w tym wiek rozpoczęcia edukacji i liczba godzin tygodniowo, rok 2012/13

Źródło: Eurydice.

Nota wyjaśniająca

Prawo do wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem odnosi się do ustawowego obowiązku zapewnienia dotowanej ze środków publicznych wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem dla wszystkich dzieci żyjących na obszarze objętym odnośnymi przepisami, których rodzice, niezależnie od ich zatrudnienia, statusu społeczno-gospodarczego lub sytuacji rodzinnej, potrzebują miejsca dla swojego dziecka w żłobku lub przedszkolu. Nie uwzględnia się ustawowego prawa do wczesnej edukacji lub opieki nad dzieckiem lub obowiązkowej wczesnej edukacji, które dotyczą jedynie pewnych kategorii dzieci (np. dzieci znajdujących się w trudnej sytuacji).

Uwagi dotyczące poszczególnych krajów

Bułgaria: Obowiązkowa wczesna edukacja: 5-latki – 20 godzin; 6-latki – 24 godziny.

Niemcy: Od sierpnia 2013 r. ustawowe prawo do wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem przysługuje od ukończenia przez dziecko 12 miesięcy.

Chorwacja: Od września 2014 r. obowiązkowe stanie się odbycie roku edukacji przedszkolnej.

Malta: W kwietniu 2014 r. prawo do bezpłatnej wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem rozszerzono na wszystkich rodziców pracujących lub studiujących.

Węgry: obowiązkowa wczesna edukacja w wymiarze 20 godzin tygodniowo.

Austria: Liczba obowiązkowych godzin wczesnej edukacji tygodniowo różni się w poszczególnych krajach związkowych (Länder).

Polska: Od września 2015 r. wszystkie dzieci w wieku 4 lat zostaną objęte ustawowym prawem do wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem.

Rumunia: Od września 2014 r. wszystkie dzieci w wieku 5 lat zostaną objęte ustawowym prawem do wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem.

Finlandia: W listopadzie 2013 r. rząd postanowił wprowadzić obowiązek edukacji przedszkolnej.

Szwecja: Aby uzyskać liczbę godzin tygodniowo, 525 godzin przypadających na rok podzielono przez przyjętą długość roku szkolnego (178 dni), po czym pomnożono przez 5.

Wielka Brytania: W najsłabiej rozwiniętych gospodarczo regionach w Anglii, Walii i Irlandii Północnej ustawowe prawo do wczesnej edukacji i opieki rozszerzono na dzieci w wieku 2 lat. W Szkocji prawo to rozszerzono na dzieci objęte nadzorem lokalnych organów i dzieci znajdujące się pod opieką krewnego. W Anglii i Walii dzieci osiągają ustawowy wiek szkolny z początkiem semestru następującego po ich piątych urodzinach. W związku z tym w przypadku dzieci urodzonych jesienią i na wiosnę obowiązkowe jest odbycie części roku „zerowego” (zaklasyfikowanego jako ISCED 0). W Szkocji liczbę 475 godzin na rok podzielono przez 38 tygodni, stanowiących przyjętą długość roku szkolnego.

Szwajcaria: W 19 kantonach (z 26) edukacja przedszkolna jest obowiązkowa. W zależności od kantonu obowiązkowa edukacja przedszkolna trwa rok lub dwa lata. W kantonach, w których edukacja ta nie jest obowiązkowa, dzieci w wieku 4 lub 5 lat mają ustawowe prawo do miejsca w przedszkolu dotowanym ze środków publicznych.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website