Navigation path

Left navigation

Additional tools

Tionscnamh ó na Saoránaigh: Freagra ón gCoimisiún Eorpach ar an Tionscnamh 'Duine Dínne' (One of Us)

European Commission - IP/14/608   28/05/2014

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI EL CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO HR

An Coimisiún Eorpach

Preaseisiúint

An Bhruiséil, an 28 Bealtaine 2014

Tionscnamh ó na Saoránaigh: Freagra ón gCoimisiún Eorpach ar an Tionscnamh 'Duine Dínne' (One of Us)

D'eisigh an Coimisiún Eorpach freagra inniu ar an Tionscnamh ó na Saoránaigh dar teideal 'Duine Dínne' (One of Us). Tar éis bualadh le lucht eagraithe an tionscnaimh agus scrúdú a dhéanamh ar a n‑iarratas, tá cinneadh déanta ag an gCoimisiún gan togra reachtach a mholadh, ós rud é gur le déanaí a rinne na Ballstáit agus Parlaimint na hEorpa plé ar an ábhar seo agus beartas ina leith a chinneadh. Sa tionscnamh 'Duine Dínne', iarradh ar an AE deireadh a chur le maoiniú gníomhaíochtaí ina nglactar leis go scriosfar suthanna daonna, go háirithe gníomhaíochtaí i réimse an taighde, an chúnaimh forbraíochta agus na sláinte poiblí. Tar éis dóibh an togra a chlárú bhí níos mó ná an líon sínithe a bhí ag teastáil bailithe ag lucht eagraithe an tionscnaimh, is é sin milliún síniú ó sheacht mBallstát ar a laghad san AE. Bhuail an lucht eagraithe leis an gCoimisiún an 9 Aibreán (RÁITEAS/14/115) agus reáchtáladh éisteacht phoiblí i bParlaimint na hEorpa an 10 Aibreán. Tá an Coimisiún sásta anois gurb é an creat maoiniúcháin atá ann faoi láthair, a pléadh agus a comhaontaíodh le déanaí idir Ballstáit an AE agus Parlaimint na hEorpa, an creat cuí.

Is é a dúirt Máire Geoghegan‑Quinn, an Coimisinéir Eorpach um Thaighde, Nuálaíocht agus Eolaíocht: "Rinneamar an Tionscnamh seo ó na Saoránaigh a phlé go mion, agus thugamar aird chuí ar an iarratas a rinneadh. Mar sin féin, tá cúis mhaith le cinneadh na mBallstát agus Pharlaimint na hEorpa leanúint de thaighde a mhaoiniú sa réimse seo. Rud uaillmhianach iad na gaschealla suthacha agus d'fhéadfadh go bhfuil d'acmhainn acu beatha daoine a shábháil. Tá trialacha cliniciúla ar siúl cheana féin sa réimse sin. Leanfaidh an Coimisiún de bheith ag cur i bhfeidhm na ndianrialacha eiticiúla agus srianta atá ann i dtaca le taighde a mhaoiníonn an AE, agus ciallaíonn sin nach dtabharfaimid maoiniú do scriosadh suthanna."

Dúirt Andris Piebalgs, Coimisinéir an AE um Fhorbairt: "Bealach iad na Tionscnaimh ó na Saoránaigh do dhaoine páirt ghníomhach a ghlacadh i bhforbairt bheartais an AE agus breathnaímid go géar ar na hiarratais a chuirtear faoinár mbráid. Ach tá i bhfad an iomarca ban ag fáil bháis fós de dheasca fadhbanna le linn toirchis nó breithe clainne. B'shin an chúis a bhí ag an bpobal idirnáisiúnta an sprioc shonrach ráta báis máithreacha a laghdú agus cúram sláinte atáirgthe a bhaint amach do chách a áireamh i Spriocanna Forbartha na Mílaoise. San AE, is tosaíocht ag na Ballstáit agus páirtithe leasmhara idirnáisiúnta eile sin, agus cúrsaí sláinte go ginearálta, agus tá siad ag obair go dian chun an méid sin a bhaint amach. Tá ár gcláir um fhorbairt sa réimse sin dírithe ar sheirbhísí éifeachtacha pleanála clainne a bheith ar fáil do níos mó daoine, rud a mbeidh tionchar aige ar an éileamh ar ghinmhilleadh amach anseo."

Taighde ina mbaintear úsáid as Gaschealla Suthacha Daonna

Cuireann an Coimisiún Eorpach córas 'trí ghlas' i bhfeidhm maidir le haon taighde ina mbaintear úsáid as gaschealla suthacha daonna. Measann an Coimisiún go bhfuil an córas seo i gcomhréir go hiomlán le Conarthaí an AE agus le Cairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh. Chomhaontaigh Ballstáit an AE agus Parlaimint na hEorpa an córas sin, a bhí i bhfeidhm roimhe seo i gclár taighde an AE, in 2013, tráth a faomhadh an reachtaíocht maidir le Fís 2020. Is iad seo a leanas na 'trí ghlas':

  • Cloífear leis an reachtaíocht náisiúnta. Ní foláir do thionscadail an AE cloí le dlíthe na tíre ina bhfuil an taighde á dhéanamh.

  • Déanfar gach tionscadal a athbhreithniú ar bhonn eolaíoch trí athbhreithniú piaraí, agus déanfar dian‑athbhreithniú eiticiúil air freisin.

  • Ní féidir cistí an AE a úsáid chun línte nua gascheall a dhíorthú ná le haghaidh taighde lena scriostar suthanna. Áirítear soláthar gascheall suthach daonna sa mhéid sin.

Níl sé mar aidhm shonrach ag an gCoimisiún Eorpach taighde lena mbaineann gaschealla suthacha daonna a mhaoiniú. De rogha air sin, maoiníonn an Coimisiún taighde ar chóir leighis do ghalair nó fadhbanna sláinte, mar shampla teiripe do ghalar Parkinson agus galar Huntington, nó diaibéiteas. D'fhéadfaí gaschealla suthacha daonna a úsáid sa taighde sin más cuid de na tograí tionscadail is fearr iad. Idir 2007 agus 2013, thug an AE maoiniú do 27 comhthionscadal a bhain le taighde sláinte inar baineadh úsáid as gaschealla suthanna daonna, agus b'ionann sin agus €156.7 milliún de bhuiséad an AE. Thart ar €6 billiún a caitheadh ar thaighde sláinte ina iomláine sa tréimhse chéanna.

Cúnamh an AE i gcúrsaí sláinte i dtíortha i mbéal forbartha

Is é bunús an chomhair forbraíochta i réimse sláinte máithreacha agus leanaí:

  • Spriocanna Forbartha na Mílaoise, a thugann aghaidh ar bhochtaineacht dhomhanda, agus ina bhfuil sprioc ar leith ráta báis máithreacha a laghdú 75 % faoi 2015 agus cúram sláinte atáirgthe a bhaint amach do chách.

  • Clár Gníomhaíochta na Comhdhála Idirnáisiúnta maidir le Daonra agus Forbairt, ina luaitear nár chóir ginmhilleadh a mholadh riamh mar mhodh pleanála clainne, nach mór cúram ginmhillte a thabhairt i gcomhthéacs dhlíthe na tíre agus, mura bhfuil ginmhilleadh in aghaidh an dlí, gur chóir é a dhéanamh faoi chúinsí slána.

Cinntear tosaíochtaí mhaoiniú an AE i réimse na sláinte i gcomhar le rialtas na dtíortha comhpháirtíochta agus dírítear ar an teacht atá ar na córais sláinte náisiúnta a fheabhsú agus a mhéadú. Idir 2008 agus 2012, chaith an AE €3.2 billiún dá chistí forbraíochta ar an earnáil sláinte. Caitheadh €1.5 billiún den tsuim sin ar shláinte máithreacha, leanaí nuabhreithe agus leanaí, €87 milliún ar chúram sláinte atáirgthe, agus €17 milliún ar phleanáil chlainne.

Tá an Ionstraim le haghaidh Comhar um Fhorbairt ar cheann de na príomhionstraimí atá ag an AE le cúnamh forbraíochta a mhaoiniú. Cuireann sé tacaíocht dhéthaobhach ar fáil do thíortha i mbéal forbartha nach gclúdaítear faoin gCiste Eorpach Forbraíochta, agus cuireann sé tacaíocht ar leith ar fáil do chuile thír chomhpháirtíochta i réimsí tosaíochta amhail cearta an duine, daonlathas agus dea-rialachas agus fás uilechuimsitheach agus inbhuanaithe. Sa bhreis ar an measúnú tionchair agus na meastóireachtaí inmheánacha eile a rinne sé, in 2010‑2011 reáchtáil an Coimisiún comhairliúchán poiblí maidir le maoiniú do bhearta seachtracha an AE amach anseo. Glacadh an Rialachán i ndáil leis an Ionstraim maidir le Comhar um Fhorbairt i mí an Mhárta 2014, tar éis do Pharlaimint na hEorpa agus an Chomhairle Eorpach í a dhaingniú. Leithdháilfear €19.7 billiún ó bhuiséad an AE ar an Ionstraim sin don tréimhse 2014‑2020.

Cúlra

Seoladh an Tionscnamh ó na Saoránaigh i mí Aibreán 2012 mar uirlis a thabharfadh cumhacht do na saoránaigh tionchar a imirt ar chlár an AE. Le Tionscnamh ó na Saoránaigh is féidir le 1 milliún saoránach ó 7 mBallstát ar a laghad iarraidh a chur faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh beart a dhéanamh i réimsí ina bhfuil an chumhacht sin aige.

Agus a gcás á chur isteach ag an lucht eagraithe, rinne siad tagairt do bhreithiúnas 'Brüstle' ó Chúirt Bhreithiúnais na hEorpa (Cás C‑34/10). Luadh i mbreithiúnas sin na Cúirte a bhain le Treoir Biotech (98/44/CE), áfach, nach é cuspóir na reachtaíochta i dtrácht úsáid suthanna daonna a rialú i gcomhthéacs an taighde eolaíoch; bhí an breithiúnas sin teoranta do phaitinniú aireagán bith-theicneolaíoch agus níor phlé sé leis an gceist an ceadmhach an taighde sin a dhéanamh nó a mhaoiniú.

Tuilleadh eolais

MEMO/14/385

Nasc chuig an Teachtaireacht: http://ec.europa.eu/research/eci/one-of-us_en.html

Suíomh idirlín an Tionscnaimh ó na Saoránaigh:

http://ec.europa.eu/citizens‑initiative/public/welcome?lg=ga

Suíomh gréasáin Duine Dínne(One of Us):

http://www.oneofus.eu/

Teaghmháil :

Michael Jennings (+32 2 296 33 88) Twitter: @ECSpokesScience

Alexandre Polack (+32 2 299 06 77)

Monika Wcislo (+32 2 295 56 04)

Maria Sanchez Aponte (+32 2 298 10 35)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website