Navigation path

Left navigation

Additional tools

Integracja Romów: unijne ramy dotyczące strategii krajowych przynoszą pierwsze rezultaty

European Commission - IP/14/371   04/04/2014

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI EL CS ET HU LT LV MT SK SL BG RO HR

Komisja Europejska

Komunikat prasowy

Bruksela, 4 kwietnia 2014 r.

Integracja Romów: unijne ramy dotyczące strategii krajowych przynoszą pierwsze rezultaty

Dzięki skoordynowanym działaniom Komisji Europejskiej integracja Romów jest ważnym punktem agendy politycznej w całej Europie. Według nowego opublikowanego dziś sprawozdania z postępów państw członkowskich dokonanych w wyniku wprowadzenia unijnych ram dotyczących krajowych strategii integracji Romów powoli pojawiają się pierwsze oznaki poprawy warunków życia Romów.

Unijne ramy w tej dziedzinie, uzgodnione przez przywódców państw UE w 2011 r. (IP/11/789), tworzą po raz pierwszy w historii solidny mechanizm koordynacji działań na rzecz integracji Romów. Dwa lata później ministrowie z państw członkowskich jednogłośnie przyjęli pierwszy w historii instrument prawny na szczeblu unijnym na rzecz włączenia społecznego Romów i zobowiązali się do wykonania zbioru zaleceń Komisji, których celem jest zmniejszenie nierówności społecznych między Romami a resztą społeczeństwa w czterech dziedzinach: edukacji, zatrudnieniu, opiece zdrowotnej i warunkach mieszkaniowych (IP/13/1226).

W opublikowanym dziś sprawozdaniu Komisja oceniła postępy dokonane od 2011 r. w wyniku wprowadzenia unijnych ram i przedstawiła zarówno przykłady dobrych praktyk, jak i obszary, w których konieczne są dalsze działania państw członkowskich. Choć nadal do rozwiązania pozostaje pewna liczba kwestii, widoczna jest już poprawa: większa liczba romskich dzieci korzysta z nauczania przedszkolnego, wprowadza się coraz więcej programów pomagających Romom w znalezieniu pracy oraz programów mediacji w celu zmniejszenia różnic w dostępie do mieszkań i opieki zdrowotnej między Romami a resztą społeczeństwa. Dzięki nowym unijnym rozporządzeniom dotyczącym wykorzystania funduszy EU państwa członkowskie muszą przeznaczyć 20% środków z Europejskiego Funduszu Społecznego na cele włączenia społecznego w latach 2014–2020.

„Cztery lata temu integracja Romów nie znajdowała się jeszcze w głównym polu widzenia większości państw członkowskich. Dzięki skoordynowanym działaniom dotarł do nas powiew przemian”, powiedziała wiceprzewodnicząca Viviane Reding, unijny komisarz ds. sprawiedliwości. „Unijne ramy dotyczące krajowych strategii integracji Romów były kamieniem milowym na drodze do zwiększenia zaangażowania rządów krajowych na najwyższym szczeblu na rzecz poprawy integracji Romów. Nie możemy oczywiście z dnia na dzień wymazać całych wieków wykluczenia i dyskryminacji, ale dzięki uznaniu tej kwestii za ważny punkt agendy politycznej w Europie już odczuwalna jest poprawa. Przykładowo, trzy lata od wprowadzenia unijnych ram odsetek romskich dzieci korzystających z nauczania przedszkolnego rośnie. Następnym etapem naszych działań mogłoby być wprowadzenie przepisów bardziej ukierunkowanych na integrację Romów oraz instrument finansowy przeznaczony tylko dla tej grupy, tak aby środki finansowe docierały tam, gdzie są najbardziej potrzebne.

„Aby poprawić warunki życia Romów żyjących w Europie na marginesie społeczeństwa, musimy zadbać o to, aby skutecznie wykorzystywano odpowiednie środki ukierunkowane na wspieranie krajowych strategii integracji Romów . Państwa członkowskie powinny również uwzględniać integrację Romów podczas opracowywania polityki w zakresie edukacji, zatrudnienia, opieki zdrowotnej i dostępu do mieszkań", powiedział László Andor, europejski komisarz ds. zatrudnienia, spraw społecznych i włączenia społecznego. Nadszedł czas, aby państwa te uznały włączenie społeczne Romów za jeden z priorytetów inwestycji ze środków UE w ciągu najbliższego siedmioletniego okresu finansowego."

Choć Romowie nadal borykają się z ubóstwem, wykluczeniem społecznym i dyskryminacją, w 28 państwach członkowskich dokonano pewnych postępów, przedstawionych w opublikowanym dziś sprawozdaniu. Oto jego główne ustalenia:

w kwestii edukacji: osiągnięto znaczne postępy w zapewnianiu wszystkim romskim dzieciom wykształcenia przynajmniej na poziomie podstawowym; przy czym w Finlandii odsetek dzieci korzystających z kształcenia przedszkolnego wzrósł z 2 do 60%; na Węgrzech wprowadzono nowe przepisy, zgodnie z którymi dwuletnie kształcenie przedszkolne jest obowiązkowe dla wszystkich dzieci; podobny obowiązek przedszkolny wprowadzono w Bułgarii; w Irlandii wędrownym społecznościom trawelerów towarzyszą nauczyciele. Jednocześnie potrzebne są dalsze wysiłki, aby zwalczać segregację w tradycyjnych szkołach w wielu państwach członkowskich;

w kwestii zatrudnienia: w ciągu ostatnich czterech lat podejmowano pewne próby zwiększenia szans Romów na zatrudnienie, jednak działaniom tym zbyt rzadko towarzyszyły systematyczne środki oddziałujące na popyt na rynku pracy, obejmujące zwalczanie dyskryminacji i wprowadzanie zachęt dla pracodawców. Oto niektóre obiecujące praktyki: w Austrii szkoli się mentorów pomagających Romom w poszukiwaniu pracy; w Finlandii dzięki środkom unijnym działają mediatorzy w dziedzinie zatrudnienia Romów; w Hiszpanii funkcjonuje natomiast specjalny program dla doradców ds. zatrudnienia;

w kwestii dostępu do mieszkań: państwa członkowskie poczyniły postępy w promowaniu włączenia społecznego Romów jako działania angażującego zarówno społeczność romską, jak i resztę społeczeństwa, jednak aby starania te przyniosły rezultaty, małe projekty powinno się upowszechnić na skalę europejską. Odnotowano następujące dobre praktyki: w Belgii pracuje 38 mediatorów zajmujących się kwestiami mieszkaniowymi; w Berlinie utworzono za to miejscową grupę zadaniową, której celem jest ułatwienie akceptacji i integracji Romów jako sąsiadów.

w kwestii opieki zdrowotnej: kilka państw skupiło się na poprawie dostępności opieki zdrowotnej dla Romów w najtrudniejszej sytuacji. We Francji władze zobowiązały się do zmniejszenia barier finansowych w dostępie do opieki zdrowotnej; w Rumunii i Hiszpanii natomiast powołano mediatorów dla społeczności romskiej w kwestiach zdrowotnych. Zapewnienie podstawowej opieki zdrowotnej jest nadal wyzwaniem w niektórych państwach członkowskich;

w kwestii dyskryminacji: dzięki działaniom Komisji, we wszystkich państwach członkowskich obowiązują solidne ramy prawne służące zwalczaniu dyskryminacji, jednak państwa te muszą zwiększyć wysiłki, aby przepisy te były stosowane i egzekwowane w praktyce (IP/14/27). Kluczową rolę mają tu spełnienia krajowe organy ds. równości. Na Słowacji wprowadzono czasowe środki specjalne na korzyść Romów;

w kwestii finansowania: przydzielenie wystarczających środków na integrację Romów nadal jest problematyczne. Po raz pierwszy w historii Europejskiego Funduszu Społecznego 20% środków funduszu dostępnych dla państw członkowskich musi być przeznaczonych na włączenie społeczne. Obecnie odsetek ten wynosi średnio 15%. Z myślą o okresie finansowania po roku 2020 Komisja zbada sposoby dalszej poprawy jakości i skuteczności wsparcia finansowego dla Romów, np. przez wprowadzenie specjalnego instrumentu przeznaczonego dla tej społeczności. Więcej przykładów działań w państwach członkowskich zamieszczono w krajowych arkuszach informacyjnych.

Unijny szczyt w sprawie Romów

Sprawozdanie zbiega się w czasie z trzecim unijnym szczytem w sprawie Romów, podczas którego politycy szczebla lokalnego, krajowego i unijnego spotkają z przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego, aby omówić postępy integracji Romów. Celem szczytu jest ocena tego, jak wdrażane są krajowe strategie integracji Romów, które państwa członkowskie przedkładają corocznie w wyniku przyjętych ram unijnych, oraz czy strategie te przyczyniają się do poprawy warunków życia społeczności romskich. Swoje opinie na temat dotychczasowych postępów oraz sposobów dalszego zwiększenia integracji Romów w przyszłości przedstawi około 500 przedstawicieli instytucji unijnych, rządów i parlamentów krajowych, organizacji międzynarodowych, społeczeństwa obywatelskiego (w tym organizacji romskich) oraz władz lokalnych i regionalnych. Dodatkowe informacje na temat porządku obrad, omawianych zagadnień oraz uczestników szczytu dostępne są pod niniejszym adresem: IP/14/317.

Kontekst

Integracja Romów nie dotyczy wyłącznie kwestii włączenia społecznego. Leży ona także w interesie gospodarczym państw członkowskich, w szczególności tych o dużej mniejszości romskiej. W wielu krajach Romowie stanowią znaczący i stale rosnący odsetek populacji w wieku szkolnym, a więc są istotną częścią przyszłej siły roboczej. Skuteczne działania w zakresie aktywizacji zawodowej oraz zindywidualizowane i ogólnodostępne usługi wsparcia na rzecz Romów poszukujących pracy mają kluczowe znaczenie dla umożliwienia tej społeczności zrealizowania swojego potencjału oraz aktywnego i równego uczestnictwa w życiu społecznym i gospodarce.

Włączenie społeczne i integracja społeczności romskiej jest wspólnym obowiązkiem państw członkowskich i Unii Europejskiej. Komisja monitoruje postępy dokonane przez państwa członkowskie dzięki unijnym ramom dotyczącym krajowych strategii integracji Romów (IP/11/400, MEMO/11/216). Organizuje ona regularne spotkania sieci koordynatorów odpowiedzialnych za nadzorowanie krajowych strategii integracji Romów ze wszystkich 28 państw UE w celu omówienia postępów i pozostających jeszcze do rozwiązania problemów (MEMO/14/107).

W sprawozdaniu z 2013 r. Komisja Europejska wezwała państwa członkowskie UE do wdrożenia ich krajowych strategii w celu zwiększenia integracji gospodarczej i społecznej Romów w Europie (IP/13/607). Przedstawione w sprawozdaniu ustalenia zostaną także uwzględnione w procesie corocznego europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki społeczno-gospodarczej, co może prowadzić do wydania zaleceń dla poszczególnych krajów w kwestiach dotyczących Romów. Dzięki takiemu corocznemu cyklowi integracja Romów pozostaje stałym i ważnym punktem agendy europejskiej, a główne założenia polityki nie stoją w sprzeczności z celami włączenia społecznego Romów. W 2013 r. pięć państw członkowskich otrzymało zalecenia w odniesieniu do realizacji krajowych strategii integracji Romów i uwzględniania kwestii dotyczących Romów w głównym nurcie polityki (Bułgaria, Republika Czeska, Węgry, Rumunia i Słowacja

Państwom członkowskim udostępniono fundusze UE w celu finansowania projektów w zakresie integracji społecznej, w tym na rzecz zwiększenia integracji Romów w takich obszarach jak edukacja, zatrudnienie, warunki mieszkaniowe i zdrowie. W latach 2007–2013 na projekty w zakresie włączenia społecznego udostępniono środki w wysokości około 26,5 mld euro. W nowym okresie finansowania 2014–2020 co najmniej 80 mld euro zostanie przeznaczonych na inwestycje w kapitał ludzki, zatrudnienie i włączenie społeczne w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Państwa członkowskie będą musiały teraz przeznaczyć na cele włączenia społecznego co najmniej 20% swojego przydziału w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego (około 16 mld euro). Celem jest zapewnienie odpowiednich środków finansowych na rzecz integracji Romów. Za zarządzanie tymi środkami odpowiedzialne są państwa członkowskie. Aby pomóc im w tym zadaniu, Komisja opracowała wytyczne dla państw członkowskich dotyczące sposobu opracowywania programów operacyjnych tych państw służących wykorzystaniu funduszy UE i projektów w dziedzinie włączenia społecznego Romów, tak aby uwzględnić w nich podejście służące włączeniu społecznemu i lepiej zaspokajać potrzeby tej społeczności.

Więcej informacji

MEMO/14/249

Materiały prasowe: Sprawozdanie w sprawie integracji Romów za 2014 r.:

http://ec.europa.eu/justice/newsroom/discrimination/news/140404_en.htm

Speech by President Barroso at the European Roma Summit

http://europa.eu/rapid/press-release_SPEECH-14-288_en.htm

Komisja Europejska – UE a Romowie:

http://ec.europa.eu/justice/discrimination/roma/index_pl.htm

Strona internetowa wiceprzewodniczącej Viviane Reding, komisarz UE ds. sprawiedliwości:

http://ec.europa.eu/reding

Strona internetowa Lászla Andora, komisarza UE ds. zatrudnienia, spraw społecznych i włączenia społecznego:

http://ec.europa.eu/commission_2010-2014/andor/index_pl.htm

Wiceprzewodnicząca Reding i komisarz Andor na Twitterze:

@VivianeRedingEU @LaszloAndorEU

Wymiar sprawiedliwości UE na Twitterze: @EU_Justice

Unijny szczyt w sprawie Romów na Twitterze: #RomaEU

Kontakt:

Mina Andreeva (+32 2 299 13 82)

Natasha Bertaud (+32 2 296 74 56)

Jonathan Todd (+32 2 299 41 07)

Cécile Dubois (+32 2 295 18 83)

Dla obywateli: Europe Direct, tel. 00 800 6 7 8 9 10 11 lub e-mail.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website