Navigation path

Left navigation

Additional tools

Integratie van Roma: eerste resultaten van het EU-kader

European Commission - IP/14/371   04/04/2014

Other available languages: EN FR DE DA ES IT SV PT FI EL CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO HR

Europese Commissie

Persbericht

Brussel, 4 april 2014

Integratie van Roma: eerste resultaten van het EU-kader

De Europese Commissie heeft via gecoördineerd optreden de integratie van de Roma over heel Europa hoog op de politieke agenda geplaatst. Vandaag is een verslag gepresenteerd over de vooruitgang die de lidstaten hebben geboekt binnen het EU-kader voor de nationale strategieën voor integratie van de Roma. Volgens dat verslag worden de eerste tekenen van verbetering voor het leven van de Roma langzaam zichtbaar.

Het EU-kader waar de leiders van de EU-lidstaten in 2011 hun steun aan hebben verbonden (IP/11/789), heeft voor het eerst gezorgd voor een degelijke coördinatie van de maatregelen voor de integratie van de Roma. Nu twee jaar later hebben de nationale ministers unaniem het allereerste EU-rechtsinstrument voor de integratie van de Roma aangenomen en toegezegd een reeks aanbevelingen van de Commissie uit te voeren om de sociale kloof tussen de Roma en de rest van de bevolking te dichten wat betreft onderwijs, werkgelegenheid, gezondheidszorg en huisvesting (IP/13/1226).

In de verslagen die de Commissie vandaag presenteert, wordt een analyse gemaakt van de vooruitgang die binnen het EU-kader sinds 2011 is geboekt en worden zowel positieve voorbeelden als verbeterpunten voor de lidstaten geïdentificeerd. Er bestaan nog steeds problemen, maar er zijn concrete verbeteringen: er nemen nu meer Romakinderen deel aan voorschools onderwijs, er worden steeds meer mentorprogramma's opgezet om de Roma aan een baan te helpen en er vindt meer bemiddeling plaats om de kloof tussen de Roma en andere gemeenschappen te dichten wat huisvesting en toegang tot gezondheidszorg betreft. Dankzij nieuwe EU-verordeningen over het gebruik van EU-middelen moeten de lidstaten voor de periode 2014-2020 nu 20% van de middelen uit het Europees Sociaal Fonds aan sociale integratie besteden.

"Vier jaar geleden was integratie van de Roma voor de meeste lidstaten geen prioriteit. Gecoördineerd optreden heeft nu voor een ommekeer gezorgd", aldus Viviane Reding, vicevoorzitter en EU-commissaris voor justitie. "Het EU-kader voor de nationale strategieën voor integratie van de Roma is een mijlpaal gebleken: nationale overheden hebben concrete toezeggingen gedaan om er meer werk van te maken. Eeuwenlange uitsluiting en discriminatie kunnen uiteraard niet van de ene dag op de andere ongedaan worden gemaakt. Door deze kwesties evenwel op de Europese politieke agenda te hebben geplaatst, zien we verbetering. Na drie jaar stellen we nu bijvoorbeeld vast dat steeds meer Romakinderen deelnemen aan voorschools onderwijs. Als volgende stap denk ik aan gerichtere regels en een financieringsfaciliteit specifiek gericht op de Roma, om ervoor te zorgen dat de middelen terechtkomen waar ze nodig zijn."

"Om het leven van gemarginaliseerde Roma in Europa te verbeteren, moeten we ervoor zorgen dat er voldoende middelen op een doeltreffende wijze worden gebruikt ter ondersteuning van de nationale strategieën voor integratie van de Roma. De lidstaten moeten ook rekening houden met de integratie van de Roma bij de ontwikkeling van hun beleid inzake onderwijs, werkgelegenheid, gezondheidszorg en huisvesting", aldus László Andor, Europees commissaris voor Werkgelegenheid, Sociale Zaken en Inclusie. "De lidstaten moeten er nu voor zorgen dat bij de besteding van EU-middelen in het financiële kader voor de komende zeven jaar prioriteit wordt gegeven aan de integratie van de Roma."

De Roma hebben nog steeds te maken met armoede, sociale uitsluiting en discriminatie. Het verslag van vandaag toont echter dat er in de 28 lidstaten vorderingen worden gemaakt. De belangrijkste bevindingen:

Onderwijs: er is voor gezorgd dat nu meer Romakinderen op zijn minst het basisonderwijs voltooien. In Finland is de deelname aan voorschools onderwijs gestegen van 2% naar 60%. In Hongarije is een nieuwe wet goedgekeurd die twee jaar voorschools onderwijs verplicht maakt voor alle kinderen. Ook in Bulgarije geldt een dergelijke verplichting. In Ierland zijn er leerkrachten die met traveller-gemeenschappen meereizen. Extra inspanningen moeten worden geleverd om de segregatie in reguliere scholen in verschillende EU-landen tegen te gaan.

Werkgelegenheid: de afgelopen vier jaar zijn enkele pogingen gedaan om de inzetbaarheid van de Roma op de arbeidsmarkt te vergroten. Daarbij ontbraken echter te vaak systematische maatregelen om de vraag op de arbeidsmarkt aan te pakken door discriminatie tegen te gaan en de werkgevers te stimuleren. Enkele positieve praktijken zijn de opleiding in Oostenrijk van mentors om de Roma aan een baan te helpen, de door de EU-gefinancierde arbeidsbemiddelaars in Finland en het programma voor arbeidsconsulenten in Spanje.

Huisvesting: de lidstaten hebben stappen gezet om de integratie van de Roma te bevorderen, wat zowel voor de Roma als voor de andere gemeenschappen voordelen inhoudt. Er moeten evenwel kleinschalige projecten worden uitgevoerd over heel Europa om tot vooruitgang te komen. Enkele goede praktijken zijn de 38 huisvestingsbemiddelaars in België en een lokale taskforce in Berlijn (Duitsland) die de aanvaarding van Roma als buren en hun integratie in de gemeenschap bevordert.

Gezondheid: verschillende landen hebben zich ingezet voor een betere toegang tot gezondheidszorg voor de meest kwetsbare Roma. De Franse overheid heeft bijvoorbeeld toegezegd de financiële belemmeringen voor de toegang tot gezondheidszorg te verminderen en Roemenië en Spanje investeren in gezondheidsbemiddelaars voor de Romagemeenschap. In een aantal lidstaten wordt basisgezondheidszorg nog steeds niet systematisch gegarandeerd.

Discriminatie: de Commissie heeft ervoor gezorgd dat elke lidstaat over een sterk rechtskader voor de bestrijding van discriminatie beschikt, maar het is aan de lidstaten om de praktische toepassing en handhaving van de wetgeving te verbeteren (IP/14/27). De nationale organen voor gelijkheid spelen daarbij een belangrijke rol. Slowakije heeft tijdelijke maatregelen voor positieve discriminatie ingevoerd.

Financiering: voldoende middelen uittrekken voor de integratie van de Roma blijft moeilijk. Voor het eerst moet 20% van het Europees Sociaal Fonds dat aan de lidstaten voor hun programma's ter beschikking wordt gesteld, naar sociale integratie gaan. Nu is dat gemiddeld 15%. De Commissie zal voor de financieringsperiode na 2020 zoeken naar nieuwe mogelijkheden voor een betere en meer doeltreffende financiële ondersteuning van de integratie van de Roma, bijvoorbeeld via een specifieke faciliteit. Meer voorbeelden per land worden gegeven in de landspecifieke informatiebladen.

EU-top over de Roma

De evaluatie wordt gepresenteerd op het moment dat lokale, nationale en EU-politici met vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties op de derde EU-top over de Roma samenkomen om de integratie van de Roma te bespreken. Het doel van de top is na te gaan hoe de nationale strategieën voor de Roma die de lidstaten op grond van het EU-kader jaarlijks indienen, worden toegepast en of ze het leven van de Roma-gemeenschappen verbeteren. Ongeveer 500 vertegenwoordigers van EU-instellingen, nationale regeringen en parlementen, internationale organisaties, organisaties uit het maatschappelijk middenveld (waaronder Roma-organisaties) en lokale en regionale overheden zullen zich uitspreken over wat tot dusver is bereikt en over methoden om de integratie van de Roma te blijven verbeteren. Meer informatie over de agenda, de onderwerpen en de deelnemers: IP/14/317.

Achtergrond

De integratie van de Roma is meer dan alleen een kwestie van sociale integratie. Integratie heeft ook een positieve economische invloed, met name in lidstaten met een omvangrijke Roma-minderheid. De Roma vormen in veel landen een aanzienlijk en groeiend deel van de bevolking in de schoolgaande leeftijd en van de toekomstige beroepsbevolking. De Roma moeten zich op volwaardige wijze kunnen ontplooien en op een actieve en gelijkwaardige manier kunnen deelnemen aan de economie en de samenleving. Daarvoor zijn een efficiënt activeringsbeleid en geïndividualiseerde en toegankelijke ondersteuningsdiensten voor werkzoekende Roma van fundamenteel belang.

De sociale integratie van de Roma-gemeenschappen is een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid van de lidstaten en de Europese Unie. De Commissie houdt via het EU-kader voor de nationale strategieën voor integratie van de Roma toezicht op de voortgang die de lidstaten hebben geboekt (IP/11/400, MEMO/11/216). Zij organiseert regelmatig een bijeenkomst met de verantwoordelijke coördinatoren van alle lidstaten om de voortgang te bespreken en na te gaan wat er nog moet worden gedaan (MEMO/14/107).

In haar verslag over 2013 heeft de Europese Commissie de lidstaten ertoe opgeroepen hun nationale strategieën in de praktijk te brengen om de economische en sociale integratie van de Roma in Europa te verbeteren (IP/13/607). De bevindingen worden tevens gebruikt bij het jaarlijkse Europees semester voor sociaal-economische beleidscoördinatie, wat betekent dat de EU landspecifieke aanbevelingen kan doen met betrekking tot de Roma. Deze jaarlijkse cyclus helpt ervoor te zorgen dat de integratie van de Roma hoog op de Europese agenda blijft staan en dat het algemene beleid niet ingaat tegen de beoogde integratie van de Roma. In 2013 hebben vijf lidstaten landspecifieke aanbevelingen ontvangen over de uitvoering van de nationale strategieën voor integratie van de Roma en over het mainstreamen van Roma-specifieke maatregelen (Bulgarije, Tsjechië, Hongarije, Roemenië en Slowakije).

De EU stelt middelen ter beschikking aan de lidstaten voor de financiering van projecten voor sociale integratie van de Roma op het gebied van onder meer onderwijs, werkgelegenheid, huisvesting en gezondheidszorg. Gedurende de periode 2007-2013 werd er in totaal ongeveer 26,5 miljard euro uitgetrokken voor projecten voor sociale integratie. In het kader van de nieuwe financieringsperiode 2014-2020 zal ten minste 80 miljard euro worden uitgetrokken voor investeringen in menselijk kapitaal, voor werkgelegenheid en voor sociale integratie, via het Europees Sociaal Fonds. Minstens 20% van de toewijzing uit het Europees Sociaal Fonds (ca. 16 miljard euro) moet gaan naar sociale integratie. Het doel is de nodige financiële middelen voor de integratie van de Roma vrij te maken. De lidstaten zijn verantwoordelijk voor het beheer van deze middelen. De Commissie heeft de lidstaten ter ondersteuning richtsnoeren verstrekt voor de ontwikkeling van operationele programma's die met EU-middelen worden gefinancierd en hun projecten voor integratie van de Roma, om een alomvattende aanpak te garanderen en op passende wijze aan de behoeften van de Roma tegemoet te komen.

Nadere informatie

MEMO/14/249

Persdossier: verslag over de Roma 2014:

http://ec.europa.eu/justice/newsroom/discrimination/news/140404_en.htm

Speech by President Barroso at the European Roma Summit

http://europa.eu/rapid/press-release_SPEECH-14-288_en.htm

Europese Commissie – EU & Roma:

http://ec.europa.eu/justice/discrimination/roma/index_nl.htm

Homepage van Viviane Reding, vicevoorzitter en EU-commissaris voor Justitie:

http://ec.europa.eu/reding

Homepage van László Andor, EU-commissaris voor Werkgelegenheid, Sociale Zaken en Inclusie:

http://ec.europa.eu/andor

Volg vicevoorzitter Reding en commissaris Andor op Twitter:

@VivianeRedingEU @LaszloAndorEU

Volg het EU-beleid op het gebied van justitie op Twitter: @EU_Justice

Volg de top over de Roma op Twitter #RomaEU

Contact:

Mina Andreeva (+32 2 299 13 82)

Natasha Bertaud (+32 2 296 74 56)

Jonathan Todd (+32 2 299 41 07)

Cécile Dubois (+32 2 295 18 83)

Voor het publiek: Europe Direct – tel. 00 800 6 7 8 9 10 11 of per e-mail


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website