Navigation path

Left navigation

Additional tools

Europese Commissie

Persbericht

Straatsburg, 11 maart 2014

Meer vertrouwen, mobiliteit en groei om tot een echte Europese rechtsruimte te komen

De Europese Commissie heeft vandaag haar visie bekendgemaakt op de toekomst van het justitiebeleid van de EU. Vier jaar geleden trad het Verdrag van Lissabon in werking. Sindsdien zijn er grote stappen gezet naar een echte Europese rechtsruimte. De Commissie heeft op het gebied van justitie wetgeving vastgesteld om de administratieve rompslomp en de kosten voor burgers en ondernemingen terug te dringen, het economisch herstel te stimuleren en het dagelijkse leven te vergemakkelijken van burgers die gebruikmaken van hun rechten van vrij verkeer. Zij heeft als doel gesteld om tot 2020 verder te werken aan een echte gemeenschappelijke Europese rechtsruimte die gebaseerd is op vertrouwen, mobiliteit en groei.

"Justitie is een Europees beleidsterrein dat de laatste paar jaar volop in de aandacht staat, net als de interne markt in de jaren '90. We hebben al veel gedaan, maar om tot een echte Europese rechtsruimte te komen, is nog meer nodig", aldus Viviane Reding, vicevoorzitter en EU-commissaris voor Justitie. "Door bruggen te slaan tussen de verschillende nationale rechtsstelsels, wordt er vertrouwen gecreëerd tussen de lidstaten. Dat wederzijdse vertrouwen in elkaars rechtsstelsels is noodzakelijk voor de optimale werking van een echte Europese rechtsruimte. Er zijn nog twee andere uitdagingen die onze aandacht eisen: de mobiliteit van burgers en ondernemingen in de EU in een ruimte zonder binnengrenzen, en de bijdrage van het justitiebeleid van de EU aan de groei en de werkgelegenheid in Europa."

Het justitiebeleid van de EU nadert een belangrijk moment. Op 1 december 2014 komt er namelijk een eind aan het vijfjarig programma van Stockholm van de Europese Raad en het bijbehorende actieplan van de Commissie (IP/10/447), waarin de prioriteiten op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht zijn vastgesteld. Ook loopt de overgangsfase af die in het Verdrag van Lissabon met betrekking tot justitie was vastgelegd. De huidige beperkingen op de rechterlijke toetsing door het Europees Hof van Justitie en op de rol van de Commissie als hoedster van het Verdrag met betrekking tot politiële en justitiële samenwerking in strafzaken, zullen worden opgeheven. Dit betekent dat de Commissie inbreukprocedures zal kunnen starten als de wetgeving die unaniem door de lidstaten werd goedgekeurd, niet correct is uitgevoerd.

De Commissie publiceert vandaag haar visie op de toekomst van het justitiebeleid van de EU samen met haar toekomstige agenda op het gebied van binnenlandse zaken (zie IP/14/234). De beide agenda's voor de toekomst zijn in de vorm van een mededeling uiteengezet. Op het gebied van justitie onderscheidt de Commissie drie belangrijke uitdagingen: het wederzijds vertrouwen versterken, de mobiliteit vergemakkelijken en de economische groei stimuleren.

  • Vertrouwen. Wederzijds vertrouwen moet de basis vormen van het justitiebeleid van de EU. EU-instrumenten zoals het Europees aanhoudingsbevel en de regels inzake wetsconflicten tussen de lidstaten vergen veel vertrouwen in de gerechtelijke autoriteiten van andere lidstaten. De EU heeft reeds de basis gelegd voor meer wederzijds vertrouwen. Dat moet echter verder worden versterkt, zodat burgers, juristen en rechters het volste vertrouwen kunnen stellen in beslissingen die in andere lidstaten zijn genomen.

  • Mobiliteit. Europeanen maken steeds vaker gebruik van hun recht van vrij verkeer. Zij reizen, studeren, trouwen, stichten een gezin en kopen en verkopen producten en diensten over de grenzen heen. Op dit moment verblijven bijna 14 miljoen EU‑burgers in een lidstaat waarvan zij niet de nationaliteit hebben. Burgers maken nu meer gebruik van hun rechten, maar ervaren nog praktische en juridische problemen wanneer zij de rechten die zij in hun eigen lidstaat hebben, willen uitoefenen in een andere lidstaat. De Commissie werkt aan een oplossing voor deze dagelijkse problemen. Zo heeft zij in haar meest recente verslag over het EU-burgerschap twaalf maatregelen voorgesteld om de rechten van burgers te versterken (IP/13/410 en MEMO/13/409). In het kader van het justitiebeleid moet het van prioritair belang blijven de belemmeringen weg te nemen waarop EU-burgers stuiten als zij gebruikmaken van hun recht om zich vrij te verplaatsen en in een ander EU-land te verblijven.

  • Groei. De afgelopen jaren is het dankzij het justitiebeleid gemakkelijker geworden om toegang tot de rechter te krijgen en geschillen te beslechten. Dat is gunstig voor het bedrijfsleven, de groei en de economische stabiliteit. Er is voor gezorgd dat een beslissing in een lidstaat zonder bureaucratische procedures wordt erkend in een andere lidstaat (IP/12/1321) en er is een facultatief Europees kooprecht voorgesteld, waarop ondernemingen die zaken doen in de andere lidstaten zich kunnen beroepen (MEMO/14/137). Enkele andere voorbeelden zijn de nieuwe wetgeving inzake gegevensbescherming voor de digitale interne markt (MEMO/14/60) en de stappen die zijn genomen om een reddings- en saneringscultuur te creëren met betrekking tot grensoverschrijdende gevallen van insolvabiliteit (IP/12/1354). Het justitiebeleid van de EU moet in de toekomst het economisch herstel, de groei en de werkgelegenheid blijven ondersteunen. Er moeten structurele hervormingen worden doorgevoerd om ervoor te zorgen dat rechters snel en op een betrouwbare en geloofwaardige manier recht kunnen spreken. Ondernemingen moeten erop kunnen rekenen dat zij in de hele EU op een efficiënte manier de naleving van contracten kunnen afdwingen en geschillen aanhangig kunnen maken, zonder de problemen die zij daarbij nu nog steeds ondervinden.

Om deze drie uitdagingen aan te gaan, stelt de Commissie voor om het toekomstige justitiebeleid van de EU te baseren op een combinatie van verschillende methodes: de huidige resultaten consolideren en indien nodig het recht en de praktijk van de EU codificeren en het huidige kader aanvullen met nieuwe initiatieven. Er zijn specifieke analyses en effectbeoordelingen nodig om voor elk afzonderlijk gebied de beste aanpak vast te stellen.

Consolideren is bijvoorbeeld nodig om te garanderen dat er doeltreffende rechtsmiddelen en onafhankelijke nationale handhavingsautoriteiten bestaan die voor de praktische uitvoering van de rechten zorgen. Consolidatie is ook nodig om rechters en juristen tot echte specialisten in EU-recht te kunnen opleiden en het gebruik van informatietechnologie door rechters en in gerechtelijke en buitengerechtelijke procedures te bevorderen.

Codificeren van de huidige EU-wetgeving en de rechtspraak van het Europees Hof van Justitie zou van nut kunnen zijn met betrekking tot consumentenwetgeving en procedurele rechten van verdachten. Op deze manier zou het huidige kader worden gestroomlijnd en zouden burgers en ondernemingen hun rechten gemakkelijker kunnen laten gelden.

Het aanvullen van het huidige beleid en de bestaande rechtsinstrumenten moet steeds als doel hebben het wederzijds vertrouwen en de groei te versterken en het leven van burgers te vergemakkelijken. Er kan onder meer worden gekozen voor wederzijdse erkenning, traditionele harmonisering of geharmoniseerd facultatief materieel dan wel formeel recht.

Volgende stappen

Het Europees Parlement en de Raad hebben al gesproken over de toekomst van het justitiebeleid van de EU. Op 25 februari heeft het college van commissarissen een oriënterend debat gehouden. De mededeling die de Commissie vandaag aanneemt, zal worden meegenomen in verdere discussies, met name binnen de Europese Raad op 24 juni.

Achtergrond

Het justitiebeleid van de EU is de laatste jaren ingrijpend veranderd. De justitieportefeuille is pas ingesteld in 2010, aan het begin van de mandaatsperiode van de huidige Europese Commissie. Sindsdien heeft de Commissie meer dan 50 initiatieven op dit gebied ontplooid en 95 % van het programma van Stockholm verwezenlijkt. Daarmee heeft zij de basis gelegd voor een echte Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en recht, ten dienste van de Europese burger – volgens het Verdrag van Lissabon een van de doelstellingen van de EU.

In een paar jaar tijd zijn belangrijke stappen gezet. Dankzij nieuwe EU-rechten voor slachtoffers van criminaliteit (IP/12/1200), sterkere rechten op een eerlijk proces voor verdachten in strafzaken (IP/12/575, IP/13/995, IP/13/921) en een vereenvoudiging van de erkenning van uitspraken (IP/12/1321) is de toegang tot de rechter verbeterd. Ook heeft de Commissie ter ondersteuning van de grondrechten en de digitale interne markt voorstellen inzake de bescherming van persoonsgegevens gepresenteerd (MEMO/14/60). De Commissie heeft voorts het initiatief genomen tot de oprichting van een Europees Openbaar Ministerie. Dat moet ervoor zorgen dat alle EU-middelen worden gebruikt voor de verwezenlijking van de doelstellingen van de EU, en misbruik van deze middelen voorkomen (MEMO/14/124). Overigens hebben initiatieven als het EU-scorebord voor justitie (IP/13/285) uitgewezen dat een adequaat rechtsstelsel en een doeltreffend justitieel beleid van cruciaal belang zijn voor economische groei.

In november 2013 heeft de Europese Commissie een 'Assises de la Justice' georganiseerd (IP/13/1117). Daarbij zijn rechters, juristen, wetenschappers, beleidsmakers en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven uit heel Europa bijeengekomen om de toekomst van het justitiebeleid te bespreken. In januari 2014 is een soortgelijke conferentie georganiseerd over het toekomstige EU-beleid op het gebied van binnenlandse zaken.

Meer informatie

Press pack:

http://ec.europa.eu/justice/newsroom/effective-justice/news/140311_en.htm

MEMO: MEMO/14/174

Link naar actuele informatiebladen over assises

Homepage van Viviane Reding, vicevoorzitter van de Europese Commissie en EU-commissaris voor Justitie: http://ec.europa.eu/reding

Volg de vicevoorzitter op Twitter: @VivianeRedingEU

Volg het EU-beleid op het gebied van justitie op Twitter: @EU_Justice

Contact:

Mina Andreeva (+32 2 299 13 82)

Natasha Bertaud (+32 2 296 74 56)

Voor het publiek: Europe Direct - tel. 00 800 6 7 8 9 10 11 of per e-mail

Bijlage: het vertrouwen in de nationale rechtsstelsels

Bron: Eurobarometer-enquête 385 van november 2013 - Justice in the EU


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website