Navigation path

Left navigation

Additional tools

Για έναν πραγματικά ευρωπαϊκό Χώρο Δικαιοσύνης: ενίσχυση της εμπιστοσύνης, της κινητικότητας και της ανάπτυξης

European Commission - IP/14/233   11/03/2014

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO HR

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Δελτίο Τύπου

Στρασβούργο, 11 Μαρτίου 2014

Για έναν πραγματικά ευρωπαϊκό Χώρο Δικαιοσύνης: ενίσχυση της εμπιστοσύνης, της κινητικότητας και της ανάπτυξης

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε σήμερα το όραμά της για μια ευρωπαϊκή πολιτική στον τομέα της δικαιοσύνης. Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισαβόνας, η οικοδόμηση ενός Ευρωπαϊκού Χώρου Δικαιοσύνης έχει προχωρήσει με ταχείς ρυθμούς. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέσπισε νομοθετήματα με στόχο να μειώσει τη γραφειοκρατία και το κόστος για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, να στηρίξει την οικονομική ανάκαμψη και να διευκολύνει στην πράξη τη ζωή των πολιτών μέσα από την αξιοποίηση των δικαιωμάτων τους για ελεύθερη κυκλοφορία στο εσωτερικό της Ένωσης. Επόμενος στόχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι η περαιτέρω πρόοδος στην επίτευξη ενός πλήρως λειτουργικού κοινού Ευρωπαϊκού Χώρου Δικαιοσύνης που θα βασίζεται στην εμπιστοσύνη, την κινητικότητα και την ανάπτυξη μέχρι το 2020.

«Σε διάστημα λίγων μόλις ετών, η πολιτική για τη δικαιοσύνη έχει περάσει στις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως είχε γίνει στη δεκαετία του ΄90 με την ενιαία αγορά. Έχουμε κάνει ήδη πολλά, αλλά χρειάζεται να γίνουν περισσότερα για να δημιουργήσουμε έναν πραγματικά ευρωπαϊκό χώρο δικαιοσύνης» δήλωσε η αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και επίτροπος Δικαιοσύνης, Βίβιαν Ρέντινγκ. «Χτίζοντας γέφυρες μεταξύ των διαφόρων δικαστικών συστημάτων οικοδομούμε την εμπιστοσύνη. Ένας πραγματικά ευρωπαϊκός χώρος δικαιοσύνης, μπορεί να λειτουργήσει μόνον εφόσον υπάρχει εμπιστοσύνη στα εθνικά συστήματα απονομής δικαιοσύνης. Πρέπει επίσης να εστιάσουμε τις προσπάθειές μας σε δύο άλλα σημαντικά ζητήματα: την κινητικότητα των πολιτών και των επιχειρήσεων της ΕΕ σε έναν χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα και τη συμβολή της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη δικαιοσύνη στην ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας στην Ευρώπη.»

Το τέλος του 2014 αποτελεί σταθμό για την εξέλιξη της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη δικαιοσύνη: την 1η Δεκεμβρίου λήγει το πενταετές πρόγραμμα της Στοκχόλμης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου καθώς και το σχετικό Σχέδιο Δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (IP/10/447), τα οποία είχαν θέσει τις προτεραιότητες για τη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Λήγει επίσης η μεταβατική περίοδος που είχε ορίσει η Συνθήκη της Λισαβόνας για τον τομέα της δικαιοσύνης. Ως εκ τούτου, θα αρθούν οι σημερινοί περιορισμοί στον δικαστικό έλεγχο που ασκείται από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, καθώς και στον ρόλο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως θεματοφύλακα των Συνθηκών στον τομέα της αστυνομικής και δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις. Αυτό σημαίνει ότι η Επιτροπή θα έχει τη δυνατότητα να κινήσει τη διαδικασία επί παραβάσει όταν η ευρωπαϊκή νομοθεσία – επί της οποίας έχουν συμφωνήσει ομόφωνα τα κράτη μέλη – δεν εφαρμόζεται σωστά.

Η Επιτροπή δημοσίευσε σήμερα ανακοίνωση στην οποία παρουσιάζει το όραμά της για την ευρωπαϊκή πολιτική στον τομέα της δικαιοσύνης, καθώς και τη μελλοντική της ατζέντα στον τομέα των εσωτερικών υποθέσεων (βλ. IP/14/234). Όσον αφορά τη δικαιοσύνη, προσδιορίζει τρεις βασικές προκλήσεις: την ενίσχυση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης, τη διευκόλυνση της κινητικότητας και τη συμβολή στην οικονομική ανάπτυξη.

  • Εμπιστοσύνη: η αμοιβαία εμπιστοσύνη είναι ο θεμέλιος λίθος της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη δικαιοσύνη. Εργαλεία όπως το Ευρωπαϊκό Ένταλμα Σύλληψης ή οι κανόνες για τη σύγκρουση νόμων των κρατών μελών προϋποθέτουν υψηλό βαθμό εμπιστοσύνης ανάμεσα στις δικαστικές αρχές των κρατών μελών. Παρόλο που η ΕΕ έχει κάνει σημαντικά βήματα για την προώθηση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης, χρειάζεται να γίνουν περισσότερα ώστε οι πολίτες, οι επαγγελματίες του κλάδου και οι δικαστές να εμπιστεύονται πλήρως τις δικαστικές αποφάσεις που εκδίδονται σε άλλα κράτη μέλη.

  • Κινητικότητα: οι Ευρωπαίοι αξιοποιούν όλο και περισσότερο το δικαίωμά τους να κυκλοφορούν ελεύθερα στο εσωτερικό της Ένωσης: όλο και περισσότερο ταξιδεύουν, σπουδάζουν, παντρεύονται, δημιουργούν οικογένεια, αγοράζουν και πωλούν προϊόντα και υπηρεσίες έξω από τα όρια της χώρας τους. Σήμερα, σχεδόν 14 εκατομμύρια Ευρωπαίοι πολίτες διαμένουν σε άλλο κράτος μέλος. Αν και οι πολίτες κάνουν ολοένα μεγαλύτερη χρήση των δικαιωμάτων τους, εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ορισμένες πρακτικές και νομικές δυσκολίες όταν επιχειρούν να ασκήσουν τα δικαιώματά τους σε άλλο κράτος μέλος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσπαθεί να άρει τα εμπόδια αυτά: στην πρόσφατη έκθεση που εξέδωσε για την ευρωπαϊκή ιθαγένεια, πρότεινε, για παράδειγμα, 12 δράσεις για την ενίσχυση των δικαιωμάτων των πολιτών (IP/13/410 και MEMO/13/409). Η πολιτική για τη δικαιοσύνη πρέπει να συνεχίσει να εστιάζει, κατά προτεραιότητα, στην άρση των εμποδίων, που αντιμετωπίζουν οι Ευρωπαίοι πολίτες όταν ασκούν το δικαίωμά τους να μετακινούνται ελεύθερα και να ζουν σε οποιαδήποτε χώρα της ΕΕ.

  • Ανάπτυξη: τα τελευταία χρόνια, οι πολιτικές για τη δικαιοσύνη συνέβαλαν στη στήριξη των επιχειρήσεων, την ανάπτυξη και την οικονομική σταθερότητα, μέσα από τη βελτίωση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη και τη διευκόλυνση της επίλυσης διαφορών. Η δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών ώστε μια δικαστική απόφαση που εκδίδεται σε ένα κράτος μέλος να αναγνωρίζεται στα άλλα κράτη μέλη χωρίς γραφειοκρατικές διαδικασίες (IP/12/1321), η πρόταση για ένα προαιρετικό Ευρωπαϊκό Δίκαιο των Πωλήσεων, το οποίο θα μπορούν να επιλέγουν οι επιχειρήσεις που θέλουν να αναπτύξουν δραστηριότητα στα 28 κράτη μέλη της ΕΕ (MEMO/14/137), ένας σύγχρονος νόμος για την προστασία των δεδομένων στην ψηφιακή Ενιαία Αγορά (MEMO/14/60) και η προαγωγή μιας νοοτροπίας "διάσωσης και ανάκαμψης" για τη διασυνοριακή αφερεγγυότητα (IP/12/1354) είναι μερικά μόνον παραδείγματα. Στο μέλλον η πολιτική της ΕΕ για τη δικαιοσύνη πρέπει να συνεχίσει να στηρίζει την οικονομική ανάκαμψη, την ανάπτυξη και τη μείωση της ανεργίας. Χρειάζονται διαρθρωτικές αλλαγές για να εξασφαλιστεί ότι τα δικαστικά συστήματα θα μπορούν να απονέμουν δικαιοσύνη με γρήγορο και αξιόπιστο τρόπο. Οι επιχειρήσεις πρέπει να αισθάνονται βέβαιες για την τήρηση των συμβάσεων και την αποτελεσματική διαχείριση τυχόν διαφορών τους σε όλη την ΕΕ, και να μην έρχονται αντιμέτωπες με τα εμπόδια που γνωρίζουν σήμερα.

Επιδιώκοντας τη λύση των προβλημάτων αυτών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει να βασιστεί η μελλοντική ευρωπαϊκή πολιτική για τη δικαιοσύνη σε έναν συνδυασμό διαφορετικών μεθόδων: την παγίωση όσων έχουν ήδη επιτευχθεί, την κωδικοποίηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και πρακτικής όπου αυτό είναι απαραίτητο και τη συμπλήρωση, κατά περίπτωση, του σημερινού πλαισίου με νέες πρωτοβουλίες. Είναι απαραίτητο να γίνει μια περιπτωσιολογική μελέτη καθώς και εκτιμήσεις αντικτύπου ώστε να αποφασιστεί η καλύτερη προσέγγιση σε κάθε τομέα.

Η παγίωση, για παράδειγμα, είναι απαραίτητη για να εξασφαλιστεί η λειτουργία αποτελεσματικών διαδικασιών προσφυγής και ανεξάρτητων εθνικών αρχών επιβολής του νόμου ώστε τα δικαιώματα να γίνονται πράξη, για να εκπαιδευθούν δικαστές και νομικοί προκειμένου να γίνουν πραγματικοί δικαστές ενωσιακού δικαίου, και για να γίνεται καλύτερη χρήση της τεχνολογίας των πληροφοριών στα δικαστήρια, τις δικαστικές και εξωδικαστικές διαδικασίες.

Η κωδικοποίηση της υφιστάμενης ενωσιακής νομοθεσίας και της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου μπορεί να εξεταστεί ως δυνατότητα στον τομέα του δικαίου περί καταναλωτών ή των δικονομικών δικαιωμάτων των υπόπτων εγκλημάτων – έτσι ώστε να εναρμονιστεί το υφιστάμενο πλαίσιο και να μπορούν οι πολίτες και οι επιχειρήσεις να ασκούν ευκολότερα τα δικαιώματά τους.

Η συμπλήρωση των σημερινών πολιτικών δικαιοσύνης και των νομικών εργαλείων πρέπει πάντοτε να επιδιώκεται για λόγους ενίσχυσης της αμοιβαίας εμπιστοσύνης, διευκόλυνσης της ζωής των πολιτών και περαιτέρω συμβολής στην ανάπτυξη. Οι προσεγγίσεις που θα επιλεγούν μπορούν να περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, την αμοιβαία αναγνώριση, "παραδοσιακά" μέτρα εναρμόνισης, καθώς και τη θέσπιση ενός εναρμονισμένου -προαιρετικού- ουσιαστικού ή δικονομικού δικαίου.

Επόμενα βήματα

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έχουν ήδη διεξάγει συζητήσεις για το μέλλον των ευρωπαϊκών πολιτικών που αφορούν τη δικαιοσύνη. Το Σώμα των Επιτρόπων οργάνωσε σχετική δημόσια συζήτηση στις 25 Φεβρουαρίου. Η ανακοίνωση που εξέδωσε σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα τροφοδοτήσει περαιτέρω τις συζητήσεις, ιδίως τη συζήτηση στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 24 Ιουνίου.

Ιστορικό

Η πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της δικαιοσύνης έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία χρόνια. Μόλις το 2010, όταν ανέλαβε καθήκοντα η σημερινή Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δημιουργήθηκε ειδικό χαρτοφυλάκιο δικαιοσύνης. Από τότε, η Επιτροπή έχει προτείνει πάνω από 50 πρωτοβουλίες στον συγκεκριμένο τομέα, υλοποιώντας το 95% του Προγράμματος της Στοκχόλμης και θέτοντας τα θεμέλια για έναν πραγματικά ευρωπαϊκό χώρο ελευθερίας, δικαιοσύνης και ασφάλειας στην υπηρεσία των Ευρωπαίων πολιτών – έναν από τους κυριότερους στόχους της Συνθήκης της Λισαβόνας.

Μέσα σε λίγα μόνο χρόνια έγιναν σημαντικά βήματα: τα νέα δικαιώματα που ισχύουν στην ΕΕ για τα θύματα εγκληματικών πράξεων (IP/12/1200), η ενίσχυση των δικαιωμάτων σε δίκαιη δίκη για τους κατηγορουμένους σε ποινικές διαδικασίες (IP/12/575, IP/13/995, IP/13/921) η ευκολότερη αναγνώριση των δικαστικών αποφάσεων (IP/12/1321) βελτίωσαν την πρόσβαση στη δικαιοσύνη, ενώ παράλληλα οι προτάσεις της Επιτροπής για την προστασία των προσωπικών δεδομένων θα δώσουν νέα ώθηση στα θεμελιώδη δικαιώματα και την ενιαία ψηφιακή αγορά (MEMO/14/60). Η Επιτροπή ξεκίνησε επίσης τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, ώστε να διασφαλίσει ότι κάθε ευρώ του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα χρησιμοποιείται για τον σκοπό που διατίθεται και θα προστατεύεται από τους εγκληματίες (MEMO/14/124). Επιπλέον, πρωτοβουλίες όπως ο πίνακας αποτελεσμάτων της ΕΕ για τον τομέα της δικαιοσύνης (IP/13/285) υπογραμμίζουν τον καθοριστικό ρόλο που παίζουν τα αποτελεσματικά συστήματα και οι πολιτικές δικαιοσύνης στην οικονομική ανάπτυξη.

Τον περασμένο Νοέμβριο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διοργάνωσε το συνέδριο "Assises de la Justice" (IP/13/1117), φέρνοντας σε επαφή δικαστές, δικηγόρους, πανεπιστημιακούς, πολιτικούς ιθύνοντες και επιχειρηματίες απ' όλη την Ευρώπη για να συζητήσουν το μέλλον των πολιτικών δικαιοσύνης. Το Ιανουάριο του 2014 διοργανώθηκε παρόμοιο συνέδριο για να συζητηθούν οι μελλοντικές ευρωπαϊκές πολιτικές για τις εσωτερικές υποθέσεις.

Περισσότερες πληροφορίες

Press pack:

http://ec.europa.eu/justice/newsroom/effective-justice/news/140311_en.htm

Σύνδεσμος που οδηγεί στο ενημερωτικό σημείωμα: MEMO/14/174

Link που οδηγεί στα ενημερωτικά δελτία για το συνέδριο Assises

Ιστότοπος της Βίβιαν Ρέντινγκ, αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και επιτρόπου Δικαιοσύνης: http://ec.europa.eu/reding

Ακολουθήστε την αντιπρόεδρο στο Twitter: @VivianeRedingEU

Ακολουθήστε τη Γενική Διεύθυνση Δικαιοσύνης στο Twitter: @EU_Justice

Αρμόδιοι επικοινωνίας:

Mina Andreeva (+32 2 299 13 82)

Natasha Bertaud (+32 2 296 74 56)

Για το κοινό: καλέστε την υπηρεσία Europe Direct στο 00 800 6 7 8 9 10 11 ή στείλτε e­mail

Annex: Trust in national justice systems

Source: Eurobarometer survey 385 of November 2013 – Justice in the EU


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website