Navigation path

Left navigation

Additional tools

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Δελτίο Τύπου

Βρυξέλλες, 15 Ιανουαρίου 2014

Ενίσχυση της αντίδρασης της ΕΕ στη ριζοσπαστικοποίηση και τον βίαιο εξτρεμισμό

Οι τρομοκρατικές και οι βίαιες εξτρεμιστικές δραστηριότητες εξελίσσονται, συνιστώντας αυξανόμενη και σημαντική απειλή εντός της ΕΕ. Οργανωμένες ομάδες αλλά ολοένα και συχνότερα μικρότερες ομάδες ή μεμονωμένοι δράστες προβαίνουν σε τέτοιες ενέργειες, υποκινούμενοι από πληθώρα πηγών. Οι διαστάσεις της χρήσης διαδικτυακών εργαλείων με σκοπό τη στρατολόγηση και τη διάδοση προπαγάνδας αυξάνονται, καθιστώντας, κατά συνέπεια, δυσκολότερη την πρόληψη και την ανίχνευση πράξεων βίας. Επιπλέον, ολοένα και περισσότεροι Ευρωπαίοι ταξιδεύουν στο εξωτερικό για να εκπαιδευτούν και να λάβουν μέρος σε συρράξεις σε εμπόλεμες ζώνες· η διαδικασία αυτή συμβάλλει στη ριζοσπαστικοποίησή τους και πιθανώς αποτελεί απειλή για την ασφάλειά μας με την επιστροφή των ατόμων αυτών.

Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση η οποία προσδιορίζει 10 πεδία στα οποία τα κράτη μέλη και η ΕΕ καλούνται να ενισχύσουν τη δράση τους για την πρόληψη κάθε είδους εξτρεμισμού που οδηγεί στη βία, ανεξάρτητα από το ποιος την εμπνέει. Στα προτεινόμενα μέτρα περιλαμβάνεται η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού κόμβου γνώσεων για τον βίαιο εξτρεμισμό, η κατάρτιση του προσωπικού που εργάζεται στην πρώτη γραμμή και η χρηματοδοτική στήριξη έργων που αξιοποιούν τα σύγχρονα μέσα επικοινωνίας και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για την αντιμετώπιση της τρομοκρατικής προπαγάνδας. Τα κράτη μέλη καλούνται, επίσης, να καταρτίσουν προγράμματα που θα διευκολύνουν τα μέλη εξτρεμιστικών ομάδων να απορρίψουν τη βία και την ιδεολογία από την οποία αυτή διαπνέεται. Οι δέκα συστάσεις αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο διετούς εργασίας του Δικτύου Ενημέρωσης για τη Ριζοσπαστικοποίηση (RAN), που ιδρύθηκε από την Επιτροπή το 2011, με τη συμμετοχή 700 εμπειρογνωμόνων και εργαζομένων στην πρώτη γραμμή από όλη την Ευρώπη.

«Καμία χώρα δεν έχει μείνει αλώβητη από τη μάστιγα του βίαιου εξτρεμισμού. Ωστόσο, πολύ λίγα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν λάβει μέτρα για αντιμετωπίσουν αυτή την αναδυόμενη απειλή. Χρειαζόμαστε ισχυρά μέτρα πρόληψης για να αντιμετωπίσουμε τον εξτρεμισμό σε όλες τις μορφές του. Στόχος μας είναι να ενισχύσουμε τις προσπάθειες των κρατών μελών για την καταπολέμηση της ριζοσπαστικοποίησης και της εξτρεμιστικής βίας, και να συγκροτήσουμε μια «εργαλειοθήκη» προληπτικών δράσεων για την Ευρώπη», δήλωσε η Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, κα Cecilia Malmström.

Για την προστασία των πολιτών έναντι των απειλών αυτών, είναι απαραίτητη η συνεργασία με ευρύ φάσμα εταίρων σε τοπικό, εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Στηρίζοντας τις προσπάθειες των κρατών μελών για την αντιμετώπιση της ριζοσπαστικοποίησης, η Επιτροπή επικεντρώνεται στα εξής 10 πεδία δράσης:

Εκπόνηση συνολικών εθνικών στρατηγικών. Τα κράτη μέλη καλούνται να θεσπίσουν επαρκή πλαίσια, με τη συμμετοχή μη κυβερνητικών οργανώσεων, προσωπικού πρώτης γραμμής, υπηρεσιών ασφαλείας και εμπειρογνωμόνων του τομέα, προκειμένου να διευκολυνθεί η κατάρτιση μέτρων για την αποτελεσματικότερη πρόληψη του βίαιου εξτρεμισμού και της τρομοκρατίας.

Δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού κόμβου γνώσεων μέσα στο επόμενο έτος για την καθιέρωση και τη διάδοση βέλτιστης πρακτικής και τη διαμόρφωση της ερευνητικής στρατηγικής. Αυτός ο κόμβος γνώσεων θα συγκεντρώνει χρήσιμα στοιχεία για την ΕΕ, τις εθνικές και τις περιφερειακές αρχές, και θα συντονίζει πρωτοβουλίες πρόληψης εντός και εκτός της ΕΕ. Η Επιτροπή θα διαθέσει έως 20 εκατ. ευρώ κατά την περίοδο 2014-2017 για τον «κόμβο γνώσεων» και άλλες δραστηριότητες που συνδέονται με την πρόληψη και υπόκεινται σε κεντρική διαχείριση, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων του δικτύου RAN και της στήριξης προγραμμάτων εξόδου σε κράτη μέλη.

Συνέχιση του έργου που επιτεύχθηκε στο πλαίσιο του Δικτύου Ενημέρωσης για τη Ριζοσπαστικοποίηση (RAN) ώστε να ενισχυθεί ο ρόλος του και να διασφαλιστεί η παροχή πρακτικής καθοδήγησης στα κράτη μέλη, εφόσον απαιτηθεί.

Ανάπτυξη και διευκόλυνση της κατάρτισης του προσωπικού που εργάζεται στην πρώτη γραμμή και που ασχολείται με ευάλωτα άτομα ή ομάδες, η οποία δεν θα απευθύνεται μόνο στο προσωπικό επιβολής του νόμου και σωφρονιστικών ιδρυμάτων, αλλά και π.χ. σε κοινωνικούς λειτουργούς, εκπαιδευτικούς και εργαζομένους στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, με σκοπό να τους βοηθήσει να κατανοήσουν τη διαδικασία της ριζοσπαστικοποίησης και τον τρόπο αντιμετώπισής της.

Παροχή προγραμμάτων στήριξης για την αποστράτευση και την αποριζοσπαστικοποίηση μελών εξτρεμιστικών οργανώσεων («στρατηγικές εξόδου») σε κάθε ευρωπαϊκή χώρα. Παρά την αποτελεσματικότητά τους, τα προγράμματα αυτά μέχρι στιγμής δεν είναι διαθέσιμα στα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ. Η καλύτερη δυνατή αξιοποίηση τέτοιων έργων συνήθως επιτυγχάνεται με τη συνεργασία πολλών παραγόντων, διατομεακά, και ιδίως με τα μέλη των οικογενειών και της κοινότητας οπαδών του βίαιου εξτρεμισμού. Η Επιτροπή παρέχει καθοδήγηση σχετικά με την συγκρότηση προγραμμάτων εξόδου, εφόσον απαιτηθεί, καθώς και όσον αφορά την κατάρτιση του προσωπικού της τοπικής αυτοδιοίκησης που εμπλέκεται στις εργασίες εξόδου. Στο παρελθόν, η Επιτροπή έχει δαπανήσει περίπου 10 εκατ. ευρώ σε έργα αποριζοσπαστικοποίησης μέσω πόρων ISEC. Μέσω του ταμείου ISEC, η Επιτροπή χρηματοδότησε πληθώρα έργων για τη βελτίωση των γνώσεων όσον αφορά τη διαδικασία ριζοσπαστικοποίησης και την τεχνογνωσία στον σχεδιασμό αποτελεσματικών μέτρων πρόληψης.

Στενότερη συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών και τον ιδιωτικό τομέα για την αντιμετώπιση των διαδικτυακών προκλήσεων. Υλικό και προπαγάνδα εξτρεμιστικού χαρακτήρα είναι πλέον εύκολα προσβάσιμα μέσω διαδικτύου σε ιστοσελίδες ανταλλαγής απόψεων, μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ιστολόγια (blogs), κλπ. Οι προσπάθειες δεν πρέπει να περιοριστούν στην απαγόρευση ή την απομάκρυνση παράνομου υλικού, αλλά να συμπεριλάβουν την προβολή αντεπιχειρημάτων για την αποδόμηση της εξτρεμιστικής ρητορικής. Οι ομάδες τοπικών κοινοτήτων, οι πολίτες, τα θύματα και οι πρώην οπαδοί του εξτρεμισμού μπορούν να μεταφέρουν ηχηρά μηνύματα. Η Επιτροπή προτείνει τη δημιουργία ενός φόρουμ όπου βασικοί φορείς του χώρου θα εξετάζουν ευκαιρίες για στενότερη συνεργασία και υποστηρίζει τη δημιουργία και τη διάδοση επιχειρηματολογίας αντίκρουσης.

Στήριξη των θυμάτων. Οι μαρτυρίες θυμάτων αποτελούν ισχυρό εργαλείο πρόληψης και καταπολέμησης της ριζοσπαστικοποίησης, υπό την προϋπόθεση ότι τα θύματα μοιράζονται οικειοθελώς την ιστορία τους και δέχονται την κατάλληλη υποστήριξη. Η Επιτροπή θα στηρίξει τις ομάδες και τα δίκτυα θυμάτων, μεταξύ άλλων, μέσω της χρηματοδότησης έργων, με σκοπό την προώθηση δραστηριοτήτων επικοινωνίας και ευαισθητοποίησης.

Καλλιέργεια της κριτικής σκέψης στους νέους σχετικά με τις εξτρεμιστικές ιδέες. Η εκπαίδευση και τα προγράμματα ανταλλαγής νέων μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά τους νέους να εξετάσουν με κριτικό πνεύμα τις απόψεις και την επιχειρηματολογία των εξτρεμιστών και να αναδείξουν τις αδυναμίες της προπαγάνδας τους. Η Επιτροπή θα στηρίξει τις τοπικές κοινότητες και ομάδες που εργάζονται με πρώην οπαδούς του βίαιου εξτρεμισμού και τα θύματά τους, καθώς είναι οι πλέον κατάλληλοι για να περιγράψουν π.χ. την πραγματικότητα του πολέμου και των στρατοπέδων εκπαίδευσης τρομοκρατών.

Ενίσχυση της έρευνας στις τάσεις της ριζοσπαστικοποίησης. Η ΕΕ θα διαθέσει και στο μέλλον χρηματοδότηση σε προγράμματα που ερευνούν τους τρόπους και τους λόγους για τους οποίους οι άνθρωποι οδηγούνται ή απομακρύνονται από τον ριζοσπαστισμό, καθώς επίσης και το ρόλο που διαδραματίζει σε αυτή τη διαδικασία, για παράδειγμα, η ιδεολογία, οι μέθοδοι στρατολόγησης μέσω διαδικτύου και τα πρότυπα ρόλων.

Στενότερη συνεργασία με τις χώρες εταίρους εκτός της ΕΕ. Η αδυναμία θωράκισης έναντι της ριζοσπαστικοποίησης δεν σταματά στα σύνορα της ΕΕ. Η Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος θα συνεχίσουν να συνεργάζονται με τρίτες χώρες για την πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης, αξιοποιώντας ευρωπαϊκά κονδύλια για την κατάρτιση ή τη στήριξη των μέσων ενημέρωσης και άλλων πρωτοβουλιών πρόληψης σε επίπεδο κοινότητας. Οι στρατηγικές πρόληψης της ριζοσπαστικοποίησης και του βίαιου εξτρεμισμού πρέπει, επίσης, να ενσωματωθούν στα μέσα αναπτυξιακής συνεργασίας.

Επιπλέον, η Επιτροπή δημοσιεύει σήμερα μια συλλογή προσεγγίσεων και πρακτικών για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της ριζοσπαστικοποίησης η οποία καταρτίστηκε από το δίκτυο RAN. Παρουσιάζει τις προσεγγίσεις οκτώ διαφορετικών εμπειρογνωμόνων στον τομέα της πρόληψης της ριζοσπαστικοποίησης, οι οποίες επεξηγούνται μέσα από μια σειρά επιλεγμένων πρακτικών και έργων. Η συλλογή αυτή έχει ως στόχο να προάγει τις ενέργειες στήριξης που προτείνονται στη σημερινή ανακοίνωση.

Ιστορικό

Από το 2005, οι προσπάθειες για την καταπολέμηση της ριζοσπαστικοποίησης υπαγορεύθηκαν από την Στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της ριζοσπαστικοποίησης και της στρατολόγησης (τελευταία αναθεώρηση το 2008). Χωρίς να παραγνωρίζει την αρμοδιότητα των κρατών μελών ως εγγυητών της ασφάλειας, η στρατηγική περιλαμβάνει κοινά πρότυπα και μέτρα τα οποία αποσκοπούν στην πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης και της στρατολόγησης τρομοκρατών και τα οποία διακρίνονται σε τρεις βασικές κατηγορίες:

αποδιοργάνωση των δραστηριοτήτων μεμονωμένων ατόμων και δικτύων που παρασύρουν άτομα στην τρομοκρατία·

διασφάλιση ότι οι απόψεις των πολλών υπερισχύουν των απόψεων των εξτρεμιστών·

αποφασιστικότερη προαγωγή της ασφάλειας, της δικαιοσύνης και της παροχής ευκαιριών σε όλους.

Η σημερινή ανακοίνωση αποτελεί συνέχεια των συμπερασμάτων του Συμβουλίου του Ιουνίου του 2013 και θα συμβάλει στην αναθεώρηση της Στρατηγικής της ΕΕ μέσα στο 2014.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήδη στηρίζει τις προσπάθειες των κρατών μελών για την πρόληψη και την αντιμετώπιση του βίαιου εξτρεμισμού. Η Επιτροπή αναγνωρίζοντας ότι η ριζοσπαστικοποίηση μπορεί να ελεγχθεί καλύτερα σε επίπεδο εγγύτερο προς τα ευάλωτα άτομα στις περισσότερο πληγείσες κοινότητες, και γι’ αυτό το λόγο τον Σεπτέμβριο του 2011 εγκαινίασε το ευρωπαϊκό Δίκτυο Ενημέρωσης για τη Ριζοσπαστικοποίηση.

Το δίκτυο RAN, αφενός στηρίζει το προσωπικό της τοπικής αυτοδιοίκησης που εργάζεται στην πρώτη γραμμή και εμπλέκεται στην πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης και του βίαιου εξτρεμισμού σε ολόκληρη την ΕΕ, και αφετέρου διευκολύνει την ανταλλαγή εμπειριών και βέλτιστης πρακτικής μεταξύ τους. Το δίκτυο RAN συγκροτεί 8 ομάδες εργασίας οι οποίες αποτελούνται από κορυφαίους εμπειρογνώμονες και επαγγελματίες του χώρου και οι οποίες ασχολούνται με: αστυνόμευση και επιβολή του νόμου· μαρτυρίες θυμάτων τρομοκρατίας· διαδίκτυο και μέσα κοινωνικής δικτύωσης· πρόληψη· αποριζοσπαστικοποίηση· σωφρονιστικά ιδρύματα και κέντρα επιτήρησης· υγεία· εσωτερική και εξωτερική διάσταση (MEMO/13/40).

Χρήσιμοι σύνδεσμοι

Link to Communication

Ιστότοπος της κας Cecilia Malmström

Ακολουθήστε την Επίτροπο κα Malmström στο Twitter

Ιστότοπος του Δικτύου Ενημέρωσης για τη Ριζοσπαστικοποίηση (RAN)

Ιστότοπος της ΓΔ Εσωτερικών Υποθέσεων

Ακολουθήστε τη ΓΔ Εσωτερικών Υποθέσεων στο Twitter

Υπεύθυνοι επικοινωνίας:

Michele Cercone (+32 2 298 09 63)

Tove Ernst (+32 2 298 67 64)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website