Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska

Komunikat prasowy

Bruksela, 16 września 2014 r.

„Jednolity rynek badań naukowych” w UE zależy teraz od reform krajowych – wyniki analizy

Dzięki współpracy państw członkowskich, środowiska naukowego i Komisji w ramach partnerstwa na rzecz realizacji europejskiej przestrzeni badawczej osiągnięto duże postępy. Na poziomie europejskim stworzono warunki sprzyjające tworzeniu europejskiej przestrzeni badawczej (EPB), która umożliwia swobodny przepływ naukowców i wiedzy naukowej. Teraz, aby EPB zaczęła działać, odpowiednie reformy muszą wdrożyć państwa członkowskie.

Tak brzmi najważniejszy wniosek z najnowszego sprawozdania z postępów w realizacji EPB, opublikowanego dziś przez Komisję Europejską. W sprawozdaniu przedstawiono zaktualizowane dane uzupełniające zeszłoroczny przegląd (IP/13/851) oraz sprawozdania z poszczególnych krajów, przedstawiające w skrócie stopień wdrożenia EPB w terenie, zwłaszcza na poziomie organizacji badawczych.

Unijna komisarz ds. badań, innowacji i nauki, Máire Geoghegan-Quinn, powiedziała: W ostatnich latach osiągnęliśmy duże postępy w realizacji Europejskiej Przestrzeni Badawczej. Państwa członkowskie i organizacje badawcze muszą teraz dotrzymać swoich zobowiązań i przeprowadzić odpowiednie reformy. Komisja będzie w miarę możliwości wspierać te działania, również finansowo, inwestując 80 mld euro ze środków nowego programu w zakresie badań naukowych i innowacji »Horyzont 2020«. Należy podkreślić, że aby zwiększyć wpływ na poziomie UE, należy w dużo większym stopniu skoordynować działania na poziomie krajowym i unijnym.

Zrealizowano następujące inicjatywy określone w komunikacie w sprawie EPB:

  • państwa członkowskie w coraz większym stopniu podejmują działania wspierające EPB i uwzględniają je w krajowych programach reform;

  • UE włączyła EPB do europejskiego semestru. W ramach programu „Horyzont 2020” Unia zapewnia też znaczne środki finansowe na rzecz działań związanych z EPB, takich jak promowanie otwartej rekrutacji, otwartego dostępu do publikacji i danych oraz równouprawnienia płci;

  • organizacje badawcze, takie jak podmioty finansujące badania i instytucje prowadzące badania, zdecydowanie popierają program działań na rzecz europejskiej przestrzeni badawczej;

  • wprowadzony niedawno mechanizm monitorowania EPB dostarcza coraz lepszych danych, na podstawie których ocenić można wyniki na poziomie państw członkowskich i instytucji.

Jak wynika z analizy, warunki urzeczywistnienia EPB określone przez Komisję w 2012 r., już istnieją.

Równocześnie na poziomie państw członkowskich, jak i na poziomie instytucjonalnym można nadal zaobserwować duże różnice. Przykładowo konkurencyjne finansowanie projektów występuje we wszystkich państwach członkowskich, jednak zakres, w jakim jest ono stosowane w poszczególnych krajach, jest bardzo zróżnicowany. Ponad połowa państw członkowskich wprowadziła też inicjatywy wspierające równouprawnienie płci w sferze badań naukowych, jednak rzeczywiste zmiany w tej dziedzinie następują zbyt wolno. Chociaż w sprawozdaniu stwierdzono, że nie ma jednego sposobu realizacji EPB, jasno wynika z niego, że europejska przestrzeń badawcza jest najbardziej skuteczna i pożyteczna, gdy wprowadzi się odpowiednie środki krajowe.

Państwa członkowskie mają obowiązek przedstawienia do połowy 2015 r. krajowych planów działania, określających poszczególne etapy wdrażania europejskiej przestrzeni badawczej. Komisja, zainteresowane organizacje badawcze oraz państwa członkowskie spotkają się w Brukseli w marcu 2015 r., aby podsumować wyniki działań.

Kontekst

Europejska przestrzeń badawcza powinna zapewnić naukowcom, instytucjom badawczym i przedsiębiorstwom większą mobilność oraz zachęcić do intensywniejszej konkurencji i współpracy transgranicznej. Działania te wzmocnią systemy badawcze państw członkowskich, zwiększą ich konkurencyjność i umożliwią im skuteczniejszą współpracę służącą znajdowaniu rozwiązań dla najpoważniejszych wyzwań społecznych.

Przywódcy państw członkowskich UE wielokrotnie podkreślali znaczenie dokończenia budowy europejskiej przestrzeni badawczej, a w konkluzjach Rady Europejskiej z lutego 2011 r. i marca 2012 r. ustalili termin jej utworzenia na 2014 r. W związku z powyższym Komisja zaproponowała Wzmocnione partnerstwo w ramach europejskiej przestrzeni badawczej na rzecz doskonałości i wzrostu gospodarczego. W dokumencie tym określono działania, jakie powinny podjąć państwa członkowskie, zainteresowane strony i Komisja Europejska, aby zrealizować europejską przestrzeń badawczą (EPB). Postępy ocenia się w oparciu o pięć następujących priorytetów: skuteczność krajowych systemów badawczych; współpraca międzynarodowa; otwarty rynek pracy dla naukowców; równouprawnienie płci i uwzględnianie aspektu płci w badaniach naukowych; optymalny obieg i transfer wiedzy naukowej.

Europejska przestrzeń badawcza już teraz ma korzystny wpływ na wyniki państw członkowskich i instytucji naukowo-badawczych. Sprawozdanie potwierdza, że:

otwarte i atrakcyjne systemy badawcze są bardziej innowacyjne;

liczba publikacji i wniosków o udzielenie patentu przypadających na jednego naukowca jest większa w instytucjach badawczych wprowadzających EPB – zatem instytucje te wytwarzają więcej wiedzy;

oddziaływanie badań prowadzonych przez mobilnych naukowców jest blisko o 20 proc. większe niż tych, którzy nigdy nie pracowali za granicą.

Informacje zawarte w sprawozdaniu z postępów w ramach EPB pochodzą z różnych źródeł, w szczególności z krajowych programów reform za rok 2014. Komisja dokonała również przeglądu organizacji finansujących i prowadzących badania we wszystkich państwach członkowskich i w krajach stowarzyszonych z programem UE w dziedzinie badań. Informacje te uzupełniono danymi z badania MORE 2 i z tablicy wyników Unii innowacji z 2014 r.

W wyniku monitorowania EPB dostępne są dane dotyczące postępów działań politycznych w dziedzinie EPB. Jednak fakt, że gromadzenie danych często opiera się na zasadzie dobrowolności, ogranicza ich przydatność jako podstawy do kształtowania polityki. W przyszłości konieczne będzie określenie i dopracowanie istotnych komponentów danych oraz umożliwienie zmiany sposobu ich gromadzenia. Komisja zainicjuje debatę z państwami członkowskimi na temat najlepszego poziomu koordynacji i wzajemnego dostosowania krajowych strategii w zakresie badań naukowych oraz na temat łączenia funduszy w dziedzinie wyzwań społecznych, aby zwiększyć wpływ działań w tej sferze na poziomie UE.

Dodatkowe informacje

Sprawozdanie z postępu prac w ramach EPB za 2014 r.

Europejska przestrzeń badawcza

Portal Euraxess

Kontakt:

Michael Jennings (+32 2 296 33 88) Twitter: @ECSpokesScience

Monika Wcislo (+32 2 298 65 95)

Dla ogółu obywateli: Europe Direct: pod nr tel.:00 800 6 7 8 9 10 11 lub pocztą elektroniczną


Side Bar