Navigation path

Left navigation

Additional tools

Europese Commissie

Persbericht

Brussel, 17 september 2013

Europese Commissie pakt “legal highs” definitief aan

De Europese Commissie heeft vandaag een voorstel gedaan voor een krachtiger aanpak door de Europese Unie van "legal highs" – nieuwe psychoactieve stoffen die worden gebruikt als alternatief voor illegale drugs als cocaïne en ecstasy. Krachtens de regels die de Commissie vandaag voorstelt, zullen schadelijke psychoactieve stoffen snel van de markt worden gehaald, zonder dat hun uiteenlopende legale toepassingen voor industrieel en commercieel gebruik in gevaar worden gebracht.Krachtens de regels die de Commissie vandaag voorstelt, zullen schadelijke psychoactieve stoffen snel van de markt worden gehaald, zonder dat hun uiteenlopende toepassingen voor industrieel en commercieel gebruik in gevaar worden gebracht.. De voorstellen zijn het antwoord op waarschuwingen van het Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving van de EU (EWDD) en Europol over de omvang van het probleem en een rapport uit 2011 waarin werd vastgesteld dat het huidige EU-mechanisme voor de aanpak van nieuwe psychoactieve stoffen moet worden versterkt (IP/11/1236).

Het voorstel van vandaag werd gepresenteerd door vicevoorzitter Reding, samen met vicevoorzitter Tajani en Commissaris Borg.

“Legal highs vormen een groeiend probleem in Europa en het zijn vooral de jongeren die het grootste gevaar lopen. Een interne markt zonder grenzen vraagt om gemeenschappelijke EU-regels voor de aanpak van dit probleem”, aldus Viviane Reding, vicevoorzitter en EU-commissaris voor Justitie. “Vandaag stellen wij krachtige EU-wetgeving inzake nieuwe psychoactieve stoffen voor, zodat de EU sneller en effectiever kan reageren, onder meer door onmiddellijk schadelijke stoffen tijdelijk van de markt te kunnen nemen.”

Nieuwe psychoactieve stoffen zijn een groeiend probleem. Het aantal nieuwe psychoactieve stoffen dat in de EU is ontdekt, is tussen 2009 en 2012 verdrievoudigd. Tot nu toe is in 2013 wekelijks meer dan een nieuwe stof aangemeld. Het is een probleem dat om een Europees antwoord vraagt. De stoffen zijn steeds vaker via het internet verkrijgbaar en verspreiden zich snel tussen de landen van de EU: 80% van de nieuwe psychoactieve stoffen wordt in meer dan één EU-land ontdekt.

De jongere generatie loopt het grootste gevaar: Volgens de Eurobarometerenquête "Youth attitudes on drugs” (“De houding van jongeren jegens drugs") van 2011 heeft gemiddeld 5% van de jongeren in de EU minstens eenmaal in hun leven dergelijke stoffen gebruikt. In Ierland is dit percentage met 16% het hoogst en in Polen, Litouwen en het Verenigd Koninkrijk is dit bijna 10%. De stoffen vormen grote gevaren voor de volksgezondheid en voor de samenleving in haar geheel (zie bijlage 2).

Het gebruik van nieuwe psychoactieve stoffen kan fataal zijn. In slechts vijf maanden (tussen april en augustus 2012) heeft bijvoorbeeld de stof 5-IT naar verluidt 24 dodelijke slachtoffers gemaakt in vier EU-landen. Enkel in de periode 2010-2012 werd 4-MA, een stof die amfetamine nabootst, in verband gebracht met 21 sterfgevallen in vier EU-landen.

Europa moet een krachtig en beslissend antwoord geven. Het huidige systeem voor het ontdekken en verbieden van deze nieuwe drugs, dat in 2005 werd ingevoerd, beantwoordt niet langer aan zijn doel. Het voorstel van de Commissie zal de Unie betere mogelijkheden bieden voor snellere maatregelen in de strijd tegen nieuwe psychoactieve stoffen door te voorzien in:

    Een snellere procedure: Op dit moment kost het minstens twee jaar om een stof in de EU te verbieden. In de toekomst zal de Unie in slechts 10 maanden maatregelen kunnen nemen (zie bijlage 1). In zeer ernstige gevallen zal de procedure nog korter zijn omdat het ook mogelijk zal zijn stoffen onmiddellijk van de markt te nemen voor een periode van één jaar. Deze maatregel zal ervoor zorgen dat de stof niet langer voor consumenten beschikbaar is zolang een volledige risicoanalyse plaatsvindt. Op grond van het huidige systeem zijn tijdelijke maatregelen niet mogelijk en moet de Commissie wachten tot een rapport over de volledige risicobeoordeling is voltooid alvorens zij een voorstel kan doen tot beperking van een stof.

  • Een evenrediger systeem: Het nieuwe systeem zal een geleidelijke benadering mogelijk maken, waarbij stoffen die een gematigd risico inhouden aan beperkingen voor wat betreft de consumentenmarkt en stoffen die een groot gevaar inhouden aan volledige marktbeperkingen zullen worden onderworpen. Alleen voor de meest schadelijke stoffen die ernstige gevaren voor de gezondheid van consumenten inhouden, zullen strafrechtelijke bepalingen gaan gelden, zoals in het geval van illegale drugs. Krachtens het huidige systeem zijn de opties van de Unie binair – ofwel worden er op het niveau van de EU helemaal geen maatregelen genomen ofwel worden er volledige marktbeperkingen en strafrechtelijke sancties opgelegd. Dit gebrek aan opties heeft tot gevolg dat de Unie op dit moment ten aanzien van sommige schadelijke stoffen geen maatregelen neemt. Met het nieuwe systeem zal de Unie meer zaken kunnen aanpakken en dat ook meer proportioneel kunnen doen, door haar antwoord toe te snijden op de betrokken gevaren en rekening te houden met de legale commerciële en industriële toepassingen.

Om wetgeving te worden, moeten de voorstellen van de Commissie nu worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de lidstaten in de Raad van de Europese Unie.

Achtergrond

De EU Drugs Strategie voor 2013-2020 (EU Drugs Strategy for 2013-2020) bevat de prioriteiten voor het drugsbeleid van de EU. Deze strategie ziet de opkomst en snelle verspreiding van nieuwe psychoactieve stoffen als een nieuw probleem dat krachtig moet worden aangepakt, onder meer door het versterken van de bestaande EU-wetgeving.

De afgelopen jaren werd er gemiddeld iedere week één nieuwe psychoactieve stof ontdekt in de EU en naar verwachting zullen dat er de komende jaren steeds meer zijn. Sinds 1997 hebben de lidstaten meer dan 300 stoffen ontdekt en het aantal nieuwe stoffen verdrievoudigde tussen 2009 en 2012 (van 24 in 2009 tot 73 in 2012).

Krachtens het bestaande EU-instrument, Besluit 2005/387/JHA van de Raad, kan de Commissie de lidstaten voorstellen om op nieuwe drugs strafrechtelijke maatregelen toe te passen. Dankzij dit mechanisme zijn 9 stoffen onderworpen aan beperkende maatregelen en strafrechtelijke sancties. De Commissie stelde niet zo lang geleden, in 2010, een verbod in de hele EU voor van de op ecstasy lijkende drug mephedrone (MEMO/10/646), welk verbod er ook kwam, en begin 2013 een dergelijk verbod voor van de op amfetamine lijkende drug 4-MA (IP/13/75). In juni 2013 stelde de Commissie ook een verbod voor van de synthetische “5-IT”-drug (IP/13/604)

In een rapport uit 2011 werd geconcludeerd dat het huidige systeem moeite heeft gehad om het grote aantal nieuwe stoffen dat op de markt verschijnt, bij te benen. Het kost twee jaar om een enkele stof aan beperkende maatregelen te onderwerpen. Criminelen kunnen dan de controlemaatregelen omzeilen door beperkte wijzigingen in de chemische structuur van de stof die de ernstige schadelijke effecten ervan niet verminderen. Bovendien belemmert het binaire karakter van het huidige systeem - strafrechtelijke maatregelen of in het geheel geen maatregelen – de mogelijkheden van de Unie om actie te ondernemen. Het systeem ontbeert een reeks effectieve opties voor controlemaatregelen die snel en doeltreffend optreden mogelijk maken.

De voorstellen van vandaag vormen een antwoord op de voortdurende waarschuwingen van het Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving van de EU (EWDD) en Europol. Zij vormen ook een antwoord op oproepen van het Europees Parlement en de lidstaten (zie Conclusies van de Raad van 2011) om Besluit 2005/387 van de Raad te actualiseren.

Meer informatie

Europese Commissie – Beleid inzake drugsbestrijding:

http://ec.europa.eu/justice/anti-drugs/index_nl.htmhttp://ec.europa.eu/justice/anti-drugs/index_en.htm

2011 Eurobarometer on "Youth attitudes on drugs”

http://ec.europa.eu/public_opinion/flash/fl_330_en.pdf

Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving 'European Drug Report' 2013:

http://www.emcdda.europa.eu/edr2013

Homepage van Viviane Reding, vicevoorzitter van de Europese Commissie en EU-commissaris voor Justitie

http://ec.europa.eu/reding

Bijlage 1

Bijlage 2

De verspreiding van nieuwe psychoactieve stoffen (NPS) in de EU

Lidstaat

Meldingen1 bij EWDD sinds 2005

Eerste meldingen2 bij EWDD sinds 2005

Prevalentie gebruik (15-24 jaar) Eurobarometer 2011

Oostenrijk

43

11

4%

België

79

8

4.8%

Bulgarije

108

8

3.4%

Cyprus

0

0

1.6%

Kroatië

41

0

NVT

Tsjechië

60

3

4%

Denemarken

62

10

3.8%

Estland

0

0

6.2%

Finland

98

49

1%

Frankrijk

61

10

5.2%

Duitsland

127

35

3.7%

Griekenland

34

0

1.6%

Hongarije

91

10

1.9%

Ierland

18

4

16.3%

Italië

65

4

0.8%

Letland

30

8

8.8%

Litouwen

4

1

5.2%

Luxemburg

3

0

6.8%

Malta

18

1

0.3%

Nederland

6

5

3.4%

Polen

28

12

9%

Portugal

4

0

5.8%

Roemenië

2

0

3.3%

Slowakije

35

0

3.1%

Slovenië

23

0

6.6%

Spanje

24

4

4.9%

Zweden

116

33

3.3%

Verenigd Koninkrijk

123

58

8.2%

Totaal

1 303

274

EU-gemiddelde 5%

Bronnen: EWDD, Europese databank inzake nieuwe drugs, en Europese Commissie, Flash Eurobarometer 330, Youth attitudes on drugs (“De houding van jongeren jegens drugs”), 2011

Contact :

Mina Andreeva (+32 2 299 13 82)

Natasha Bertaud (+32 2 296 74 56)

1 :

De lidstaten zijn niet verplicht om het EWDD alle NPS te melden die zij ontdekken, maar zij worden aangespoord om dit te doen. Het aantal NPS in iedere lidstaat is daarom vermoedelijk hoger.

2 :

De allereerste melding bij het EWDD van de stof.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website