Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska

Komunikat prasowy

Bruksela, 9 września 2013 r.

Środowisko: UE będzie chronić bioróżnorodność przed gatunkami inwazyjnymi

Komisja Europejska przedstawiła dzisiaj projekt nowych przepisów, które mają pomóc powstrzymać postępujące zagrożenie ze strony gatunków inwazyjnych i zaradzić powodowanym przez nie szkodom. W Europie występuje obecnie 12 tys. gatunków, które są obce w tutejszym środowisku naturalnym. Około 15 proc. z nich to gatunki inwazyjne, a ich populacja szybko się rozrasta. Projekt przepisów jest odpowiedzią na narastające problemy wywołane zadomowieniem się tych inwazyjnych gatunków obcych. Są to problemy:

  1. ekonomiczne – co roku inwazyjne gatunki obce powodują w Europie straty o wartości co najmniej 12 mld euro wynikające z zagrożeń dla zdrowia ludzkiego (np. niebezpieczny gatunek osy vespa velutina czy azjatycki komar tygrysi, który roznosi choroby śmiertelne), ze szkód w infrastrukturze (np. rdestowiec ostrokończysty, który uszkadza budynki) oraz ze strat w płodach rolnych (np. nutrie, które niszczą uprawy)

  2. ekologiczne – inwazyjne gatunki obce mogą spowodować poważne straty w ekosystemach i doprowadzić do wyginięcia gatunków, które są konieczne do utrzymania równowagi w naszym środowisku naturalnym. Na przykład czeremcha amerykańska w poważnym stopniu zakłóca funkcjonowanie ekosystemów leśnych, a wiewiórka szara wypiera rodzimą wiewiórkę pospolitą. Inwazyjne gatunki obce są drugą najpoważniejszą przyczyną utraty różnorodności biologicznej na świecie po utracie siedlisk

  3. polityczne – wiele państw członkowskich już teraz musi przeznaczać duże kwoty na walkę z tym problemem, ale ich wysiłki nie będą skuteczne, jeśli będą podejmowane wyłącznie na płaszczyźnie krajowej. Na przykład prowadzona w Belgii kampania wypleniania barszczu mantegazyjskiego nie zakończy się sukcesem, jeśli gatunek ten przywędruje z powrotem z Francji.

Komisarz ds. środowiska Janez Potočnik stwierdził: „Walka z inwazyjnymi gatunkami obcymi to doskonały przykład obszaru, w którym Europa osiąga większe postępy, gdy działa wspólnymi siłami. Projekt rozporządzenia, który przedstawiliśmy, pomoże chronić bioróżnorodność. Ma on nam pozwolić przeciwstawić się przede wszystkim najpoważniejszym zagrożeniom. Dzięki temu działania krajowe staną się skuteczniejsze i będziemy mogli osiągać postępy mniejszym kosztem. Mam nadzieję, że współpraca z państwami członkowskimi i Parlamentem Europejskim zaowocuje przyjęciem tych przepisów i umożliwi nam intensywniejszą walkę z tym problemem na poziomie całej Europy”.

Projekt przepisów powstał z myślą o przyszłej liście inwazyjnych gatunków obcych, które stanowią poważny problem dla UE – lista ta zostanie sporządzona wspólnie z państwami członkowskimi, przy użyciu ocen ryzyka i dowodów naukowych. Wymienione na tej liście gatunki zostaną objęte zakazem importu do UE oraz kupna, stosowania, uwalniania do środowiska i sprzedaży w UE. Dla dotychczasowych handlarzy, hodowców czy właścicieli zwierząt, których zacznie obowiązywać zakaz, zostanie wprowadzony okres przejściowy, w którym będą stosowane środki specjalne.

Projekt rozporządzenia przewiduje trzy rodzaje interwencji:

  1. Zapobieganie – państwa członkowskie będą organizować kontrole, aby zapobiec umyślnemu wprowadzaniu na ich terytorium zakazanych gatunków. Jednak wiele gatunków trafia do UE w sposób niezamierzony – jako zanieczyszczenia w produktach czy „pasażerowie na gapę” w kontenerach. Państwa członkowskie będą musiały podjąć działania mające na celu wykrycie takich form przemieszczania się gatunków i wprowadzić środki zapobiegawcze.

  2. Wczesne ostrzeganie i szybkie reagowanie – gdy już państwa członkowskie wykryją stanowiący zagrożenie gatunek obcy, który zadomawia się w UE, podejmą natychmiastowe działania, aby go usunąć.

  3. Minimalizacja strat wywoływanych przez zadomowione inwazyjne gatunki obce – jeśli dany gatunek szeroko się już rozprzestrzenił, państwa członkowskie będą musiały wdrożyć środki, które pozwolą ograniczyć szkody.

Nowe przepisy stanowią zachętę do wprowadzenia spójniejszych metod działania, które będą też w większej mierze oparte na podejściu zapobiegawczym. W przyszłości pozwoli to zwiększyć skuteczność podejmowanych wysiłków i obniżyć zarówno koszt strat, jak i koszt działań.

Kolejne kroki

Projekt rozporządzenia zostanie teraz przedyskutowany w Radzie i w Parlamencie. Państwa członkowskie będą w pełni uczestniczyć w opracowywaniu listy gatunków, mogą też proponować nowe gatunki do zamieszczenia na liście. Pomocą będzie im służyć europejska sieć EUSIN udzielająca informacji na temat gatunków obcych (http://easin.jrc.ec.europa.eu/).

Kontekst

Inwazje gatunków obcych w Europie najprawdopodobniej jeszcze się nasilą w wyniku zwiększonej wymiany handlowej i rozwoju turystyki, które ułatwiają przemieszczanie się gatunków po całym świecie.

Rozporządzenie w sprawie zapobiegania zadomawianiu się inwazyjnych gatunków obcych i reagowania na to zjawisko powstało w oparciu o plan działania UE na rzecz efektywnego gospodarowania zasobami oraz unijną strategię ochrony różnorodności biologicznej do roku 2020.

Dodatkowe informacje:

http://ec.europa.eu/environment/nature/invasivealien/index_en.htm

Materiały audiowizualne można pobrać ze strony tvlink.org

MEMO/13/769

Kontakt:

Joe Hennon (+32 2 295 35 93)

Monica Westeren (+32 2 299 18 30)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website