Navigation path

Left navigation

Additional tools

Χάρτης πορείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αντιμετώπιση των κινδύνων που ενέχει το σκιώδες τραπεζικό σύστημα

European Commission - IP/13/812   04/09/2013

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO HR

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Δελτίο Τύπου

Βρυξέλλες, 4 Σεπτεμβρίου 2013

Χάρτης πορείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αντιμετώπιση των κινδύνων που ενέχει το σκιώδες τραπεζικό σύστημα

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε σήμερα ανακοίνωση για το σκιώδες τραπεζικό σύστημα και πρότεινε νέους κανόνες για τα αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς (ΑΚΧΑ).

Η ανακοίνωση αυτή αποτελεί συνέχεια της περυσινής Πράσινης Βίβλου για το Σκιώδες Τραπεζικό Σύστημα (IP/12/253). Συνοψίζει τις έως τώρα εργασίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και προτείνει τη λήψη πρόσθετων μέτρων σ’ αυτόν τον σημαντικό τομέα.

Το πρώτο από τα μέτρα αυτά, οι προτεινόμενοι νέοι κανόνες για τα αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς, παρουσιάζεται σήμερα και έχει ως στόχο να εξασφαλίσει ότι τα ΑΚΧΑ θα μπορούν να αντέχουν την πίεση για εξαγορές σε πιεστικές συνθήκες αγοράς, μέσω της ενίσχυσης του προφίλ ρευστότητας και της σταθερότητάς τους.

Ο επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς και Υπηρεσιών Μισέλ Μπαρνιέ δήλωσε σχετικά: «Έχουμε θεσπίσει περιεκτικές ρυθμίσεις για τις τράπεζες και τις αγορές. Τώρα πρέπει να εντρυφήσουμε στους κινδύνους που ενέχει το σκιώδες τραπεζικό σύστημα. Το σύστημα αυτό παίζει σημαντικό ρόλο στη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας. Πρέπει όμως να διασφαλίσουμε ότι θα είναι διαφανές και ότι τα οφέλη από την ενίσχυση ορισμένων χρηματοπιστωτικών οντοτήτων δεν θα μειωθούν λόγω της μεταβίβασης των κινδύνων σε άλλους λιγότερο ρυθμιζόμενους τομείς.»

Γενικές πληροφορίες

Σκιώδες τραπεζικό σύστημα ονομάζουμε το σύστημα πιστωτικής διαμεσολάβησης που περιλαμβάνει οντότητες και δραστηριότητες εκτός του κανονικού τραπεζικού συστήματος. Οι σκιώδεις τράπεζες δεν αποτελούν αντικείμενο ρυθμίσεων όπως οι τράπεζες, ασκούν όμως δραστηριότητες τραπεζικής υφής. Το Συμβούλιο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΣΧΣ) εκτίμησε χονδρικά ότι το μέγεθος του παγκόσμιου σκιώδους τραπεζικού συστήματος ανήλθε περίπου στα 51 τρισεκατομμύρια ευρώ το 2011. Το μέγεθος αυτό αντιπροσωπεύει το 25-30% του συνολικού χρηματοπιστωτικού συστήματος και το ήμισυ του μεγέθους των τραπεζικών περιουσιακών στοιχείων. Το σκιώδες τραπεζικό σύστημα έχει λοιπόν συστημική σημασία για το χρηματοπιστωτικό σύστημα της Ευρώπης.

Από τότε που εκδηλώθηκε η χρηματοπιστωτική κρίση το 2007, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προέβη σε σφαιρική μεταρρύθμιση του τομέα χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στην Ευρώπη. Στόχος είναι η εδραίωση ενός στέρεου και σταθερού χρηματοπιστωτικού τομέα –κάτι που έχει θεμελιώδη σημασία για την πραγματική οικονομία-, βρίσκοντας λύσεις στις ελλείψεις και αδυναμίες που η κρίση έφερε στην επιφάνεια. Όμως δεν πρέπει να επιτρέψουμε τη συσσώρευση των κινδύνων στο σκιώδες τραπεζικό σύστημα, εν μέρει διότι οι νέοι τραπεζικοί κανόνες μπορεί να ωθήσουν ορισμένες τραπεζικές δραστηριότητες προς τον λιγότερο αυστηρά ρυθμιζόμενο σκιώδη τραπεζικό τομέα.

Τα αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς (ΑΚΧΑ) συνιστούν σημαντική πηγή βραχυπρόθεσμης χρηματοδότησης για χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις. Στην Ευρώπη, γύρω στο 22% των βραχυπρόθεσμων χρεογράφων που εκδίδουν κυβερνήσεις ή επιχειρήσεις βρίσκονται στα χέρια των ΑΚΧΑ. Αυτά κατέχουν το 38% του βραχυπρόθεσμου χρέους που εκδίδει ο τραπεζικός τομέας. Λόγω της συστημικής διασύνδεσης των ΑΚΧΑ με τον τραπεζικό τομέα και με τη χρηματοδότηση επιχειρήσεων και κυβερνήσεων, η λειτουργία τους βρίσκεται στο επίκεντρο των διεθνών εργασιών για το σκιώδες τραπεζικό σύστημα.

Τα κυριότερα στοιχεία της σημερινής ανακοίνωσης για το σκιώδες τραπεζικό σύστημα και του σχεδίου κανονισμού για τα αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς:

Η ανακοίνωση παρουσιάζει τα ζητήματα που διακυβεύονται όσον αφορά το σκιώδες τραπεζικό σύστημα και τα μέτρα που έχουν ληφθεί για την αντιμετώπιση των κινδύνων που συνδέονται με αυτό, όπως τους κανόνες για τα αμοιβαία κεφάλαια υψηλού κινδύνου (βλ. MEMO/10/572) την ενίσχυση της σχέσης τραπεζών και μη ρυθμιζόμενων φορέων (τις διατάξεις σχετικά με τα ανοίγματα τιτλοποίησης στην αναθεωρημένη νομοθεσία για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις -MEMO/13/272).

Η ανακοίνωση παρουσιάζει επίσης τους τομείς προτεραιότητας στους οποίους σκοπεύει να αναλάβει πρωτοβουλίες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή:

  1. Χάραξη πλαισίου για τα αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς: οι νέοι κανόνες που προτάθηκαν σήμερα (MEMO/13/764) καλύπτουν τα αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς (ΑΚΧΑ) που έχουν την έδρα τους ή πωλούνται στην Ευρώπη. Οι κανόνες αυτοί αποσκοπούν στη βελτίωση του προφίλ τους από την άποψη της ρευστότητας και της σταθερότητας:

  • Διαχείριση ρευστότητας: Το 10% του χαρτοφυλακίου των ΑΚΧΑ θα πρέπει να αποτελείται από περιουσιακά στοιχεία που θα λήξουν εντός μίας ημέρας και ένα άλλο 20% από περιουσιακά στοιχεία που θα λήξουν εντός μίας εβδομάδας. Η απαίτηση αυτή θεσπίζεται ώστε να μπορούν τα ΑΚΧΑ να εξοφλούν επενδυτές που επιθυμούν να αποσύρουν κεφάλαια σε σύντομο χρονικό διάστημα. Για να μην επιβαρύνεται υπερβολικά ένας και μόνον εκδότης όσον αφορά την καθαρή αξία του ενεργητικού (ΚΑΕ) ενός ΑΚΧΑ, η έκθεση ενός μεμονωμένου εκδότη δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το 5% του χαρτοφυλακίου του ΑΚΧΑ (σε αξία). Στα συνήθη ΑΚΧΑ, ένας μεμονωμένος εκδότης θα μπορεί να καλύπτει το 10% του χαρτοφυλακίου.

  • Σταθερότητα: Για να ληφθεί υπόψη η σταθερή ΚΑΕ, η τάση των ΑΚΧΑ να χρειάζονται υποστήριξη χορηγού για να σταθεροποιήσουν τις εξοφλήσεις στο άρτιο, οι νέοι κανόνες θα απαιτούν από αυτό το είδος ΑΚΧΑ ένα προκαθορισμένο κεφαλαιακό απόθεμα. Το απόθεμα αυτό θα ενεργοποιείται για να στηριχθούν οι σταθερές εξοφλήσεις σε καιρούς μειούμενης αξίας των επενδυτικών περιουσιακών στοιχείων των ΑΚΧΑ.

  1. Διαφάνεια του σκιώδους τραπεζικού τομέα: Για να καταστεί δυνατή η παρακολούθηση των κινδύνων με αποτελεσματικό τρόπο και να υπάρχει δυνατότητα παρέμβασης όταν αυτό απαιτείται, είναι εξαιρετικά σημαντικό να συλλέγονται λεπτομερή, αξιόπιστα και ολοκληρωμένα δεδομένα στον τομέα αυτό.

  2. Νομοθεσία για τα χρεόγραφα και κίνδυνοι που συνδέονται με τις συναλλαγές χρηματοδότησης τίτλων (κυρίως συναλλαγές δανειοδοσίας και επαναγοράς τίτλων). Οι συναλλαγές αυτές μπορούν να συμβάλλουν σε μια αύξηση της μόχλευσης και να ενισχύσουν την συγκυκλική φύση του χρηματοπιστωτικού συστήματος, το οποίο στη συνέχεια καθίσταται ευάλωτο στη μαζική απόσυρση καταθέσεων και την αιφνίδια απομόχλευση. Επιπλέον, η έλλειψη διαφάνειας των αγορών αυτών καθιστά δύσκολη την αναγνώριση των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας (τι ανήκει σε ποιον), την παρακολούθηση της συγκέντρωσης των κινδύνων και τον εντοπισμό των αντισυμβαλλομένων (ποιος είναι εκτεθειμένος σε ποιον).

  3. Διαμόρφωση ενός πλαισίου για την αλληλεπίδραση με τις τράπεζες. Το υψηλό επίπεδο διασύνδεσης του σκιώδους τραπεζικού τομέα με τον υπόλοιπο χρηματοπιστωτικό τομέα, ιδίως το τραπεζικό σύστημα, αποτελεί σημαντική πηγή κινδύνων μετάδοσης. Οι κίνδυνοι αυτοί μπορούν να αντιμετωπιστούν κυρίως με τη θέσπιση αυστηρότερων προληπτικών κανόνων για τις τράπεζες όσον αφορά τις συναλλαγές τους με μη ρυθμιζόμενες χρηματοπιστωτικές οντότητες.

Επιπροσθέτως, ιδιαίτερη σημασία πρέπει να δοθεί στις ρυθμίσεις εποπτείας των οντοτήτων/δραστηριοτήτων του σκιώδους τραπεζικού τομέα, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η δυνατότητα κατάλληλης αντιμετώπισης συγκεκριμένων κινδύνων. Ορισμένοι τομείς, όπως η καθιέρωση μέσων εξυγίανσης για μη τραπεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και η διαρθρωτική μεταρρύθμιση του τραπεζικού συστήματος, χρήζουν περαιτέρω ανάλυσης και θα αποσαφηνιστούν αργότερα.

Τελικά, στόχος είναι να διασφαλιστεί η κάλυψη των δυνητικών συστημικών κινδύνων του χρηματοπιστωτικού τομέα και ο περιορισμός των ευκαιριών ρυθμιστικού αρμπιτράζ, προκειμένου να ενισχυθεί η ακεραιότητα της αγοράς και να αυξηθεί η εμπιστοσύνη των αποταμιευτών και των καταναλωτών.

Η ανακοίνωση της Επιτροπής είναι σύμφωνη με τις συστάσεις του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, οι οποίες θα εγκριθούν από τους ηγέτες της G20 στις 5-6 Σεπτεμβρίου στην Αγία Πετρούπολη.

Βλ. επίσης MEMO/13/763 (σκιώδης τραπεζικός τομέας) και MEMO/13/764 (αμοιβαία κεφάλαια διαχείρισης διαθεσίμων).

Περισσότερες πληροφορίες

http://ec.europa.eu/internal_market/finances/shadow-banking/index_en.htm

http://ec.europa.eu/internal_market/investment/money-market-funds/index_en.htm

Αρμόδιοι επικοινωνίας:

Chantal Hughes (+32 2 296 44 50)

Carmel Dunne (+32 2 299 88 94)

Audrey Augier (+32 2 297 16 07)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website