Navigation path

Left navigation

Additional tools

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

δελτίο Τύπου

Βρυξέλλες, 7 Αυγούστου 2013

Περιβάλλον: στη σωστή κατεύθυνση οι προσπάθειες των κρατών μελών για επεξεργασία των αστικών λυμάτων

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, η συλλογή και επεξεργασία των λυμάτων βελτιώθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αν και μεγάλες διαφορές εξακολουθούν να υφίστανται μεταξύ των κρατών μελών. Τα κράτη μέλη με τις καλύτερες επιδόσεις, όπως η Αυστρία, η Γερμανία και η Ολλανδία, πληρούν σε μεγάλο βαθμό τα πρότυπα που έχουν οριστεί για την επεξεργασία των λυμάτων, ενώ αρκετά άλλα κράτη μέλη είναι πολύ κοντά. Τα κράτη μέλη που προσχώρησαν τελευταία, τα οποία ξεκίνησαν από μια χαμηλότερη βάση, έχουν επίσης συνολικά βελτιώσει τη συλλογή και επεξεργασία των λυμάτων, παρά τα χαμηλότερα ποσοστά συμμόρφωσής τους προς τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Στην πρόοδο αυτή συνέβαλε η ΕΕ με σημαντική χρηματοδότηση, ύψους 14,3 δισ. ευρώ για την περίοδο 2007-2013.

Ο επίτροπος Περιβάλλοντος Γιάνεζ Ποτότσνικ δήλωσε σχετικά: «Η επεξεργασία των λυμάτων είναι ένα σημαντικό τεστ για μια κοινωνία: καθαρίζουμε ό,τι ρυπαίνουμε ή μετατρέπουμε το περιβάλλον από το οποίο εξαρτόμαστε σε σκουπιδότοπο; Με ανακούφιση βλέπω ότι ακολουθούμε τη σωστή κατεύθυνση και είμαι ιδιαίτερα χαρούμενος που οι ενέργειες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ένας συνδυασμός χρηματοδοτικής στήριξης και αυστηρής νομοθετικής δράσης στις περιπτώσεις που αυτό χρειάζεται, αποδίδει οφέλη για τους πολίτες της Ευρώπης.»

Η έκθεση δείχνει ότι το μεγαλύτερο μέρος (91%) του ρυπαντικού φορτίου των μεγάλων αστικών κέντρων της ΕΕ υπόκειται σε αυστηρότερη επεξεργασία. Πρόκειται για μια αξιοσημείωτη βελτίωση σε σχέση με την προηγούμενη έκθεση (77%).

Επιπλέον, χάρη στην καλύτερη επεξεργασία των υδάτων και τις μικρότερες απορρίψεις ακατέργαστων λυμάτων στο περιβάλλον, έχει αδιαμφισβήτητα βελτιωθεί η ποιότητα των υδάτων κολύμβησης (βλ. IP/13/445). Στις αρχές του 1990, μόνον το 60% των υδάτων αυτών ήταν άριστης ποιότητας, ενώ σήμερα το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 78%.

Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία που θεσπίστηκε το 1991, τα κράτη μέλη οφείλουν να εγκαταστήσουν συστήματα συλλογής των αστικών λυμάτων. Οφείλουν επίσης να διασφαλίζουν ότι τα ύδατα που εισρέουν σ' αυτά τα συστήματα υπόκεινται στην κατάλληλη "δευτεροβάθμια" επεξεργασία για απομάκρυνση των ρύπων. Τα λύματα που εισρέουν σε ευαίσθητες περιοχές (όπως περιοχές κολύμβησης ή δεξαμενές πόσιμου νερού) πρέπει να υποβάλλονται σε πρόσθετες αυστηρότερες μορφές επεξεργασίας.

Η τελευταία έκθεση καλύπτει την περίοδο 2009/2010. Τα σημαντικότερα πορίσματα είναι τα εξής:

  • Τα ποσοστά συλλογής των λυμάτων είναι πολύ υψηλά: 15 κράτη μέλη συλλέγουν το 100% του συνολικού ρυπαντικού τους φορτίου. Όλα τα κράτη μέλη διατήρησαν ή βελτίωσαν τις προηγούμενες επιδόσεις τους, αν και τα ποσοστά συμμόρφωσης παρέμειναν κάτω από το 30 % στη Βουλγαρία, την Κύπρο, την Εσθονία, τη Λετονία και τη Σλοβενία.

  • Το ποσοστό συμμόρφωσης όσον αφορά τη δευτεροβάθμια επεξεργασία ανέρχεται στο 82%, δηλαδή 4 ποσοστιαίες μονάδες πάνω σε σχέση με την προηγούμενη έκθεση. Παρατηρούνται όμως τεράστιες διαφορές ανάμεσα στα κράτη της ΕΕ-15, όπου τα ποσοστά κυμαίνονταν στο 90–100%, και στα κράτη της ΕΕ-12, όπου το μέσο ποσοστό συμμόρφωσης ήταν 39%.

  • Το ποσοστό συμμόρφωσης όσον αφορά την αυστηρότερη επεξεργασία των λυμάτων, προκειμένου να καταπολεμηθεί ο ευτροφισμός ή να μειωθεί η βακτηριολογική ρύπανση που μπορεί να έχει επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου, ήταν 77 % συνολικά. Στην ΕΕ-12 ο μέσος όρος ήταν μόλις 14%, ενώ στην Αυστρία, τη Γερμανία, την Ελλάδα και τη Φινλανδία το ποσοστό συμμόρφωσης έφθασε το 100%.

  • Το ποσοστό των εδαφών της ΕΕ που χαρακτηρίζονται ως ευαίσθητες περιοχές αυξήθηκε κατά δύο μονάδες σε σχέση με την προηγούμενη έκθεση, φθάνοντας σχεδόν το 75%. Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στη Γαλλία και την Ελλάδα.

Η έκθεση δείχνει ότι το μεγαλύτερο ποσοστό (91%) του ρυπαντικού φορτίου των μεγάλων αστικών κέντρων της ΕΕ υπόκειται σε αυστηρότερη επεξεργασία. Πρόκειται για αξιοσημείωτη βελτίωση σε σχέση με την προηγούμενη έκθεση (77%). Ωστόσο, στο παράρτημα της έκθεσης, όπου παρέχονται συγκριτικά στοιχεία για τις 27 πρωτεύουσες των κρατών μελών της ΕΕ, εφιστάται η προσοχή στο εξής: μόνον 11 από τις 27 διαθέτουν επαρκές σύστημα συλλογής και επεξεργασίας, παρά το γεγονός ότι τα σχετικά πρότυπα έχουν θεσπιστεί πριν από 20 και πλέον χρόνια.

Ιστορικό

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση πόλεις και περιοχές κατοικίας υποχρεούνται να συλλέγουν και να επεξεργάζονται τα αστικά τους λύματα, σύμφωνα με την Οδηγία για την Επεξεργασία των Αστικών Λυμάτων. Τα μη επεξεργασμένα αστικά λύματα ενδέχεται να είναι μολυσμένα με επιβλαβή βακτηρίδια και ιούς και, ως εκ τούτου, να εγκυμονούν κινδύνους για τη δημόσια υγεία. Περιέχουν επίσης θρεπτικές ουσίες όπως το άζωτο και ο φώσφορος, τα οποία μπορεί να είναι επιβλαβή για τα γλυκά ύδατα και το θαλάσσιο περιβάλλον, προκαλώντας την υπερβολική ανάπτυξη φυκών που καταπνίγουν άλλες μορφές ζωής, μια διαδικασία γνωστή ως «ευτροφισμός».

Η ευρωπαϊκή οδηγία προβλέπει τη βιολογική επεξεργασία των λυμάτων, τη λεγόμενη "δευτεροβάθμια" επεξεργασία, καθώς και την αυστηρότερη επεξεργασία των λυμάτων στις λεκάνες υδροσυλλογής ευαίσθητων περιοχών. Για τα κράτη μέλη της ΕΕ-15 έχουν παρέλθει όλες οι προθεσμίες εφαρμογής που προέβλεπε η οδηγία, αλλά τα κράτη μέλη της ΕΕ-12 έχουν μεγαλύτερες προθεσμίες, η τελευταία από τις οποίες λήγει το 2018.

Το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης παίζουν σημαντικό ρόλο στην εφαρμογή της οδηγίας αυτής. Το 2009 διατέθηκαν 3,5 δισ. ευρώ σε έργα υποδομών για τα λύματα. Το 2010 το ποσό αυτό ανήλθε σε 9,7 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 3,3 δισ. ευρώ χορηγήθηκαν στην Πολωνία, 1,2 δισ. ευρώ στη Ρουμανία και 600 εκατομμύρια στην Ουγγαρία. Για τη συνολική περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, η συμβολή της ΕΕ σε επενδύσεις για τη συλλογή/επεξεργασία λυμάτων εκτιμάται σε 14,3 δισ. ευρώ.

Τα ποσοστά συμμόρφωσης ήταν υψηλότερα στις περιπτώσεις που εφαρμοζόταν η αρχή "ο ρυπαίνων πληρώνει" και γινόταν επιστροφή των εξόδων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί τη συμμόρφωση μέσα από τον συνεχή διάλογο και, όταν αυτό είναι απαραίτητο, εφαρμόζοντας τις λεγόμενες «διαδικασίες επί παραβάσει», ορισμένες εκ των οποίων χρονολογούνται από το 1997. Επί του παρόντος εκκρεμούν διαδικασίες επί παραβάσει κατά 10 κρατών μελών.

Περισσότερες πληροφορίες:

Σύνδεσμος προς την έκθεση:

http://ec.europa.eu/environment/water/water-urbanwaste/implementation/implementationreports_en.htm

Βλ. επίσης:

http://ec.europa.eu/environment/water/water-urbanwaste/index_en.html

Αρμόδιοι επικοινωνίας:

Joe Hennon (+32 2 295 35 93)

Monica Westeren (+32 2 299 18 30)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website