Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska

Komunikat prasowy

Bruksela, 11 lipca 2013 r.

Środowisko: Komisja walczy z nielegalnym przemieszczaniem odpadów

Komisja Europejska podjęła dzisiaj działania w celu zwalczania nielegalnego przemieszczania odpadów, które powoduje szkody dla zdrowia ludzkiego i środowiska. Komisja zaproponowała zaostrzenie przepisów dotyczących krajowych inspekcji przemieszczania odpadów w celu zapewnienia podobnego poziomu kontroli we wszystkich państwach członkowskich. Podejrzewa się, że około 25 proc. odpadów wysyłanych z UE do krajów rozwijających się w Afryce i w Azji jest niezgodnych z przepisami międzynarodowymi. Po przybyciu do kraju przeznaczenia odpady takie często są składowane na wysypiskach lub zarządza się nimi w nieodpowiedni sposób, co powoduje poważne negatywne skutki dla zdrowia ludzi i dla środowiska.

Komisarz ds. środowiska, Janez Potočnik, stwierdził: „Nadszedł czas, aby wprowadzić bardziej rygorystyczne inspekcje we wszystkich państwach członkowskich — to najlepszy sposób na powstrzymanie nieuczciwych eksporterów przed wykorzystywaniem systemu. Dzisiejszy wniosek pozwoli na ograniczenie niewłaściwego zarządzania odpadami, zagwarantowanie, że odpady niebezpieczne będą unieszkodliwiane w prawidłowy sposób oraz że cenne zasoby będą ponownie wykorzystywane.”

Niektóre państwa członkowskie dysponują solidnym, dobrze funkcjonującym systemem inspekcji, którego celem jest wykrycie nielegalnego przemieszczania odpadów w portach lub w zakładach producentów i odbiorców odpadów, natomiast inne pozostają w tyle pod tym względem. W wyniku tej sytuacji eksporterzy nielegalnych odpadów przemieszczają odpady przez państwa członkowskie, w których przeprowadza się najmniej kontroli.

W ramach dzisiejszej inicjatywy proponuje się inspekcje oparte na analizie ryzyka, przeprowadzane regularnie przez państwa członkowskie przy większej współpracy między organami, jak również lepsze szkolenia inspektorów. Dzięki temu organy będą mogły skupić się na tych trasach, okresach i pojazdach, które najczęściej są powiązane z nielegalnym przemieszczaniem odpadów. Skupienie większej uwagi na punktach zbiórki i magazynach umożliwi ponadto przeprowadzanie inspekcji na wcześniejszym etapie. Zapobieganie nielegalnemu eksportowi odpadów u źródła pozwoli odciążyć regularne punkty wyjścia. Dzięki planowaniu inspekcji organy będą mogły prowadzić skuteczniejsze kontrole.

Inspekcje na miejscu — kluczowy element wniosku — umożliwią pozyskiwanie dowodów świadczących o legalności przesyłki od osoby za nią odpowiedzialnej, potwierdzających na przykład, że odpady zostaną przetworzone w państwie trzecim w sposób bezpieczny dla środowiska.

Skuteczne kontrole przyniosą oszczędności i bezpośrednie korzyści gospodarcze dla państw członkowskich i przemysłu dzięki uniknięciu kosztów likwidacji szkód i odesłania do kraju pochodzenia. Mogłyby one również przyczynić się do zapobiegania „wyciekowi” cennych surowców zawartych w odpadach, takich jak minerały szlachetne (np. kobalt i ind w zużytym sprzęcie elektronicznym), które będzie można poddać recyklingowi i ponownie wprowadzić na rynek. Działania te przyczynią się ostatecznie do optymalizacji procesów unieszkodliwiania odpadów, poprawy technik sortowania i recyklingu oraz do zapewnienia lepszego dostępu do wysokiej jakości surowców.

Kontekst

Znacznie niższe koszty unieszkodliwiania i składowania odpadów w krajach rozwijających się są ważnym czynnikiem sprzyjającym nielegalnemu przemieszczaniu odpadów. Te niższe koszty są głównie wynikiem mniej rygorystycznych przepisów w zakresie zdrowia i środowiska niż w UE, a w niektórych przypadkach wynikają z zupełnego braku kontroli. Jeżeli normy oraz zdolności państw przeznaczenia w zakresie recyklingu nie są adekwatne, potencjalne zagrożenia związane ze środowiskiem i zdrowiem są przenoszone do innych części świata. Składowanie lub przetwarzanie odpadów w sposób niespełniający odpowiednich norm ma poważne konsekwencje dla środowiska i stanowi długoterminowe zagrożenie dla zdrowia obywateli i pracowników. Wycieki ze składowanych odpadów są szkodliwe dla gleby i strumieni wodnych oraz przyczyniają się do zanieczyszczenia powietrza poprzez emisje np. metali ciężkich i trwałych zanieczyszczeń organicznych. Emisje przyczyniają się także do globalnego ocieplenia i zubożenia warstwy ozonowej.

Unijne rozporządzenie w sprawie przemieszczania odpadów zakazuje wszelkiego wywozu odpadów niebezpiecznych do krajów nienależących do OECD oraz wszelkiego wywozu odpadów przeznaczonych do unieszkodliwienia poza terytorium UE/EFTA. W przypadku wykrycia odpady przemieszczane nielegalnie muszą zostać przyjęte z powrotem. Przepisy rozporządzenia umożliwiają wywóz odpadów innych niż niebezpieczne w celu odzysku poza OECD, ale zobowiązują organy krajowe do sprawdzenia, czy odpady te zostaną unieszkodliwione w sposób zasadniczo równoważny z zasadami stosowanymi w UE. Rozporządzenie nie zawiera żadnych szczegółowych przepisów dotyczących planowania inspekcji oraz sposobu ich przeprowadzania.

Wniosek uwzględnia wyniki konsultacji społecznych, w trakcie których zainteresowane strony wyraziły szerokie poparcie dla wymogów prawnych UE w zakresie kontroli przemieszczania odpadów (90 proc. respondentów). Wniosek ma również pomóc w rozwiązaniu pewnej liczby kwestii wskazanych ostatnio przez MŚP, w szczególności w odniesieniu do funkcjonowania rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów, a zwłaszcza faktu, że ze względu na różnice w jego wykonaniu i interpretacji w poszczególnych państwach członkowskich, rozporządzenie nie doprowadziło do utworzenia wspólnego rynku utylizacji i recyklingu odpadów i należy dołożyć większych starań w celu zapewnienia jego jednolitego wdrażania i skoncentrować się bardziej na kwestii odpadów niebezpiecznych, a w mniejszym stopniu na odpadach niestwarzających problemów.

Dodatkowe informacje:

Link do komunikatu:

http://ec.europa.eu/environment/waste/shipments/news.htm

Inne informacje:

http://ec.europa.eu/environment/waste/index.htm

Kontakt:

Joe Hennon (+32 2 295 35 93)

Monica Westeren (+32 2 299 18 30)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website