Navigation path

Left navigation

Additional tools

Europese Commissie

Persbericht

Brussel, 10 juli 2013

Commissie stelt gemeenschappelijk afwikkelingsmechanisme voor de bankenunie voor

Vandaag heeft de Europese Commissie een gemeenschappelijk afwikkelingsmechanisme (GAM) voor de bankenunie voorgesteld. Het mechanisme moet een aanvulling vormen op het gemeenschappelijk toezichtsmechanisme (GTM) (IP/12/953). Zodra het GTM eind 2014 operationeel is, zal de Europese Centrale Bank (ECB) rechtstreeks toezicht uitoefenen op banken in de eurozone en in andere lidstaten die beslissen om zich bij de bankenunie aan te sluiten. Het gemeenschappelijk afwikkelingsmechanisme moet ervoor zorgen dat als een onder het GTM vallende bank – ondanks een scherper toezicht – toch in ernstige moeilijkheden komt te verkeren, zij efficiënt kan worden afgewikkeld waarbij de kosten voor de belastingbetaler en de reële economie tot een minimum beperkt blijven.

Commissievoorzitter José Manuel Barroso heeft in dit verband het volgende verklaard: "Met dit voorstel liggen alle elementen op tafel voor een bankenunie die de sector solider moet maken, het vertrouwen moet herstellen en de fragmentatie op de financiële markten moet wegwerken. We hebben al overeenstemming bereikt over een gemeenschappelijk Europees toezicht op banken in de eurozone en in andere lidstaten die willen meedoen. Met het voorstel van vandaag wordt dit toezicht aangevuld met een sterk en geïntegreerd gemeenschappelijk systeem voor het aanpakken van probleembanken. We kunnen het risico niet uitsluiten dat in de toekomst nog banken in de problemen zullen komen, maar met het gemeenschappelijke afwikkelingsmechanisme en het afwikkelingsfonds zullen het de banken zelf zijn – en niet de Europese belastingbetalers – die in de toekomst de verliezen zullen dragen."

Michel Barnier, commissaris voor Interne Markt en Diensten, verklaarde in dit verband: "We hebben gezien hoe bankencrises zich snel over de grenzen heen kunnen verspreiden, met alle negatieve gevolgen van dien voor het vertrouwen overal in de eurozone. We hebben ook gezien hoe het omvallen van een belangrijke grensoverschrijdende bank tot een ingewikkelde en verwarrende situatie kan leiden: de afwikkeling van Dexia is geen voorbeeld dat navolging verdient. We hebben dan ook een systeem nodig dat het mogelijk maakt snel en efficiënt besluiten te nemen, waarbij wordt vermeden dat er twijfel rijst over het effect op de overheidsfinanciën en waarbij regels gelden die voor zekerheid op de markten zorgen. Dat is juist de bedoeling van het vandaag aangenomen voorstel voor een gemeenschappelijk afwikkelingsmechanisme: door te waarborgen dat toezicht en afwikkeling op centraal niveau op elkaar zijn afgestemd en dat tegelijkertijd alle relevante nationale spelers erbij zijn betrokken, en door tevens te garanderen dat toezicht en afwikkeling door een adequate afwikkelingsfinancieringsregeling worden ondersteund, zal het mechanisme er niet alleen voor zorgen dat bankencrises in de bankenunie doeltreffender kunnen worden beheerd, maar zal het er ook toe bijdragen dat de link tussen staatsschuldencrises en noodlijdende banken wordt verbroken."

Het versterkte toezichtkader van het GTM en de aangescherpte prudentiële vereisten (zie MEMO/13/272) zullen tot veiliger banken leiden. Er kan echter nooit volledig worden uitgesloten dat een bank in ernstige liquiditeits- of solvabiliteitsproblemen geraakt. Het toezicht op en de afwikkeling van banken moeten op elkaar worden afgestemd en op hetzelfde centrale niveau plaatsvinden om onzekerheid de kop in te drukken en bankruns en besmettingen van andere delen van de eurozone te voorkomen.

Het voorgestelde GAM zal de materiële regels betreffende het herstel en de afwikkeling van banken in het kader van de bankenunie toepassen (zie IP/12/570). Het is de bedoeling dat deze regels binnenkort worden aangenomen. De ministers van Financiën van de EU hebben op 27 juni overeenstemming bereikt over een algemene oriëntatie ten aanzien van deze nieuwe regels (MEMO/13/601) en de Commissie economische en monetaire zaken van het Europees Parlement heeft op 20 mei haar verslag ter zake goedgekeurd. De onderhandelingen tussen de Raad en het Europees Parlement zullen binnenkort van start gaan en het is de bedoeling dat dit najaar definitieve overeenstemming wordt bereikt over de richtlijn betreffende het herstel en de afwikkeling van banken.

Het gemeenschappelijk afwikkelingsmechanisme zou als volgt functioneren:

  • De ECB, als toezichthouder, signaleert wanneer een bank die in de eurozone of in een aan de bankenunie deelnemende lidstaat is gevestigd, in ernstige financiële moeilijkheden is komen te verkeren en moet worden afgewikkeld.

  • Een gemeenschappelijke afwikkelingsraad, bestaande uit vertegenwoordigers van de ECB, de Europese Commissie en de betrokken nationale autoriteiten (die van de lidsta(a)t(en) waar het hoofdkantoor, alsook bijkantoren en/of dochterondernemingen van de bank gelegen zijn), bereidt vervolgens de afwikkeling van de bank voor. De afwikkelingsraad beschikt over ruime bevoegdheden om de aanpak van de afwikkeling van een bank te analyseren en te bepalen: welke instrumenten moeten worden gehanteerd en hoe het Europees afwikkelingsfonds moet worden ingeschakeld. De nationale afwikkelingsautoriteiten worden nauw bij deze werkzaamheden betrokken.

  • Op aanbeveling van de gemeenschappelijke afwikkelingsraad of op eigen initiatief maakt de Commissie uit of en wanneer een bank in afwikkeling wordt geplaatst en bakent zij tevens een kader voor het gebruik van afwikkelingsinstrumenten en het beroep op het fonds af. Om juridische redenen kan de uiteindelijke beslissing niet bij de afwikkelingsraad berusten.

  • Onder toezicht van de gemeenschappelijke afwikkelingsraad voeren de nationale afwikkelingsautoriteiten het afwikkelingsplan uit.

  • De gemeenschappelijke afwikkelingsraad houdt toezicht op de afwikkeling. Hij volgt de uitvoering ervan op nationaal niveau door de nationale afwikkelingsautoriteiten. Indien een nationale afwikkelingsautoriteit zich niet aan zijn besluit houdt, kan hij rechtstreeks bestuursmaatregelen tot de probleembanken richten.

  • Er wordt een gemeenschappelijk bankenafwikkelingsfonds opgezet dat onder de zeggenschap staat van de gemeenschappelijke afwikkelingsraad. Dit fonds moet ervoor zorgen dat financiële steun op middellange termijn beschikbaar is terwijl de bank wordt geherstructureerd. Het fonds wordt gefinancierd met bijdragen uit de banksector en komt in de plaats van de bij het richtlijnvoorstel betreffende het herstel en de afwikkeling van banken ingestelde nationale afwikkelingsfondsen van de lidstaten van de eurozone en van de aan de bankenunie deelnemende lidstaten.

De rol van de Commissie zou beperkt blijven tot het nemen van het besluit om tot afwikkeling van een bank over te gaan en tot het vaststellen van een besluit betreffende het afwikkelingskader. Op die manier wordt de consistentie met de interne markt en met de EU-staatssteunregelgeving gewaarborgd, en tevens de onafhankelijkheid en verantwoordingsplicht van het mechanisme als geheel gegarandeerd.

Op de bijeenkomst van de Europese Raad van 27-28 juni hebben de EU-leiders zich ten doel gesteld eind 2013 overeenstemming over het mechanisme te bereiken, zodat het nog kan worden vastgesteld tijdens de huidige zittingsperiode van het Europees Parlement, die in 2014 afloopt. Dit moet het mogelijk maken dat het mechanisme, samen met de richtlijn betreffende het herstel en de afwikkeling van banken, vanaf januari 2015 van toepassing wordt.

Mocht er zich een bankencrisis voordoen voordat de voorgestelde regels in werking treden, dan zal een dergelijke crisis op basis van nationale regelingen worden beheerd. Het is evenwel de bedoeling dat deze regelingen steeds meer naar de overeengekomen afwikkelingsbeginselen convergeren, namelijk dat bankverliezen worden gedragen door aandeelhouders en crediteuren in plaats van door belastingbetalers. Dit doel wordt verwezenlijkt door, enerzijds, de herziene richtsnoeren voor staatssteun aan banken, die eveneens vandaag zijn goedgekeurd (zie IP/13/672), en, anderzijds, de mogelijkheid van een directe herkapitalisatie van banken door het Europees stabiliteitsmechanisme (ESM). In beide gevallen wordt een passende "lastendeling" door particuliere investeerders en beleggers in een bank als voorwaarde gesteld voor het verlenen van overheidssteun met nationale en ESM-middelen.

Achtergrond

De Commissie heeft de instelling van het gemeenschappelijk afwikkelingsmechanisme aangekondigd in de mededeling over een routekaart naar een bankenunie (september 2012) en in de blauwdruk voor een hechte economische en monetaire unie (november 2012).

In december 2012 heeft de Europese Raad erkend dat er in de bankenunie naast het gemeenschappelijk toezichtsmechanisme ook een gemeenschappelijk afwikkelingsmechanisme nodig is. In maart 2013 heeft de Europese Raad zich ertoe verbonden een reeks stappen te zullen ondernemen om de bankenunie te voltooien, en tevens bevestigd dat het Commissievoorstel voor een gemeenschappelijk afwikkelingsmechanisme met voorrang moet worden behandeld opdat het nog kan worden aangenomen tijdens de huidige zittingsperiode van het Europees Parlement, die in 2014 afloopt.

Het Europees Parlement heeft herhaaldelijk aangedrongen op een grotere integratie van de regelingen voor de afwikkeling van banken en heeft de Commissie in een op 13 juni 2013 aangenomen resolutie met name verzocht het voorstel tot invoering van een gemeenschappelijk afwikkelingsmechanisme zo spoedig mogelijk goed te keuren.

Zie MEMO/13/675 en MEMO/13/679

Voor nadere informatie:

http://ec.europa.eu/internal_market/finances/banking-union/index_en.htm

Contacten:

Chantal Hughes (+32 2 296 44 50)

Carmel Dunne (+32 2 299 88 94)

Audrey Augier (+32 2 297 16 07)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website