Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska

Komunikat prasowy

Bruksela/Ateny, 16 czerwca 2013 r.

Nagrody UE i Europa Nostra w dziedzinie dziedzictwa kulturowego: ogłoszenie laureatów nagrody publiczności i Grand Prix 2013.

Laureaci nagrody UE i Europa Nostra w dziedzinie dziedzictwa kulturowego 2013 zostaną uhonorowani dziś wieczorem podczas ceremonii w Atenach z udziałem Karolosa Papouliasa, prezydenta Grecji, Androulli Vassiliou, unijnej komisarz ds. edukacji, kultury, wielojęzyczności i młodzieży oraz Plácido Domingo, światowej sławy tenora i przewodniczącego Europa Nostra. Uroczystość odbędzie się w Odeonie Heroda Attyka u stóp Akropolu, przy udziale pięciotysięcznej publiczności. Nagroda publiczności oraz Grand Prix wręczane są w tym roku po raz pierwszy.

Nagrodą publiczności, przyznaną w drodze internetowego głosowania na jednego spośród 30 laureatów z 2013 r. (patrz IP/13/279) odznaczony zostanie Główny Budynek Propylejów w Atenach. Jury kategorii ochrony dziedzictwa doceniło wysoki poziom rzemiosła przy wdrażaniu „wzorcowego projektu, dzięki któremu nie tylko uratowano budowlę o symbolicznym znaczeniu dla europejskiej kultury, ale także przyczynił się on do promocji związanych z nią wartości estetycznych i społecznych.

Grecja świętować dziś będzie podwójnie, ponieważ wśród siedmiu laureatów Grand Prix przyznanego przez złożone z ekspertów jury znalazł się Komitet na rzecz ochrony zabytków Akropolu. Pozostałych sześciu laureatów (komentarze jury poniżej) to:

Przed ceremonią komisarz Vassiliou powiedziała: „Dziś wieczorem uhonorowane zostaną wyjątkowe przykłady działań w zakresie ochrony dziedzictwa, badań naukowych, aktywnej działalności na rzecz dziedzictwa kulturowego oraz edukacji, szkoleń i kampanii informacyjnych. W tym roku wybór był szczególnie trudny. Niezwykle wysoki poziom i różnorodność zwycięskich projektów podkreślają nadzwyczajny profesjonalizm i pasję charakteryzujące europejski sektor dziedzictwa kulturowego – sektor, który musimy wspierać i chronić dla przyszłych pokoleń. Pielęgnowanie dziedzictwa nie polega na gloryfikowaniu naszej przeszłości. Stanowi ono ogromną wartość dla naszej teraźniejszości i przyszłości; to także jeden z głównych powodów, dla których Europa jest jednym z najważniejszych celów podróży turystycznych na świecie, co przynosi wyraźne korzyści gospodarcze i sprzyja tworzeniu nowych miejsc pracy w europejskich miastach i regionach.”

Przewodniczący Europa Nostra, Plácido Domingo, dodał: „Ateny, kolebka europejskiej demokracji, to doskonałe miejsce na oddanie hołdu nie tylko laureatom naszej nagrody, lecz także wszystkim obywatelom i wspólnotom zaangażowanym w znaczącym stopniu w ochronę naszego dziedzictwa kulturalnego i przyrodniczego. Trudno o bardziej odpowiednie miejsce na obchody Europejskiego Roku Obywateli i pięćdziesiątej rocznicy powstania Europa Nostra niż Ateny. Dziś wieczorem w Odeonie Heroda Attyka zobaczymy pobudzające wyobraźnię występy znanych artystów, oparte na bogatej tradycji muzycznej i literackiej Grecji. Ten wieczór w Atenach będzie prawdziwą odą do Europy Kultury."

Kontekst

Nagrody Unii Europejskiej i Europa Nostra w dziedzinie dziedzictwa kulturowego przyznawane są od 2002 r. Organizacją konkursu zajmują się organizacja Europa Nostra i Komisja Europejska. Ceremonia wręczenia nagród odbywa się pod auspicjami prezydenta Grecji, Karolosa Papouliasa, zaś jej współorganizatorem jest Eliniki Etairia, reprezentacja Europa Nostra w Grecji. Ceremonia zbiega się w czasie z kongresem z okazji pięćdziesięciolecia Europa Nostra.

30 zdobywców nagród Unii Europejskiej i Europa Nostra w dziedzinie dziedzictwa kulturowego za rok 2013 zostało wyłonionych wśród blisko 200 projektów zgłoszonych przez 30 krajów. Specjalistyczne jury złożone z niezależnych ekspertów z całej Europy ocenia zgłoszone projekty w czterech kategoriach – 1) konserwacji zabytków 2) badań naukowych, 3) aktywnej działalności na rzecz dziedzictwa kulturowego oraz 4) edukacji, szkoleń i kampanii informacyjnych. Wszyscy laureaci otrzymują pamiątkowe tablice lub trofea. Siedmiu zwycięzców Grand Prix dostaje ponadto nagrodę pieniężną w wysokości 10 tys. euro.

Dziedzictwo kulturowe przyczynia się w istotny sposób do wzrostu gospodarczego i tworzenia nowych miejsc pracy. Jako ważna część sektora kultury i branży twórczej, dziedzictwo kulturowe zapewnia pracę 8 mln ludzi w UE i wytwarza do 4,5 proc. europejskiego PKB. Nakłady publicznych i prywatnych instytucji na ochronę dziedzictwa kulturowego szacuje się na 5 mld euro rocznie. Dane opublikowane przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) pokazują, że 40 proc. światowej turystyki ma wymiar kulturowy. Dziedzictwo kulturowe jest również kluczowym czynnikiem zrównoważonego rozwoju i spójności społecznej.

Nagrody są finansowane z unijnego programu „Kultura”, w ramach którego od 2007 r. przeznaczono ponad 30 mln euro na współfinansowanie projektów związanych z dziedzictwem kulturowym. Wsparcie na ten cel pochodzi także z innych programów UE: w latach 2007-2013 z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na kulturę przeznaczono 6 mld euro, z czego 3 mld euro na ochronę i zachowanie dziedzictwa kulturowego, 2,2 mld euro na rozwój infrastruktury związanej z kulturą i 775 mln euro na współfinansowanie usług w zakresie kultury, takich jak szkolenia zawodowe i kształcenie w dziedzinie sztuki i dziedzictwa kulturowego. Od 1998 r. udostępniono ponadto 150 mln euro za pośrednictwem unijnych programów ramowych w dziedzinie badań i rozwoju technologicznego.

Europa Nostra jest ogólnoeuropejską organizacją pozarządową, która reprezentuje interesy dziedzictwa kulturowego. Występuje ona w imieniu 250 organizacji pozarządowych i non-profit z ponad 50 państw Europy, zrzeszających łącznie co najmniej 5 mln ludzi. Inicjatywę tę wspiera też ponad 150 powiązanych organów publicznych i korporacji oraz przeszło 1,5 tys. członków indywidualnych. Jej liczna sieć ekspertów i wolontariuszy zaangażowana jest w ochronę europejskiego dziedzictwa kulturowego dla obecnych i przyszłych pokoleń.

Tegoroczna ceremonia przyznania nagród w Atenach odbędzie się w ramach dorocznego Kongresu Dziedzictwa Europejskiego organizowanego przez Europa Nostra i zbiegnie się w czasie z pięćdziesięcioleciem organizacji.

Termin nominacji projektów do przyszłorocznej edycji konkursu upływa 9 września 2013 r. Kolejna ceremonia odbędzie się w Wiedniu 5 maja 2014 r.

Więcej informacji

Europa Nostra: zdjęcia, nagrania wideo

Komisja Europejska: Kultura

Strona internetowa Androulli Vassiliou

MEMO/13/561 Najczęściej zadawane pytania

Czytaj wpisy Androulli Vassiliou na Twitterze: @VassiliouEU

Kontakt:

Dennis Abbott (+32 2 295 92 58); Twitter: @DennisAbbott

Dina Avraam (+32 2 295 96 67)

Europa Nostra:

Elena Bianchi +31 703024058, Twitter: @europanostra

Giuseppe Simone +31 703024059

ZAŁĄCZNIK

Komentarz jury do siedmiu projektów nagrodzonych Grand Prix

Kategoria 1 — Konserwacja zabytków

Przystań hydroplanów w Tallinie, ESTONIA

Przystań hydroplanów w Tallinie z 1912 r. jest jednym z najważniejszych europejskich zabytków historii lotnictwa. Znajdujące się w niej hangary uznawane są za pierwszą tak dużą strukturę żelbetową na świecie. Jury doceniło wzorcową i trudną z technicznego punktu widzenia renowację budynków, która pierwotnie wydawała się niemożliwa. Hangary mieszczą obecnie muzeum morskie; od momentu jego otwarcia w maju 2012 r. najczęściej odwiedzane muzeum w Estonii. Odrestaurowane hangary hydroplanów odgrywają również kluczową rolę w procesie regeneracji zaniedbanych dotychczas przedmieść Tallina.

Teatr rzymski w Medellin, HISZPANIA

Zniszczony i częściowo zasypany wczesnorzymski teatr w Medellin został przekształcony w ważny obiekt dziedzictwa kulturowego. Teatr został całkowicie odkopany, odrestaurowany i udostępniony turystom. Odnalezione przedmioty eksponowane są w lokalnych muzeach. Na członkach jury ogromne wrażenie zrobiła kompleksowość i skala tego projektu, które świadczą o tym, że nawet w odległych zakątkach kontynentu uwidocznić można ważne elementy europejskiej kultury, wzbogacając tym samym dziedzictwo zarówno lokalnej, jak i szerszej wspólnoty.

Strawberry Hill, Twickenham, ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO

„Plaything House” Horacego Walpola zbudowany nad Tamizą jako prywatna willa był wykorzystywany do celów mieszkalnych aż do 1923 r., kiedy to został sprzedany instytucji kształcącej nauczycieli. Willa Strawberry Hill, pomimo ważnego miejsca, jakie zajmuje w historii architektury stanowiąc zapowiedź stylu neogotyckiego, była zaniedbana i ulegała stopniowej degradacji, między innymi ze względu na źle przeprowadzane naprawy. Jury doceniło piękną renowację tego wyjątkowo ważnego miejsca oraz odwagę i zaangażowanie lokalnych wolontariuszy i współpracujących z nimi ekspertów.

Kategoria 2 – Badania naukowe

Renowacja wyjątkowych maszyn browaru Wielemans-Ceuppens w Brukseli, BELGIA

Browar Wielemans-Ceuppens jest symbolem regionu Brukseli, jedynego miejsca na świecie, gdzie wytwarza się piwo warzone w tradycyjny sposób („gueuze”). Maszyny pochodzące z 1894 i 1905 r. nie zachowały się nigdzie indziej w Europie, a jedna z nich jest wyjątkowa w skali światowej. Jury uznało za szczególnie interesujące badanie naukowe, którego celem była ocena wyjątkowego charakteru maszyny i zbadanie możliwości jej renowacji w celu wykorzystania do celów edukacyjnych. W wyniku badania powstał program szkoleniowy, który zakończony jest uzyskaniem kwalifikacji zawodowych, oparty na planie renowacji tego europejskiego historycznego obiektu przemysłowego.

Kategoria 3 – Działalność na rzecz dziedzictwa kulturowego

Stowarzyszenie na rzecz promocji sztuki i kultury w Niemczech Wschodnich, Berlin, NIEMCY

Stowarzyszenie, założone przez studentów w 1992 r. w celu zwrócenia uwagi na poważnie zaniedbane historyczne obiekty architektury położone na obszarach znajdujących się za dawną żelazną kurtyną, poszerzyło swoje działania w celu objęcia nimi warsztatów poświęconych ochronie zagrożonych obiektów dziedzictwa kulturowego w Polsce i Rumunii. Planuje się także prowadzenie dalszych prac w Europie Środkowej i Wschodniej. Stowarzyszenie zorganizowało dotychczas około 40 warsztatów. W ramach każdego z nich 30-50 osób pochodzących z całego terytorium Niemiec udaje się do ważnego dla historii miejsca i pracuje tam we współpracy z lokalną społecznością. Jury było pod wrażeniem tej godnej naśladowania inicjatywy młodych wolontariuszy.

Komitet na rzecz ochrony zabytków Akropolu, Ateny, GRECJA

Od 37 lat komitet na rzecz ochrony zabytków Akropolu starannie planował i prowadził konserwację tego obiektu o symbolicznym znaczeniu dla europejskiej kultury. Wyniki doradztwa widoczne są w jakości wykonanej pracy, jej odwracalnym charakterze, stosowaniu kompatybilnych nowych materiałów, jak również tradycyjnej techniki cięcia marmuru oraz w badaniach i dokumentacji naukowej prowadzonych prac, z których wszystkie spełniają najwyższe standardy. Jury uznała pracę wolontariuszy należących do interdyscyplinarnej grupy doskonałych specjalistów za wyjątkowy przykład służby na rzecz ochrony zabytków.

Kategoria 4 — Edukacja, szkolenia i kampanie informacyjne

Projekt SOS Azulejo, Loures, PORTUGALIA

Portugalska ceramika ścienna o walorach historycznych i artystycznych (azulejos) wyróżnia się wśród światowego dziedzictwa kulturowego ze względu na jej wyjątkowe wzory i kolor. W ciągu ostatnich 20 lat doszło jednak do ogromnych strat spowodowanych kradzieżami i brakiem ochrony konserwatorskiej. W 2007 r. portugalskie muzeum policji we współpracy z różnymi organizacjami zapoczątkowało projekt SOS Azulejo. Od tego czasu o 80 proc. zmniejszyła się liczba zarejestrowanych kradzieży ceramiki. Jury podkreśliło, iż fakt, że tak wiele udało się dokonać bez dodatkowych środków finansowych jest świadectwem kreatywności, pasji oraz zaangażowania uczestników projektu.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website