Navigation path

Left navigation

Additional tools

Łatwiejsze odzyskiwanie nielegalnie wywiezionych narodowych dóbr kultury

European Commission - IP/13/477   30/05/2013

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI EL CS ET HU LT LV MT SK SL BG RO

Komisja Europejska

Komunikat prasowy

Bruksela, 30 maja 2013 r.

Łatwiejsze odzyskiwanie nielegalnie wywiezionych narodowych dóbr kultury

Komisja Europejska podejmuje nowe działania, aby pomóc państwom członkowskim odzyskać narodowe dobra kultury nielegalnie wyprowadzone z ich terytoriów. Wiceprzewodniczący Komisji Antonio Tajani zaproponował dziś, aby rozszerzyć możliwości państw członkowskich w zakresie restytucji dóbr kultury, ponieważ obecnie obowiązujące przepisy okazują się niewystarczająco skuteczne w odzyskiwaniu nielegalnie wywiezionych narodowych dóbr kultury. Dzięki zmianom uda się ich odzyskać więcej, wydłużony zostanie termin wnoszenia roszczeń o zwrot, posiadacz przedmiotu, który za jego zwrot żąda rekompensaty, będzie musiał udowodnić, że nie nabył go będąc świadomym jego nielegalnego pochodzenia, poprawie ulegnie wymiana informacji pomiędzy organami krajowymi na temat przemieszczania dóbr kultury. Utrata obiektów sklasyfikowanych jako „narodowe dobra kultury o wartości artystycznej, historycznej lub archeologicznej” jest szczególnie dotkliwą formą nielegalnego obrotu własnością kulturową. Pozbawia ona obywateli ich historii i tożsamości, zagraża zachowaniu dziedzictwa kulturowego państw członkowskich.

Antonio Tajani, wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej odpowiedzialny za przemysł i przedsiębiorczość, powiedział: „Ochrona dziedzictwa kulturowego wszystkich państw członkowskich jest kwestią najwyższej wagi dla Unii Europejskiej. Dlatego też nasz wniosek jest konieczny dla dalszego zwiększenia skuteczności w walce z nielegalnym handlem dobrami kultury. Szkodliwe skutki tego handlu dla dóbr kultury narodowej stanowią poważne zagrożenie dla ochrony źródeł i historii naszej cywilizacji”.

Komisarz Androulla Vassiliou odpowiedzialna za edukację, kulturę, wielojęzyczność i młodzież dodała: „Wszyscy zgadzamy się co do wysokiej wartości dziedzictwa europejskiego i potrzeby wykorzystania wszystkich możliwych środków, aby je chronić, włącznie ze środkami na poziomie UE. Uważam, że musimy być w stanie szybciej wymieniać się informacjami dotyczącymi nielegalnie wywiezionych przedmiotów i informacje te powinny docierać do szerszego grona odbiorców. Potrzebujemy też ściślejszej współpracy między odpowiednimi instytucjami państw członkowskich”.

Obowiązująca obecnie

dyrektywa Rady w sprawie zwrotu dóbr kultury wyprowadzonych niezgodnie z prawem

Szczegółowe informacje

Propozycje mające na celu zwiększenie skuteczności odzyskiwania nielegalnie wywiezionych dóbr kultury

Zaproponowane zmiany będą się odnosić do dóbr kultury sklasyfikowanych jako „narodowe dobra kultury”, wyprowadzonych niezgodnie z prawem po 1993 r. i znajdujących się na terytorium innego państwa członkowskiego.

Obecnie obowiązujące prawo UE zostanie wzmocnione dzięki następującym środkom:

  • Rozszerzenie zakresu definicji dóbr kultury. Powinna ona obejmować wszystkie dobra kultury sklasyfikowane jako „narodowe dobra kultury o wartości artystycznej, historycznej lub archeologicznej” zgodnie z ustawodawstwem krajowym lub procedurami administracyjnymi państw członkowskich UE.

  • Wydłużenie terminu rozpoczęcia postępowania w sprawach o zwrot w sądach państwa, w którym dany przedmiot obecnie się znajduje. Ze środka tego będą mogły skorzystać państwa członkowskie, które doświadczyły utraty danego przedmiotu.

  • Wykorzystanie systemu wymiany informacji na rynku wewnętrznym celem ułatwienia współpracy administracyjnej oraz wymiany informacji pomiędzy organami krajowymi.

  • Nałożenie ciężaru dowodu na posiadacza (w sprawach, w których wystąpiono o rekompensatę). W przypadku, gdy sąd krajowy nakazał zwrot przedmiotu, jeżeli posiadacze domagają się rekompensaty, będą oni musieli dowieść, że w chwili nabycia wykazali należytą staranność i uwagę, aby upewnić się, że przedmiot pochodzi z legalnego źródła.

Dalsze działania

Wniosek dotyczący uaktualnienia dyrektywy zostanie poddany pod obrady Parlamentu Europejskiego i Rady. Państwa członkowskie będą miały rok od jego przyjęcia na dostosowanie się do nowych przepisów.

Kontekst

Nielegalny obrót dobrami kultury obejmuje wiele rodzajów działań – od nielegalnego wywożenia obiektów kultury bez wymaganego zezwolenia, po handel skradzionymi przedmiotami. Bardzo często proceder ten jest związany ze zorganizowaną przestępczością, szczególnie w przypadku krajów posiadających wspólny rynek pozbawiony granic oraz znaczne dziedzictwo kulturowe i historyczne.

Obecnie obowiązującą dyrektywę Rady 93/7/EWG przyjęto celem zagwarantowania zwrotu dóbr kultury sklasyfikowanych jako „narodowe dobra kultury o wartości artystycznej, historycznej lub archeologicznej” i należących do kategorii wymienionych w jej załączniku lub stanowiących integralną część zbiorów publicznych lub zasobów instytucji kościelnych. Załącznik zawiera listę różnych kategorii dóbr kultury, które kwalifikują się do zwrotu do państwa członkowskiego, z którego pochodzą i które są sklasyfikowane ze względu na wiek oraz określoną wartość lub próg wartości (np. przedmioty archeologiczne mające więcej niż 100 lat, obrazy i malowidła wykonane ręcznie, które mają więcej niż 50 lat oraz o wartości równej lub przekraczającej 150 tys. euro).

Sprawozdania krajowe i oceny Komisji wskazują, że dyrektywa jest rzadko stosowana, zaś jej skutki są ograniczone. W chwili obecnej ani nie odstrasza skutecznie przestępców, którzy specjalizują się w dobrach kultury, ani nie zapobiega handlowi dobrami kultury nieznanego pochodzenia.

Kontakt:

Carlo Corazza (+32 2 295 17 52) Twitter: @ECspokesCorazza

Sara Tironi (+32 2 299 04 03)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website