Navigation path

Left navigation

Additional tools

Zatrudnienie i sytuacja społeczna w UE: analiza pogłębiającego się kryzysu społecznego w kwartalnym przeglądzie

European Commission - IP/13/282   26/03/2013

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI EL CS ET HU LT LV MT SK SL BG RO

Komisja Europejska

Komunikat prasowy

Bruksela, dnia 26 marca 2013 r.

Zatrudnienie i sytuacja społeczna w UE: analiza pogłębiającego się kryzysu społecznego w kwartalnym przeglądzie

Zgodnie z ostatnim przeprowadzonym przez Komisję Europejską kwartalnym przeglądem zatrudnienia i sytuacji społecznej, w czwartym kwartale 2012 roku utrzymała się trudna sytuacja w zakresie zatrudnienia i trudna sytuacja społeczna w UE – odnotowano ogólny spadek zatrudnienia i dalszy wzrost bezrobocia, a sytuacja finansowa gospodarstw domowych jest nadal poważna. Negatywne skutki dla zatrudnienia i poziomu życia wywołane przez cięcia budżetowe i podwyżki podatków są coraz bardziej odczuwalne w państwach członkowskich. W przeglądzie odnotowano także zmniejszenie salda imigracji spoza UE oraz niekorzystne skutki kryzysu dla wskaźnika dzietności.

László Andor, unijny komisarz ds. zatrudnienia, spraw społecznych i włączenia społecznego, powiedział: „Kryzys społeczny w Europie pogłębia się, a w wielu państwach członkowskich nie widać wyraźnych oznak poprawy. Bardzo często kryzys najbardziej dotyka najbiedniejszych. Rządy powinny inwestować, tak by znaleźć sposób na wzrost sprzyjający włączeniu społecznemu oraz dać obywatelom prawdziwą szansę na godny poziom życia. Ostatni pakiet w sprawie inwestycji społecznych Komisji skupił się na sposobach realizacji tych celów. Jednak przede wszystkim potrzebujemy większej solidarności: zarówno wewnątrz państw, jak i pomiędzy nimi. Jedynie razem możemy przezwyciężyć ten kryzys.”

W styczniu 2013 r. nastąpił dalszy wzrost bezrobocia, które objęło 26,2 milionów osób w UE (19 milionów w strefie euro) oraz 10,8 proc. ludności aktywnej zawodowo (11,9 proc. w strefie euro). Różnica stopy bezrobocia pomiędzy południową/peryferyjną a północną częścią strefy euro osiągnęła w 2012 r. najwyższą jak dotąd różnicę 10 punktów procentowych. PKB w UE zmniejszyło się o 0,5 proc. w przeciągu czwartego kwartału 2012 r., co stanowi największy regres od początku 2009 r. Ogólny wskaźnik zatrudnienia w UE obniżył się w 2012 r. o 0,4 proc., a pozytywne zmiany nastąpiły jedynie w zakresie pracy w niepełnym wymiarze godzin. W samym czwartym kwartale 2012 r. wskaźnik pracy w niepełnym wymiarze zmniejszył się o 0,2 proc. w porównaniu z poprzednim kwartałem.

Spadek wydatków na ochronę społeczną szybszy niż w trakcie poprzednich kryzysów gospodarczych

Ograniczenie budżetów publicznych niekorzystnie wpłynęło na zatrudnienie, zarówno bezpośrednio ‑ poprzez zmniejszenie zatrudnienia w sektorze publicznym, jak i pośrednio ‑ na skutek obniżenia zagregowanego popytu makroekonomicznego. Zmiany w systemach podatkowych i systemach świadczeń oraz cięcia wynagrodzeń w sektorze publicznym spowodowały znaczące obniżenie poziomu realnych dochodów gospodarstw domowych, poważnie nadwyrężając poziom życia w gospodarstwach domowych o niskich dochodach. Cięcia wydatków i podwyżki podatków wpłynęły w nierówny sposób na grupy osób o wysokich i niskich dochodach. Analiza wykazuje, że rozważne opracowywanie reform budżetowych jest niezbędne, by uniknąć nieproporcjonalnego obciążania osób najbiedniejszych, jak miało to miejsce w kilku krajach (np. w Estonii i na Litwie). Odsetek ludności UE w trudnej sytuacji finansowej jest zdecydowanie wyższy niż kiedykolwiek w poprzednim dziesięcioleciu, obejmując jedno na cztery gospodarstwa domowe o niskich dochodach.

Wydatki na ochronę społeczną odegrały zasadniczą rolę w równoważeniu utraty dochodów w gospodarstwach domowych we wczesnej fazie kryzysu i przyczyniły się do ustabilizowania gospodarki. Od połowy 2010 r. zmniejszył się wpływ tych wydatków, a w 2012 r. stał się znikomy, nawet w państwach o rosnącym bezrobociu. To ograniczenie wydatków na cele socjalne było dużo większe niż w poprzednich okresach recesji, odzwierciedlając w pewnym stopniu wyjątkową potrzebę konsolidacji budżetowej w obliczu kryzysu w strefie euro. W wielu państwach członkowskich zneutralizowało ono stabilizacyjną rolę systemów ochrony społecznej dla gospodarki oraz mogło także przyczynić się do pogłębienia recesji, przynajmniej w perspektywie krótkookresowej.

Na szczycie w marcu 2013 r. Rada Europejska potwierdziła, że zwalczanie bezrobocia i społecznych skutków kryzysu pozostaje jednym z kluczowych priorytetów UE i polityk krajowych. W lutym 2013 r. Komisja przedstawiła Pakiet dotyczący inwestycji społecznych, który zawiera wytyczne dla państw członkowskich na rzecz wydajniejszych i skuteczniejszych polityk społecznych w obliczu aktualnych trudnych wyzwań (zob. IP/13/125, MEMO/13/117, MEMO/13/118 oraz SPEECH/13/141). W Pakiecie podkreślono, że inwestycje publiczne, takie jak opieka nad dziećmi, edukacja czy wspieranie aktywnego starzenia się w dobrym zdrowiu, powinny być utrzymane lub zwiększone, pomimo ograniczonych budżetów krajowych, gdyż brak takich inwestycji uniemożliwia wielu ludziom uczestniczenie w życiu społecznym i rozwój potencjału gospodarczego.

Najwyższy w historii poziom bezrobocia i nieaktywności zawodowej wśród młodzieży

Bezrobocie osób młodych osiągnęło nowy rekord w UE (w styczniu 2013 r. 23,6 proc. aktywnych zawodowo ludzi młodych nie miało pracy). Co więcej, okresy bezrobocia osób młodych stają się coraz dłuższe. 7,1 proc. aktywnych zawodowo osób młodych nie miało pracy przez ponad rok w trzecim kwartale 2012 r., w porównaniu z 6,3 proc. w poprzednim roku. Ta tendencja stanowi poważne ryzyko wykluczenia ludzi młodych z rynku pracy oraz z ogółu społeczeństwa. Poważnym źródłem niepokoju jest wynosząca aktualnie około 8 milionów i stale rosnąca liczba ludzi młodych poniżej 25 roku życia, którzy nie pracują, nie uczą się ani nie uczestniczą w szkoleniach (NEET).

Komisja przedstawiła 5 grudnia 2012 r. pakiet w sprawie zatrudnienia młodzieży, który ma pomóc rozwiązać problem niedopuszczalnie wysokiego poziomu bezrobocia osób młodych (zob. IP/12/1311, MEMO/12/938 oraz SPEECH/12/910). Pakiet zawiera wniosek w sprawie zalecenia dotyczącego wprowadzenia „gwarancji na rzecz młodzieży” w każdym państwie członkowskim, zapewniającej wszystkim młodym ludziom do 25 roku życia otrzymanie dobrej jakości oferty zatrudnienia, możliwość dalszego kształcenia, przyuczenia do zawodu lub praktyk zawodowych w ciągu czterech miesięcy od zakończenia nauki lub od utraty pracy. Rada Ministrów osiągnęła porozumienie polityczne w sprawie tego zalecenia w dniu 28 lutego 2013 r. (zob. MEMO/13/152). Komisja zaproponowała również niedawno zasady operacyjne dla szybkiego wdrożenia Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych, której celem jest zwalczanie bezrobocia wśród ludzi młodych (zob. IP/13/217). Inicjatywę tę, której budżet na lata 2014-2020 wynosi 6 miliardów euro, przedstawiono na posiedzeniu Rady Europejskiej w dniach 7-8 lutego 2013 r.

Oddziaływanie kryzysu na współczynnik dzietności

Przegląd kwartalny analizuje także niekorzystne skutki kryzysu dla współczynnika dzietności. Od 2009 r. współczynnik ten przestał wzrastać i ustabilizował się na poziomie tuż poniżej 1,6 dziecka na kobietę w UE-27. Średni wiek kobiet rodzących dzieci ciągle wzrasta i przekroczył próg 30 lat. Jednocześnie średnia długość życia stale się wydłuża i wynosi obecnie 77,4 lat dla mężczyzn i 83,1 lat dla kobiet. Migracja spoza UE zmniejszyła się w porównaniu ze szczytową wartością w 2007 r., ale nawet w 2011 r. UE-27 zaobserwowała wzrost netto o 0,5 miliona, co w przeliczeniu równa się jednemu imigrantowi spoza UE na tysiąc mieszkańców UE. Zwiększyła się liczba nadawanych obywatelstw, osiągając prawie milion. Długofalowe wyzwania dla rynków pracy UE związane ze zmniejszaniem się i starzeniem się siły roboczej w sposób oczywisty pozostają poważne.

Dodatkowe informacje

Kwartalny przegląd zatrudnienia i sytuacji społecznej

Pakiet dotyczący inwestycji społecznych

Pakiet na rzecz zatrudnienia młodzieży

Pakiet dotyczący zatrudnienia

Strona internetowa „Analiza zatrudnienia i zmian społecznych”

Strona internetowa komisarza László Andora

Komisarz László Andor na Twitterze

Bezpłatny biuletyn informacyjny

Kontakt:

Jonathan Todd (+32 2 299 41 07)

Cécile Dubois (+32 2 295 18 83)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website