Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska

Komunikat prasowy

Bruksela, 20 marca 2013 r.

Europejska polityka sąsiedztwa w 2012 r.: dalsze zaangażowanie na rzecz zwiększenia współpracy z sąsiadami pomimo trudnych warunków politycznych i gospodarczych

Współpraca UE z jej krajami partnerskimi jest coraz silniejsza i przynosi pozytywne wyniki, jak pokazują opublikowane dziś krajowe i regionalne sprawozdania z postępów w realizacji europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS) w 2012 r. Po dwóch latach od zapoczątkowania nowego podejścia do europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS) osiągnięcia w wielu obszarach współpracy napawają optymizmem, mimo iż rok 2012 był trudny ze względu na niestabilność polityczną i trudne warunki społeczno-gospodarcze. Niemniej jednak reformy polityczne w poszczególnych krajach partnerskich nie przebiegają w podobny sposób, a tworzenie solidnej i zrównoważonej demokracji nie zawsze przebiega w sposób ciągły.

Jak wynika z rocznego pakietu „Europejskiej polityki sąsiedztwa” przedstawionego przez Catherine Ashton, wysoką przedstawiciel UE ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa/wiceprzewodniczącą Komisji oraz Štefana Füle, unijnego komisarza ds. rozszerzenia i polityki sąsiedztwa, wielu partnerów kontynuuje działania na rzecz poprawy stosunków z UE, a Unia zwiększyła swoje wsparcie dla partnerów przeprowadzających ważne programy reform. W istocie, mimo panującego obecnie kryzysu gospodarczego w UE, wzrosły środki finansowe w formie dotacji i pożyczek dla regionu. W komunikacie stwierdza się jednak, iż realizacja unijnej oferty wymaga jeszcze wielu wysiłków. Oprócz zaleceń po raz pierwszy zawarto w pakiecie ocenę zaleceń zeszłorocznych.

Biorąc pod uwagę różne tempo i kierunek reform w poszczególnych krajach partnerskich, w pakiecie wskazano na potrzebę większego zróżnicowania odpowiedzi UE na potrzeby i aspiracje poszczególnych państw.

W sprawozdaniach z postępów rysuje się dość niejednorodny obraz przebiegu demokratycznych reform przeprowadzanych w południowym sąsiedztwie. Demokratyczne wybory odbyły się w Egipcie, Algierii i Libii. UE zwiększyła swoje wsparcie dla wolnych i uczciwych wyborów, przeprowadzonych zgodnie ze standardami międzynarodowymi, i założyła misje obserwacji wyborów w Algierii, Egipcie i Jordanii. Społeczeństwo obywatelskie w krajach południa zabiera głos śmielej niż w przeszłości. W wielu krajach partnerskich, szczególnie w Egipcie i Algierii, utrzymują się obawy dotyczące swobód zgromadzeń, zrzeszania się i wypowiedzi, w tym wolności mediów. Reforma konstytucyjna przebiega powoli. Unia Europejska stworzyła grupy zadaniowe ds. Tunezji, Jordanii i Egiptu w celu poprawy koordynacji pomocy finansowej udzielanej przez UE, państwa członkowskie UE i międzynarodowe instytucje finansowe.

Państwa na wschodzie coraz częściej podążają różnymi drogami. Mołdawia, Gruzja i Armenia kontynuowały reformy demokratyczne i przeprowadziły zasadniczo wybory w zgodności ze standardami międzynarodowymi. Wybory parlamentarne na Ukrainie wypadły mniej pozytywnie; zaobserwowano szereg niedociągnięć i stwierdzono pogorszenie sytuacji w porównaniu z wcześniej osiągniętymi standardami. Azerbejdżan musi zwiększyć starania, aby wywiązać się ze swoich zobowiązań w dziedzinie demokracji, w tym procesów wyborczych. Wybory na Białorusi przebiegały w ogólnej atmosferze represji.

Wypowiadając się na temat osiągnięć i opóźnień w zakresie demokratycznych reform w krajach partnerskich, wysoka przedstawiciel Catherine Ashton powiedziała: „Unia Europejska będzie nadal dokładać wszelkich starań, aby wspomóc rozwój solidnej demokracji w krajach partnerskich. Europejska polityka sąsiedztwa ma do odegrania istotną rolę we wspieraniu tego procesu. Opóźnienia w niektórych krajach partnerskich są oczywiście niepokojące, ale nie mogą być wykorzystywane jako pretekst do wycofania zaangażowania. Dla UE tworzenie trwałej demokracji pozostaje najwyższym priorytetem.”

Większość krajów partnerskich przechodzi polityczną przemianę, a rola dobrze prosperującego społeczeństwa obywatelskiego ma coraz większe znaczenie dla budowania demokracji i dobrych rządów. Jednak sprawozdania wskazują, że organizacje pozarządowe w niektórych krajach partnerskich nadal borykają się z ingerencją władz. Unia Europejska kontynuuje wspieranie organizacji za pomocą instrumentu wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. W ubiegłym roku powołano Europejski Fundusz na rzecz Demokracji w celu zapewnienia szybkiego i elastycznego wsparcia dla tych, którzy pracują na rzecz demokratycznych zmian.

Komisarz Štefan Füle stwierdził: „Przywiązuję wielką wagę do współpracy ze społeczeństwem obywatelskim w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa. Rola społeczeństwa obywatelskiego pozostaje czynnikiem o kluczowym znaczeniu dla procesów demokratyzacji. Znacznie zacieśniliśmy naszą współpracę ze społeczeństwami obywatelskimi krajów partnerskich w celu maksymalizacji społecznego poparcia dla reform. W związku z tym ubolewam, że w niektórych krajach partnerskich organizacje społeczeństwa obywatelskiego nadal zmagają się z poważnymi ograniczeniami, takimi jak przeszkody dla swobody poruszania się, sprawy sądowe wytaczane liderom organizacji pozarządowych, uciążliwe procedury administracyjne, wymóg uzyskania pozwolenia na przyjęcie wsparcia finansowego itd.”

Stosunki handlowe z sąsiadami uległy dalszemu ożywieniu. UE kontynuowała negocjacje w sprawie układów o stowarzyszeniu z Mołdawią, Armenią i Gruzją, które obejmują pogłębione i kompleksowe strefy wolnego handlu (DCFTA), oraz negocjacje w sprawie układu o stowarzyszeniu z Azerbejdżanem. Układ o stowarzyszeniu UE-Ukraina został parafowany i czeka na podpisanie po spełnieniu niezbędnych warunków przez Kijów. Jeśli chodzi o kraje południa, UE rozpoczęła przygotowania do negocjacji w sprawie DCFTA z Marokiem, Tunezją i Jordanią.

UE i jej partnerzy w dalszym ciągu działali na rzecz poprawy mobilności osób. W 2012 r. poczyniono znaczące postępy w realizacji celu, jakim jest ruch bezwizowy w ramach partnerstwa wschodniego (PW). Mołdawia i Ukraina poczyniły znaczne postępy w kontekście planu działania na rzecz liberalizacji reżimu wizowego (VLAP). Otwarto dialog wizowy z Gruzją i przeprowadzono plan działania w zakresie liberalizacji reżimu wizowego, zaś Armenia przyznała prawo bezwizowego wjazdu obywatelom UE od stycznia 2013 r. Po ustanowieniu partnerstwa na rzecz mobilności z Mołdawią, Gruzją i Armenią rozpoczęto negocjacje w sprawie partnerstwa na rzecz mobilności między UE a Azerbejdżanem. Podjęto również przygotowania do zacieśnienia relacji w zakresie mobilności i migracji z partnerami południowymi. Porozumienie w sprawie partnerstwa na rzecz mobilności z Marokiem zostało osiągnięte, a negocjacje z Tunezją są kontynuowane. W grudniu 2012 r. zapoczątkowano również dialog z Jordanią.

W wyniku lepszej współpracy w poszczególnych sektorach polityka sąsiedztwa coraz bardziej wpływa na sposób życia ludzi w pozytywny i konkretny sposób. Warunki codziennego życia mieszkańców krajów partnerskich ulegają poprawie dzięki projektom wspieranym przez UE, dotyczącym m.in. transportu (bezpieczeństwo na drogach, transport publiczny), środowiska (gospodarka wodna, ocena oddziaływania na środowisko), edukacji (uczestnictwo studentów i pracowników akademickich w programach europejskich — w 2012 r. w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa przyznano 3 250 stypendiów) oraz energii (energia ze źródeł odnawialnych).

W oparciu o podstawową zasadę „więcej za więcej” UE nadal udzielała krajom partnerskim wsparcia finansowego dla wysiłków związanych z przeprowadzaniem reform poprzez udostępnienie dodatkowych środków finansowych w wysokości 1 mld euro z budżetu UE w latach 2011-2013. W ramach tej kwoty 670 mln EUR zostanie przekazane za pośrednictwem dwóch programów: 540 mln EUR na SPRING w południowym regionie Morza Śródziemnego i 130 mln EUR na EaPIC w sąsiedztwie wschodnim. Oba programy skupiają się na promowaniu przemian demokratycznych i tworzeniu instytucji oraz na udzielaniu wsparcia na rzecz zrównoważonego rozwoju gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. Środki z tych programów zostały przydzielone na podstawie wyraźnych dowodów realizacji reform demokratycznych. Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) i Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOR) zwiększyły też swoją zdolność udzielania pożyczek w krajach partnerskich. Aby zwiększyć skuteczność finansowania z tych i innych instytucji finansowych, UE zwiększyła środki przeznaczone na instrument inwestycyjny w ramach polityki sąsiedztwa. Umożliwia to większe wsparcie dla dużych inwestycji i rozwoju sektora prywatnego.

Zarówno w regionach wschodnich, jak i w regionach południowych, UE w dalszym ciągu konsekwentnie realizuje dwa plany działania, które zostały przedstawione jako część pakietów EPS w 2012 r. UE zwiększyła zaangażowanie w krajach objętych polityką sąsiedztwa na wschodzie w celu zapewnienia jak najlepszych rezultatów podczas listopadowego szczytu w Wilnie. W ramach południowego sąsiedztwa UE przejęła północne współprzewodnictwo w Unii dla Śródziemnomorza oraz przyjęła komunikat w sprawie inicjatyw mających na celu wsparcie integracji państw Maghrebu.

W ramach wspierania procesów reform w krajach sąsiadujących UE zintensyfikowała współpracę z innymi stronami zainteresowanymi, w szczególności ze wszystkimi instytucjami UE, Radą Europy, OBWE, Forum Społeczeństwa Obywatelskiego Partnerstwa Wschodniego i fundacją im. Anny Lindh. Unia rozszerzyła też działania mające na celu lepszą koordynację z innymi międzynarodowymi donatorami.

Syria pozostaje bardzo szczególnym przypadkiem. UE zawiesiła wszelką współpracę dwustronną z władzami, lecz jest w dalszym ciągu zaangażowana w pomaganie obywatelom. Podjęto dyplomatyczne działania mające na celu ułatwienie pokojowego rozwiązania konfliktu, wspierając specjalnego wysłannika ONZ i Ligi Państw Arabskich, aktywnie uczestnicząc w spotkaniach Grupy Przyjaciół Narodu Syryjskiego i pomagając uchodźcom i państwom sąsiadującym odczuwającym skutki syryjskiego konfliktu.

Dodatkowe informacje:

Strona internetowa komisarza ds. rozszerzenia i europejskiej polityki sąsiedztwa Štefana Füle:

http://ec.europa.eu/commission_2010-2014/fule/index_en.htm

Strona internetowa wysokiej przedstawiciel i wiceprzewodniczącej Komisji Europejskiej Catherine Ashton:

http://ec.europa.eu/commission_2010-2014/ashton/index_en.htm

Komisja Europejska — europejska polityka sąsiedztwa:

http://ec.europa.eu/world/enp/index_en.htm

http://www.enpi-info.eu

Notatka/13/241 Algieria

Notatka/13/242 Armenia

Notatka/13/243 Azerbejdżan

Notatka/13/244 Białoruś

Notatka/13/245 Egipt

Notatka/13/246 Gruzja

Notatka/13/247 Izrael

Notatka/13/248 Jordania

Notatka/13/249 Liban

Notatka/13/250 Libia

Notatka/13/252 Mołdawia

Notatka/13/253 Maroko

Notatka/13/254 Okupowane terytoria palestyńskie

Notatka/13/255 Syria

Notatka/13/256 Tunezja

Notatka/13/257 Ukraina

Kontakt:

Maja Kocijancic (+32 2 298 65 70)

Michael Mann (+32 2 299 97 80)

Peter Stano (+32 2 295 74 84)

Anca Paduraru (+32 2 296 64 30)

Nabila Massrali (+32 2 296 92 18)

Eamonn Prendergast (+32 2 299 88 51)

Sebastien Brabant (+32 2 298 64 33)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website