Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska

Komunikat prasowy

Bruksela, dnia 4 grudnia 2013 r.

Co dalej po Lampedusie? Konkretne działania na rzecz zapobiegania wypadkom śmiertelnym na Morzu Śródziemnym oraz lepszego zarządzania przepływami migrantów i azylantów

Tragedia na wyspie Lampedusa, jedna z wielu tragedii, których świadkiem była Europa w minionych latach, jest u źródła bezprecedensowego wezwania przywódców UE i jej obywateli do podjęcia działań. Komisja przedstawia dzisiaj sposoby na zwiększenie solidarności i wzajemnego wsparcia w celu zapobieżenia wypadkom śmiertelnym wśród migrantów na obszarze Morza Śródziemnego.

Proponowane działania są wynikiem prac przeprowadzonych przez grupę roboczą dla Morza Śródziemnego, której przewodniczy Komisja. Celem grupy jest wzmocnienie polityk i narzędzi Unii Europejskiej w krótkiej i średniej perspektywie czasowej.

Przed dwoma miesiącami tragedia na wyspie Lampedusa wywołała szeroką i emocjonalną reakcję w Europie. Pojawiło się wiele głosów wzywających do działania, które pozwoli zapobiec podobnym katastrofom w przyszłości. Wierzę, że ta wola działania nie uległa osłabieniu. Dzisiaj przedstawiamy środki i propozycje prawdziwie europejskiej reakcji, która może mieć ogromne znaczenie. Wzywam państwa członkowskie do pełnego wykorzystania tej niepowtarzalnej okazji i udowodnienia, że UE opiera się na solidarności i konkretnym wsparciu. Nadszedł czas działania”, powiedziała Cecilia Malmström, komisarz UE odpowiedzialna za sprawy wewnętrzne.

Grupa zadaniowa wskazała konkretne działania w pięciu głównych obszarach:

  • Nadzór nad granicami, który pomoże ratować życie ludzkie

Europa musi być w stanie zapewnić pomoc potrzebującym, nasilając operacje w zakresie kontroli granicznej oraz zwiększając swój potencjał pozwalający na wykrywanie łodzi na Morzu Śródziemnym.

Frontex przedstawił grupie zadaniowej nową koncepcję, która ma pozwolić osiągnąć to zamierzenie. Jej celem jest wzmocnienie nadzoru lotniczego i morskiego oraz zwiększenie możliwości ratowniczych, co pozwoli zapobiegać wypadkom śmiertelnym wśród migrantów znajdujących się w niebezpieczeństwie na morzu. Ma być ona realizowana w ramach trzech operacji na terytorium Grecji i Włoch, które koordynowane będą przez Frontex.

Wysiłki w zakresie nadzoru nad granicami państwowymi będą w pełni skoordynowane z działaniami podejmowanymi przez Frontex, które stanowią element istniejącej już europejskiej sieci patroli. Według szacunków Fronteksu, uruchomienie dodatkowych zasobów będzie wymagało przeznaczenia w 2014 r. kwoty około 14 mln euro rocznie.

Elementem tych starań jest działający od niedawna europejski system nadzorowania granic (EUROSUR) (IP/13/1182 oraz MEMO/13/1070). Udostępniając lepszy obraz sytuacji na morzu, system usprawni wymianę informacji i współpracę w zakresie władz państw członkowskich oraz między nimi, jak również z agencją Frontex. Informacje o zdarzeniach oraz o patrolach będą przekazywane bezpośrednio przez nowo utworzone krajowe ośrodki koordynacji oraz agencję Frontex.

Kapitanowie statków oraz statki handlowe powinni zostać zapewnieni raz na zawsze, że udzielenie pomocy znajdującym się w niebezpieczeństwie migrantom nie spowoduje żadnych sankcji oraz że udostępnione zostaną punkty na potrzeby szybkiego i bezpiecznego opuszczania pokładu. Jasne musi być, że - zakładając, iż działają oni w dobrej wierze, nie zostaną narażeni na żadne negatywne skutki prawne w związku z udzieleniem takiej pomocy.

2) Pomoc i solidarność

Państwa członkowskie mają obowiązek zapewnienia skutecznych systemów azylowych, migracyjnych i integracyjnych. Państwa, które mają do czynienia z dużą presją migracyjną, wymagają jednak szczególnego wsparcia. Dostępne powinny być nowe narzędzia.

Jeżeli chodzi o wsparcie finansowe, Komisja rezerwuje łącznie fundusze (w tym fundusze na sytuacje kryzysowe) opiewające na sumę maksymalnie 50 mln euro. Zarezerwowano kwotę 30 mln euro na pomoc Włochom, w tym na operacje nadzoru nad granicami, które będą realizowane przez Frontex. Dla pozostałych państw członkowskich przewidziano kwotę 20 mln euro. Środki te przeznacza się m.in. na poprawę możliwości przyjmowania, monitorowania i rejestrowania.

Opracowano kluczowe nowe narzędzia, takie jak „wspierane przetwarzanie” wniosków azylowych. W takich przypadkach do najbardziej narażonych państw udawać się będą urzędnicy z jednego z państw członkowskich, aby w skuteczny i efektywny sposób udzielić pomocy w przetwarzaniu wniosków o azyl. W centrum tych działań znajdzie się Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO) jako kluczowy podmiot pozwalający na przekierowanie solidarnego wsparcia państw członkowskich do krajów, które są pod szczególną presją.

3) Zwalczanie handlu ludźmi, przemytu i przestępczości zorganizowanej

Należy wzmocnić praktyczną współpracę i wymianę informacji, w tym z państwami trzecimi.

Konkretne inicjatywy przewidują: — nadanie Europolowi większego znaczenia i przydzielenie mu większych zasobów, które pozwolą na koordynowanie prac innych agencji UE działających w obszarze przemytu ludzi i walki z przestępczością zorganizowaną; — przegląd obowiązujących przepisów UE dotyczących przemytu ludzi, tzw. pakietu środków dotyczących pośredników i pogodzenie skutecznego zwalczania przemytu z potrzebą uniknięcia kryminalizacji pomocy humanitarnej; — dalsze wspieranie programów mających na celu budowanie potencjału w celu zajęcia się przemytem i handlem ludźmi w Afryce Północnej, głównych krajach pochodzenia i krajach pierwszego azylu (również poprzez szkolenia organów ścigania i organów wymiaru sprawiedliwości).

Szacunki Europolu wskazują, że na wzmocnienie działań skierowanych przeciwko przestępczości zorganizowanej i przemytowi niezbędne będą dodatkowe środki wynoszące maksymalnie 400 000 euro rocznie.

4) Regionalne programy ochrony, przesiedlenia i legalne drogi wiodące do Europy

Przesiedlenia to zakres, w którym państwa członkowskie powinny podjąć więcej działań, aby zagwarantować, że osoby potrzebujące ochrony w bezpieczny sposób dotrą do UE. W 2012 r. dwanaście państw członkowskich (Republika Czeska, Dania, Niemcy, Irlandia, Hiszpania, Francja, Litwa, Niderlandy, Portugalia, Finlandia, Szwecja oraz Zjednoczone Królestwo) dokonały przesiedlenia do Unii 4 930 osób. W tym samym roku Stany Zjednoczone dokonały przesiedlenia ponad 50 000 osób.

Jeżeli wszystkie państwa członkowskie zaangażowałyby się w działania związane z przesiedleniem i udostępniły odpowiednią liczbę miejsc, UE byłaby w stanie dokonać przesiedlenia tysięcy ludzi z obozów dla uchodźców. Dążąc do zwiększenia liczby przesiedleń, UE udostępni w ramach funduszy przewidzianych na lata 2014-2020 środki na dodatkowe starania i zaangażowanie w tym obszarze. Komisja Europejska planuje udostępnić ryczałtową kwotę w maksymalnej wysokości 6 000 euro na jednego przesiedlonego uchodźcę.

Komisja jest gotowa zbadać możliwości chronionego wjazdu do UE, w ramach którego osoby niebędące obywatelami UE miałyby dostęp do procedury azylowej zanim wjadą na terytorium UE, nie narażając się na trudną podróż do Europy. W nadchodzących miesiącach zostanie to doprecyzowane, w szczególności w kontekście dyskusji na temat przyszłości polityki spraw wewnętrznych.

Należy umocnić i rozszerzyć istniejące regionalne programy ochrony, aby zwiększyć możliwości ochrony w regionach, z których pochodzi wielu uchodźców. W szczególności silniejszy regionalny program ochrony w Afryce Północnej (Libia, Tunezja i Egipt) powinien zostać połączony z nowym regionalnym programem ochrony i rozwoju dla Syrii. Nowe regionalne programy ochrony powinny w przyszłości objąć swoim zasięgiem kolejne kluczowe państwa w regionie Sahelu.

UE i państwa członkowskie powinny uruchamiać nowe drogi prawne umożliwiające dostęp do Europy: należy w całości wdrożyć dyrektywę w sprawie pracowników sezonowych(MEMO/13/941); Komisja ma nadzieję, że współprawodawcy osiągną wkrótce porozumienie odnośnie do jej wniosku dotyczącego dyrektywy ułatwiającej studentom, naukowcom i innym grupom spoza UE wjazd do UE i krótkoterminowy pobyt na jej obszarze oraz ich do tego zachęcającej(IP/13/275 and MEMO/13/281).

5) Działania podejmowane we współpracy z państwami trzecimi

Komisja Europejska właśnie zakończyła negocjacje w sprawie porozumień dotyczących partnerstw na rzecz mobilności z Tunezją i Azerbejdżanem. Porozumienia te wkrótce staną się oficjalnym uzupełnieniem pięciu już obowiązujących umów, które zawarto z Republika Zielonego Przylądka , Mołdawią, Gruzją, Armenią oraz Marokiem. Partnerstwa na rzecz mobilności pozwalają na określenie większej liczby dróg legalnej migracji i udzielenie pomocy państwom rozwijającym swój potencjał w celu zapewnienia ochrony w regionie i poszanowania praw człowieka na ich terytorium. Jednocześnie partnerstwa te umożliwiają pogłębienie współpracy w zakresie walki z przemytnikami i handlarzami, którzy wyzyskują migrantów.

Działania dyplomatyczne zostaną ukierunkowane na osiąganie dalszych wyników w naszych dialogach na rzecz mobilności prowadzonych z państwami trzecimi. Należałoby na przykład nawiązać nowe dialogi dotyczące migracji, mobilności i bezpieczeństwa z kolejnymi państwami obszaru Morza Śródziemnego, zwłaszcza z Egiptem, Libią, Algierią i Libanem.

Dalsze inicjatywy dyplomatyczne i polityczne powinny dążyć do zapewnienia współpracy z krajami tranzytu i pochodzenia, co pozwoli na likwidowanie sieci handlu ludźmi, zwalczanie zjawiska przemytu i na readmisję nielegalnych migrantów.

Do podniesienia świadomości na temat ryzyka, jakie niosą ze sobą nielegalne kanały migracji, a także zagrożeń ze strony przemytników i handlarzy, mogłyby przyczynić się kampanie informacyjne oraz rozpowszechnianie informacji o sposobach legalnej migracji.

Prace grupy zadaniowej

Na październikowym posiedzeniu Rady ds. WSiSW państwa członkowskie zgodziły się na ustanowienie grupy zadaniowej, której przewodniczy Komisja (DG do Spraw Wewnętrznych). Jej powołanie zostało pozytywnie przyjęte na posiedzeniu Rady Europejskiej w październiku.

Grupa zadaniowa spotkała się w dniu 24 października i w dniu 20 listopada. W spotkaniach tych uczestniczyły wszystkie państwa członkowskie, agencja Frontex i inne agencje UE (Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu, Europol, Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej, Europejska Agencja Bezpieczeństwa Morskiego), jak również Europejska Służba Działań Zewnętrznych.

Grupa robocza zasięgała opinii innych podmiotów, w tym państw stowarzyszonych, Wysokiego Komisarza Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców, Międzynarodowej Organizacji ds. Migracji, Międzynarodowego Ośrodka Rozwoju Polityki Migracyjnej, Międzynarodowej Organizacji Morskiej, Biura NZ ds. Narkotyków i Przestępczości, oraz Interpolu.

Jakie są dalsze działania?

W dniach 5-6 grudnia Komisja przedłoży sprawozdanie Ministrom Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, do dalszej dyskusji i zatwierdzenia podczas grudniowego szczytu Rady Europejskiej.

Długoterminowe inicjatywy będą elementem przemyśleń w kontekście programu następującego po programie sztokholmskim, który umożliwi podjęcie kwestii wyzwań i priorytetów w zakresie polityki spraw wewnętrznych w nadchodzących latach.

Przydatne linki

Komunikat w sprawie prac grupy zadaniowej dla Morza Śródziemnego

MEMO/13/862: Działania UE w dziedzinie migracji i azylu

Strona internetowa Cecilii Malmström

Komisarz Cecilia Malmström na twitterze

Strona internetowa DG do Spraw Wewnętrznych

DG do Spraw Wewnętrznych na twitterze

Kontakt:

Michele Cercone (+32 2 298 09 63)

Tove Ernst (+32 2 298 67 64)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website