Navigation path

Left navigation

Additional tools

Μετά τη Λαμπεντούζα: μέτρα για να μην χαθούν άλλες ζωές στη Μεσόγειο και να αντιμετωπίζονται καλύτερα οι ροές μεταναστών και αιτούντων άσυλο

European Commission - IP/13/1199   04/12/2013

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO HR

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Δελτίο Τύπου

Βρυξέλλες, 4 Δεκεμβρίου 2013

Μετά τη Λαμπεντούζα: μέτρα για να μην χαθούν άλλες ζωές στη Μεσόγειο και να αντιμετωπίζονται καλύτερα οι ροές μεταναστών και αιτούντων άσυλο

Η τραγωδία στη Λαμπεντούζα, μια από τις πολλές που γνώρισε η Ευρώπη τα τελευταία χρόνια, οδήγησε σε μια άνευ προηγουμένου κινητοποίηση των ηγετών και των πολιτών της ΕΕ για λήψη μέτρων. Σήμερα η Επιτροπή προτείνει μέτρα για την αύξηση της αλληλεγγύης και της αμοιβαίας υποστήριξης προκειμένου να αποφευχθεί ο θάνατος μεταναστών στη Μεσόγειο.

Οι προτεινόμενες ενέργειες είναι το αποτέλεσμα των εργασιών της επιχειρησιακής ομάδας για τη Μεσόγειο, της οποίας προΐσταται η Επιτροπή, με στόχο να στηρίξει βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα τις πολιτικές και τα μέσα της ΕΕ.

«Πριν από δύο μήνες, η τραγωδία στη Λαμπεντούζα προκάλεσε έντονες και εκτεταμένες και συναισθηματικές αντιδράσεις σε όλη την Ευρώπη - όλοι με μια φωνή ζητούσαν να ληφθούν μέτρα για την αποτροπή τέτοιων καταστροφών στο μέλλον. Πιστεύω ότι αυτή η δυναμική δεν έχει εξασθενίσει. Σήμερα θέτουμε επί τάπητος μέτρα και προτάσεις για μια πραγματικά ευρωπαϊκή απάντηση που μπορεί να κάνει τη διαφορά. Καλώ τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν πλήρως αυτή τη μοναδική ευκαιρία και να δείξουν ότι η αλληλεγγύη και η ουσιαστική υποστήριξη αποτελούν θεμέλια της ΕΕ. Τώρα είναι η ώρα για δράση», δήλωσε η Σεσίλια Μάλμστρομ, επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ.

Δράσεις που πρότεινε η επιχειρησιακή ομάδα σε πέντε βασικούς τομείς:

  • Επιτήρηση των συνόρων για να αποτραπεί η απώλεια ζωών

Η Ευρώπη πρέπει να είναι σε θέση να παρέχει βοήθεια σε αυτούς που τη χρειάζονται, αυξάνοντας τις επιχειρήσεις ελέγχου των συνόρων της και ενισχύοντας την ικανότητά της να εντοπίζει σκάφη στη Μεσόγειο.

Μια νέα τακτική για την επίτευξη αυτού του στόχου παρουσιάστηκε στην επιχειρησιακή ομάδα από τον FRONTEX. Στόχος της είναι η ενίσχυση των εναέριων και θαλάσσιων ικανοτήτων επιτήρησης και διάσωσης κατά τις τρεις επιχειρήσεις που συντονίζει ο FRONTEX στην Ελλάδα και στην Ιταλία, ώστε να σώζονται οι μετανάστες που κινδυνεύουν στη θάλασσα.

Οι προσπάθειες επιτήρησης των εθνικών συνόρων θα συντονίζονται πλήρως με τις επιχειρήσεις του Frontex, οι οποίες εντάσσονται στο ήδη υφιστάμενο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Περιπολιών. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του FRONTEX, η διάθεση συμπληρωματικών μέσων θα κοστίσει περίπου 14 εκατ. ευρώ το 2014.

Το νεοσυσταθέν Ευρωπαϊκό Σύστημα Επιτήρησης των Συνόρων (EUROSUR) εντάσσεται σ’ αυτές τις προσπάθειες (IP/13/1182 και MEMO/13/1070). Το σύστημα αυτό, παρέχοντας μια καλύτερη εικόνα του τι συμβαίνει στη θάλασσα, θα ενισχύσει την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία εντός και μεταξύ των αρχών των κρατών μελών, καθώς και με τον FRONTEX. Τα νεοσυσταθέντα εθνικά συντονιστικά κέντρα και ο Frontex θα ανταλλάσσουν αμέσως τις πληροφορίες για περιστατικά και περιπολίες.

Οι πλοίαρχοι και τα εμπορικά πλοία θα πρέπει να καθησυχαστούν μια για πάντα ότι η παροχή βοήθειας σε μετανάστες που κινδυνεύουν δεν συνεπάγεται επιβολή οποιουδήποτε είδους κυρώσεων και ότι θα δημιουργηθούν σημεία ασφαλούς και ταχείας αποβίβασης. Θα πρέπει να διευκρινισθεί ότι, υπό τον όρο ότι ενεργούν με καλή πίστη, δεν θα αντιμετωπίζουν αρνητικές νομικές συνέπειες για παροχή τέτοιας βοήθειας. Θα πρέπει να διευκρινισθεί ότι, υπό τον όρο ότι ενεργούν με καλή πίστη, δεν θα αντιμετωπίζουν αρνητικές νομικές συνέπειες για παροχή τέτοιας βοήθειας.

2) Βοήθεια και αλληλεγγύη

Αν και εναπόκειται στα κράτη μέλη να διαθέτουν αποτελεσματικά συστήματα ασύλου, μετανάστευσης και ένταξης, τα κράτη που υφίστανται έντονες μεταναστευτικές πιέσεις χρειάζονται ιδιαίτερη στήριξη. Συνεπώς, θα πρέπει να δημιουργηθούν νέα εργαλεία.

Όσον αφορά τη χρηματοδοτική στήριξη, η Επιτροπή διαθέτει συνολικά κονδύλια έως και 50 εκατ. ευρώ (συμπεριλαμβανομένης της χρηματοδότησης έκτακτης ανάγκης). Για την Ιταλία, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρήσεων επιτήρησης των συνόρων από τον Frontex, διατέθηκαν 30 εκατ. ευρώ. Σε άλλα κράτη μέλη διατέθηκαν 20 εκατ. ευρώ για τη βελτίωση, μεταξύ άλλων, των δυνατοτήτων υποδοχής, επεξεργασίας, εξέτασης και καταγραφής.

Δημιουργήθηκαν σημαντικά νέα εργαλεία, όπως η «υποστηριζόμενη επεξεργασία» των αιτήσεων ασύλου, σύμφωνα με την οποία θα αποστέλλονται εθνικοί υπάλληλοι στα κράτη μέλη της πρώτης γραμμής για να βοηθούν στην αποδοτική και αποτελεσματική επεξεργασία των αιτήσεων ασύλου. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Άσυλο (ΕΥΥΑ) θα βρίσκεται στο επίκεντρο της προσπάθειας αυτής και θα πρωτοστατεί στην επίδειξη αλληλεγγύης εκ μέρους των κρατών μελών προς τις χώρες που υφίστανται μεγάλες πιέσεις.

3) Καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, του λαθρεμπορίου και του οργανωμένου εγκλήματος

Η πρακτική συνεργασία και η ανταλλαγή πληροφοριών πρέπει να ενισχυθούν και να επεκταθούν προς τρίτες χώρες.

Οι πρωτοβουλίες περιλαμβάνουν: - ενίσχυση του ρόλου της Ευρωπόλ και αύξηση των πόρων της για να συντονίζει τις δράσεις άλλων οργανισμών της ΕΕ που δραστηριοποιούνται στον τομέα της εμπορίας ανθρώπων και της καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος· - αναθεώρηση της ισχύουσας νομοθεσίας της ΕΕ σχετικά με την εμπορία ανθρώπων, της λεγόμενης "δέσμης για τους διακινητές", ώστε να συνδυάζεται η αποτελεσματική καταπολέμηση του λαθρεμπορίου και η ανάγκη διασφάλισης της ανθρωπιστικής βοήθειας· - περαιτέρω υποστήριξη των προγραμμάτων δημιουργίας ικανοτήτων για την αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου και της εμπορίας ανθρώπων στη Βόρεια Αφρική, όπου βρίσκονται οι κυριότερες χώρες προέλευσης και πρώτου ασύλου (π.χ., κατάρτιση των διωκτικών και δικαστικών αρχών).

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπόλ, για να ενισχυθούν οι δράσεις καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος και του λαθρεμπορίου, χρειάζονται επιπλέον πόροι έως και 400.000 ευρώ ετησίως.

4) Περιφερειακή προστασία, μετεγκατάσταση και νόμιμες διαδικασίες εισόδου στην Ευρώπη

Η μετεγκατάσταση είναι ένας τομέας στον οποίο τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να πράξουν περισσότερα για να εξασφαλίσουν την ασφαλή άφιξη στην ΕΕ όσων χρήζουν προστασίας. Το 2012, στην Ένωση μετεγκατεστάθηκαν 4.930 άτομα σε δώδεκα κράτη μέλη (Γαλλία, Γερμανία, Δανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιρλανδία, Ισπανία, Κάτω Χώρες, Λιθουανία, Πορτογαλία, Σουηδία, Τσεχική Δημοκρατία και Φινλανδία). Οι ΗΠΑ, το ίδιο έτος μετεγκατέστησαν πάνω από 50.000 άτομα.

Εάν όλα τα κράτη μέλη συμμετείχαν στις επιχειρήσεις μετεγκατάστασης και διέθεταν έναν αναλογικό αριθμό θέσεων, η ΕΕ θα μπορούσε να μετεγκαταστήσει χιλιάδες περισσότερα άτομα από προσφυγικά στρατόπεδα. Για να προωθηθεί η μετεγκατάσταση, θα διατεθούν συγκεκριμένα κονδύλια από τον προϋπολογισμό της ΕΕ για το 2014/2020, ώστε να στηριχθούν επιπλέον προσπάθειες και δεσμεύσεις στον συγκεκριμένο τομέα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σκοπεύει να διαθέσει ένα κατ’ αποκοπή ποσό ύψους 6.000 ευρώ για κάθε πρόσφυγα που θα μετεγκαθίσταται.

Η Επιτροπή είναι έτοιμη να διερευνήσει τη δυνατότητα για προστατευόμενη είσοδο στην ΕΕ, δηλαδή, να μπορούν υπήκοοι χωρών εκτός ΕΕ να έχουν πρόσβαση στη διαδικασία ασύλου, ακόμη και ευρισκόμενοι εκτός της ΕΕ, χωρίς να είναι υποχρεωμένοι να κάνουν ένα δύσκολο ταξίδι μέχρι την Ευρώπη. Η δυνατότητα αυτή θα πρέπει να αποσαφηνιστεί περαιτέρω στους επόμενους μήνες, ιδίως στο πλαίσιο της συζήτησης για το μέλλον των πολιτικών στον τομέα των εσωτερικών υποθέσεων.

Για να βελτιωθούν οι ικανότητες προστασίας στις περιοχές από τις οποίες προέρχονται πολλοί πρόσφυγες, θα πρέπει να ενισχυθούν και να επεκταθούν τα υφιστάμενα Περιφερειακά Προγράμματα Προστασίας. Ειδικότερα, ένα ενισχυμένο περιφερειακό πρόγραμμα προστασίας για τη Βόρεια Αφρική (Λιβύη, Τυνησία και Αίγυπτο) θα πρέπει να συνδυαστεί με το νέο πρόγραμμα περιφερειακής προστασίας και ανάπτυξης για τη Συρία. Νέα ΠΠΠ θα πρέπει να καλύπτουν στο μέλλον άλλες σημαντικές χώρες της περιοχής Σαχέλ.

Η ΕΕ και τα κράτη μέλη πρέπει να επιδιώξουν να διανοίξουν νέους νόμιμους διαύλους εισόδου στην Ευρώπη: η οδηγία για τους εποχιακούς εργαζόμενους (MEMO/13/941) πρέπει να εφαρμοστεί πλήρως· η Επιτροπή ελπίζει ότι οι συννομοθέτες θα μπορέσουν να εγκρίνουν σύντομα την πρότασή της για οδηγία που καθιστά την είσοδο και την προσωρινή διαμονή στην ΕΕ ευκολότερη και ελκυστικότερη για φοιτητές, ερευνητές και άλλες ομάδες υπηκόων τρίτων χωρών (IP/13/275 και MEMO/13/281).

5) Μέτρα στο πλαίσιο συνεργασίας με τρίτες χώρες

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μόλις ολοκλήρωσε τη διαπραγμάτευση συμφωνιών εταιρικής σχέσης για την κινητικότητα, με την Τυνησία και το Αζερμπαϊτζάν. Οι συμφωνίες αυτές σύντομα θα προστεθούν επίσημα στις πέντε ήδη συναφθείσες συμφωνίες με το Πράσινο Ακρωτήριο, τη Μολδαβία, τη Γεωργία, την Αρμενία και το Μαρόκο. Χάρη στις εταιρικές σχέσεις κινητικότητας διανοίγονται περισσότεροι δίαυλοι νόμιμης μετανάστευσης και βοηθούνται οι συμμετέχουσες χώρες να αναπτύξουν τις ικανότητές τους για παροχή προστασίας στην περιοχή και τήρηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο έδαφός τους. Ταυτόχρονα, εντείνεται η συνεργασία για την καταπολέμηση των παράνομων κυκλωμάτων διακίνησης και εμπορίας ανθρώπων, τα οποία εκμεταλλεύονται τους μετανάστες.

Η διπλωματική δράση θα στοχεύει στην επίτευξη περαιτέρω αποτελεσμάτων στον διάλογό μας με τρίτες χώρες για θέματα κινητικότητας. Για παράδειγμα, πρέπει να ξεκινήσει νέος διάλογος για τη μετανάστευση, την κινητικότητα και την ασφάλεια, και με άλλες χώρες της Νοτίου Μεσογείου, κυρίως την Αίγυπτο, τη Λιβύη, την Αλγερία και τον Λίβανο.

Άλλες διπλωματικές και πολιτικές πρωτοβουλίες θα πρέπει να στοχεύουν στη συνεργασία με τις χώρες διέλευσης και προέλευσης σχετικά με την εξάρθρωση των δικτύων διακίνησης ανθρώπων, την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου και την επανεισδοχή των παράνομων μεταναστών.

Μέσω ενημερωτικών εκστρατειών θα μπορούσε να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση σχετικά με τους κινδύνους των παράνομων διαύλων μετανάστευσης και την απειλή που αποτελούν οι λαθρέμποροι και οι διακινητές ανθρώπων, καθώς και να βελτιωθεί η ενημέρωση σχετικά με τους υπάρχοντες διαύλους νόμιμης μετανάστευσης.

Το έργο της επιχειρησιακής ομάδας

Στο Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων του Οκτωβρίου, τα κράτη μέλη συμφώνησαν να συστήσουν επιχειρησιακή ομάδα υπό την καθοδήγηση της Επιτροπής (ΓΔ Εσωτερικών Υποθέσεων). Η σύσταση της ομάδας αυτής επικροτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Οκτωβρίου.

Η επιχειρησιακή ομάδα συνεδρίασε στις 24 Οκτωβρίου και στις 20 Νοεμβρίου. Όλα τα κράτη μέλη συμμετείχαν στις συνεδριάσεις αυτές από κοινού με τον Frontex και άλλους οργανισμούς της ΕΕ (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Άσυλο, Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, Ευρωπόλ, Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια στη Θάλασσα), καθώς και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης.

Επίσης, πραγματοποίησε διαβουλεύσεις και με άλλους φορείς, συμπεριλαμβανομένων των συνδεδεμένων χωρών, της Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες, του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ), του ICMPD, του Κέντρου Μεταναστευτικής Πολιτικής, του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού, της UNODC και της Interpol.

Ποια είναι τα επόμενα βήματα;

Η Επιτροπή θα υποβάλει έκθεση στους υπουργούς Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων στις 5-6 Δεκεμβρίου, για περαιτέρω συζήτηση και έγκριση από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου.

Επίσης, στο πλαίσιο του προβληματισμού για το τι θα ακολουθήσει μετά το πρόγραμμα της Στοκχόλμης, θα εξεταστούν πιο μακροπρόθεσμες πρωτοβουλίες σχετικά με τις μελλοντικές προκλήσεις και τις προτεραιότητες των πολιτικών στον τομέα των Εσωτερικών Υποθέσεων.

Χρήσιμοι σύνδεσμοι

Ανακοίνωση για τις εργασίες της επιχειρησιακής ομάδας για τη Μεσόγειο

MEMO/13/862: Δράσεις της ΕΕ στον τομέα της μετανάστευσης και του ασύλου

Ιστότοπος της Σεσίλια Μάλμστρομ

Ακολουθήστε την επίτροπο Μάλμστρομ στο Twitter

Ιστότοπος της ΓΔ Εσωτερικών Υποθέσεων

Ακολουθήστε τη ΓΔ Εσωτερικών Υποθέσεων στο Twitter

Αρμόδιοι επικοινωνίας:

Michele Cercone (+32 2 298 09 63)

Tove Ernst (+32 2 298 67 64)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website