Navigation path

Left navigation

Additional tools

Other available languages: EN FR DE

Europese Commissie

Persbericht

Brussel, 27 november 2013

Mededinging: Commissie legt voor 28 miljoen EUR geldboeten op aan vier handelaren noordzeegarnalen wegens kartel met prijsafspraken

De Europese Commissie heeft voor in totaal 28.716.000 EUR geldboeten opgelegd aan vier Europese handelaren in noordzeegarnalen omdat zij door hun deelname aan een kartel inbreuk hebben gemaakt op de EU-mededingingsregels. Het gaat om de Nederlandse ondernemingen Heiploeg, Klaas Puul en Kok Seafood en het Duitse Stührk. Tussen juni 2000 en januari 2009 kwamen Heiploeg en Klaas Puul overeen om prijzen af te spreken en verkoopvolumes te verdelen voor noordzeegarnalen in België, Frankrijk, Duitsland en Nederland. Kok Seafood was zeker vanaf februari 2005 bij het kartel betrokken, terwijl Stührk van maart 2003 tot november 2007 betrokken was bij prijsafspraken in Duitsland. Klaas Puul kreeg in het kader van de clementieregeling 2006 van de Commissie volledige boete-immuniteit, omdat het als eerste met informatie over het kartel kwam.

Joaquίn Almunia, Vicevoorzitter van de Commissie en belast met het mededingingsbeleid: "Dit kartel ondermijnde gedurende vele jaren de concurrentie op de markt voor noordzeegarnalen, een markt die belangrijk is voor consumenten in diverse EU-landen. Het verbaast in welke mate van detail de handelaren in noordzeegarnalen in frequente contacten met elkaar overleg pleegden over de commercieel gevoelige details van hun activiteiten. En het is nog verbazender om te moeten vaststellen dat dit gebeurde, terwijl de sector al een duidelijke waarschuwing had gekregen door een eerdere veroordeling van een aantal handelaren door de Nederlandse mededingingsautoriteit."

De afstemming van het prijspeil waartegen retail klanten van deze handelaren hun garnalen inkopen, werkt ook rechtstreeks door in de prijzen voor de eindgebruikers. De omvang van de markt varieert sterk van jaar tot jaar, afhankelijk van de door de vissers aangelande volumes en de prijzen die worden betaald, maar de markt is hoe dan ook steeds goed voor minstens 100 miljoen EUR. Het gecombineerde marktaandeel van de betrokken bedrijven in de Europese Economische Ruimte (EER) was ook zeer hoog, naar schatting zo'n 80%.

Het kartel had tot doel de markt te bevriezen door de marktaandelen van de aanbieders te stabiliseren, om zo prijsverhogingen te vergemakkelijken en de winstgevendheid te stimuleren. Het kartel trof de EU-markt en met name verkopen in België, Duitsland, Frankrijk en Nederland.

Het kartel verliep via een reeks informele bilaterale contacten, in hoofdzaak tussen Heiploeg en Klaas Puul, maar ook met Stührk en Kok Seafood. Tijdens dit overleg kwamen meestal een heel aantal aspecten van de activiteiten van de betrokken ondernemingen aan bod, zoals de prijzen voor de inkoop bij vissers, het optreden tegenover andere handelaren op de markt, de verdeling van de markten, en prijzen voor bepaalde belangrijke afnemers, die vaak als referentieprijs dienden voor andere afnemers.

Geldboeten

De geldboeten zijn vastgesteld op basis van de EU-richtsnoeren voor de berekening van geldboeten van 2006. De Commissie hield rekening met de verkopen van de ondernemingen in de EU voor de betrokken producten, met het feit dat het een zeer ernstige inbreuk betrof, met de reikwijdte en de duur van het kartel. Voor de meeste partijen in deze zaak maken noordzeegarnalen een groot deel uit van hun omzet. Daarom zouden de geldboeten voor alle partijen oplopen tot 10% van hun totale omzet, het maximum dat volgens de mededingingsverordening juridisch is toegestaan. De Commissie heeft dan ook, bij wijze van uitzondering, gebruikgemaakt van haar discretionaire bevoegdheid overeenkomstig punt 37 van de richtsnoeren voor de berekening van geldboeten (zie IP/06/857 en MEMO/06/256) om de geldboeten te verlagen zodat rekening kan worden gehouden met de kenmerken van de bedrijven en hun verschillend aandeel in de inbreuk. Dit betekent dat de geldboeten voor twee van de bedrijven ruim beneden het wettelijke maximum uitkomen.

De individuele geldboeten zijn als volgt:

Onderneming

Geldboete
(in EUR)*

Incl. clementie-
korting (%)

1.

Klaas Puul

0

100%

2.

Heiploeg

27 082 000

0%

3.

Stührk

1 132 000

0%

4.

Kok Seafood

502 000

0%

(*) Rechtspersonen binnen de onderneming kunnen hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld voor de opgelegde geldboete.

Klaas Puul kreeg in het kader van de clementieregeling 2006 van de Commissie volledige boete-immuniteit, omdat het bedrijf de aandacht van de Commissie op het bestaan van het kartel vestigde en omdat het met waardevolle informatie is gekomen om het bestaan van de inbreuk aan te tonen.

Onvermogen om te betalen

Een van de ondernemingen beriep zich op punt 35 van de richtsnoeren voor de berekening van geldboeten om aan te voeren dat zij niet in staat was de geldboete te betalen. De Commissie heeft dit verzoek grondig onderzocht op basis van een financiële en kwalitatieve analyse van de mogelijkheden van de betrokken onderneming en haar aandeelhouders om de opgelegde geldboete te betalen. Daarbij hield zij ook rekening met de gevolgen die de betaling van de geldboete zou hebben voor de economische levensvatbaarheid van de onderneming. Ook heeft zij gekeken of de geldboete tot een fors verlies in waarde van de activa van de onderneming zou leiden. Op basis van dit onderzoek heeft de Commissie het verzoek afgewezen.

Achtergrond

Artikel 101 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) verbiedt kartels en mededingingsbeperkende praktijken.

Het onderzoek van de Commissie kwam er na onaangekondigde inspecties in maart 2009 (zie MEMO/09/142). In juli 2012 heeft de Commissie de ondernemingen een mededeling van punten van bezwaar gezonden (zie IP/12/782), waarop dezen mochten reageren. De ondernemingen kregen ook de gelegenheid te worden gehoord.

De mededingingsregels spelen een belangrijke rol in de voedselvoorzieningsketen. In 2012 bleek uit een rapport van het European Competition Network (ECN) dat dankzij daadkrachtige handhaving van de mededingingsregels in de levensmiddelensector marktdeelnemers toegang kregen tot bevoorrading en markten, terwijl consumenten lagere prijzen kregen (zie IP/12/502 en MEMO/12/373). De Commissie heeft een aantal onderzoeken gevoerd naar levensmiddelen. Ook werkt zij, samen met andere Europese mededingingsautoriteiten, aan specifieke mededingingsregels voor landbouw- en visserijproducten die na de hervorming van het gemeenschappelijke landbouw- en visserijbeleid moeten gaan gelden. De Commissie kijkt ook naar de punten van zorg die werden geformuleerd ten aanzien van een mogelijke verslechtering van het aanbod en de innovatie voor levensmiddelen. In dat verband is zij een omvattende studie begonnen om de ontwikkeling en de aanjagers van aanbod en innovatie te onderzoeken (zie IP/12/1356). De uitkomsten van deze studie zullen in 2014 worden bekendgemaakt.

Meer informatie over deze zaak komt, zodra eventuele vertrouwelijkheidskwesties zijn opgelost, op de website van DG Concurrentie in het publieke zaakregister beschikbaar onder zaaknummer 39633. Meer informatie over de strijd van de Commissie tegen kartels is te vinden op de kartel-website van de Commissie.

Schadevorderingen

Particulieren of ondernemingen die van concurrentiebeperkende praktijken zoals in deze zaak te lijden hebben, kunnen de zaak voor de nationale rechter brengen en schadevergoeding eisen. Zowel de rechtspraak van de EU-rechter als Verordening (EG) nr. 1/2003 bevestigt dat een besluit van de Commissie voor de nationale rechter als bindend bewijsmateriaal kan worden gebruikt dat de praktijken hebben plaatsgevonden en verboden waren. Zelfs indien de Commissie de betrokken ondernemingen geldboeten heeft opgelegd, kunnen toch schadevergoedingen worden toegekend zonder dat deze hoeven te worden verlaagd omdat de Commissie al een geldboete heeft opgelegd.

In juni 2013 heeft de Commissie een voorstel goedgekeurd voor een richtlijn die het voor slachtoffers van concurrentieverstorende praktijken gemakkelijker moet maken om schadevergoeding te krijgen (zie IP/13/525 en MEMO/13/531). Meer informatie over schadevorderingen in mededingingszaken, met onder meer een praktisch gids over hoe de schade te kwantificeren die doorgaans door inbreuken op de mededingingsregels ontstaat, de publieke consultatie en een publiekssamenvatting, is te vinden op:

http://ec.europa.eu/comm/competition/antitrust/actionsdamages/documents.html

Contact:

Antoine Colombani (+32 2 297 45 13, Twitter: @ECspokesAntoine )

Marisa Gonzalez Iglesias (+32 2 295 19 25)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website